Höng thaân meán,

     Vaäy laø baïn noùi thieät sao ? Maáy thaùng nay toâi cöù töôûng baïn Höng cuûa toâi noùi chôi chôù . Luùc nhaän lôøi vieát Baït cho taäp truyeän môùi, toâi cuõng öø höû cho qua ngaøy chôù thieät ra trong buïng nghó raèng laøm sao trong voøng moät naêm hôn maø vieát ba taäp truyeän cho ñöôïc . Boä söùc voi haû ? Nheø ñaâu MOÄT ÑÔØI ÑEÅ HOÏC vöøa xong baïn cho ra tieáp MOÄT THUÔÛ LAØM "TRUØM" . Saùch chöa kòp ñoùng buïi thì taäp baûn thaûo MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ ñaõ naèm chình ình treân baøn vieát cuûa toâi . Thieät tình, baïn saùng taùc haêng quaù, toâi vì suy buïng ta ra buïng ngöôøi ñoaùn traät laát neân haù mieäng maéc quai . Ñoïc caùi thô cuûa baïn gôûi keøm ... "Nhôø anh ñoïc vaø vieát Baït . Bieát anh baän nhöng lo cho thaèng em caøng sôùm caøng hay ." toâi nhö uoáng moät ly röôïu maïnh, caû ngaøy lô ñô löûng ñöûng, ngoài ñöùng khoâng yeân . Ñeà töïa ñaõ laø moät ñieàu khoù, vieát Baït laïi caøng khoù hôn nöõa . Ñoïc sôï coøn chöa hieåu heát yù cuûa taùc giaû gôûi gaám, noùi chi ñeán vieäc khen cheâ giôùi thieäu, veõ vôøi . Vieát taàm baäy taàm baï coù khaùc gì ngöùa ôû chön maø gaõi ngoaøi da giaøy, ñoäc giaû cöôøi cho thuùi ñaàu . Vì vaäy toâi ngaïi laém . Nhöng baïn ñaõ tin caäy maø giao phoù ñöùa con thöù tö naøy (neáu tính luoân taäp MOÄT CHUYEÁN RA KHÔI ñaõ giao cho Laøng Vaên ) cho toâi ñôõ ñaàu thì toâi cuõng lieàu gan nhaän ñaïi . Vöøa nhaän vöøa run, khoâng bieát baïn coù trao duyeân laàm töôùng cöôùp ?

     Baïn bieát taïi sao toâi run tay khoâng ? Taïi vì caùi töïa cuûa taùc phaåm . Roõ raøng laø MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ . Caùi töïa naøy laøm toâi nhôù laïi ngaøy xöa, laâu laém roài luùc toâi coøn nhoû xíu, thöôøng nghe maù ru em treân voõng vôùi caâu haùt coù boán chöõ keå treân. Trôøi muoán möa maây chöa coù chuyeån . Muoán ñem em veà moät kieång hai queâ . Baø ru theo loái baét quaøng, caâu naøy noái lieàn caâu khaùc khoâng caàn theo nghóa . Vaû laïi ba toâi cuõng khoâng hay laêng nhaêng naøy noï (hay cuõng coù maø toâi khoâng bieát ?) neân thaáy oång cuõng bình thöôøng khoâng nhoät nhaït gì . Nheø ñaâu nghe ngaøy naøy qua ngaøy kia, caâu haùt thaám voâ ñaàu hoài naøo khoâng hay . Moãi laàn nhaéc tôùi noù thì toâi laïi hieåu laø anh chaøng ñaõ coù vôï nhaø, baây giôø laïi ñeøo boàng muoán cöôùi theâm vôï beù . Trong buïng meâ laém maø chöa daùm hoù heù . Trôøi muoán möa chôù thieät ra chöa möa . Caùi laøm cho anh ta e deø laø lieäu coi chòu ñöïng noåi caûnh soáng chung ba ngöôøi khoâng ? Moät kieång maø coù tôùi hai queâ cuõng nhö moät boàn maø hai kieång . Moät boàn hai kieång coøn xanh . Moät chaøng hai thieáp hay sanh nhieàu beà . Hai ngöôøi ñaøn baø maø thöông chung moät choàng thì caùi nhaø khoâng chaùy cuõng saäp . Ñoù laø lyù do taïi sao chaøng chöa daùm tieán tôùi .

     Chaéc meõm vôùi caùi yù naøy, toâi thaáy khoaùi trong buïng . Ñeå ñoïc chuyeän tình cuûa nhaø vaên Nguyeãn Taán Höng coi ra sao ? Toâi ñaõ töøng buûn ruûn vôùi chuyeän tình cuûa Kieät Taán, cuûa Cao Bình Minh ... Baïn coi vaäy maø ngon laønh hôn toâi, heã buïng muoán thì tay laøm lieàn, daân haûi quaân khaùc daân thaày giaùo laø ôû choã ñoù . Toâi heã muoán laøm quen vôùi ai thì aáp a aáp uùng, ngaäp ngöøng ñaén ño, tính tôùi tính lui cho ñaõ ... roài thoâi!

     Caàm taäp baûn thaûo leân ñoïc töøng trang roài töøng trang, tìm traéng dôø con maét cuõng khoâng thaáy moät taø aùo daøi thöù hai naøo phaát phô ngang qua tim baïn, ngoaøi baø xaõ töôi môõn nhö rau non môùi haùi ngoaøi vöôøn, tuyeät nhieân khoâng coù moät boùng hoàng naøo laøm baïn xao xuyeán nöõa . Coù coâ chuû V .N . Discount Center teân Hoaøng naøo ñoù tuy coù deã thöông nhöng truyeän Ta taém ao ta khoâng phaûi laø moät truyeän tình . "Laïi moät nuï cöôøi duyeân . Duyeân chôù khoâng tình ... Em laøm anh aên heát voâ . Chaéc anh phaûi ñöa em veà sôùm hôn anh döï tính ñeå em coù thì giôø ñi ñoùn con em ." Trôøi ñaát! Tính thaû deâ aên coû nheø ñaâu ... coû heùo queo! Caùi gì kyø cuïc vaäy ? OÙc traâu heát trôn . Ñeám MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ goàm taát caû chín truyeän ngaén . Chæ coù truyeän ñoù neáu raùn maø nhoài nheùt thì laø truyeän tình duy nhöùt trong taäp truyeän, neáu muoán goïi ñoù laø truyeän tình!

     Nhöng roõ raøng khoâng phaûi . Khoâng coù truyeän naøo dieãn taû caùi tình yeâu duø laø vôï choàng, duø laø löùa ñoâi . Nhö vaäy toâi phaûi hieåu trôû laïi caùi töïa MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ . Taùc giaû Nguyeãn Taán Höng duøng chöõ theo nghóa ñen, theo loái hieåu thoâng thöôøng . Toâi laïi hieåu boùng gioù xa xoâi . Nghóa cuûa noù roõ nhö ban ngaøy . Moät caûnh ñôøi phaân laøm hai choán . Choán queâ höông ñau khoå beành boàng . Choán taïm dung ñaày ñuû sung tuùc nhöng thieáu caùi tình gaén boù . Ñoù laø moät caûnh . Ñoù laø hai queâ . Ñoù cuõng laø caùi caûnh ngoä ñaùng thöông cuûa haøng trieäu ngöôøi Vieät Nam xa xöù . Ai ai cuõng coù chung moät taâm traïng gioáng y nhö baïn daàu ngöôøi ñoù ôû Myõ hay ôû UÙc, ôû Phaùp hay ôû Canada ... tuy aên ñaäu ôû nhôø, quaàn aùo löôït laø, aên chôi hoïc haønh ñaày ñuû . Nhieàu khi toâi nghó laån thaån, tuïi mình coù khaùc gì loaøi phong lan moïc gôûi treân caønh caây lôùn, laù xanh möôït noõn naø, boâng troå ñaày höông saéc nhöng goác reã khoâng beùn ñöôïc tôùi ñaát ñen . Caùi vuøng ñaát ñen ñoù baây giôø ôû taän beân kia goùc trôøi, xa treân nöûa voøng traùi ñaát, baø con baïn beø thaân yeâu taát caû coøn y nguyeân ñoù, reân sieát quaèn quaïi döôùi noãi khaéc nghieät hung taøn cuûa cheá ñoä Coäng saûn phi nhaân .

     Quaû laø baïn ñaõ kheùo löïa ñöôïc caùi töïa hay cho nhöõng truyeän hay . Noù theå hieän ñöôïc caùi taâm traïng cuûa raát nhieàu ñoàng baøo chuùng ta ôû haûi ngoaïi naøy . Caùi taâm traïng xa xöù mang mang soáng nhôø ôû queâ ngöôøi maø loøng luoân luoân luùc naøo cuõng höôùng veà coá quoác . Vaäy thì caùi ñôøi soáng vaät chaát sung tuùc dö thöøa ñoù coù buø ñaép ñöôïc noãi thieáu huït cuûa ñôøi soáng tinh thaàn, ñôøi soáng tình caûm kia chaêng ?

     Ai thì toâi khoâng roõ, chôù Nguyeãn Taán Höng thì bieát dö . Queâ höông ñaát nöôùc chæ coù maáy chöõ ñôn giaûn vaäy maø noù coù naêng löïc maàu nhieäm laøm cho baïn khoán ñoán, khaéc khoaûi, baên khoaên . Vì nhôù nöôùc, nhôù nhaø baïn loanh quanh laån quaån nhaéc laïi nhöõng ngaøy coøn trong quaân nguõ nhö moät thöù boùng vôùi hình gaén boù keo son khoâng theå moät sôùm moät chieàu maø döùt ñöôïc . Baïn ñaõ coi binh chuûng haûi quaân nhö ñôøi mình khoâng chæ nhôù thöông maø coøn haõnh dieän. "Heâ, beân Khoâng quaân cuûa Cao thì Traïng khoâng bieát sao nhöng beân Haûi quaân cuûa Traïng thì xöa nay Cao phaûi bieát raát laø quan lieâu . Nhôø caùi quan lieâu ñoù maø Haûi quaân coù neà neáp, kyõ cöông hôn . Quan ra quan, lính ra lính . Traïng nghó coù dòp naøo thuaän tieän Traïng seõ neâu vaán ñeà naøy vôùi Thaùi . Traïng thaáy vaãn ñöôïc, vaãn hôïp lyù . Phaûi daïy cho noù moät baøi hoïc toái thieåu veà moân `Xaõ giao Haûi quaân' ñeå noù bieát theá naøo laø vaøng thieät, theá naøo laø vaøng giaû (Gioù ñaõ ngöøng) . "

     Thieät tình, baïn kyõ löôõng quaù . Hôi ñaâu maø ñeå yù thieân haï söï . ÔÛ haûi ngoaïi naøy vaøng giaû thieáu gì . Keå sao cho heát . Baïn ñaõ ghi roõ töøng neùt ñaëc bieät cuûa hoï trong Ngöôøi veà töø coõi cheát . Töø baø chuû tieäm may Maây Hueâ daùm tuyeân boá nhieàu caâu xanh dôøn . "Choàng tao laøm baùc só . Ñaõ laøm baùc só ñöôïc thì laøm caùi gì laïi khoâng ñöôïc ." "Tao noùi tieáng Vieät khoâng raønh, nhöng chuûi loän tieáng Vieät thì tao chöa chaéc ñaõ thua con meï naøo ñaâu nha . Ñöùa naøo choïc tôùi tao laø ñöùa ñoù tôùi soá ."

     Roài tôùi oâng coâng chöùc giaø maø khoâng neân neát. "OÂng Öng laøm ôû cô quan xaõ hoäi, ñaëc traùch giuùp ñôõ daân tî naïn Vieät Mieân Laøo . Töï nhieân trôû thaønh cha nuoâi cuûa ñaùm con moà coâi, ñaùm treû döôùi tuoåi vò thaønh nieân chaïy qua ñaây khoâng cha meï anh em . Vôï con ñoù maø oâng daùm caû gan daãn con gaùi nuoâi ñi bieån chôi caû tuaàn . Ñeán luùc oâng Vónh vöôït bieân chaïy qua môùi teù ra oâng cha ruoät laø baïn thaân cuûa oâng cha nuoâi ..."

     Ngoaøi oâng giaø Öng ñieám ñaøng ñoù coøn coù baø Buøi maéc bònh meâ trai . "Giaø quaù baám heát voâ thì coøn ngöôïng nguøng caùi noãi gì . Vaû laïi neáu bieát ngöôïng thì laøm sao coù caû chuïc thaèng boy-friend moät löôït cho ñöôïc (Moät moái tình giaø) . "

     Ngöôøi lôùn thì loá laêng nhö vaäy cho neân coù nhöõng ñöùa con nít maát daïy, aên noùi hoãn haøo: "Taïi sao maáy laàn tröôùc ngöôøi ta toå chöùc thì anh ñi, maø tôùi phieân Hoaøng toå chöùc thì anh khoâng ñeán . Anh noùi ñi, lyù do cuûa anh theá naøo ? "

     Toâi tìm gaëp trong Ngöôøi veà töø coõi cheát, Gioù ñaõ ngöøng, Moät moái tình giaø daãy ñaày nhöõng maãu ngöôøi vôùi töøng neát xaáu, thoùi hö . ÔÛ beân Myõ baïn ñaõ gaëp nhöõng ñoàng baøo vì maëc caûm ngheøo keùm neân qua ñaây thöôøng hay khoe khoang quaù ñaø . Nhö anh chaøng Thaùi chæ laø haï só maø xöng laø thieáu uùy, trung só Trung khoe mình laø phi coâng . Beân Canada toâi cuõng vaäy, thieáu gì, trong taäp theå hoäi ñoaøn, ngaønh ngheà naøo cuõng coù . Baïn thaéc maéc khoå sôû sôï raèng nhöõng ngöôøi nhö vaäy laøm oâ danh cho binh chuûng, oâ danh cho coäng ñoàng ? Con ngöôøi nhaø binh Nguyeãn Taán Höng ñaõ thaønh neáp . Heã trung só laø phaûi vaäy, trung uùy laø phaûi vaäy . Caùi traät töï, kyõ cöông phaûi gìn giöõ môùi ñöôïc . Ñaâu coù theå luoâng tuoàng . Giaáy raùch phaûi giöõ laáy leà .

     Caây quít troàng ôû Giang Ñoâng thì ngoït, böùng qua troàng ôû Giang Taây thì chua . Baïn vôùi toâi, baây giôø ngoït hay chua, chua hay ngoït . Thieät laø nhöùc caùi ñaàu . Neáu maø caây quít coù traùi tim thì noù cuõng thaéc maéc veà vieäc "moät caûnh hai queâ" cuûa noù . Caùi caûnh aên ñaäu ôû nhôø ñaát ngöôøi khoâng bieát seõ keùo daøi tôùi bao laâu nöõa . Taát caû laø do ñònh meänh ñaát nöôùc ñöa ñaåy heát, Höng ôi . "Hoài 75 toâi coù tính chaïy qua Myõ ñaâu . Toâi ôû ñaûo, toâi xin veà ñaát lieàn maø khoâng ñöôïc ñoù chôù . Tuïi taøi coâng laùi ghe laïc ñöôøng roát cuoäc tuïi Thaùi vôùt, ñöa toâi veà Thaùi Lan luoân . Baèng khoâng toâi cuõng coù cô hoäi neám muøi tuø Vieät Baéc vôùi Ñaêng roài (Ngöôøi veà töø coõi cheát) . " Cuõng nhö "Cho ñeán nay, taát caû doøng hoï toâi khoâng coøn ai coù caùi haân haïnh ñöôïc ñaët chaân leân theàm luïc ñòa môùi . Taát caû baùc chuù, coâ dì, döôïng, caäu môï ... ñeàu thuùc thuû taïi nhaø . Chaúng ai daùm caát böôùc ra ñi tìm töï do trong caùi cheát nöõa . Coù leõ hoï cam chòu choân vuøi thaân xaùc treân maûnh ñaát queâ höông, tuy khoâng coøn söùc soáng nhöng luùc naøo cuõng daáu yeâu . Nhö soá phaàn cuûa haèng trieäu con daân Vieät da vaøng maùu ñoû beân kia bôø ñaïi döông ... (Soá Phaàn) . "

     Nhö vaäy MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ tuy khoâng noùi veà chuyeän tình cuõng coù theå coi nhö taäp truyeän tình . Ñoù laø tình hoaøi höông . Caùi tình nhôù nhaø nhôù nöôùc cuûa moät cöïu só quan haûi quaân . Nguyeãn Taán Höng laø moät ngöôøi ñaày tình caûm tha thieát gaén boù vôùi gia ñình queâ höông laøng xoùm . Baïn nhaéc tôùi töøng ñòa danh cuûa ñaát nöôùc khoâng boû soùt moät nôi naøo baïn ñaõ ñi qua, khi ñi du lòch ôû xöù ngöôøi (Coøn ñaâu thi vò) . Baïn nhaéc ñeán töøng caûnh soáng ôû thoân queâ, caûnh muùc nöôùc ñuïc ngaàu phuø sa töø soâng veà loùng pheøn trong nhöõng lu vuù, vôùi gaùo nöôùc möa ñaày laêng quaêng . Caùi tuû ñöïng thöùc aên coù löôùi keõm ñeå ngaên ruoài muoãi, boán chön coù boán chaäu nöôùc nhoû keâ ôû döôùi, roài caûnh con daùn, con moái, con dôøi, con raän con reäp ...

     - Nhö vaäy con khoâng veà ñaâu!

     - Con cuõng vaäy!

     - Con cuõng vaäy!

     - Taïi sao ? Vieät Nam duø coù really poor tuïi con cuõng caàn phaûi veà ñoù ñeå bieát where you com from nhö theá naøo . Tuïi con laø Vietnamese chôù ñaâu phaûi American . That is your root, tuïi con phaûi love vaø proud caùi root ngheøo khoù ñoù môùi phaûi . Khoâng coù noù khoâng coù you .

     Baïn cuõng nhaéc tôùi nhöõng kyû nieäm rieâng cuûa vôï choàng baïn tröôùc khi cöôùi nhö moät thuù hoaøi nieäm queâ höông . Cuoái cuøng vôùi Keû ngöôïc ñöôøng baïn ñaõ thaùc lôøi qua coâ Thanh Truùc (hình aûnh moät ngöôøi tình cuûa baïn ?) ñeå ghi laïi neáp soáng, caûnh troï hoïc cuûa moät nöõ hoïc sinh ngheøo phaûi chaät vaät taù tuùc heát nhaø naøy sang nhaø khaùc ñeå theo hoïc caùc tröôøng cuûa Beán Tre vaø Myõ Tho .

     Ñoïc heát taäp truyeän toâi thaáy baïn coù moät trí nhôù phi thöôøng, moät oùc quan saùt tin töôøng, beùn nhaïy . Chæ phôùt qua vaøi neùt nhoû baïn coù dö khaû naêng laøm cho ñoäc giaû say meâ theo doõi baèng loái vieát haáp daãn, loâi cuoán . Toâi khoaùi ñoaïn baïn taû caûnh aên caøng cua:

     Vaán ñeà aên khai vò, moùn caøng cua luoäc, thì vôï choàng Taâm raát taâm ñaàu yù hôïp . AÊn rieát nhö ghieàn . Caøng cua loaïi naøo cuõng ngon: snow crab, stone crab, vaø luoân caû blue crab, caøng gheï cuõng ngon . Ai môùi nhìn voâ töôûng laø coïp aên buø maét, voû khoâng chôù laøm gì coù thòt, ñaõ vaäy phaûi ñaäp daäp roài ræa töøng thôù moûng thì bieát chöøng naøo môùi aên xong moät caøng . AÁy, muoán thöôûng thöùc höông vò cuûa caøng cua thì tröôùc heát cuõng neân hoïc qua caùi ngheä thuaät aên caøng cua . Khoâng bieát aên thì aên töøng thôù moûng, coøn bieát aên thì aên nguyeân moät mieáng thòt . Leõ dó nhieân phaûi coù ñoà ngheà, phaûi coù caùi keàm taùch caøng cua laän veà töø maáy tieäm all you can eat caøng cua, hay ít ra phaûi coù caùi nut cracker . Roài phaûi bieát choã maø baám vaø uoán naén sao cho mieáng thòt ruùt ra khoûi voû, goïn loûn nhö caùi ñuøi eách ñang caàm treân tay . Chaám chanh muoái tieâu thì röôïu coù voâ ñaày huõ cuõng phaûi roùt heát trôû ra . Nhöng ñöøng coù daïi doät tham aên, aên cho leï maø höông vò caøng cua noù maát ñi . Khoâng coøn gì chaùn cho baèng aên caøng cua coù ngöôøi loät saün!

     Ñaõ ôi laø ñaõ, ngoaøi caùi ngheä thuaät mieâu taû kheùo leùo baïn chöùng toû ñöôïc caùi möùc thaønh thöïc cao ñoä . Baïn nghó sao vieát vaäy, khoâng che daáu baát cöù ñieàu gì . Hình nhö caâu naøo ñaõ vieát ra giaáy thì baïn khoâng nôõ gaïch boû . Nguyeãn Tuaân ngaøy xöa ñaõ noùi: ÔÛ ñôøi coù nhöõng söï thaät khoâng neân noùi ra . Nhöng ôû MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ vaø nhöõng cuoán khaùc cuûa baïn, baïn ñeàu noùi tuoát luoát heát, khoâng chöøa moät ñieàu gì . Heøn chi Nguyeãn Höng Quoác ñaõ coù laàn nhaän ñònh: Ña soá nhaø vaên mieàn Nam ñeàu coù moät nhu caàu thoá loä tình caûm, boäc baïch taâm söï . Ñieàu ñoù quaù ñuùng nhöng neân theâm, trong soá caùc caây buùt mieàn Nam, Nguyeãn Taán Höng laø ngöôøi vieát thaønh thöïc nhöùt . Toâi khoâng tìm thaáy tính chaát hö caáu trong caùc truyeän cuûa baïn (neáu coù cuõng raát môø nhaït) maø toaøn laø söï thaät cuûa ñôøi baïn vaø nhöõng ngöôøi thaân . Maø toâi nghó, ñoái vôùi nhöõng nhaø vaên khaùc thì phaûi töôûng töôïng veõ vôøi môùi coù yù ñeå maø vieát, coøn ñoái vôùi baïn, caû moät ñôøi soáng phong phuù doài daøo chaát lieäu, baïn tha hoà maø ghi laïi, caàn gì phaûi vay möôïn ôû beân ngoaøi . Hoïc giaû Laâm Ngöõ Ñöôøng ñaõ töøng noùi: Vieát vaên maø khoâng daùm vieát veà caùi toâi cuûa mình thì khoù thaønh nhaø vaên lôùn . Ngoaøi ñöùc tính thaønh thöïc baïn coøn laø ngöôøi ñaày tình caûm . Cöù coi caùch baïn cö xöû vôùi vôï con, cha meï, anh chò em, baø con doøng hoï, vaø nhöùt laø vôùi caùc baïn ñoàng nguõ, baïn nhaéc nhôû tôùi baèng gioïng tha thieát ñaäm ñaø . Noùi chi tôùi queâ höông ñaát nöôùc, baïn yeâu thöông noù bieát bao nhieâu .

     Tuy nhieân, caùi tình caûm phong phuù ñoù ñöôïc theå hieän song song vôùi caùi lyù trí vöõng vaøng . Toâi cuõng ñaõ thaáy roõ caùi lyù trí maïnh ñoù qua caùi nghò löïc phi thöôøng trong MOÄT ÑÔØI ÑEÅ HOÏC qua MOÄT THUÔÛ LAØM "TRUØM" roài baây giôø ñeán MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ . Luùc naøo Nguyeãn Taán Höng cuõng vöôn leân, vöôn leân baèng caùi söùc maïnh tinh thaàn voán saün coù cho neân treân ñöôøng ñôøi tuy gian khoå nhöng baïn deã thaønh coâng nhôø caùi öu ñieåm naøy . Nhö trong tình yeâu, ñeå taán coâng ngöôøi ñeïp (Ta taém ao ta), baïn phuïc kích chôùp nhoaùng vaø khi coi boä khoâng xong baïn ruùt nhanh ñeán ñoä toâi baøng hoaøng, ngaïc nhieân . Trong Moät buoåi chieàu thöù baûy nghe vôï nhaéc ñeán nhöõng chuyeän lieân quan ñeán tình caûm ngaøy xöa, tröôùc ñaùm cöôùi coù ngöôøi meâ naøng ñeán töï töû cheát, coù ngöôøi caàm suùng vôùi löïu ñaïn ngoài tröôùc cöûa haêm doïa, khoùc loùc . Chuyeän rung rinh raàm trôøi nhö vaäy, baïn bình thaûn nhö khoâng, keát luaän tænh queo:

     Taán gaùc ñieän thoaïi caém ñaàu caém coå ñoïc caùi vaên thö tröôùc khi ñi noùi chuyeän vôùi xeáp . Moät buoåi chieàu thöù baûy, höø, moät buoåi chieàu thöù baûy laøm overtime vôùi muoân vaøn hình aûnh Vieät Nam .

     Caùi lyù trí laán aùp tình caûm trong taäp truyeän laø moät khuyeát ñieåm nhöng ñoàng thôøi cuõng laø moät öu ñieåm . Töø laâu trong tieåu thuyeát cuûa ta chöùa ñöïng nhieàu nöôùc maét quaù, moãi laàn ñoïc xong moät taùc phaåm, caû ngöôøi nhö muoán bònh . Toâi muoán thaáy nuï cöôøi thay cho nöôùc maét, muoán thaáy söï phaán ñaáu vui soáng vöôn leân treân khoå ñau, do ñoù toâi baét gaëp ôû nhöõng trang MOÄT CAÛNH HAI QUEÂ nhöõng ñieàu mong öôùc baïn ñaõ vieát ñöôïc cho moïi ngöôøi Vieät Nam-nieàm vui soáng, duø ñang ôû treân xöù ngöôøi . Chæ caàn bao nhieâu ñoù nhaø vaên Nguyeãn Taán Höng cuõng ñuû ñöôïc moïi ngöôøi traân troïng quyù meán .

     Thaân aùi,

Laval des Rapides, ngaøy 6 thaùng 11 naêm 1989
Voõ Kyø Ñieàn