Ñình thuï baát tri nhôn khöù taän,
                                                                     Xuaân lai hoaøn phaùt cöïu thôøi hoa.

    Saùng hoâm nay oâng Naêm nhaáp nhoûm ngoài ñöùng khoâng yeân. Heát ngoài xuoáng laïi ñöùng leân.  OÂng böôùc chaàm chaäm laïi gaàn cöûa kieáng lôùn phía sau nhaø, nghieâng mình nhìn xeùo qua caùi haøn thöû bieåu ñeå ngoaøi trôøi. OÂng nhöôùng maét raùn nhìn caùi maøu ñoû cuûa thuyû ngaân, coi noù leân xuoáng tôùi möùc naøo. Coù thaáy gì ñaâu, caùi laèn ñoû nhoû xíu, lôø môø. Töùc mình oâng laåm baåm, caèn nhaèn caùi thaèng con trai uùt, ñaõ bieåu gaén saùt saùt beân trong cho deã ñoïc, ñeå tuoát ñaèng xa ai maø thaáy.  Caùi xöù gì, thieät tình! Laïnh gì maø laïnh döõ, hoång bieát xuoáng tôùi bao nhieâu ñoä roài !
 
    Noùi xong oâng ñöùng aùp laïi gaàn caùnh cöûa ñeå nhìn cho roõ hôn.  Caùnh tay traùi ñuïng phaûi khung cöûa nhoâm laïnh ngaét nhö moät khoái nöôùc ñaù, oâng ruùt tay veà, quay laïi chaäm chaïp töøng böôùc, töøng böôùc trôû veà ngoài treân chieác gheá thaáp. Caëp maét haáp haùy nhìn ra ngoaøi baàu trôøi xaùm xòt. OÂng thaáy caùi saân coû xanh ñaõ trôû thaønh moät baõi tuyeát traéng meânh moâng. Coù choã phaúng phiu traéng xoaù, coù choã ñöôïc xe xuùc tuyeát uûi goø cao leân nhö nhöõng ñuïn caùt. Caây coái bieán ñi ñaâu maát tieâu heát. Maáy buïi hoàng boâng ñoû nhö nhung, maáy buïi maãu ñôn boâng lôùn baèng caùi cheùn kieåu maøu traéng maøu höôøng, caùi haøng raøo baèng caây traéc baù dieäp cao caû thöôùc xanh um cuûa muøa heø vöøa qua, taát caû hieän giôø bò choân vuøi döôùi nhöõng ñoáng tuyeát.
 
     ÔÛ beân kia raøo tu vieän, chæ coøn soùt laïi duy nhöùt moät goác baïch döông to lôùn söøng söõng, chô vô moät mình giöõa ñaùm tuyeát traéng quaïnh hiu, ñöa nhöõng caønh khoâ theâu leâu leân trôøi.  Beân ngoaøi gioù huù töøng côn, tieáng nghe vuø vuø nhö coù ñoaøn xe chaïy heát toác löïc.  Töøng loïn tuyeát traéng ñoå xuoáng, hoät bay ngang, hoät bay doïc, hoät quay cuoän troøn, laám taám bay ñaày trôøi nhö coù ai ñoù caéc côù tung moät thuùng loâng ngoãng ra tröôùc gioù. Tuyeát ñaõ rôi ñeàu ñeàu nhö vaäy töø giöõa ñeâm qua cho tôùi saùng nay, lieân tuïc khoâng döùt. Choã naøo cuõng moät maøu thaïch cao traéng baïch. Ngoài chöa yeân choã, oâng laïi ñöùng leân ñi veà phía tröôùc, maét ngöôùc nhìn caùi maùi nhaø ôû phía beân kia saân ñaõ bò tuyeát phuû ñaày, mieäng laùp daùp:
  -Caùi ñieäu naày coù nöôùc saäp nhaø. Ñoà caùi thöù tieàn cheá, laøm baèng caây thoâng bôû reäu vôùi vaùch baèng caïc toâng nheùt boâng goøn, laøm sao chòu noåi...laøm sao chòu noåi...
   OÂng thôû daøi roài nhìn trôøi, daùng lo laéng, roài ngoài xuoáng:
  -Noù maø rôi hoaøi rôi huõy nhö vaày, chaéc phaûi saäp. Caû nöûa thöôùc tuyeát ñeø treân noùc, naëng laém chôù!  Caùi xöù noùi laø vaên minh, kyõ ngheä tieán boä, maø sao kyø cuïc quaù!  Nhaø cöûa phaûi laøm cho kyõ kyõ chôù. Taïi sao khoâng chòu xaây caát cho noù ñaøng hoaøng moät chuùt. Tuyeát maø rôùt theâm chöøng vaøi giôø nöõa thì theá naøo cuõng saäp...
   Baø Naêm daùng ngöôøi nhoû nhaén, ñang chaêm chuù theo doõi chöông trình ti-vi, chöøng nhö khoâng chòu noåi nöõa, beøn cöï nöï:
   -ÖØ, öø, saäp ñaâu saäp phöùt cho roài. Hoài saùng môi tôùi giôø, nghe oâng noùi tôùi noùi lui, toââi meät quaù !
   OÂng Naêm bieát laø vôï traû lôøi mình nhöng khoâng roõ baø noùi gì.  Caùi loã tai ñaõ ngheång ngaûng ñaâu töø maáy naêm veà tröôùc, tuy coù ñeo maùy nghe nhöng khi toû khi khoâng. OÂng ñöa tay phaûi leân ñieàu chænh caùi nuùt phaùt aâm gaén saùt vaønh tai, mieäng hoûi:
   -Baø noùi caùi gì vaäy, toâi nghe khoâng roõ ?
   Baø gaèn gioïng. Tuoåi ñaõ quaù giaø neân khi noùi tieáng run run, caùi ñaàu laéc laéc:
  -Hoång coù noùi caùi gì heát aù !
   Roài nhö chöøng chöa heát côn böïc boäi, baø tieáp:
  -Muøa ñoâng ôû ñaây thì coù tuyeát, chôù coù gì laï ñaâu maø oâng cöù noùi hoaøi, noùi hoaøi !
  OÂng beøn phaân traàn, gioïng noùi theàu thaøo, laãn trong tieáng xeäu xaïo cuûa haøm raêng giaû:
  -Thì baø cuõng phaûi ñeå cho toâi noùi chôù. Baø coi neø, töø ñaàu hoâm cho tôùi giôø, oång cöù rôùt hoaøi, rôùt hoaøi, hoät naøo hoät naáy lôùn baèng ngoùn chön caùi... Caùi maùi nhaø baèng caïc toâng laøm sao chòu noåi. Beâ toâng coát saét coøn chöa chaéc, noùi gì tôùi nhaø tieàn cheá.  Toâi noùi maø, theá naøo cuõng saäp!
  Baø Naêm höù moät tieáng roài xaây löng qua coi ti-vi, khoâng theøm nghe. OÂng tieáp tuïc laåm baåm moät mình:
  -Gioù lôùn quaù.  ÔÛ gaàn Baéc Cöïc neân thoåi maïnh döõ. Taïi coù gioù neân tuyeát rôi môùi nhieàu.  Maø noù rôi nhieàu thì noù chaát ñaày treân maùi nhaø. Trôøi ôi ! nguy quaù, caùi ñieäu naày... Phaûi chi xaây baèng beâ toâng coát saét.

   OÂng e baø vôï cöï nöï nöõa, neân chæ daùm noùi tôùi ñaây thì ngöøng ngang, caùi ñieäp khuùc "theá naøo cuõng saäp" bò boû dôû nöûa chöøng. Neáu khoâng coù baø Naêm ôû ñoù maø laø thaèng tö, thaèng saùu hay thaèng uùt, nhöõng ñöùa con trai ôû gaàn guõi, thì oâng seõ tieáp tuïc moät caùi ñieäp khuùc khaùc, coù thay ñoåi chuùt ñænh.   Nhaø mình ôû Vieät Nam caát baèng beâ toâng coát saét chaéc laém, tao tính ít ra phaûi ôû ñöôïc naêm ba traêm naêm, moái moït möa naéng gì cuõng khoâng sôï.  Moãi laàn nhaéc tôùi caâu "caùi nhaø mình" oâng Naêm nhìn ra xa, tuoát treân ngoïn baïch döông, leân taän ñaùm maây traéng xaùm treân trôøi, caëp maét ñôø ñaãn, ngaån ngô. Trong troøng ñen lôø môø, hình nhö coù vöông moät laøn leä moûng. Khoâng phaûi oâng khoùc ñaâu. Ñaõ treân taùm möôi tuoåi roài, tuyeán nöôùc maét haàu nhö caïn khoâ.  Trong ñaàu oâng hình aûnh caên nhaø vuoâng vuoâng, xinh xaén hieän ra, roõ raøng töøng neùt.  Caên nhaø maø oâng ñaõ gom goùp coâng söùc, tieàn cuûa, moà hoâi, nöôùc maét, suoát ñôøi cöïc nhoïc môùi thöïc hieän ñöôïc.  Noù khoâng ñoà soä, nguy nga, lôùn lao gì nhöng noù laø cuûa oâng. "Nhaø mình" oâi ! hai caùi chöõ taàm thöôøng ñoù coù taùc duïng nhö nhaùt buùa ñaäp maïnh vaøo tim vaøo oùc, oâng nghe nhö teâ lieät toaøn thaân. OÂng ñöùng leân heát muoán noåi, ngoài beät xuoáng gheá.  Trong ñaàu oâng, khoâng coøn gì ñeå ñaùng nhôù. Maëc keä muøa ñoâng Canada vôùi gioù baõo laïnh leõo gaøo theùt beân ngoaøi cöûa kieáng, maëc keä caây baïch döông cheát coùng ñöùng run raåy ngoaøi saân tu vieän quaïnh hiu, maëc keä nhöõng ñuïn tuyeát lem luoác, cao nguøn nguït beân kia veä ñöôøng, maëc keä nhöõng caây coái, boâng hoa röõa muïc bò choân vuøi, oâng queân queân heát.  Chæ coøn moät hình aûnh duy nhöùt maø oâng nhôù raát roõ.  Raát roõ, töøng neùt. Caùi hình aûnh "caên nhaø mình" hieän leân vôùi töøng goùc caïnh. Nhöõng cuïc ñaù nghieâng, nhöõng vieân gaïch beå, nhöõng laèn nöùt neû, raên reo ôû goùc töôøng, nhöõng oå caém ñieän chaùy ñen, nhöõng voøi nöôùc ræ, nhöõng veát loang moác meo treân traàn nhaø möa doät ... oâng laøm sao queân. Chính tay oâng taïo ra noù maø, cuõng chính tay oâng söûa chöõa maø.. Trong côn mô mô, maøng maøng oâng chôït tænh, loø doø, ñöùng daäy ñi voâ phoøng, caùi löng coøng xuoáng, caùi chön böôùc thaät chaäm. OÂng ñöa tay run run
môû caùnh cöûa. Coù tieáng ñoà vaät va chaïm, tieáng luïc loïi giaáy tôø, soå saùch. Hoài laâu, coù tieáng oâng hoûi voïng ra:
  -Hoâm ñi ra Taân Sôn Nhöùt, caùi xaáp hình toâi soaïn caát trong caùi hoäp saét taây, tuïi nhoû noù deïp ñaâu roài, toâi khoâng thaáy ! Coi chöøng maát heát ña !
  -Laøm sao maø maát ñöôïc. OÂng ñeå ñaâu thì coøn ôû ñoù. Tuïi noù ñaâu coù laáy laøm gì maáy taám hình cuõ xì, ñen thui !
  Tieáp theo, baø beøn bình luaän :
  -Caùi gì cuûa oâng cuõng quí heát ! Thöû ñem lieäng ngoaøi ñöôøng suoát ngaøy coi coù ai theøm löôïm khoâng ?
   Nghe vôï noùi, oâng töùc mình caõi laïi:
   -Ai maø daïi gì lieäng baäy lieäng baï vaäy baø ! Töø Vieät Nam toâi caéc ca caéc cuûm ñem qua ñaây coù bao nhieâu ñoù ! Laøm maát cuûa toâi laø khoâng ñöôïc ña!
   Baø Naêm luøng thuøng trong caùi aùo aáâm baèng len xaùm daày mo, ñöùng daäy voùi tay taét ti-vi, xoû chön voâ ñoâi deùp nhung ñoû baàm, leâ böôùc leïp xeïp voâ phoøng beân caïnh, mieäng hoûi voùi:
   -Ñeå toâi voâ kieám laïi thöû coi tuïi noù coù deïp ôû ñaâu khoâng!  Maø oâng muoán kieám taám hình naøo?
   OÂng Naêm raùn noùi lôùn ñeå cho vôï nghe:
   -Thì caùi hình chuïp "caên nhaø mình" ñoù, toâi muoán coi laïi moät chuùt!
   Roài oâng cheùp mieäng thôû daøi:
  -Tính ra mình ñi ñöôïc vöøa ñuùng moät naêm. Khoâng bieát baây giôø ôû beån ra sao roài! Maáy chaäu kieång khoâng ai töôùi, chaéc cheát khoâ heát !... ÔØ, ôø, baây giôø ñang muøa ñoâng, coøn moät tuaàn nöõa laø tôùi Teát. Caây mai ngoaøi saân...roài ai laët laù...ñeå cho noù ra boâng ñaây ?
                                                                       °°°
     Caùi maët trôøi ban saùng coøn laáp loù trong maây, chöa leân khoûi noùc nhaø ôû phía beân kia ñöôøng. Caûnh vaät coøn nhaäp nhoaø tranh toái tranh saùng. Treân caùc ngoïn coû beân ñöôøng coøn môø môø söông ñoïng. Caùc caên nhaø ôû hai daõy phoá chôï Bình Döông vaãn coøn ñoùng cöûa im lìm. Treân ñöôøng ñaõ coù ngöôøi gaùnh haønh ra chôï baùn, nhöõng gaùnh khoai naëng tróu, nhöõng gaùnh rau caûi, xanh um, töôi maùt. Vaøi chieác xe ngöïa chôû ñaày baïn haøng maùng ñaày nhöõng gioùng gaùnh ngoån ngang, moùng saét nhòp loïc coïc, loïc coïc treân maët ñöôøng nhöïa ñen. Tieáng ngöôøi noùi chuyeän, tieáng guoác, tieáng deùp, tieáng xe keùo...vang vang trong  trong caùi im maùt cuûa buoåi saùng.  Sau moät giaác nguû ngaén, phoá xaù tænh lî baét ñaàu vöôn mình trôû laïi caùi sinh hoaït oàn aøo haøng ngaøy.
    Trong nhaø oâng, baø Naêm ñaõ thöùc sôùm hôn thöôøng leä. OÂng ñi ra ñi voâ, coi ñoàng hoà, mieäng thuùc giuïc:
   -Coi chöøng loay hoay, treã heát ngaøy giôø. OÂng thaày ñaõ daën ñi daën laïi, tuoåi toâi vôùi tuoåi baø, naêm nay maø caát nhaø thì phaûi cuùng vaøo giôø Thìn, ñeå qua giôø khaùc laø xaáu laém. Caû naêm nay chæ coù ñöôïc ngaøy naày laø toát thoâi. Qua caùi giôø ñoù laø phaûi chôø naêm tôùi !
   Roài oâng thuùc hoái:
   -Maáy ñöùa nhoû chuaån bò nhang ñeøn, boâng hoa ñuû chöa ?
   Trong beáp tieáng nöôùc soâi rì raøo, tieáng dao chaët thòt luïp cuïp, tieáng dóa cheùn chaïm nhau, muøi caø pheâ boác leân ngaøo ngaït. Coù tieáng baø Naêm noùi vôùi con gaùi:
  -Con luoäc cho maù mieáng thòt ba roïi ñeå trong dóa, nhôù boû luoân caùi hoät vòt theo. Coøn toâm thì ñeå khi gaàn xong chæ caàn nhuùng  voâ cho chín roài laáy ra lieàn... Cuùng thaàn thaùnh phaûi ñuû boä tam seânh môùi ñöôïc.
   Quay qua thaèng con trai lôùn, baø daën:
   -Con ñi laáy caùi luïc bình, röûa saïch ñeå caém boâng cuùng. Maø, giôø Thìn laø maáy giôø vaäy oâng ?
   OÂng Naêm laåm baåm:
  -Giôø Thìn, giôø Thìn...moät giôø cuûa Taøu laø hai giôø cuûa Taây... ÖØ, öø, deã maø ! Giôø Ngoï laø möôøi hai giôø tröa.  Mình tính trôû ngöôïc laïi, Thìn, Tî , Ngoï.... vaäy laø ñuùng taùm giôø saùng.
   -Tôùi taùm giôø saùng laän haû !  Phaàn toâi coi nhö xong roài. Thoâi, oâng lo maëc quaàn aùo, khaên noùn ñi laø vöøa... Nhôù khaán vaùi cho kyõ. Thaèng tö vôùi thaèng saùu, hai ñöùa baây khieâng caùi baøn qua beân ñaát, ñeå ôû chính giöûa, roài baøy bieän ñoà ñeå cuùng. Hoâm nay cuùng ñaát ñai döông traïch ñeå caát nhaø môùi. Phaûi thaønh taâm kyõ caøng nghe con...thì môùi aên ôû bình yeân, laøm aên khaù giaû. Nhöùt laø tao mong cho noù vöõng beàn... ñeå laïi tôùi ñôøi tuïi baây, roài tôùi ñôøi con tuïi baây...
  Thaèng tö cöôøi khì khì:
   -Maù lo xa chi cho meät vaäy. Beàn vöõng chaéc chaén thì coù oâng kieán truùc sö tính kyõ roài, maù ôi ! Coøn muoán hoaø thuaän, yeân vui thì tuïi naày khoâng oaùnh loän nöõa, vaäy laø hueà.... Thoâi khoûi cuùng, maéc coâng quaù maø. Caùi baøn laøm baèng thöù caây gì maø naëng quaù söùc, khieâng muoán cuïp xöông soáng ñaây neø !
   -Caùi thaèng laøm bieáng nhôùt thaây, aên noùi taàm baäy taàm baï heát söùc, hoång neân nghe con, leï leï ñi cho kòp giôø.  Ba maày ñoùng boä xong heát roài kìa...
 
     OÂng Naêm ñi raûo moät voøng, nhìn mieáng ñaát troáng phaúng phiu, quang ñaûng, trong buïng vöøa yù heát söùc. Phía tröôùc maët laø coâng vieân thaønh phoá, khoaûng khoaùc, xinh xaén.  Phía sau hôi xa laø moät daõy ñoài cao, thaáp thoaùng qua caùc raëng caây sao, caây daàu cao vuùt, laø noùc toaø haønh chaùnh vôùi dinh tænh tröôøng lôø môø... Y nhö caûnh nuùi Khu Töôïng, nôi maø oâng ñaõ soáng qua thôøi thanh xuaân. OÂng " ñuïng " baø Naêm ôû ñoù, roài sanh ñöôïc ba ñöùa con ñaàu loøng ôû beân bôø soâng Döông Ñoâng.  Ñaûo Phuù Quoác ôû vònh Xieâm La, caùi hoøn ñaûo nhoû, boán beà soùng voå rì raøo. Tuïi nhoû ñaõ hít thôû caùi khoâng khí noàng maën cuûa muoái, ñen ñuûi phong söông giöõa naéng gioù truøng döông. Quanh nhaø toaøn laø nhöõng thaân döøa cong veïo, ngaû nghieâng, taøu laù xô rô vì gioù baõo. Caùi gieáng nöôùc phía sau ñoû lôø lôï vì nöôùc reå döøa tieát ra. Nhöõng ngaøy möa dai daúng nhìn leân daõy Khu Töôïng thaáy daïng nuùi lôø môø trong söông khoùi, gioáng nhö hình con voi naèm phuïc. Tröôùc laø ñaàu voi vôùi caùi voøi cong voøng, sau laø ñuoâi voi vôùi hai chön sau quyø xuoáng, caùi löng maäp phình ra maø daøi. Treân ñoù ngöôøi ta laøm raãy, troàng tieâu vôùi troàng saàu rieâng... Ñaát ñai truø phuù, phong thoå phì nhieâu, ñeïp ñeõ nhö vaäy, vì thôøi cuoäc oâng phaûi ñaønh ñoaïn boû heát maø ñi.
 
    Baây giôø veà ñaây cö nguï, oâng phaûi gaày döïng laïi taát caû vôùi hai baøn tay traéng. Ñaát cuõ ñaõi ngöôøi môùi.  OÂng lôøi hôn vì coù ñöôïc theâm naêm ñöùa con nöõa. Thoâi, ñôøi oâng vaäy laø yeân nôi yeân choán roài, khoâng phaûi ñi ñaâu nöõa. Nhöùt ñònh ôû luoân taïi caùi tænh nhoû naày.  OÂng phaûi tieän taën, daønh duïm, laøm vieäc sieâng naêng, ñeå mong caát ñöôïc moät caên nhaø laøm caùi toå aám cho gia ñình.  Phoøng cuûa oâng baø ôû chính giöûa, taùm phoøng cuûa taùm ñöùa con phaûi ôû chung quanh, ñeå tuïi noù luùc naøo cuõng quaây quaàn, xum hoïp beân oâng. Baøn thôø cuûa toå tieân doøng hoï ôû treân laàu. Con chaùu oâng seõ noái tieáp caùi coâng trình naày daøi laâu moät traêm naêm, hai traêm naêm...
 
    OÂng mæm cöôøi töôi tænh, trang nghieâm, baät hoäp queït, ñoát ñeøn caày, caém treân hai caùi chön beân lö höông baèng ñoàng saùng tröng. OÂng ñöa tay laáy boù nhang môùi, xeù bao laáy ra ba caây. Thaät khoan thai, oâng chaâm vaøo ngoïn löûa. Muøi nhang traàm thôm, toaû ra, quyeän vaøo muøi long naõo haêng haéc cuûa chieác aùo daøi ñen noåi boâng hình chöõ thoï, caùi khaên ñoùng baèng sa moûng, vaán thaønh nhieàu voøng vöøa laáy ra trong tuû aùo.  Naéng ñaõ chieáu saùng caû khu ñaát troáng. Töøng tia naéng vaøng chanh queùt treân ñaùm coû daïi um tuøm, muøi ñaát haêng haêng. OÂng thoaùng thaáy chuù hai Lung, ngöôøi cai thaàu vaø ñaùm thôï vöøa tôùi.  Xe coä, duïng cuï ngoån ngang, naøo xeûng cuoác, naøo daây nhôï, ngöôøi ta chaát ñaày chaät caû loái ñi.  Maët töôi tænh hy voïng, oâng caàm nhang chaép hai tay leân ñaàu, mieäng khaán laâm raâm:
  -Nam Moâ A Di Ñaø Phaät, Nam Moâ A Di Ñaø Phaät.... Nay toâi khaán ñaát nöôùc oâng baø trong kieång sôû laøng Phuù Cöôøng naày, goàm Thoå Coâng, Thoå Traïch, Thoå Ñòa, Thoå Thaàn, Chuùa Xöù, Sôn Thaàn, Thuyû Thaàn...

   Vaùi tôùi ñaây töï nhieân oâng thaáy laèn khoùi nhang xaùm traéng ñöông boác vöôn leân cao, boãng cuoän troøn roài taït ngang. Moät luoàng gioù ôû ñaâu ñoù thoåi qua laïnh ngaét, ngoïn ñeøn caày nhoû laïi lôø môø nhö muoán taét. OÂng sôï quaù, khom loøng baøn tay che gioù. E raèng chöa ñuû, oâng keâu leân:
  -Chuù hai, chuù hai gioù lôùn quaù, laïi phuï toâi moät tay!
  Chuù hai Lung chaïy laïi, ñöùng chaén laáy laøn gioù nghòch. Ngoïn ñeøn töø töø lôùn hôn vaø saùng toû trôû laïi.  OÂng Naêm bình taâm khaán tieáp:
   -Toâi vaùi taát caû naêm vò nguõ haønh Kim, Moäc, Thuyû, Hoaû, Thoå.  Ñoâng phöông Giaùp AÁt Moäc, Nam phöông Bính Ñinh Hoaû, Trung öông Moà Kyû Thoå, Taây phöông Canh Taân Kim, Baéc phöông Nhaâm Quí Thuyû, taùm vò baùt quaùi Caøn, Khaûm, Caán, Chaán, Toán, Ly, Khoân, Ñoaøi...  Quí oâng thöïc nhö phong, haønh nhö voõ...

   Caâu khaán vaùi daøi quaù, oâng ngöøng laïi moät hôi ñeå thôû. Caû khoâng gian chung quanh, oâng queân queân heát. Trong ñaàu chæ coøn moät nieàm thaønh kính voâ bieân. Sau caâu khaán, trong aùnh saùng lung linh cuûa caëp neán ñoû, muøi traàm ngaøo ngaït cuûa khoùi höông, oâng nhö caûm thaáy taát caû nhöõng vò thaàn linh maø oâng vöøa nhaéc, teà töïu ñoâng ñuû. Coù ngöôøi maët ñoû, ngöôøi maët ñen, maët traéng, maët xanh, vôùi aùo baøo, muõ maõng saëc sôõ, uy nghi. Taát caû toïa ngöï ôû treân baøn thôø, nhìn xuoáng oâng yeâu thöông trieàu meán, daùng veû saün loøng baûo hoä, giuùp ñôõ, laéng nghe lôøi caàu nguyeän. OÂng sung söôùng quaù, raùn maø nhôù nhöõng ñieàu mong öôùc haàu noùi leân heát cho ñuû. Caùc vò naày seõ giuùp oâng cho ñöôïc nhö yù...  OÂng laâm raâm khaán tieáp, gioïng roõ raøng hôn:
  -Nguõ haønh phaân baùt quaùi, taùm höôùng ñònh quaân thaàn. Hoaû Thaàn laøm chuû teå, aám laïnh nhôø oâng. Nay toâi xin pheùp ñeå caát moät caùi nhaø treân mieáng ñaát naày, ñeå cho vôï choàng toâi, cuøng maáy ñöùa con ôû, laøm aên bình yeân maïnh gioûi...
  Khaán tôùi ñaây, oâng boãng nhôù tôùi lôøi baø Naêm daën doø, oâng laäp laïi:
   -cho vôï choàng toâi cuøng maáy ñöùa con, roài maáy ñöùa chaùu, ...roài tôùi chaùu cuûa chaùu toâi, noái tieáp hoaøi hoaøi... khoâng döùt... ñöôïc aên ôû bình yeân maïnh gioûi, voâ tai tònh söï, ñieàu laønh ñem tôùi, ñieàu döõ laùnh xa, quan thöông daân chuoäng, keû yeâu ngöôøi troïng, taø ma kinh khieáp, quæ mò kieâng oai...
 
    Khaán tôùi ñaây, oâng thaáy ñaõ laø quaù ñuû, khoâng neân ñoøi hoûi xin xoû nhieàu hôn nöõa. Cuõng nhö moïi ngöôøi, oâng cuõng mong öôùc ñöôïc giaøu sang, phuù quí, con caùi hieån ñaït, laøm quan laøm quyeàn... Nhöng oâng nghó cuùng kieáng vôùi thaàn linh, caàu ñöôïc bình yeân maïnh khoeû laø quaù ñaùng roài, khoâng neân ñeå thaàn thaùnh khi deã vì mình quaù tham lam.  OÂng beøn xaù ba xaù, caém nhang voâ moät caùi ly nhoû ñöïng ñaày gaïo traéng. OÂng luøi ra sau vaøi böôùc, phuû phuïc xuoáng laïy ba laïy. Khoâng gian nhö laéng ñoïng xung quanh. Tim oâng ñaäp manh hôn bình thöôøng. Hai loøng baøn tay oâng öôùt ñaãm moà hoâi. OÂng sung söôùng trong nieàm xuùc ñoäng boài hoài.  AÙnh naéng vaøng töôi saùng rôø rôõ, chan hoaøø treân moïi loái. Nhìn leân baøn thôø oâng thaáy caùc thaàn thaùnh cuøng oâng baø toå tieân trong doøng hoï nhö nhìn oâng mæm cöôøi, gaät ñaàu chaáp nhaän lôøi khaán nguyeän.
 
     Naêm nay oâng vöøa ñuùng naêm möôi tuoåi, caùi tuoåi maø Ñöùc Khoång Töû cho laø bieát ñöôïc maïng trôøi. Trôøi quaû ñaõ thöông oâng thieät tình!  Cha meï maát sôùm, laên loùc ra ñôøi trong löùa tuoåi coøn nhoû xíu, oâng ñaõ traûi qua bieát bao nhieâu cay ñaéng vaø khoå nhuïc. Con ñaõ ñoâng maø nhaø laïi ngheøo, oâng vaø vôï lo trong lo ngoaøi, tieän taën daønh duïm, maõi cho tôùi nay môùi ñuû tieàn caát moät caùi nhaø ñeå ôû.  Caùi nhaø öôùc mong cuûa caû moät ñôøi ngöôøi... ÖØ, phaûi, caû moät ñôøi ngöôøi !
   OÂng ñöùng daäy maët saùng raïng rôõ. Quay qua ngöôøi cai thaàu, oâng noùi:
   -Chuù hai, chuù hai ! chuù cuõng neân khaán vôùi quí vò thaàn hoaøng boån thoå ñeå cho coâng vieäc xaây caát troâi chaûy, thôï thuyeàn ñöôïc phoø hoä bình yeân!
  Chuù hai Lung nghieâm trang gaät ñaàu, ñöùng vaøo chieáu ñoát nhang, cung kính. OÂng Naêm böôùc ra phía ngoaøi ñöôøng caùi, ñöùng beân caây coät ñeøn, nhìn trôû voâ coi ñaùm thôï ñöông ñoùng coïc giaêng daây ñeå ñaøo moùng.  Baø Naêm ñöùng keá ñoù, gaëp oâng beøn hoûi:
  -OÂng khaán vaùi cuùng kieáng xong heát roài haû ?
  -ÖØ, öø, xong roài, ñuû heát !
  Baø mæm cöôøi, maõn nguyeän sung söôùng.  Baát thình lình baø nghó tôùi moät chuyeän theá naøo oâng cuõng khoâng ñeå yù, lo quaù baø níu laáy tay aùo daøi cuûa oâng:
  -OÂng coù trình vôùi quí vò oâng teân gì, maáy tuoåi, cö nguï ôû ñaâu khoâng ?
  OÂng Naêm voã traùn boái roái, keâu leân:
  -Thoâi roài, lo noùi ñuû thöù chuyeän maø queân maát vieäc trình teân trình tuoåi, toâi khoâng coù noùi choã ñoù !
  Baø Naêm daäm caúng caèn nhaèn:
   -Coù bao nhieâu ñoù maø cuõng queân, roài laøm sao maáy oång bieát ai maø phuø hoä.  Thaønh ra maáy lôøi khaán vaùi keå nhö boû. Coâng trình meï con toâi cöïc khoå töø khuya cho tôùi giôø...
   OÂng Naêm thaát voïng, buoâng xuoâi hai tay, khoâng noùi khoâng raèng, ñöùng nhìn xe coä ngöôøi ta xuoâi ngöôïc treân ñöôøng. Hoài laâu, oâng quay qua noùi nhö an uûi baø nhöng thieät ra laø cho oâng:
   -Chaéc khoâng sao ñaâu baø. Thaàn thaùnh linh thieâng, caùc ngaøi bieát heát. Toâi coù noùi xin pheùp caát nhaø cho caû gia ñình toâi ôû... Maáy oång phaûi bieát toâi laø ai chôù, neáu khoâng bieát sao goïi laø thaàn, baø khoûi lo. Baø thaáy toâi noùi coù ñuùng khoâng ?
  -Khoâng ñuùng cuõng phaûi ñuùng. OÂng noùi caùi gì cuõng phaûi heát. Toâi caõi ñaâu coù laïi oâng. Maø oâng coù nhôù khaán xin ôû cho ñöôïc laâu, thieät laâu khoâng ?
   Maët oâng Naêm töôi roùi:
  -Coù chôù, khoâng coù sao ñöôïc.  Toâi noùi choã ñoù roõ laém maø, tôùi hai laàn. Toâi caàu cho caû gia ñình aên ôû maïnh gioûi, tôùi ñôøi con, ñôøi chaùu, ñôøi chaét, ñôøi chít... Baø yeân taâm ñi !
                                                                 °°°
    OÂng Naêm sau khi caàm taám hình caùi nhaø vöøa luïc loïi ra ñöôïc, trôû veà ngoài treân caùi gheá neäm. Beân ngoaøi baõo tuyeát vaãn thoåi raøo raøo, nhöõng hoät tuyeát troøn bay tung ñaày trôøi. OÂng coù saù gì caùi möïc thuyû ngaân leân hay xuoáng tôùi bao nhieâu ñaâu. Baây giôø trong ñaàu oâng laø caùi mieáng ñaát vôùi caên nhaø ôû ñoù coù naéng aám, coù caây coái xanh töôi, coù caû moät ñoaïn ñôøi daøi maø oâng ñaõ soáng qua. OÂng thöông yeâu noù bieát bao nhieâu. Vaäy maø phaûi boû ñi ñaønh ñoaïn. OÂng phaûi laøm ñôn ñeå xin hieán cho nhaø nöôùc... Caên nhaø maø oâng öôùc mong laâu beàn tôùi ñôøi con, ñôøi chaùu, ñôøi chaét, ñôøi chít, ñöôïc chuù hai Lung caát baèng beâ toâng coát saét, baây giôø noù chæ coøn laïi coù chuùt xíu, nheï höûng. Noù coøn laïi trong taám hình nhoû baèng baøn tay, maøu ñen traéng loang loå, vaøng oá, lôø môø.  OÂng chæ thaáy ñöôïc caùi maët tieàn vôùi hai caùi khung cöûa saét keùo naëng neà, caùi lan can treân laàu coù ñeå con voi vôùi chaäu boâng söù Thaùi Lan. Coøn phía sau vôùi khu vöôøn coù caây nhaõn, caây maän, caùi coång saét kieân coá cuøng buïi tre ngaø, oâng khoâng thaáy gì heát. OÂng raùn hoûi voùi qua phía tröôùc:
   -Baø ôi! Hoâm tröôùc thaèng Hoaøng môùi qua ñöôïc ñaây, coù noùi gì veà caùi nhaø cuûa mình khoâng, baây giôø noù ra sao roài ?
  Gioïng baø Naêm traû lôøi, chaäm chaïp nheø nheï:
   -ÔØ, ôø, toâi queân noùi vôùi oâng, böõa tröôùc gaëp noù, coù hoûi thaêm caùi nhaø. Noù noùi baây giôø ngöôøi ta laáy laøm Hôïp Taùc Xaû than cuõi, nöôùc maém, daàu hoâi, teøm lem tuoác luoác laém !
   OÂng Naêm keâu trôøi, than nho nhoû:
   -Roài maáy caây nhaõn, caây maän cuûa toâi ? Coøn caây mai giaø giöõa saân nöõa ?
   Baø Naêm tieáp tuïc noùi, gioïng bình thaûn:
   -Caùi vöôøn phía sau hoï chaët truïi luõi heát, laøm choã ñaäu xe cam nhoâng, buïi ñaát muø trôøi.  Tuïi taøi xeá boä ñoäi phoùng ueá böøa baõi, baø con loái xoùm böïc mình laém maø khoâng ai daùm noùi gì.

   OÂng Naêm ngoài daùn ngöôøi xuoáng gheá, loã tai luøng buøng.  OÂng thaáy nhöõng bieåu ngöõ giaêng giaêng, nhöõng röøng côø ñoû saét maùu, nhöõng ñoaøn ngöôøi maët ñaày haän thuø traøn vaøo tænh lî, tieáng nhaïc ñaäp ñuøng ñuøng choùi tai.  OÂng thaáy raát roõ nhöõng ñöùa con oâng, nhöõng ñöùa chaùu oâng laàn löôït bò baét giam. OÂng thaáy taän maét ngöôøi ta bò baét gieát, ñaùnh ñaäp, giam caàm... OÂng thaáy nhöõng caûnh chia ly, ñaày ñoïa, tang toùc, khoå ñau. OÂng thaáy ñöôïc nhöõng vieäc, nhöõng ngöôøi maø caû ñôøi chöa bao giôø ñöôïc thaáy qua. Taát caû ñeàu quaù laï luøng, khoâng theå nghó ñeán noåi.  Xaõ hoäi môùi, ñaát nöôùc ñoåi môùi laø vaäy ñoù sao ?  OÂng coù quaù loãi thôøi, cuõ kyõ, giaø nua ?  Caùi nhaø beâ toâng coát saét trong ñaàu quay moøng moøng, taám hình trong tay rôi xuoáng ñaát nheï ñeán noåi khoâng nghe tieáng. Beân tai, oâng nghe tieáng vôï moùm meùm, noùi vaêng vaúng khi gaàn khi xa:
  - AØ, noù noùi caùi naêm maø vôï choàng mình hieán nhaø cho nhaø nöôùc ñeå ñöôïc ñi ñoù, hoài chöa bò chaët thì caây mai troå boâng nhieàu laém, ruïng vaøng caû ñöôøng ñi!
   OÂng Naêm baát ñoäng, hoài laâu tænh laïi noùi nho nhoû:
   -Taïi sao mình ñi maø noù laïi khoâng bieát, troå boâng chi cho nhieàu vaäy! Taïi sao vaäy ? Noù khoâng bieát thöông toâi vôùi baø sao maø... Hay laø noù chöa bieát nhaø ñaõ ñoåi chuû töø laâu !

                                                                                             VOÕ KYØ ÑIEÀN