1.

VNNP: Kính chào anh Nguyễn Trung Hối. VNNP luôn luôn là độc giả trung thành của CHỦ ÐỀ, hôm nay xin thay mặt độc giả được tiếp chuyện cùng anh. Xin anh giới thiệu vài nét về chính mình và tạp chí CHỦ ÐỀ.

NTH: Xin chào nhà thơ Tường Vi và độc giả thân quý của VNNP. Mặc dầu tôi có viết văn, làm báo, nhưng bao giờ cũng chỉ muốn là một người viết ẩn dật, cho nên rất ngại nói về mình. Tôi viết văn từ trước 75, có một truyện dài đang đăng từng kỳ trên Tiểu Thuyết Tuần San của ông Nguyễn Thiện Dzai thì bị Phủ Tổng Thống thời Ðệ Nhất Cộng Hòa ra lệnh ngưng vì tội "bôi xấu chế độ Miền Nam". Sau  đó tôi đi lính và viết cho báo Lý Tưởng của Không Quân. Ðầu năm 1975, tôi với anh Trịnh Huế chủ trương tạp chí CHỦ ÐỀ với sự cộng tác của các nhà văn có thiên hướng trẻ và mới lúc bấy giờ như  Huỳnh Phan Anh, Ðinh Cường, Nguyễn Nhật Duật, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Khắc Hoạch (tức nhà thơ Trần Hồng Châu), Nguyễn Xuân Hoàng, Nghiêm Hồng, Yên Khanh, Hoàng Trúc Ly, Hải Phương, Lâm Quang Phước, Ðặng Phùng Quân, Ðỗ Quý Toàn, Nguyễn Ðình Toàn, Thanh Tâm Tuyền, Sâm Thương, Ngy Cao Uyên... Báo ra được số 1. Số 2 in xong thì bộ đội vào Saigon...Trên số 2 có truyện ngắn "Cuồng Sóng" của Lệ Hằng, một Lệ Hằng khác hẳn những tiểu thuyết của chị viết lúc bấy giờ và sau này. Rất tiếc, tôi không giữ được một số nào. Số 1 thì ở thư viện Congress, Ðại học Yale và Cornell hiện nay còn lưu trữ.

25 năm sau, sau 5 năm định cư ở Mỹ và lao động cần cù như mọi người, tôi đã có một số tiền đủ để nuôi tờ báo, tôi lại tục bản CHỦ ÐỀ. Ngoài số anh em cũ, CHỦ ÐỀ may mắn còn được sự đồng tình và cộng tác của những nhà văn trẻ và có thiên hướng đổi mới văn học ở khắp nơi trên thế giới, như chị đã biết đấy. 

 
TườngVi, Nguyễn Trung Hối, Milpitas 6/00

2.

VNNP: CHỦ ÐỀ cho tới nay đã ra được 4 số: CÐ 1 "Nhìn lại 100 năm văn học Việt Nam và Thế Giới"; CÐ 2 "Những Dự Phóng Về Thế Kỷ Mới"; CÐ 3 "Mùa Thu trong Văn Chương"; CÐ 4 "Về Tiểu Thuyết". Việc lựa chọn chủ đề cho từng số dựa vào mục đích hay lý do nào không?

NTH: Thưa chị, tất nhiên là có mục đích và lý do. Trước hết là những vần đề lý luận rất cần cho người viết văn. Ða số nhà văn của chúng ta chỉ viết theo tự phát và truyền thống, nói như nhà văn Phạm Thị Hoài là có xê dịch đó nhưng không "đi", ở hải ngoại đó mà có cảm giác như chưa rời khỏi nước! Người ta đã tiến đến thời kỳ hậu hiện đại và hậu-hậu hiện đại mà mình còn ngơ ngác ở thời lãng mạn và hiện thực...Ngoài ra, có những vấn đề hình như sách vở báo chí VN ít khi đề cập đến,  chẳng hạn Về Mỹ Học. CÐ sắp tới sẽ có một số viết về chủ đề này.

3.

VNNP: CÐ nặng về biên khảo, xin anh cho biết nguyên nhân anh chọn đường hướng này cho tờ báo.

NTH. Thì cũng như tôi vừa nói thôi. Sau 25 năm định cư, đời sống tạm yên ổn, đã đến lúc chúng ta cần có một tờ báo văn học thiên về lý luận phê bình. Tôi nghĩ không thể có một nền văn học chân chính nếu không có lý luận phê bình. Lý luận phê bình là thân cây để cho phần sáng tác theo đó mà cùng vươn lên, cùng nẩy nở, đâm chồi, ra hoa, kết trái.

4.

VNNP. Nhữõng bài viết trong CÐ thường đòi hỏi một sự hiểu biết, hoặc muốn hiểu biết những bài viết ấy cũng cần một kiến thức nhất định nào đó. CÐ có chủ trương khuyến khích và phát triển các cây viết mới hay không?

NTH. Khi mới đọc số 1, nhiều bạn đọc bảo "khô", "khó", có ngưới nói thẳng "đọc không vô". Nhưng đến số 4, họ bảo:"Viết như thế thì được đấy". Thật ra, anh em đâu có viết "ướt" hơn hay dễ hơn, mà chính là bạn đọc đã quen với những bài viết như thế... Chủ trương khuyến khích và phát triển các cây viết mới là điều tôi rất quan tâm. Anh em hiểu mình thì cho rằng có thế mới là văn học, mới là tiến bộ, mới là CHỦ ÐỀ [nghĩa là không giống như những tờ báo đang có mặt]; anh em không hiểu thì mỉa mai "muốn thế thiên hành đạo, trông mà khiếp!" Xin bạn đọc thân quý VNNP đọc truyện ngắn "Thơ Trong Lòng Bàn Tay" mà tôi gọi đại là "tiểu luận tiểu thuyết", gián tiếp bày tỏ quan điểm chọn thơ của CÐ. Tôi rất yêu thơ và trân trọng thơ. Ðấy là lý do vì sao CÐ ít đăng thơ.

5.

VNNP:
Xin anh giới thiệu với độc giả VNNP CÐ 5 vừa phát hành trong tháng Tư này. Có gì nổi bật trong CÐ 5?

NTH: CÐ 5 mang chủ đề là "Họ Làm Thơ Viết Văn Cho Ai?" Ðây có thể nói là một vấn đề rắc rối nên người viết ít quan tâm. Họ chỉ thích tâm sự "Viết như thế nào? Tại sao tôi viết?" như  J-P. Sartre, George Orwell, Georg Lukács, v.v... và mới đây là Cao Hành Kiện.  Ðây cũng là một vấn đề bức xúc của nhà văn hải ngoại một khi viết văn làm thơ không phải là nghề, mà là nghiệp (chướng)!  Cao Hành Kiện trong thời gian bị lưu đày trong Cách mạng văn hóa, viết văn rồi chôn xuống đất; Nguyễn Mộng Giác viết Sông Côn Mùa Lũ trong thời điểm văn nghệ sĩ Miền Nam đang bị lùng bắt, tù đày, đấu tố...Vậy thì "họ viết cho ai?" Vì vậy mà cuộc hội luận lần này của CÐ rất hấp dẫn! Ngoài J-P. Sartre và Cao Hành Kiện, còn có tham luận của Hoàng Ngọc-Tuấn, Lưu Nguyễn Từ Thức, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Vĩnh Long, Luân Hoán, Nguyễn Quốc Trụ, Ðặng Phùng Quân, Nguyễn Hưng Quốc, Nguyễn Hoàng Văn, Ngự Thuyết. Ðặc biệt các nhà văn, nhà thơ cũng tham gia bằng những tự truyện và các bài thơ tự sự ,  như  Hoàng Chính, Nguyễn Trung Dũng, Quan Dương, Phạm Ngọc, Dung Nham, Thận Nhiên, Hải Phương, Phan Xuân Sinh, Nguyễn Ðức Tùng, Hà Nguyên Du ... và đặc biệt là sự hiện diện của một nhà thơ mới 6 tuổi , Phạm Ðăng Khoa với bài thơ "Cháu Làm Thơ Cho Mẹ"! Số báo này được trình bày như một hợp tuyển, nên có cả ảnh và tiểu sử của các tác giả.

6.

VNNP: VNNP còn được biết anh cũng là tác giả của tập truyện ngắn "Trong Mê Cung" do Văn Học xuất bản năm 1999. Nhà văn Trần Hồng Châu có viết rằng có hai loại tác giả, một là "cuộn tròn trong bản nga, trong cuộc đời mình và kỷ niệm vui buồn đã sống qua" mà viết thành tự truyện, và hai là "cố gắng bước ra ngoài bản ngã để tạo ra những con nguời khác  mình", và anh được xếp vào loại nhà văn có khả năng "đào thoát khỏi bản thân", có "khả năng tưởng tượng và hư cấu, hiểu biết thấu đáo về tâm lý nhân vật". Anh có đồng ý như thế không, và thật ra có chuyện nào trong "Trong Mê Cung" mang không ít thì nhiều một chút nào của Nguyễn Trung Hối trong đời thường không?

NTH: Là nhà văn, điều cần nhất là phải biết tưởng tượng và hư cấu. Hình như  Gabriel García Márquez, tác giả "Trăm Năm Cô Ðơn" đã nói như thế thì phải. Nếu không, ông ta [hay bà ta] chỉ viết "truyện/chuyện" của mình và của bạn bè cho cho các Ðặc san Ái hữu. Tất cả những truyện trong "Trong Mê Cung" đều hoàn toàn hư cấu. Kể cả nhân vật [cho dù nhân vật xưng Tôi]. Tất nhiên ai trong chúng ta cũng đã trải qua một thời thơ ấu, biết yêu thương nhớ nhung, có những kỷ niệm không thể quên và thêm vào đó là những địa danh, những cảnh trí thật, cho nên nó đời thường hóa câu chuyện tưởng tượng mà thôi.


Phạm Ngọc, Nguyễn Trung Hối, Nguyễn Xuân Hoàng, Hải Phương, Milpitas 6/00

7.

VNNP: Anh hay được bạn bè gọi đùa là "nhà văn lãng mạn nhất nước". Bên cạnh cái rất có đường hướng, có chủ đề của CÐ, phần lãng mạn của Nguyễn Trung Hối là như thế nào?

NTH: Hì hì, đây chỉ là chị Vivian Trương Gia, phu nhân của anh Nguyễn Xuân Hoàng gọi đùa thôi. Ðó là một điểm đen khó xóa sạch. Trong "Trong Mê Cung" và những truyện tôi viết trước khi tục bản CÐ là những cái gì tôi thường nói là phải "đem con bỏ chợ". Còn bên cạnh CÐ, phần lãng mạn của Nguyễn Trung Hối bộ chị không thấy sao? -- Ðó chính là "liều", là "đội đá vá trời", là "muốn thế thiên hành đạo", là "trông mà phát khiếp"!

8. 

VNNP: Dự định của anh trong tương lai là gì, có đóng góp nào mới cho văn học hải ngoại không?

NTH: Chủ trương của CÐ là đổi mới văn học VN và lấy dịch thuât làm hành trình đi vào thế kỷ. Tôi mong có tiền để xuất bản những tác phẩm dịch thuật cần thiết cho lý luận phê bình cũng như  giới thiệu những sáng tác mới của quốc tế đương đại.

9. 

VNNP: Xin anh vài lời với độc giả VNNP. VNNP xin thay mặt các dộc giả gửi lời cám ơn anh và xin chúc anh luôn vững tiến cùng CÐ.

NTH: Xin cám ơn chị và độc giả thân quý của VNNP. Xin chúc mọi người luôn an vui!

Liên lạc với nhà văn Nguyễn Trung Hối về tác phẩm 
"Trong Mê Cung" và giai phẩm "Chủ Ðề":

Email: trunghoi@juno.com
Ðịa chỉ: Nguyễn Trung Hối 
P.O. Box 286 - 
11919 N. Jantzen Ave.
Portland, OR 97217-8195 - USA


Hải Phương, thân hữu, Phạm Ngọc, Nguyễn Trung Hối, Nguyễn Trung Dũng, San Jose 6/00