TIN TÖÙC SINH HOAÏT
*************
 ÑAÏI HOÄI 35 NAÊM ÑNHS RA KHÔI

THÔØI GIAN: 2 ngaøy: 4-07-2003  vaø  5-7-2003
ÑÒA  ÑIEÅM:  Nam California, USA

Trong ñeâm hoïp maët -7-4-2003 :
1. Anh chò  Ñaøm ñình Bình ñaõ daønh moät soá quaø, taëng cho caùc baïn veà tham döï
(Moãi gia ñình moät phaàn quaø ngay khi vaøo döï ngaøy hoäi ngoä 35 naêm ra khôi taïi nhaø haøng Paracel)
2. Anh chò Theàm sôn Haø ñaõ taëng cho taát caû caùc Haûi Sö veà tham döï, moãi ngöôõi moät caùi noùn löôõi trai
Haûi Quaân ñeå laøm kyû nieäm, do coâng anh chò Haø töï laøm ñeå cho caùc baïn moät kyû nieäm khoù queân


Möøng Ngaøy Hoäi Ngoä

   (Haûi Sö Tröông Ngoïc Phöôùc)

Gaëp laïi nhau töôûng chöøng nhö giaác moäng
Keå töø ngaøy ta bò maát queâ höông
Ñöùa lìa ñôøi, ñöùa tuø toäi thaûm thöông
Ñöùa vöôït thoaùt nôi queâ ngöôøi xöù laï
Coøn ñaâu nöõa moät thôøi cho bieån caû
Töøng doïc ngang ñeå thoûa moäng soâng hoà
Tay suùng göôm quyeát gìn giöõ cô ñoà
Ñem chí caû ñieåm toâ trang söû Vieät
Giôø gaëp laïi noåi möøng khoâng keå xieát
Ngoài beân nhau tình chieán höõu raït raøo
Nhôù hoâm naøo cuøng chieán ñaáu beân nhau
Ñoàng lyù töôûng giöõ maøu côø Toå Quoác
Noi göông saùng Ñöùc Thaùnh Traàn baát khuaát
Ngaên quaân thuø luoân nuoâi moäng cuoàng ñieân
Nhöng... yù Trôøi vaän nöôùc ñaõ ñoã nghieâng
Ñaøn "Sö-Bieån" ñaønh rôøi xa queâ Meï
Haõy ngoài laïi beân nhau cuøng chia xeû
Nhöõng öu tö, traên trôû cuûa cuoäc ñôøi
Soáng löu vong maáy ai troïn nuï cöôøi  ?
Xin gaït boû nhöõng giaän hôøn neáu coù
Cuøng caùc baïn moät ñoâi lôøi phaân toû
Coøn bao naêm ta ñöôïc thaáy maët nhau?
Tuoåi caøng ngaøy caøng choàng chaát leân cao
Haõy hong laïi, ñöøng queân tình chieán höõu
Xin goùi troïn moät nöûa ñôøi quaân nguõ
Laøm haønh trang phieâu baït treân xöù ngöôøi
Naém tay nhau cuøng öôùc nguyeän moät lôøi
Caàu Thaùnh Toå giuùp troïn ñôøi beàn chaët.

     Boston, naêm 2003
*************

Haûi Sö Hoäi Ngoä

                                         Chò Leâ Kim Kình

Nhö nhöõng gioøng soâng tuï veà bieån lôùn
Ta quyeát taâm hoïp maët ñoâi laàn
Ba möôi roài  - Ba möôi laêm naêm
Duø cuoäc soáng traêm ñieàu vöông baän
Vaãn tìm veà soáng laïi taám tình thaân

Tuï nôi ñaây ta nhôù laïi:
Nhöõng laàn ra khôi löôùt soùng,
Quaõng thôøi gian löu laïc tha höông
Quaõng thôøi gian caûi taïo nôi nöôùc ñoäc röøng thieâng
Nieàm vui, noãi nhuïc taïi quaân tröôøng ñaày öôùc moäng

Ta möøng cuoäc soáng  hoâm nay:
Con ñaøn chaùu ñoáng
Maïnh khoûe yeân vui
Haïnh phuùc traøn ñaày

Ta chia xeû vôùi anh em
Giôø naøy tay vaãn traéng tay
Caâu theá söï leânh ñeânh chìm noåi
Cuoäc thaêng traàm baõi bieån nöông daâu
Caûm thoâng tình baïn, baéc caàu tri aâm

Baïn thaân ôi! Duø baïn ôû nôi ñaâu
Vaãn nhaéc baïn vôùi muoân vaøn thöông nhôù
Ñeä Nhò Haûi Sö gaén boù chaúng rôøi
Röôïu coù ñaéng - Cuõng tan vò ñaéng
Men cuoäc ñôøi duø ñaëm chaùt treân moâi
Baïn cuøng toâi traøn ly ta roùt
Ñeå chuùc möøng hoäi ngoä hoâm nay

Caùc baïn ôi!
Doøng ñôøi voán ngöôïc xuoâi muoân loái
Gaëp nhau roài cuõng phaûi chia tay
Cheùn röôïu naøy cuøng nhau ta cuïng
Ñeå chuùc möøng Ñeä Nhò Haûi Sö
Tình baèng höõu thieân thu beàn vöõng.



Veà Soá Ñaëc Bieät 35 Naêm Hoäi Ngoä / K17:

1.  Khoâng nhaän  ñöôïc baøi vôû caùc baïn göûi veà " vieát veà chuû ñeà 35 naêm hoäi ngoä "
Do ñoù KHOÂNG theå thöïc hieän "Soá ÑaëcBieät 35 Naêm Hoäi Ngoä " maø chæ laøm Baûn Tin thaùng 8 nhö thöôøng leä
Chò Vuõ Troïng Sôn cuõng ñang baän roän lo ñaùm cöôùi cho tröôûng nöõ neân khoâng thöïa hieän  "Soá Ñaëc Bieät "
ñeå ñaêng caùc hình aûnh
2. Caùc hình aûnh do baïn Vuõ vaên Tình chuïp trong nhöõng ngaøy hoïp maët ñaõ göûi ñeán caùc baïn coù PC  theo yeâu caàu
3. Ñaëc bieät vöøa roài Vuõ van Tình ñaõ thöïc hieän VCD ( goàm 161 hình aûnh nhö CD tröôùc ñaây theâm aâm nhaïc vaøo )
ñeå caùc baïn khoâng coù PC coù theå duøng DVD player coi treân TiVi.
*** Caùc  VCD do vuõ Vaên Tình thöïc hieän seõ  phaân phaùt FREE cho caùc baïn naøo muoán xem:
a.   Caùc baïn ôû Nam Cali  lieân laïc thaúng Phaïm Baù Khoùat ñeå laáy VCD  ( khoâng göûi qua Böu Ñieän )
b.  Caùc baïn ôû Baéc Myõ,  baïn Vuõ vaên Tình ñaõ göûi khoûang  7 VCD cho Tröông Ngoïc Phöôùc phaân phoái caùc baïn
ôû mieài Ñoâng Baéc Myõ. Caùc baïn ôû Ñoâng Baéc Myõ nhôù lieân laïc vôùi  T. N. Phöôùc
c.  Caùc baïn ôû Canada, UÙc, Phaùp, Ñöùc, Nhaät ... lieân laïc tröïc tieáp Nguyeãn Taán Ñaït ñeå laáy VCD
d. Caùc baïn khaùc lieân laïc veà Nguyeãn Ngoïc Hoäi  qua  email: hoinguyen@mindspring.com
                                Ñiaï chæ:          216  N. Donar  Dr.
                                                        Columbia,  SC 29229
                                                         Phone  (803)- 736-3268
****Xin löu yù caùc baïn  xaùc nhaän laïi ñiaï chæ göûi cho roõ raøng traùnh khoûi maát thì giôø
***VCD  coù 2 loaïi nhac khaùc nhau
 aï  Haùt heát ñeâm nay roài mai seõ hay
 b.  Bieån - Noãi nhôù vaø Em
Khi Order nhôù noùi roõ   VCD(a)    HAY   VCD(b)


Xin thoâng baùo  veà vieäc thay ñoåi ñiaï chæ:
1.  Caùc baïn thay ñoåi ñiaï chæ  hoaëc ñiaï chæ KHOÂNG ñuùng vôùi ñiaï chæ  ghi trong Baûn tin.
Xin caùc baïn vui loøng thoâng baùo laïi ñeå toâi nhaät tu vaøo ñiaï chæ  K17
****Xin löu yù moïi söï thay ñoåi veà ñiaï chæ ( keå caû email address ) xin vui
loøng göûi thaúng veà toâi  ñeå toâi nhaät tu kòp thôøi khoûi göûi qua Ñoã Ngoïc Quaûng
hay Ngoâ Vaên Giaò

  Göûi veà:Nguyeãn Ngoïc Hoäi
                    hoinguyen@mindspring.com
       HAY   nguyen3483@yahoo.com
  Ñiaï chæ :  216  N.  Donar  Dr.
                          Columbia,  SC  29229
  Phone (803)- 736-3268

2. Caùc baøi  vaø caùc hình aûnh ( hoïp maët, cöôùi hoûi ...) caùc baïn muoán ñaêng vaøo Baûn Tin K17   xin göûi qua email
hoaëc veà Ñiaï chæ  ghi treân.



Ñòa chæ  môùi:

*** Ñoã ñaêng Doanh
email address: doanhdo@comcast.ne

*** Voõ Lieäp
       6530    Lauren  Run
       Houston,  TX   77084
      Phone   (832)-593-0862

***Nguyeãn Chí Caàn:
     15430  Tysor Park  Lane
      Houston TX.  77095
      Phone: (281)-855-4313

*** Vuõ Ngoïc Huøng:
       7068 Treymore Ct.
       Sarasota, FL 34243
      (941) 358-6744

***Nguyeãn Vieät Daân
     191-1- 704   KAME YAMA, HIMEJI
      HYOGO 670-0973
                        JAPAN

***Nguyeãn Bích Ngaân
     28 Grant   St.
     DORCHESTER,   MA  02125
    Phone  (617) 822-0855
  Email Añress:  Duyennguyen73@aol.com
 


 



Khoùa 17 giuùp gia ñình Nguyeãn thaønh Trí

*** Chò  Ngoâ thò Kim Thanh
409  Loâ C  Chung Cö  Traàn Quoác  Thaûo
P. 9  Q. 3   TPHCM/VN
ththaong@yahoo.com

Chò Kim Thanh,
     Hoâm nay ngaøy 18 thaùng 3 naêm 2003 toâi ñaïi dieän khoùa 17 göûi cho chò 1 soá tieàn laø 850 US Ñoâ la. Töø xöa ñeán nay khoùa coù truyeàn thoáng moãi khi lieân laïc ñöôïc moät baïn cuøng khoùa hay gia ñình cuûa hoï , khoùa ñeàu trích quyõ 1 soá tieàn goïi laø chuùt quaø cuûa anh em coøn nhôù ñeán nhau.  Xin chò vaø caùc chaùu ñöøng baän taâm, laán caán veà soá tieàn naøy.  Tuaàn tröôùc toâi coù nhaän ñöôïc email cuûa chò cho bieát coù nhaän ñöôïc 100 ñoâ cuûa khoùa 17. Söï thaät ñaây khoâng phaûi cuûa khoùa 17, chaéc cuûa moät baïn daáu teân naøo ñoù.
     Chaøo chò
  Ñoã ngoïc Quaûng

***Ñaõ göûi veà cho chò Trí (Ngoâ thò Kim Thanh) soá tieàn laø $850.00. tieàn cöôùc laø $17.00
Toång coäng laø $867.00
Danh saùch caùc baïn ñoùng goùp:
- Quyõ khoùa                      : $200.00
- Traàn ngoïc Ñieån           : $100.00
- Haø ngoïc Löu                : $100.00
- Nguyeãn voõ Hieäp          :   $50.00
-Traàn troïng Loäc            :   $50.00
- Nguyeãn taán Höng        :   $50.00
-Nguyeãn taán Ñaït            : $100.00
-Nguyeãn khaéc Long       :  $205.00
-Ñoã ngoïc Quaûng             :    $12.00
-TOÅNG COÄNG               :  $867.00

Lôøi caùm ôn cuûa gia ñình Nguyeãn thaønh Trí:

Wed, 19 Mar 2003 23:50:07 -0800 (PST)
Kính göûi Toaøn theå caùc anh Khoùa 17 HQ ( baïn cuûa anh Trí )
Toâi vöøa nhaân ñöôïc quaø cuûa caùc anh göûi veà (850USD), toâi & 2 chaùu chaân thaønh caùm ôn toaøn theå caùc anh. Xin cho toâi & 2 chaùu göûi lôøi caùm ôn ñeán toaøn theå caùc anh trong khoaù 17 HQ.
Vôï & 2 con cuûa Nguyeãn Thaønh Trí



Quyõ 35 naêm Hoäi Ngoä   ngaøy 8 thaùng 7 naêm 2003
                                                      Tieàn       Ngöôøi
1. Ñoã  ngoïc Quaûng                   $700.00      (4)
2. Phaïm troïng Thu                  $700.00      (4)
3. Nguyeãn voõ Hieäp                   $100.00      (0)
4. Nguyeãn taán Ñaït                   $100.00      (2)
5. Phaïm baù Khoaùt                   $100.00      (2)
6. Traàn troïng Loäc                   $260.00      (5)
7. Ñaëng vaên Ngaõi    taëng      $1,000.00     (0)
* Tieàn phuùng ñieáu thaân maãu thaày AN coøn dö     $30.00
8. Tröông ngoïc Phöôùc             $150.00      (3)
9. Vuõ troïng Sôn & gop an sang $140.00    (2)
 * Traàn ngoïc Ñieån taëng             $30.00       (0)
10. Nguyeãn khaéc Long             $50.00        (1)
11. Nguyeãn ngoïc Hoäi               $100.00       (2)
12. Löông leã Thaønh                 $100.00       (2)
13. Buøi vaên Taåu                       $100.00       (2)
* Buøi vaên Taåu (khaùch môøi)    $200.00       (10)
14. Ñoàng vaên Duõng                 $120.00       (3)
15. Phan ñình Baù                     $100.00       (2)
16. Nguyeãn vaên Dieäp               $50.00         (1)
17. Hoaøng nhö Hieàn                 $120.00        (3)
18. Ñaëng vaên Quaûng                $100.00        (2)
19. Theàm sôn Haø                       $100.00         (2)
20. Traàn vaên Toaøn +   baø Thu  $50.00        (2)
21. Nhan Vaân                              $50.00        (1)
22. Vuõ vaên Tình                        $100.00        (2)
23. Ñaøo ñöùc Khieát                     $140.00        (4)
24. Nguyeãn vaên Töø                   $100.00        (2)
25. Ngoâ ñöùc Töïu                       $100.00        (2)
26. Traàn vaên Minh                    $140.00        (4)
27. Traàn troïng An Sôn               $50.00         (1)
28. Nguyeãn vaên Hoaø                  $300.00        (10)
29. Traàn troïng Loäc goùp aên saùng $20.00       (0)
30. Phaïm baù Khoaùt goùp aên saùng $20.00        (0)
31. Ñoã ngoïc Quaûng goùp aên saùng $50.00       (0)
32. Nguyeãn bích Ngaân                  $50.00       (1)
33. Ñoã ñaêng Doanh                    $140.00        (4)
34. Nguyeãn minh Vaân                 $50.00         (1)
35. Döông vaên Trình                  $50.00          (1)
37. Ñoã vaên Chieåu                       $100.00         (2)
38. Traàn ñình Baù                        $140.00         (4)
39. Maïc coâng Hieáu                       $70.00          (1)
40. Nguyeãn chaâu Phuù                   $50.00         (1)
41. Traàn ngoïc Ñieån                     $100.00         (0)
42. Haø ngoïc Löu                          $100.00         (0)
43. Nguyeãn baù Böôøng                  $50.00         (1)
44. Nguyeãn taán Höng                 $100.00         (2)
45. Leâ kim Kình                          $100.00         (2)
46. Buøi vaên Caùn                           $50.00          (1)
47. Môøi khoaù 16                                  $-            (4)
48. Traàn vónh Tuaán                      $50.00          (1)
49. Ñaøm ñình Bình                     $100.00          (2)
50. Khoùa 18                                 $600.00        (25)
51. Khoùa 16                                  $80.00          (4)
52. Leâ kim Kình taëng aên saùng   $20.00           (0)
53. Nguyeãn vaên Sôn                   $200.00          (2)
54. Traàn vaên Minh                        $5.00          (0)
55. Nguyeãn ngoïc Hoäi môøi khaùch $60.00         (3)
56. Nguyeãn taán Ñaït                       $20.00        (1)
57. Ñoá vui coù thöôûng                   $55.00          (0)
58. Buøi vaên Taåu uûng hoä            $120.00         (0)
59. Môøi khoùa 18                             $-               (4)
  ****    Toång soá thaâu     8,030.00     (147)

  Xuaát quyõ 35 naêm hoäi ngoä

1. Traàn troïng An Sôn (mua DVD + maøn vaõi)      $132.00
2. Nhaø haøng Paracel                                               $3,200.00
3. Anh Sôn baêng roll                                                $100.00
4. Anh Sôn baùnh thaïch + soda                                  $97.00
5. In & cöôùc chöông trình 35 naêm                            $33.92
6. Deposit Great Wall Buffet                                      $30.00
7. Permit music Paracell                                             $63.00
8. Giaáy goùi quaø                                                            $51.04
9. Tieàn 5 chai Hennesssy                                          $155.11
10. Pepsi stawberry                                                    $24.14
11. AÊn saùng phôû Thanh                                           $430.00
12. Khoaùt mua baùnh mì + coffe söûa                        $150.00
13. Tieàn ban nhaïc                                                     $250.00
14. Traû laïi khoaù 18                                                   $100.00
15. Tieàn aên Great Wall tröø deposit $30.00             $652.82

****  Toång soá chi                                $5,469.03

  Toång soá thu :        $8,030.00
 Chi  :                     $5,469.03
 Quyõ coøn laïi:     :    $2,560.97



  Quyõ khoaù 17
Töø ngaøy 16 thaùng 2 naêm 2003 ñeán ngaøy 8 thaùng 7 naêm 2003
***Baûn tin laàn cuoái tính ñeán ngaøy 15 thaùng 2 na)m 2003
                     Quyõ khoaù coøn laïi     $1,058.81
a.  Quyõ khoaù
Thu
1. Nguyeãn khaéc Long                   $60.00
2. Tröông ngoïc Phöôùc                  $60.00
3. Ñoàng vaên Duõng                        $60.00
4. Nguyeãn höõu Ñöùc                      $50.00
5. Nguyeãn bích Ngaân                    $50.00
6. Ñoã ñaêng Doanh                        $60.00
7. Nguyeãn minh Vaân                    $70.00
8. Traàn vaên Minh                         $60.00
9. Phaïm vaên Hoaø                          $60.00
10. Nhan Vaân                                $60.00
11. Ñaëng vaên Quaûng                    $150.00
12. Ñoã vaên Chieåu                          $60.00
13. Löông leã Thaønh                     $100.00
14. Traàn ñình Baù                         $260.00
15. Nguyeãn vaên Sôn                       $60.00
16. Ñaøo ñöùc Khieát                        $110.00
17. Hoaøng nhö Hieàn                     $180.00
***** Thu                            $1,510.00

b. Chi
Baûn tin thaùng 2/03                          $95.00
Tieàn cöôùc                                        $70.85
Ñaêng baùo chia buoàn nhaïc phuï Phaïm troïng Thu    $50.00
Plaque con Taåu                               $65.00
Tieàn cöôùc                                          $6.32
**** Chi                                         $287.17

  Baûn tin laàn cuoái     $1,058.81
   Thu                        $1,510.00
   Toång coäng              $2,568.81
   Chi                         $287.17
****Quyõ coøn laïi ñeán ngaøy 8 thaùng 7naêm 2003:    $2,281.64

****   35 naêm hoäi ngoä coøn laïi                              :    $2,560.97
 

                                                               Quyõ coøn laïi    :     $4,842.61
 
 


CHUÙC MÖØNG

Nhaän ñöôïc hoàng thieáp cuûa Haûi sö Vuõ troïng Sôn seõ laøm leã Vu Quy
cho Tröôûng nöõ laø chaùu Vuõ Loan Angela
ñeïp duyeân cuøng chaùu Traàn söû Haûò
Hoân leã seõ ñöôïc cöû haønh ngaøy 13 thaùng 9 naêm 2003 taïi Californiaï
Toaøn theå Gia Ñình Ñeä Nhò Haûi Sö chia vui cuøng anh chò Sôn
vaø chuùc hai chaùu traêm naêm haïnh phuùc .
******

CHUÙC MÖØNG

Nhaän ñöôïc hoàng thieáp cuûa Haûi Sö Nguyeãn Vieät Daân seõ laøm leã Vu Quy
cho tröôûng nöõ laø chaùu Nguyeãn Bích Traân
keát duyeân cuøng chaùu  Masui Seiji.
Hoân leã seõ ñöôïc cöû haønh ngaøy 8 thaùng 9 naêm 2003 taïi Honolulu,  Hawaii
Toaøn theå Gia Ñình Ñeä Nhò Haûi Sö chia vui cuøng anh chò Daân
vaø chuùc hai chaùu traêm naêm haïnh phuùc .
******

CHUÙC MÖØNG

Nhaän ñöôïc hoàng thieáp cuûa Haûi Sö Tröông ngoïc Phöôùc baùo tin seõ laøm leã thaønh hoân
cho tröôûng nam laø chaùu: Tröông Gia Thuïy Ñeïp duyeân cuøng chaùu Trònh Hoaøi Tuù Lan ;
Hoân leã seõ ñöôïc cöû haønh ngaøy 13 thaùng 9 naêm 2003 taïi Massachusetts.
Toaøn theå Gia Ñình Ñeä Nhò Haûi Sö chia vui cuøng anh chò Phöôùc
vaø chuùc hai chaùu traêm naêm haïnh phuùc
******

CHUÙC MÖØNG

Nhaän ñöôïc  hoàng thieäp cuûa Haûi Sö Buøi vaên Taåu  baùo tin leã thaønh hoân
cuûa thöù nam chaùu Anh Buøi  cuøng chaùu Haøng Yeán Thuùy.
Hoân leã seõ ñöôïc cöû haønh ngaøy 14 thaùng 6 naêm 2003 taïi Mechanicsburg,  PA
Toaøn theå Gia Ñình Ñeä Nhò Haûi Sö chia vui cuøng anh chò Taåu
vaø chuùc hai chaùu traêm naêm haïnh phuùc .



Tin Buoàn

Nhaän ñöôïc tin Nhaïc Phuï cuûa baïn Phaïm Troïng Thu
laø cuï  Matthia Nguyeãn vaên Danh
vöøa thaát  loäc luùc 08:08 AM gaøy 17 thaùng 5 naêm 2003
taïi Porland Oregon höôûng thoï 80 tuoåi
Toaøn theå Gia Ñình Ñeä Nhò Haûi Sö thaønh thaät chia buoàn cuøng
baïn Phaïm Troïng Thu vaø tang quyeán.
Nguyeän  xin Chuùa sôùm ñöa linh hoàn
cuï Matthia sôùm veà höôûng Nhan Thaùnh Chuùaï

******
Tin Buoàn

Nhaän ñöôïc tin Nhaïc Phuï cuûa baïn Ñaëng vaên Ngaõi
        Cuï OÂng  HUYØNH VAÊN HOAÏCH
         Ñaõ thaát loäc luùc 4:06PM ngaøy 14 thaùng 7 naêm 2003.
         Nhaèm ngaøy 15 thaùng 6 naêm Quí Muøi taïi San Jose Medical
         Center, San Jose, California. Höôûng thoï 76 tuoåi
Toaøn theå Gia Ñình Ñeä Nhò Haûi Sö thaønh thaät chia buoàn cuøng
baïn Ñaêng vaên Ngaõi vaø tang quyeán.
Nguyeän  caàu Cuï OÂng sôùm sieâu thoaùt  veà mieàn Cöïc Laïc






             Nhôù  Queâ
Ñi döôùi möa chôït nhôù veà queâ Meï
Loøng boài hoài sao nhôù quaù ñi thoâi
Nhôù con ñöôøng laày loäi cuûa queâ toâi
Vaøo nhöõng thaùng möa daàm côn nöôùc lôùn
Möa töôùi maùt cho luùa non löôùt ngoïn
Cho luoáng khoai, vöôøn ñaäu möôït maø theâm
Cho höông caâu bay toûa ngaùt beân theàm
Cho hoa laù, böôùm ong vôøn trong naéng
Nhöõng luùc möa maâm côm thöôøng coù maém
Caø tím queâ ngheøo, höông vò  thôm ngon
Coù ñoâi khi baøu luoäc caù chieân doøn
Canh rau ñaéng sao ñaäm ñaø quaù ñoåi
Boâng "bí ñoû " ngoït ngaøo höông ñoàng noäi
Canh chua gaø, baép chuoái toaû höông queâ
Bao nhieâu naêm xa xöù chaúng loái veà
Baâng khuaâng nhôù moãi laàn trôøi möa ñoå
Nhôù caûnh cuõ, choán xöa nhieàu gian khoå
Noåi nhoïc nhaèn, taàn taûo chuyeän aùo côm
Nhìn töông lai vôùi ñoâi maét moõi moøn
Nieàm hy voïng nhaït nhoøa theo naêm thaùng
Mong thôøi gian seõ ñi vaøo queân laõng
Ñeå taâm hoàn thanh thaûn luùc möa rôi
Queâ höông ôi!  Noåi nhôù ngaäp hoàn toâi
Xin trao gôûi  ' nieàm rieâng ' veà phöông ñoù
                                       CAÅM NGOÏC
                                   Boston, Muøa möa 2003
   ********************************

NHÔÙ TUOÅI HOÏC TROØ
      Thaân taëng taát caû Phu nhaân cuûa K17/SQHQNT

Ñaõ moät thôøi aùo traéng trinh nguyeân
Khoâng chuùt suy tö, chaúng luïy phieàn
Saùng tröa cuøng baïn ñoàng chung böôùc
Löôùt nheï ñöôøng laøng, noùn laù nghieâng
                 ***
Nhôù maøu möïc tím ñeïp voâ bieân
" Löu Buùt Ngaøy Xanh " nhôù baïn hieàn
Ñoâi ba doøng chöõ thô ngaây quaù
Trao gôûi chuùt tình tuoåi hoan nieân
                   ***
Taø aùo thöôùt tha daùng dòu hieàn
Maét nai trong saùng thaät bình yeân
Toùc theà buoâng xoaõ bôø vai kín
E aáp vaønh moâi theâm neùt duyeân
                  ***
Traõi qua tuoåi ngoïc deã ai queân
Raøo raït hoàn thô, ñaõo buùt nghieân
Nhaïc khuùc  " hoïc troø " vang ñaâu ñoù
Ñöa ta vaøo noãi nhôù trieàn mieân...

                                      CAÅM NGOÏC
                                      Muaø Xuaân 2003

   ********************************

                                  AÁM LAÏI TÌNH XÖA
                                                    Thaûo Nguyeân
Mong quí Anh, Chò luoân nghó raèng: beân caïnh Anh, Chò coøn coù
nhöõng ngöôøi baïn giaø, luùc naøo cuõng mong moûi söï haïnh phuùc
ñeán cho toaøn theå gia ñình Ñeä nhò Haûi Sö.

                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?(1)
                Söôûi aám loøng ai bôùt höõng hôø.
                Xöa mình hai ñöùa vui vui laém,
                Giôø nôû xa nhau thöïc chaüng ngôø!
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Ñôøi muoän sao mình laïi bô vô.
                Thöông ñaøn con khoå ñau loøng meï,
                Hai mình xa caùch ñeán bao giôø?
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Haâm noùng tình xöa tuoåi moäng mô.
                Theà non heïn bieån loøng chung thuûy.
                Thuû thæ tình ta maõi tuyeät vôøi.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Maøu möïc thô xöa ñaõ nhaït môø.
                Hoa eùp uaù vaøng phai saéc thaém.
                Ñau loøng laàn giôû maáy trang thô.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Duyeân lôõ ñeâm ngaøy daï ngaån ngô
                Thöông em anh goïi teân em maõi;
                Nhôù anh em cöù nghó baâng quô\.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Thaáp saùng taâm tö keõ ñôïi chôø:
                Tha thöù cho nhau laàn loãi heïn.
                Nguyeän cuøng chaêm chuùt nhö ban sô.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Haøn gaén tình yeâu luoáng tuoåi ñôøi.
                Cho ñaøn con daïi vui nhö tröôùc.
                Hai mình ñöôïc troïn moäng tuoåi thô.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Nhaéc chuyeän ngaøy xöa daï thaãn thôø.
               " Vôï choàng nhö theå chim röøng nguõ
                Saùng daäy reõ baày moãi höôùng bay ". ( 2 )
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Sanh ly, töû bieät daï buoàn so!
                Côù sao chaüng giuùp cho tình troïn,
                Ñaønh ñeå cho nhau maõi caùch bôø.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Keát laïi caâu theà veïn toùc tô.
                Nghó tình choàng vôï bao naêm soáng,
                Hong aám tình xöa vui heát ñôøi.
                Coù ai gom naéng boû vaøo thô?
                Thaàm göûi ngöôøi yeâu maõnh tình khôø,
                Noãi nieàm nhung nhôù, buoàn da dieát.
                Taâm söï cuøng ai, thöông vaån vô ...

(1) Trích töø thô cuûa chaùu Trinh ôû Lincoln, Nebraska.
(2) YÙ ngöôøi xöa noùi: khi coøn soáng laø choàng vôï,
khi cheát roài thì moãi ngöôøi moãi ngaõ, maõi maõi khoâng coøn gaëp nhau.

   ********************************

       NEÁU NHÖ.. ...
                       Thaûo Nguyeân.
      Neáu nhö cho toâi ñöôïc moät laàn
      Maëc laïi chieác aùo lính tuoåi xanh
      Maøu traéng thôm muøi hoa soùng bieån
      Thaø cheát toâi thöïc cuõng cam loøng

      Neáu nhö cho toâi laïi moät laàn
      Ñöa taøu dong ruoåi khaép non soâng
      Haûi hoà deät moäng ñôøi phieâu baït
      Soùng nöôùc beành boàng moäng chöõa tan

      Neáu nhö cho toâi coøn moät laàn
      Cuøng ngöôøi lính thuûy moät thôøi xuaân
      Bieån roäng soâng daøi leânh ñeânh maõi
      Hôn soáng maø nhö ñang cheát daàn

     Neáu nhö cho toâi coù moät laàn
     Gaëp laïi meï gaày toùc ñieåm söông
     Töïa ñaàu vai meï mi traøo leä
     Nöôùc maét naøo ñaâu röûa saïch loøng.

     Neáu nhö cho toâi theâm moät laàn
     Ñöôïc ngoài beân caïnh ngöôøi toâi thöông
     Cuøng naøng thuû thæ ñôøi soâng nöôùc
     Em nghe leä thaém maën moâi hoàng

     Neáu nhö cho toâi nöõa moät laàn
     Trôû veà nhìn laïi bieån Nha Trang
     Nôi ñoù coù ngöôøi thaân vaãn ñôïi
     Toâi nguyeän moät ñôøi cho queâ höông

      Neáu nhö cho toâi daønh moät laàn
     Thaép noát höông loøng caõm taï ôn
     Ngöôøi vì soâng nuùi nay yeân giaác
     Queân chuyeän ngaøy xöa thoaùt coõi traàn.

                 Boston, ngaøy 30-4-03.

   ********************************

                                                       NHA TRANG
                                                                                 Thaûo Nguyeân

                                                 Nha Trang soùng voã baõi baäp boàng
                                                Caùt vaøng söôûi aám naéng  queâ höông
                                                 Bieån xanh, trong naéng thôm muøi maën
                                                 Trôøi rng dan tay oâm gioù noàng.

                                                 Nuùi xa môø nhaït phai hoài töôõng
                                                 Baõi noùng phôi mình caïn nhôù thöông
                                                 Loä nhöïa xoaûi daøi oâm bieån maùt
                                                 Döøa nghieâng ñöùng laëng boùng mô maøng.

                                                 Hoa soùng chaäp chuøng tung boït traéng
                                                 Gioù ñöa thoaõng gôïn nöôùc laêng taêng
                                                 Gheá vaûi baïc maøu daàm söông laïnh
                                                 Ngöôøi khaùch naêm xöa vaãn mòt muøng.

                                                 Baõi tröa im vaéng gioù môn man
                                                 Hoàn lòm quaèn ñau theo soùng traøn
                                                 Döøa cao vaãy laù chaøo ly bieät
                                                 Tang ñieàn thöông haûi hoa bieån tan.

                                                                                             Boston, ngaøy 30 - 4 - 03.
                                                               ********************************

                                             TRÖA QUAÂN TRÖÔNG

                                                                 Thaûo Nguyeân

Baøi thô naày vieát naêm 1987. Nhaân ngaøy hoïp khoùa, traân troïng gôûi ñeán anh chò ñeå nhôù laïi quaõng ñôøi haïnh phuùc nhaát cuûa chuùng ta ôû Nha Trang.
Quaân tröôøng Nha Trang vaøo moät buoåi tröa thöù baûy tröïc phieân. Trôøi naéng gaét,khoâng maây, xanh trong nhö maøu bieån. Gioù thoåi vi vu, môn man haøng döông buoàn  laëng leõ, phuû boùng maùt röôïi leân neàn caùt mòn tröôùc beänh xaù quaân tröôøng. Ngoaøi kia treân neàn caùt noùng chaùy da, chieác lö ñoàng ñen ñöùng trô baát ñoäng döôùi aùnh naéng choùi chang. Baõi bieån caùt vaøng höïc naéng im lìm phôi mình traûi daøi muùt maét.  Töøng ñôït soùng nhoû laêng taêng ñuoåi nhau doàn daäp lao xao aâm ñieäu ru nguõ.  Xa tít muø khôi nhaáp nhoâ aån hieän boùng nhoû thuyeàn con. Khoâng gian im aéng laéng ñoïng. Loä  nhöïa hun noùng boác hôi chaäp chôøn môø aûo. Voïng gaùc ven raøo chô vô coâ ñoäc, laëng nhìn loái moøn lòm nguû in daáu giaøy tröïc phieân ñeâm.  Nuùi xa thaúm maøu reâu xanh phai môø kyù öùc.  Bieån caû bao la nhaït nhoøa kyû nieäm ngaøy xöa.
                                    Haøng döông ruõ boùng gioù vi vu
                                    Soùng gôïn maây trôøi nheï tieáng ru
                                    Loä nhöïa hôi traàm lung linh naéng
                                    Bieån nöôùc thuyeàn nhoâ thaáp thoaùng muø
                                    Cheo leo "voïng" nhôù tình coâ loä " (1)
                                    Im aõ loái moøn daáu laõng du
                                    Nöôùc bieát non xanh thoâi giaõ bieät
                                    Quaân tröôøng xa vaéng maõi ....thieân thu.

(1) Voïng gaùc

   ********************************
 


                                       NHÔÙ BAN PHÖÔNG XA.
                                                              Thaûo Nguyeân

Nhöõng vaàn thô naày ñöôïc vieát trong khi naèm beänh, hoài coøn ôû Vieät Nam naêm 1987,  nhaân luùc ñoïc thö cuûa anh Vieät vaø caùc baïn ôû UÙc.
Thô khoâng chuyeân nghieäp, chæ mong baøy toû caõm xuùc cuûa loøng khi nhôù ñeán nhöõng ngöôøi baïn phöông xa.
Thö anh Vieät ñaäm ñaø maøu saéc queâ höông .   Moät böùc tranh queâ bình laëng eâm ñeàm, maø ngöôøi Vieät chuùng ta ai ai cuõng canh caùnh  beân loøng.   Saân tröôøng ñoû thaém hoa  phöôïng vó, naùo nöùc muøa thi, boài hoài nhung nhôù phuùt  chia tay.  Caây coå thuï ñaàu laøng im lìm, giöông boùng phuû ngoâi mieáu nhoû xinh xinh neùp mình döôùi naéng. Xa xa nhöõng khoùm tre xanh  môø nhaït, thaáp thoaùng tuùp nhaø tranh nhoû nhoi hoang daõ.  Caùnh ñoàng khoâ naéng trô goác raï phôi mình baát ñoäng traõi daøi maõi taän muø xa.   Haøng döøa caèn coãi theo thôøi gian soi boùng gaày beân bôø raïch caïn nöôùc. Chim buoàn bieáng hoùt.   Nöôùc löõng lôø troâi.  Gioù nheï môn man lòm nguû. Giaác noàng vuøi say queân laõng cuoäc ñôøi.  Böùc tranh maø moãi laàn nhìn laïi, chuùng ta khoâng khoûi ngaäm nguøi thoån thöùc, xao xuyeán muoán trôû veà coá höông, thaêm mt laàn cho maõi maõi veà sau...

                                   Baïn beø coøn laïi ít ngöôøi thoâi
                                   Nhôù baïn muûi loøng daï chaúng nguoâi
                                   Moãi ngöôøi moãi ngaõ xa ngaøn daëm
                                  Coù maët maø nhö ñaõ cheát roài
                                   Ñaát nöôùc sau laàn chìm löûa khoùi
                                   Queâ mình tan taùt leä ñaày vôi
                                   Tröôøng cuõ Phöôïng buoàn hoa uùa nhaït
                                   Ruoäng xöa tre coãi laù lô thô
                                   Xô xaùc haøng döøa chim bieáng hoùt
                                   Thôø thaån doøng soâng nöôùc löõng lôø
                                   Ñoàng khoâ naéng haïn trôøi im gioù
                                   Nöôùc caïn caàu tre boùng chô vô
                                   Chaïnh loøng nhôù laïi chuyeän trong mô
                                   Thaàm nhuû loøng ai chôù höõng hôø
                                   Kyû nieäm ngaøy xöa luoân tróu naëng
                                   Xa caùch baïn ôi... maõi maõi roài.
 
 



VAÄN  NÖÔÙC

Vaây quanh ta boán böùc töôøng tuæ nhuïc
Môû maét ra chæ thaáy boùng löu ñaøy
Thaân bieät xöù cuí ñaàu oâi nhuïc nhaõ
Keû löu vong coá ngaên  leä tuoân doøng

Hai taùm naêm laøm ñöôïc gì giuùp nuôùc
Nöôùc vaån ngheøo  coäâng saûn vaãn ñaøy daân
OÂi vaään nöôùc anh huøng toaøn khaåu khí
Vaãn ñoäc quyeàn choáng coäng kieåu la to !!!

Khoâng ñoaøn keát laøm sao thaéng coäng saûn
Khoâng ñaïo ñöùc coù thaéng cuõng nhö thöøa
OÂi  quoác naïn choân mình nôi xöù laï
Bieát bao giôø veà laò  nöôùc thuông yeâu

Ta vaãn ñi nhöõng buôùc chaân voâ voïng
Vì troø heà muaù roáí vaãn ngheânh ngang
Vaãn tranh nhau mieáng côm thöøa canh caën.
Toå quoác buoàn cay ñaéng  nhìn luõ con

Göông ngöôøi xöa saùng ngôøi  trang söû VIEÄT
Sao khoâng theo coá queân baûn thaân mình
Quyeàn toái thöôïng ñaâu heïp hoøi ích kyû
Quyeát hy-sinh cho daân toäc sinh toàn

 TTAS 12/7/2003



 

                      Ngoâ  Thy  Vaân

    Cöùu Nguy Nöôùc Vieät Khoûi Rôi Veà Taàu
                             (Xin taëng caùc baïn treû Vieät Nam )

                           Coøn  ñaâu  Cao - Laïng  leân  chôi
                           Coøn  ñaâu Toâ  Thò  leä  rôi  chôø  choàng...
                           Toå  tieân  taïo  döïng  non  soâng
                           Baùc  Hoà  nhöôïng  bieån,  oâng  Ñoàng  kyù  thay!?
                           Bieån  ñoâng  ñoåi  ñaïn  ñaùnh  taây!
                           Hay  laø  dieät  chuûng  phôi  thaây  sa  tröôøng
                           Moäng  laøm  baù  chuû  Ñoâng  Döông!
                           Hay  ñem  daân  Vieät  leân  ñöôøng  teá  Mao
                           Trieäu  ngöôøi  voâ  toäi  ngaõ  nhaøo
                           Cheát  oan  bôûi  leänh,  Chinh,  Hoà  Chí  Minh
                           Baùc  Hoà  huùt  maùu  daân  mình
                           Laïi  coøn  trô  xaùc  chình  ình  ra  kia
                           Baét  daân  cuùi  laïy  chaàu  rìa
                           Thaây  ma  raõ  thoái  daàm  dìa  maùu  me
                           Hoàn  thieâng  Quoác  Toå  haõy  veà
                           Ñem  Hoà  xuoáng  hoá  thaû  beø  troâi  soâng
                           Ñeå  cho  daân  Vieät  hoaøn  hoàn
                           Trôû  veà  nhaân  baûn  con  Roàng  chaùu  Tieân
                           Vieät  Nam  giaûi  ñaát  caän  bieân
                           Nam  Quan  cöûa  aûi  noái  lieàn  Caø  Maâu
                           Con  daân  nöôùc  Vieät  nhôù  caâu
                           Baûn  ñoà  chöõ  S  töø  ñaàu  ñeán  ñuoâi
                           Soâng  daøi  bieån  roäng  ra  khôi
                           Daàu  thoâ,  haûi  saûn  nuoâi  ngöôøi  Vieät  Nam
                           Chính  quyeàn  Haø  Ni  tham  lam
                           Maéc  möu  Trung  Quoác,  ñi  sang  laùng  gieàng
                           Sa  chaân  vaøo  ñaát  Cao  Mieân
                           Queâ  nhaø,  Trung  Quoác,  chieám  lieàn  Nam  Quan
                           Khoâng  haän(?)  maø  laïi  baét  quaøng
                           Qua  Taàu  laõnh  chæ.. coù  thaèng  em  ñaây!
                           "Ñi  veà  thanh  loïc  daân  maày
                           OÂng  qua  xöù  Vieät  laøm  thaày  chuùng  baây
                           Röôïu  ngon  gaùi  ñeïp  ñem  ñaây
                           Kho  vaøng  nuùi  baïc  chaát  ñaày  nhaø  oâng
                           Chöùc  cao  chuû  tòch  chòu  khoâng?
                           Hay  laø  thuû  töôùng  thay  Ñoàng  veà  queâ?
                           Teân  naøo  chòu,  ñöùa  naøo  cheâ
                           Noùi  cho  oâng  bieát  ñeå  pheâ  soå  vaøng
                           Teân  naøo  aên  noùi  laøn  chaøn
                           OÂng  cho  buùa  taï  laø  taøn  ñôøi  em
                           Ñöùa  naøo  toái  daï  cho  leân
                           Teân  naøo  taøi  gioûi  cho  theâm  veà  vöôøn
                           Ñöùa  naøo  troäm  cöôùp  baát  löông
                           Boå  xung  vaøo  ñaûng  taêng  cöôøng  chaân  tay
                           Teân  naøo  choáng  ñoái  quan  thaày
                           Cho  aên  ñoäc  döôïc  phôi  thaây  ngoaøi  ñoàng
                           Teân  naøo  toan  choáng  baát  coâng
                           Cho  vaøo  nguïc  toái  xieàng  coøng  cho  ta "
                           Bôûi  vì  ñaûng  boä  maø  ra
                           Tham  quyeàn  coá  vò  theo  ba  Coäng  Taàu
                           Baét  daân  ngaëm  coû  laøm  traâu
                           Ñeå  cho  Trung  Coäng  ñaïp  ñaàu  nöôùc  ta
                          Vieät  Nam  daân  chuû  coäng  hoøa
                           Choùp  bu  aùc  laõo  saép  qua  ñôøi  roài
                           Mong  raèng  lôùp  treû  ñoåi  ñôøi!!!
                           Cöùu  nguy  nöôùc  Vieät  khoûi  rôi veà  Taàu
                           Keûo  khoâng  coäng  saûn  nöôùc  Taàu
                           Ñang  duøng  ñoäc  keá  veát  daàu  loan  loan
                           Chieám  töøng  taác  ñaát,  chieám  daân
                           Töø  töø  chieám  heát  caû  phaàn  Vieät  Nam!!!

                          ********************************

  Ngoâ  Thy  Vaân

                              Saùng  Taïo
                                    ( Coâng thöùc Biogas naày khoâng aùp duïng ôû vuøng luït,
                                      quyù vò naøo muoán coù taøi lieäu ñeå giuùp thaân nhaân ôû
                                      Vieät Nam ñôõ toán tieàn mua khí ñoát, xin lieân laïc NTV )
 

                          Moät  chieác  xe  hôi,  con  boø  beùo
                          Ngöôøi  ngoài  ñaéc  chí  cöôøi  nhaên  nheo
                          Maëc  cho  con  boø  keùo  cheát  boû
                          Daân  Vieät  phen  naày  heát  ngöôøi  ngheøo!

                          Khoûi  toán  tieàn  xaêng,  khoûi  toán  nhôùt
                          Nöôùc  soâng  coû  uùa  boø  con  no
                          Môùi  hay  ñænh  cao  taøi  saùng  taïo
                          Daân  ngheøo  vaãn  chaïy  gaïo  bo  bo

                          "Ngöôøi,  gaø,  heo,  boø,  phaân  chaúng  boû
                          Ñaøo  hoá  xaây  haàm  chöùa  laáy  phaân
                          Taïo  khí  boác  hôi  bieán  thaønh  gas
                          Beáp  gas  xanh  löûa  aám  ngaøy  xuaân"

                          Khoûi  leân  röøng  cöa  caây  ñoán  cuûi
                          Khoûi  xuoáng  bieån  khoan  gieáng  daàu  thoâ
                          Ñeå  thì  giôø  troàng  luùa  khoai ngoâ
                          Phaàn  gaët  haùi  nuoâi  ngöôøi, gia  suùc

                          Baïn  coù  thaéc  maéc  caàn  tham  khaûo  ?
                          Coù  taøi  lieäu  höôùng  daãn  ñeán  nôi
                          Taïo  gas  boác  hôi  xaøi  thoaûi  maùi
                          Tieác  raèng  ngöôøi  Vieät  ít  ai  chôi!

                   ********************************



QUEÂ MÌNH

Bieån meânh moâng soùng voã bôø
Ñoâng taây ngaøn daëm xa vôøi queâ höông !
Bao naêm tò naïn tha phöông
Vaån khoâng queân ñöôïc nhôù thöông queâ mình
Cho toâi goùi troïn aân tình
Laøng treân xoùm döôùi cung ñình naêm xöa
Ñeâm nghe tieáng voõng ñong ñöa
AØ ôi keûo keït tieáng ru gôïi buoàn
Baây giôø caùch trôû ñoâi ñöôøng
Tình queâ vaãn vaäy, vaùch töôøng naøo ngaên
Soáng ñôøi xin nghó laáy caên
Ñöøng queân nguoàn coäi, khuyeân raên giöõ loøng
Ñòa caàu chia caùch nöõa voøng
Vaãn khoâng thay ñoåi taám loøng thuûy chung
Ñaây ñaïi noäi, choán hoaøng cung
Moät thôøi ñoäc laäp thieân thu goïi hoàn
Öôùc mong daân toäc tröôøng toàn
Xaõ thaân tranh ñaáu, soáng coøn danh thôm
Cuùi ñaàu guïc maët kieám côm
Coøn ñaâu xaõ taéc qua côn baûo ñôøi
Ñoâi khi sinh baát phuøng thôøi
Moät loøng moät daï roài Trôøi seõ ban
Ngaøy mai veà laïi giang-san
Non soâng hoa-gaám VIEÄT-NAM queâ mình

       CT 10-4-2003
     T.T.AN SÔN



Tình nhaân loaïi.

Caùc ban. ôi haõy cuøng nhau tìm ñeán
An uûi ngöôøi baát haïnh khoå hôn ta
Cuoäc soáng hoï chung quanh laø nguïc toâí
Laø aâm thaàm chòu döïng chaúng tuông lai !

Caùc baïn ôi haõy cuøng nhau tìm ñeán
Keû  muø loaø,caâm ñieác khoå quanh naêm
Hoï muoán noùi nhöõng tieáâng loøng nöùc nôû
Sao tình ñôøi im laëng baõi tha-ma  !!!

Caùc baïn ôi haõy cuøng nhau tìm ñeán
Keû phung cuøi, lôû loeùt khaép chaâu thaân
Hoï ñau ñôùn nhìn maõnh ñôøi rôi ruïng
Xaùc thaân coøn hay ñaõ cheát töø laâu  ?

Caùc baïn ôi hayõ cuøng nhau tìm ñeán
Nhöõng treû thô khoâng cha meï beân mình
Chuùng ñaõ soáng nhôø tình thöông nhaân loaïi
Ôn sinh thaønh döôõng duïc quaù xa xaêm!

Caùc baïn ôi haõy cuøng nhau tìm ñeán
Keû maát quyeàn laøm chuû laáy baûn thaân
Chöõ töï do, haïnh phuùc sao chaúng thaáy
Chæ goâng cuøm, ñaày ai? kieáp laøm daân.....?!!

Caùc baïn ôi haõy cuøng nhau tìm ñeán
Baét tay vaøo xaây döïng moät ngaøy mai
Ñeå khoå ñau  khoâng coøn treân traùi ñaát
Ñeå moò nguôøi vui höôûng aùnh binh minh !
 

   CT 3/7/2003
      TTAS


ÑEÄ  NHI HAÛI SÖ  NGAÂM KHUÙC
     (Töø ngaøy Ra Khôi ñeán  1975)
 

Chaøng töø ngaøy Bieån Ñoâng xoâng löôùt
Chaøng töø ngaøy soâng nöôùc tuaàn canh
Nam nhi thoûa chí bình sanh,
Quyeát ñem taøi trí chaën ngaên giaëc thuø.

Thaân thö sinh baây giôø daøy daïn
Ñôøi chinh nhaân bom ñaïn deã ñaâu
Töû sinh cuøng vôùi con taøu,
Nay truøng döông löôùt, mai vaøo laïch soâng.

Tuaàn vieãn duyeân ruoåi rong Haïm Ñoäi
Phoøng caän duyeân Haûi Ñoäi, Duyeân Ñoaøn
Ñaì Kieåm Baùo, leân nuùi, ngaøn,
Ñieän Töû Thaùm Baùo, röøng traøm cuõng voâ .

Bao haûi ñaûo xa bôø cuõng tôùi
Baõi caùt coàn caèn coãi cuõng qua
Coân Sôn, Phuù Quoác naøo xa,
Hoaøng Sa kia vôùi Taây Sa cuõng gaàn.
 

Vuøng bieån khôi nöûa phaàn ñaát nöôùc
Caùc laøng, thoân, xoùm aáp doïc bôø
Ñaâu ñaâu ñòch laäp maät khu,
Taàu chaøng seõ tôùi ñuoåi thuø, an daân.

Giöõ laõnh haûi chaën ngaên Trung Coäng
Ra Hoaøng Sa traán ñoùng hieân ngang
Quyeát taâm baûo veä giang san,
Cheát theo chieán haïm veû vang moät ñôøi .
 

Mieàn ñoàng baèng nhöõng nôi giaëc phaù
Taàu cuûa chaøng truy naõ laäp coâng
Giang Ñoaøn Tuaàn Thaùm, Xung Phong,
Ñaëc Nhieäm, Thuûy Boä xaùo xoâng moïi mieàn

Röøng U Minh böng bieàn cuõng traûi,
Mieät Naêm Caên muoãi raõi thi gan
Giang Thaønh, Vónh Teá, Kieân An,
Xeûo Roâ, Mieät Thöù tuaàn giang ñeâm ngaøî.

Baïn ñuïng traän ñeán ngay tieáp trôï
Ngöôøi Nhaùi vaøo ñoå boä haønh quaân
An ninh thuûy loä chaën ngaên,
Tieáp lieäu, hoä toáng döï phaàn hieåm nguî

Xöù Chuøa Thaùp, bieân thuøy xaùo troän
Giaëc thöøa cô aån troán taán coâng
Vöôït bieân hai ngaû bieån soâng,
Phaù maät khu ñòch, ruoåi rong nöôùc ngöôøi .

Chaøng töø ñi vaøo nôi soùng gioù
Ñeâm traêng naøy chôït nhôù Nha Trang
Thaû hoàn theo aùng maây vaøng
Töôûng veà ngöôøi ñaõ cuøng chaøng ñoøi phen.

Tay trong tay nhöõng ñeâm ngaém bieån
Moâi cuøng moâi höùa heïn traêm naêm
Chaøng töø vaøo choán xa xaêm,
Lieäu ngöôøi naêm cuõ coøn chaêng ñôïi chôø!

Thaû khoùi thuoác tan môø theo gioù
Höôùng thaønh ñoâ ñaâu ñoù trong bôø
Meï cha, thaân thuoäc baây giôø
Lieäu ñang yeân giaác hay chôø ngoùng con?

Nhôù vôï hieàn, ñang ngon giaác ñieäp!
Hay cuøng con thieâm thieáp nhôù choàng
Ñeøn khuya hai boùng ngoùng troâng
Thöông ngöôøi vaøo choán töû vong haûi hoà.

Nhôù baïn loøng beân bôø soâng noï
Ñaõ cuøng chaøng gaén boù ñoøi phen
Giöõa vuøng xoâi ñaäu ngaøy ñeâm
Lieäu ngöôøi coøn ñöôïc bình yeân ñeán giôø.

Nhôù baïn beø naêm xöa xa caùch
Coù coøn ñang ñeøn saùch caàn chuyeân
Hay laø cuõng kieáp chinh yeân,
Ñang mieàn hoûa tuyeán trieàn mieân ñeâm ngaøy.
 

Daán thaân choán daïn daøy, bom, ñaïn
Deã maáy ai thoaùt naïn töû, thöông
Tin hung töø khaép chieán tröôøng,
Haûi Sö ngaõ guïc treân ñöôøng xoâng pha .

Ñeàn nôï nöôùc, tình nhaø ñöùt ñoaïn
Phuï meï cha, leû baïn traêm naêm
Con thô, vôï daïi ai chaêm,
Giang sôn vaãn tieáp hôøn caêm töông taøn.

Ñôøi lính thuûy gian nan döôøng aáy
Nôï nuùi soâng traû maáy cho troøn
Nhöõng mong troïn nghóa nöôùc non,
Trôû veà cuøng vôùi vôï con xum vaày.

Chí nhöõng muoán tung bay, xoâng löôùt
Loøng coøn ñaày nôï nöôùc tình nhaø
Boãng döng moät coõi sôn haø,
Rôi vaøo tay giaëc xoùt xa tuûi hôøn.

Caû moät giaûi giang sôn caåm tuù
Bò xeùo daày bôûi luõ vong noâ
Haûi sö boû bieån leân bôø
Anh em taùn loaïn sa cô ngaäm nguøi.

Keû chaïy thoaùt thaønh ngöôøi bieät xöù
Soáng laát laây taïm truù queâ ngöôøi
Gia ñình ly taùn ñoâi nôi,
Keû ñau trong nöôùc, ngöôøi vôøi coá höông.

Keû keït laïi traêm ñöôøng khoå aûi
Thaân ti tuø daàu daõi naéng möa
Nguïy quaân bò eùp soáng thöøa,
Vôï con nheo nhoùc, bieát nhôø caäy ai!

                                   Ñoã Ñaêng Doanh



          06/02/03
                                                SOÁNG AN LAC
                             ( Töø Kim toùm vaø löôïc giaûi nhöõng " Laù Thö Thaày "cuûa taùc giaû VIEÂN MINH )
    Haïnh phuùc khoâng mang maøu saéc toân giaùo. Baát cöù ai khao khaùt haïnh phuùc cuõng ñeàu seõ tìm thaáy haïnh phuùc saün coù nôi mình, chæ caàn bieát môû cöûa .
                               " Thaân ôû bieån khôi sao tìm nöôùc
                                 Ngaøy ngaøy ôû nuùi laïi tìm non..."

    Quyeãn " Laù Thö Thaày " cuûa thaày Vieân Minh goàm nhöõng böùc thö göûi cho  ñeä töû cuûa Thaày, trong nöôùc cuõng nhö haûi ngoaïi, nhaèm höôùng daãn vaø khai môû baûn taâm, giuùp ñeä töû thaáy roõ baûn chaát cuc ñôøi cuøng haïnh phuùc thaät söï  theá naøo.
    Baûn chaát cuoäc ñôøi laø khoå. Haïnh phuùc theá gian laø thöù haïnh phuùc phuø du, coù roài maát theo thôøi gian.  Buoàn, vui thay ñoåi, xoay vaàn trong suoát cuoäc ñôøi.  Vui trong choác laùt maø buoàn thì trieàn mieân.  Roát laïi cuoái ñôøi ra ñi vôùi ñoâi baøn tay traéng, vaø loøng nuoái tieác khoâng nguoâi.
     Haïnh phuùc thaät söï laø thöù haïnh phuùc khoâng taïo baèng vaät chaát.  Cuõng khoâng baèng nhöõng taùc ñoäng tinh thaàn nhaát thôøi töø ngoaïi caûnh ñöa vaøo.  Ñoù laø thöù haïnh phuùc phaùt xuaát töø noäi taâm, voán töï noù ñaõ coù, khoâng bò aûnh höôûng bôûi baát cöù moät taùc ñoäng naøo.  Thöù haïnh phuùc maø vì phaûi duøng ngoân ngöõ, vaên töï laøm phöông tieän ñeå dieãn ñaït, goïi teân chöù thöïc söï noù laø caùi  ñaõ coù, ñang coù vaø maõi maõi coù trong taâm cuûa chuùng ta.  Ñoù laø söï bình thöôøng cuûa cuoäc ñôøi .  Neáu nhaän chaân ñöôïc cuoäc ñôøi noù voán laø nhö vaäy, töùc laø ñaõ tìm ra ñöôïc haïnh phuùc thaät söï.   Söï bình thöôøng ñoù bao goàm khoå ñau vaø haïnh phuùc..Noùi khaùc hôn, khoå ñau cuõng laø haïnh phuùc, maø haïnh phuùc cuõng laø khoå ñau, vì chæ coù trong khoå ñau môùi tìm thaáy haïnh phuùc, vaø trong haïnh phuùc môùi naûy sinh khoå ñau.  Gioáng nhö khoâng vui laø buoàn, khoâng buoàn laø vui.  Haïnh phuùc vaø khoå ñau laø moät.
                         " Töï do laø ung dung trong raøng buoäc,
                           Haïnh phuùc laø töï taïi giöõa khoå ñau."
                                                    ( Thaày Vieân Minh )

      Ñoïc " Laù Thö Thaày ", chuùng ta seõ ñöôïc Thaày daãn ñi nheï nhaøng, eâm aùi, baøng baïc nhö khoùi söông, vaøo caûnh giôùi thöïc söï cuûa haïnh phuùc vaø cuoái cuøng, chuùng ta seõ thöïc söï töï mình böôùc ñi .   Böôùc nhöõng böôùc chaân an laïc vaøo ñôøi, vöôït thoaùt moïi phong ba ñònh meänh.
      Baøi vieát naày phoûng trích, toùm vaø löôïc giaûi lôøi, yù chính cuûa Thaày cho deã nhôù ñeå thöïc haønh. Chaéc chaén coù nhieàu sô soùt, mong löôïng thöù.
 1- Baûn chaát cuûa söï soáng: Ñau khoå.
        ( Laù thö thöù nhaát )
     Giaùc ngoä coù nghóa laø thaáy roõ baûn chaát thaät söï cuûa söï soáng nhö noù ñang laø ( baûn chaát NHÖ THAÂT ): Ñoù laø ñau khoå.
     Soáng vaø nhaän thöùc ñöôïc söï buoát ñau taän cuøng cuûa söï soáng môùi coù theå giaûi thoaùt vaø an nhieân, vì chæ coù trong ñau khoå môùi tìm thaáy haïnh phuùc.
     Khi ñeán chuøa, con gaëp nhöõng ngöôøi haïnh phuùc, vui töôi, giaøu coù, con neân thöông hoï. Hoï laø nhöõng ngöôøi ñang  laën huïp, chìm ñaém trong thoûa maõn, maø khoâng töï bieát laø mình ñang bò chìm ñaém.
     Thaát baïi vaø ñau khoå laø baøi hoïc cho con thaáy roõ hôn baûn chaát cuûa ngaõ vaø phaùp ( töùc laø con ngöôøi vaø söï soáng ). Haõy can ñaûm vöôn mình ñöùng daäy ñeå nhìn ngaém cuoäc ñôøi.   Haõy thaáy roõ raøng THÖÏC CHAÁT cuûa cuoäc ñôøi laø ÑAU KHOÅ. Haõy khinh bæ noù vaø ñöøng toan tính möu caàu gì toát ñeïp hôn, ngoaøi caùi bình thöôøng cuûa cuoäc ñôøi .  Neáu con mong öôùc moät haïnh phuùc, moät söï caûi thieän naøo, chính noù môùi laø keû thuø nguy hieåm.  Chuùng ta, nhöõng ngöôøi con cuûa ÑAÁNG GIAÙC NGOÂ, phaûi giaùc ngoä phaûi giaûi thoaùt, khoâng baùm víu vaøo moät caùi gì toát ñeïp hôn trong cuoäc ñôøi. Chính haïnh phuùc theá gian, caùi toát ñeïp hôn maø ta mong muoán, laø vöïc thaúm bi ñaùt khoân cuøng. Noù laø caùi aûo aûnh hieän tröôùc maét nhöõng keû laïc ñöôøng trong sa maïc. Haïnh phuùc thöïc söï cuûa cuoäc ñôøi laø söï bình an trong loøng maõi maõi. Ñoù laø söï thaûn nhieân  ñoái vôùi taát caû nhöõng gì ñeán vôùi mình töø cuoäc ñôøi, töø söï soáng hay töø caùi cheát, khoâng caàu mong, khoâng sôï haõi, hieân ngang ñoùn nhaän moïi thaùch ñoá.
    Boà Taùt khoâng phaûi vì khoâng coù keû thuø maø Boà Taùt ñöôïc thanh tònh, giaûi thoaùt, maø chính vì Boà Taùt GIAÙC NGOÂ, thaáy roõ ñöôïc boä  maët thaät cuûa keû thuø laø caùi " Toâi " ( baûn NGAÕ ), neân an nhieân töï taïi, thoaùt khoûi moïi trieàn phöôïc khoå ñau.
    Moïi ngöôøi ñeàu khoå ñau, vì khoå ñau laø baûn chaát cuoäc ñôøi.  Khoâng coù khoå ñau thì khoâng heà coù giaùc ngoä vaø giaûi thoaùt. Con ngöôøi thöôøng laàm töôûng haïnh phuùc toät cuøng cuûa cuoäc ñôøi laø söï giaûi thoaùt, maø khoâng bieát raèng söï giaûi thoaùt ñoù laø aûo aûnh lôùn nhaát trong taát caû aûo aûnh cuûa cuc ñôøi .       Töø nhöõng kinh nghieäm ñau khoå, con ngöôøi môùi thöïc söï hieåu roõ ñöôïc tình thöông, tình thöông cuûa Boà Taùt vaø loøng töø bi cuûa Phaät. Tình thöông ngöôøi thaân chæ laø thöù tình thöông vò kyû, bieåu hieän söï luyeán aùi buoäc raøng, chaáp ngaõ, khieán con lo laéng, mong caàu mang ñeán haïnh phuùc cho ngöôøi thaân. Cuõng gioáng nhö ngöôøi yeâu chim, baét noù nhoát vaøo trong loàng vaøng, khieán chim ñaém mình trong söï traùng leä, nguy nga, queân ñi thaân phaän tuø ñaøy.  Tình thöông nhö theá ñaõ trôû thaønh tuø nguïc. Tình thöông maø con ngöôøi nhaän ñöôïc khoâng qua kinh nghieäm ñau khoå, seõ maõi maõi ñoùng kín caùnh cöûa giaùc ngoä vaø giaûi thoaùt. Giaûi thoaùt khoâng caàn tìm kieám nôi naøo maø chính laø ngay trong söï ñau khoå. Heát ñau khoå laø giaøi thoaùt. Moät thöù giaûi thoaùt khoâng caàn möu caàu giaûi thoaùt. Moät khi thaáy roõ baûn chaát cuûa ñau khoå vaø bieát an nhieân soáng trong noù laø giaûi thoaùt, nhö con caù bôi loäi nhôûn nhô trong doøng soâng .  Heát ñeâm tôùi ngaøy, Xuaân ñi Haï ñeán töï nhieân.  Soáng an nhieân trong ñau khoå, hay noùi khaùc hôn, töï böôùc nhöõng böôùc ñi an laïc trong ñôøi, laø nhöõng lôøi nhaén nhuû trong " Laù Thö Thaày ". ( Nôi ñaây xin pheùp ñöôïc toùm löôïc trích daãn moät vaøi böùc thö ñaàu )
2 - Haïnh phuùc thaät söï:  Söï bình thöôøng.
        ( Laù thö thöù ba )
                      Söï bình thöôøng  laø:...  " Chim hoùt ve keâu ñeàu ñaïo lyù
                                                   Söông mai laù ruïng thaûy Thieàn na.."
                                                                ..........
                                                    Möôùt möôùt tre xanh, bieåu loä Chôn Nhö
                                                    Môûn môûn hoa vaøng, hieån baøy Baùt Nhaõ...
                                                                 ...........
                                                    Ngöôøi vui ta chaúng vui
                                                    Ngöôøi buoàn ta chaúng buoàn
                                                    Nhaïn bay veà bieån Baéc
                                                    Yeán nhôù oå trôøi Nam
                                                    Xuaân hoa Thu nguyeät voâ cuøng yù
                                                    Laõnh hoäi theá naøo töï mình thoâi\.
     Söï bình thöôøng laø tieáng chim hoùt, gioït söông mai, tre xanh, hoa vaøng...v...v..Taát caû nhöõng gì tröôùc maét. Loøng an nhieân, töï taïi. Ñeán muøa Xuaân hoa nôû, muaø Thu traêng saùng theá thoâi ....
    Con caù khoâng bò cuoán troâi theo doøng nöôùc, khoâng bò vöôùng leân caïn, khoâng bieán thaønh roàng bay boång leân maây, vì caù bieát bôi theá naøo, trong chính doøng nöôùc bình thöôøng maø noù ñang soáng.
    Phaät laø ngöôøi  " Ngoä  nhaäp töï taùnh " ( Thaáy vaø soáng vôùi caùi taùnh thanh tònh muoân ñôøi cuûa baûn taâm ), " baát muoäi nhaân quaû " chöù khoâng phaûi " baát laïc nhaân quaû " ( Khoâng  bò meâ muoäi trong nhaân quaû chöù khoâng phaûi ôû ngoaøi nhaân quaû ). Ngaøi ung dung bôi loäi trong doøng soâng nhaân quaû maø khoâng heà bò nhaân quaû cuoán troâi.  Ngaøi ñaõ bieát hoøa nhaäp laøm moät ( bieát bôi ) vôùi söï bình thöôøng cuûa doøng soâng nhaân quaû ( doøng ñôøi ), töùc laø Ngaøi bieát bôi theá naøo ñeå ñöôïc nhôûn nhô trong doøng ñôøi.
    Con ngöôøi vì meâ muoäi, vì voïng töôûng, khoâng thaáy ñöôïc doøng soâng nhaân quaû voán luoân luoân bình thöôøng, neân hoï luoân ñaém chìm trong doøng soâng " khoå ñau, voâ thöôøng, voâ ngaõ ". Hoï khoâng bieát caùch bôi maø muoán ñöôc nhôûn nhô.  Hoï luoân voïng caàu caùi thöôøng ( coøn hoaøi, khoâng thay ñoåi ), laïc ( vui vónh cöûu ), ngaõ ( luoân tænh giaùc ), tònh ( caùi bình an ngaøn ñôøi ) ôû moät nôi xa xaêm naøo, mong nuoán thoaùt khoûi caùi bình thuôøng,neân hoï ñaõ trôû thaønh moät trong ba haïng ngöôøi, hoaëc cuøng luùc laø caû ba: taàm thöôøng, baát thöôøng vaø phi thöôøng.
     Ngöôøi taàm thöôøng laø ngöôøi bò cuoäc soáng cuoán troâi nhö mt keû vong thaân buoâng mình theo doøng ñònh meänh.
     Ngöôøi baát thöôøng laø ngöôøi bò phong ba cuûa cuoäc ñôøi quaúng leân bôø söï soáng, naèm giaãy cheát chôø ngoïn thuûy trieàu cuoán trôû laïi bieån khôi.
     Ngöôøi phi thöôøng laø ngöôøi muoán vöôn cao, bay boång khoûi thöïc taïi khoå ñau, laùnh xa söï theá, cho ñeán ngaøy caùnh moûi, söùc moøn laïi rôi trôû veà vôùi phong ba ñònh meänh.
     Con ngöôøi, coù khi laø keû taàm thöôøng, coù khi laø keû baát thöôøng, nhöng khi bieát ñaïo, laïi deät moäng laøm ngöôøi phi thöôøng.  Töôûng raèng coù theå vuøng vaãy ra khoûi quaù khöù?  Töôûng raèng coù theå höôùng ñeán moät töông lai treân giaûi ñaát bình an? Luoân baên khoaên,  kieám tìm. Voâ tình ñaùnh maát caùi bình an thöôøng truï, caùi ñang laø bình thöôøng muoân thuôû cuûa chính mình.
                                 ...Thaân taïi bieån khôi sao tìm nöôùc
                                     Ngaøy ngaøy ôû nuùi laïi tìm non?
      Vui, buoàn, ñöôïc, maát, hôn, thua, xaáu, toát...laø baûn chaát cuûa caùi bình thöôøng.  Moät thoaùng phaân vaân löïa choïn, seõ khoâng coøn laø bình thöôøng nöõa.  Thoaùng phaân vaân ñoù chính laø voïng töôûng tham caàu, saân haän vaø si meâ.
      Trôû veà bình thöôøng, khoâng coù nghóa laø ñi hay veà, khoâng coù nghóa laø kieám tìm, maø laø " loät boû taát caû moïi maët naï traù hình mang nhaõn hieäu caùi ta " ñeå thaáy laïi boä  maët thaät xöa nay nhö noù laø, xöùng taùnh, tuøy duyeân haønh xöû, bôi loäi maëc tình trong doøng soâng nhaân quaû.
                                     " Töï do laø ung dung trong raøng buoäc,
                                        Haïnh phuùc laø töï taïi gi"a khoå ñau ".
                                                                  ( Thaày Vieân Minh )`
3- Soáng hieän taïi an laïc.
          ( Laù thö thöù tö )
      Soáng trong hieän taïi laø ñeå cho söï soáng noù töï vaän haønh, soáng ñoäng vaø troâi chaûy trong suoái nguoàn luaân löu voâ ngaïi cuûa vaïn phaùp ( y theo doøng ñôøi töï nhieân vì baûn chaát noù laø nhö vaäy, laøm heát khaû naêng, cho duø gaëp caûnh thuaän nghòch, taâm vaãn thaûn nhieân, khoâng dao ñoäng )  Laø   soáng theå nhaäp ñaïi ñoàng ( Töùc laø theå nhaäp vaø soáng vôùi caùi taùnh thanh tònh, yeân tónh chung cuûa theá gian, vaïn vaät, vuõ truï )
      Soáng trong hieän taïi laø hoàn nhieân, trong traéng nhö treû thô. Ngaém nhìn vaø ngaïc nhieân tieáp nhaän moïi söï, moïi vaät moät caùch môùi meû, khoâng qua yù nieäm, ngoân ngöõ, tö duïc. Chính yù nieäm, tình caûm, ngoân ngöõ laøm cho taâm tö theâm u aùm.
       Taát caû aâm thanh, saéc töôùng ( moïi thöù trong ñôøi ) ñeàu ôû trong doøng troâi chaûy cuûa söï soáng.  Ta khoâng  theå naém baét söï bieán dòch laïi ñöôïc, cho duø naém baét ñöôïc, cuõng chæ laøm  chuùng ta theâm chaùn naûn, khoå ñau maø thoâi.  Vì neáu nhö ngaøy thaùng ngöøng troâi, doøng soâng ngöng chaûy, tim thoâi ñaäp, hoa khoâng nôû...v..v...thì ñoù ñaâu phaûi laø vónh cöûu maø chính laø cheát choùc theâ löông.  Söï soáng bieán dòch neân vaïn vaät luoân ñoåi môùi khoâng ngöøng, vaø caùi nhìn cuûa ta luoân môùi meû. Ñoù laø caùi nhìn hoàn nhieân cuûa treû thô, chöa heà bieát goïi teân moät vaät, chöa heà böôùc vaøo röøng quan nieäm cuûa lyù trí voïng thöùc.
       Sanh töû, bieán dòch, voâ thöôøng  chính laø söï soáng ngaøn ñôøi khoâng sanh dieät, töùc laø söï soáng cheát, söï chuyeãn dôøi, söï thay ñoåi cuûa cuoäc ñôøi voán laø bình thöôøng, töï nhieân, khoâng coù gì sanh ra hay maát ñi .   Ngöôøi naøo giaùc ngoä ñöôïc baûn tính khoâng sanh dieät trong caùi sanh dieät, bieán dòch, voâ thöôøng seõ laø "ngöôøi khoâng cuøng muoân phaùp laøm baïn " ( ngöôøi khoâng bò nhieãm theá tuïc ). Thôøi gian, khoâng gian khoâng coøn yù nghóa.  Chæ coù hieän taïi khoâng ngöøng troâi chuû trì söï soáng. Do ñoù moïi sanh dieät, thay ñoåi laø söï caàn thieát cuûa sinh toàn. Con ngöôøi muoán ñöôïc an laïc laø phaûi nhìn moïi söï, moïi vaät vôùi caùi taâm trong saùng, bình thöôøng, vôùi caëp maét thöôûng ngoaïn, ngaém nhìn hieän taïi, vaø haønh xöû tuøy duyeân, xöùng hôïp taâm taùnh.
4 - Giaûi thoaùt ñau khoå hieän taïi.
          ( Laù thö thöù naêm )
       Söï khoå ôû ñôøi khoâng ai coù theå troán traùnh, vaø cuõng khoâng bao giôø coù ñöôïc ôû ñaâu ñoù, moät thöù haïnh phuùc naøo toát hôn. Giaûi thoaùt thaät söï khoûi ñau khoå hieän taïi laø phaûi coù trí tueä ( saùng suoát, tænh thöùc ). Trí tueä ñoù chính laø söï thaáy roõ thöïc taïi ñuùng nhö noù ñang laø.
      Giaûi thoaùt khoâng coù nghóa laø giaûi thoaùt veà ñaâu hay tìm caùch laãn traùnh, maø laø giaûi thoaùt ngay nôi chính trong khoå ñau.  Cuõng nhö haïnh phuùc, khoâng phaûi laø thöù haïnh phuùc loaïi tröø khoå ñau maø laø thöù haïnh phuùc dung nhieáp khoå ñau.  Haïnh phuùc ñoù coù ñöôïc töø söï thaûn nhieân, söï im laëng tuyeät ñoái ( voâ nieäm ) truôùc taát caû moïi noãi khoå ñau, vaø dung thoâng ñöôïc moïi traïng thaùi maâu thuaãn ( nghòch loøng, khoâng nhö yù ) hay hoå töông ( vui loøng, nhö  yù ). Noù khoâng phaûi laø traïng thaùi baát ñoäng trong côn thieàn ñònh maø laø moät söï tænh giaùc thaáy roõ caùc phaùp ( doøng ñôøi ) nhö hieân noù ñang laø, trong im laëng tuyeät ñoái: Voâ Nieäm!
5-  Hoïc ñaïo quí voâ taâm.
            ( Laù thö thöù baûy )
                                     " Hoïc ñaïo quí voâ taâm
                                       Laøm, nghó, noùi khoâng laàm
                                       Saùng, trong vaø laëng leõ
                                       Giaûn dò môùi uyeân thaâm "
                                                             ( Thaày Vieân Minh )
    Khi chöa hieåu ñaïo, con nhaäp theá khoâng chuùt deø daët.   Khi hieåu ñaïo thì con laïi taïo moät haøng raøo ñaïo ñöùc quanh con, vaø con trôû thaønh luùng tuùng böôùc vaøo ñôøi.  Töôûng raèng nhö theá laø soáng trong ñaïo, nhöng thöïc söï laø con caøng xa ñaïo, vì ñaïo khoâng lìa ñôøi.   Khoâng coù ñôøi thì laøm gì coù ñaïo .
    " Ñaùng thöông cho nhöõng ai trang bò cho mình quaù nhieàu giaù trò ñeå chæ ñaøo theâm hoá saâu ngaên caùch vôùi traàn gian "

              Khi xöa chaúng bieát ñaïo ra sao
              Nhaäp theá deã daøng soáng tieâu dao
              Hoâm nay bieát ñaïo?! Theâm chöõ " Bieát "!
              Neân ñôøi caùch bieät, xa ñaïo cao.

" Haõy ñoái phoù vôùi ñôøi baèng " hai baøn tay traéng " hay baèng nhöõng gì con coù saün. Ñöøng döïa vaøo moät sôû ñaéc, moät ñieàu kieän, moät trang bò, moät kieán thöùc naøo.  Vì nhö theá laø höôùng ngoaïi caàu huyeàn, laø noâ leä bôûi nhöõng trieàn phöôïc do chính nhöõng sôû ñaéc aáy taïo neân.   Hoïc ñaïo quí ôû choã giaûn dò vaø trong saùng ".

              Bao laâu sôû ñaéc vaãn coøn vöông
              Suoát kieáp toâi ñoøi cho giaëc nöông
              Hoïc ñaïo quí choã voâ taâm truï
              Saùng, trong, giaûn dò, laëng laëng thöôøng.

     " Trôû veà queâ höông laø vieäc quaù xa vôøi maø trôû veà queâ höông cuûa Phaät laïi voâ vaøn khoù khaên.   Nhöng queâ höông naøo cuõng chæ chính ôû nôi con."

                            " Vieãn vieãn phong ñaàu phi
                              Vong xöù ñieåu voâ quy
                              Hoát phuøng phong ñeá nguyeät
                              Quy haø, quy haø vi "

                                                Tröôùc gioù bay maõi xa
                                                Chim laïc loái queâ nhaø
                                                Chôït thaáy traêng toû raïng
                                                Neõo veà, maûnh traêng xöa .

  6- Beänh traùch nhieäm thôøi ñaïi : Söï lo laéng cho ngöôøi thaân.
           ( Laù thö thöù taùm )
       Con baän taâm, baên khoaên, lo tính vì ngöôøi thaân.  Con coá trang bò cho mình nhieàu kieán thöùc, taøi naêng, tieàn cuûa ñeå coù phöông tieän giuùp ñôõ  hoï. Nhöng con coù bieát khoâng, noãi baän taâm lo laéng ñoù chæ laø moät thöù beänh traùch nhieäm thôøi ñaïi .  Nhöõng caùi gì con mang ñeán cho hoï chæ laø nhöõng vieân thuoác boïc ñöôøng, keùo leâ kieáp soáng khoå ñau taïm bôï. Gioáng nhö moät baùc só chöõa beänh, trò chöùng maø khoâng trò caên.  Con mong muoán mang ñeán haïnh phuùc cho mình vaø cho hoï, nhöng con coù bieát, thuoác ngoït khoâng trò laønh beänh, maø traùi laïi caøng khieán hoï baát haïnh theâm,vì khoâng nhaän thaáy roõ ñöôïc caên beänh cuûa mình.
        Con coù tình ngöôøi, nhöng thöù tình ngöôøi chæ rieâng nghó cho ngöôøi thaân laø thöù tình ngöôøi vò kyû ( vì coù lieân heä vôùi baûn thaân mình ). Moãi ngöôøi phaûi töï lo laáy vaän meänh cuûa hoï cuõng nhö ta töï lo laáy ñôøi soáng cuûa ta. " Töï lo laáy " coù nghóa laø töï moãi ngöôøi troøn boån phaän, töï laäp. Loøng yeâu thöông roäng raõi vaø loøng töø bi quaõng ñaïi laø baûn taùnh coù saün cuûa moãi con nguôøi.   Noù khoâng bao giôø maát ñi maø chæ bò che môø khi con ngöôøi nghó veà rieâng mình nhieàu quaù.  Cho neân bieát töï lo laáy töùc laø ñaõ bieát thöông ngöôøi thaân cuûa mình, khoâng ñeå hoï phaûi lo laéng cho mình, vaø khi ñoù môùi thaáy raèng mình coù ñaày ñuû sinh löïc ñeå thöïc söï saün saøng  yeâu thöông vaø phuïc vuï cho moïi ngöôøi .  Chæ coù  trong khoå ñau môùi thaám thía, caûm thoâng vaø phaùt sanh tình thöông quaõng ñaïi, töùc laø xoùa ñi veát môø cuûa loøng vò kyû. Ñoù laø chöõa laønh beänh töø goác reã cho ngöôøi thaân.
        " Töï lo laáy  "cuõng khoâng coù nghóa boû maëc ngöôøi thaân, vì nguôøi thaên cuõng laø ngöôøi.  Tình thöông luoân saün coù vaø bình ñaüng, neân tình thöông khoâng caàn phaûi keâu goïi maø chính töï noù ñeán ñeå xoa dòu caùc khoå ñau.  Ñoù chính laø luùc con ngöôøi maëc nhieân ban phaùt tình thöông maø khoâng thaáy coù mình ñang ban phaùt. Tình thöông ñoù môùi chính thaät laø loøng tö bi quaõng ñaïi.
       Giuùp ñôõ cho ngöôøi thaân laø ñieàu ñöông nhieân. Song noù khoâng coù nghóa laø truø bò cho mình quaù nhieàu thöù, mong giaûi quyeát côn " beänh traùch nhieäm ", ñeå roài chæ theâm luoáng cuoáng tröôùc nhöõng bieán chuyeãn khoân löôøng cuûa cuoäc ñôøi. Cuõng nhö moät ngöôøi soáng quaù tieän nghi seõ khoâng coøn khaû naêng thích öùng linh hoaït vôùi nhöõng bieán ñoåi cuûa thieân nhieân."
       Haõy soáng thöïc giaûn dò vaø trong saùng trong taâm hoàn. Ñöøng quaù baän loøng vì traùch nhieäm. Traùch nhieäm phaùt sinh töø tình thöông, maø tình thöông thì luoân trong saùng vaø bình ñaüng. Ñaët  naëng traùch nhieäm seõ voâ tình laøm thui choät tình thöông, vaø naõy sinh phieàn naõo. Söï giaûn dò vaø trong saùng maõi maõi nuoâi döôõng tình thöông.  Beänh traùch nhieäm chæ laø moät thöù tình thuông giôùi haïn. Luïc Toå daïy laøm ngöôøi phaûi tu taäp " phaùt taâm roäng lôùn, neáu khoâng, laâu daàn, caùi taâm seõ trôû neân nhoû heïp " ( thoùi quen ích kyû ). Neáu taâm ñòa trôû neân quaõng ñaïi thì beänh traùch nhieäm cuõng khoâng coøn laø gaùnh naëng. Do ñoù nhöõng toan tính, lo nghó  giuùp ngöôøi thaân khoâng coøn laø vaán ñeà baän taâm, vaø seõ trôû neân nhieät tình, hieäu quaû hôn.
7- Ngaém nhìn cuoäc ñôøi vôùi caùi taâm bao dung...Caøng nhieàu lyù leõ caøng nhieàu raøng buoäc.
          ( Laù thö thöù 9 )
        Khoâng coù lyù leõ naøo tuyeät ñoái, vaø khoâng coù lyù leõ naøo coù theå öùng duïng cho thöïc taïi bieán aûo linh ñoäng cuûa cuoäc ñôøi . Chæ coù soáng môùi nhaäp cuoäc ñöôïc vôùi söï soáng.  Soáng vôùi taám loøng côûi  môû, trong saùng, bình dò, ñeå tieáp nhaän cuoäc ñôøi. Lyù leõ laø söï raøng buoäc.  Hoøa ñoàng vôùi theá nhaân laø bôïi loäi tung taêng trong doøng soâng ñònh meänh. Moä khi taâm chuùng ta coøn quaù nhieàu lyù leõ coù nghóa laø chuùng ta vaãn coøn ôû ngoaøi cuoäc.  Caùi khoù khoâng phaûi vì nhieàu lyù leõ, maø vì chuùng ta coù chòu buoâng boû chuùng hay khoâng? Phaûi ngöôõng moä,  ngaém nhìn cuoäc ñôøi vôùi caùi taâm thöôûng ngoaïn vaø bao dung.( Giaûn dò, trong saùng, khoâng coù quaù nhieàu lyù leõ )
8 - Theo ñaïo beân choàng hay vôï? Ñaïo voán laø cuoäc soáng bình thöôøng. Toân giaùo laø thöùc aên nuoâi döôõng cuoäc soáng.
          ( Laù thö thöù 10 )
        Ñaïo khoâng bao giôø coù söï phaân bieät veà toân giaùo.  Ñaïo voán laø cuoäc soáng bình thöôøng. Khoâng coù toân giaùo naøo ñöa con ngöôøi ñeán choã laàm laïc. Moät toân giaùo khoâng hôïp vôùi Ñaïo seõ töï ñaøo thaûi theo thôøi gian, vaø seõ khoâng toàn taïi ñeán ngaøy hoâm nay.  Song toân giaùo coù khaùc nhau veà quan nieäm Ñaïo nhö theá naøo?
        Laøm laønh, laùnh döõ laø maãu soá chung cuûa caùc toân giaùo.  Ngoaøi ra toân giaùo naøo cuõng ñeàu quan nieäm coù moät nôi an laïc vónh cöûu cho phaàn taâm linh. Ñaïo Phaät cho raèng nôi an laïc ñôøi ñôøi ñoù laø ôû nôi CHÔN TAÂM ( caùi taâm trong traéng, chôn thaät cuûa mình ). Nhôø taâm, con ngöôøi nhaän bieát ñöôïc moïi söï vaät. Khoâng taâm, con ngöôøi chæ laø moät caùi xaùc cheát.  Taâm phaùt minh moïi phöông tieän vaät chaát trong ñôøi soáng thì taâm cuõng naûy sinh caûnh giôùi an laïc hay ñau khoå trong trí töôûng töôïng. Khi chuùng ta naèm moäng, chuùng ta vaãn thöïc söï khoùc, cöôøi, vui,haän, sôï haõi, lo laéng.... Laém khi tænh thöùc roài maø vaãn coøn töùc töôõi.
         Ñaïo Phaät quan nieäm coù luaân hoài theo ñaïo lyù Nhaân Quaû. Con ngöôøi vì meâ muoäi, tham ñaém laïc thuù vaät chaát hieän ñôøi, neân loøng luùc naøo cuõng mô öôùc, nghó töôûng veà caùi mình ham muoán, cuøng vôùi nhöõng thoùi quen sinh hoaït trong ñôøi, theo thôøi gian haèn saâu trong taâm, trôû thaønh caù taùnh. Chính caùi taâm taùnh naày taïo thaønh söùc maïnh thuùc ñaãy con ngöôøi, sau khi boû thaân naày, ñi tìm caùc caûnh giôùi phuø hôïp vôùi taâm nguyeän, ñoù laø theá gian.   Gioáng nhö khi thích nhaïc, tìm ñeán quaùn nhaïc..v...v...Caùi taâm taùnh voâ hình ( thöôøng ñöôïc goïi laø linh hoàn ), giaùc quan cuûa con ngöôøi khoâng theå sôø thaáy hay caûm nhaän ñöôïc, song noù vaãn hieän höõu, nhö doøng ñieän, môû ñieän thì ñeøn saùng. Tuy moïi thöù ñeàu qui veà taâm, coù nghóa chæ laø töôûng töôïng, khoâng coù thaät, song neáu chuùng ta coøn meâ ( gioáng nhö ñang naèm moäng ), thì chuùng ta seõ thaáy moïi vaät ñeàu coù thaät, neân chuùng ta thaáy theá gian laø hieän höõu.
         Töø quan nieäm caûnh giôùi ( theá gian hay laïc caûnh ) vaø taâm laø moät, ñaïo Phaät cho raèng, söï meâ muoäi khieán con ngöôøi löu luyeán vaø mong muoán trôû laïi theá gian theo lyù nhaân quaû, coøn ngöôøi giaùc ngoä ( tænh thöùc khoûi côn mng ), thoaùt khoûi nhöõng ham muoán thöôøng tình, seõ maõi maõi an vui.
        Ñaïo Phaät khoâng phuû nhaän hay xaùc nhaän moïi thöù hieän höõu treân ñôøi, vì giaùc quan vaø lyù trí con ngöôøi bò giôùi haïn, lyù leõ khieán con ngöôøi theâm u aùm. Ñaïo Phaät ñôn thuaàn quan nieäm : Meâ thì thaáy moïi vaät ñeàu coù, Tænh thì thaáy moïi vaät ñeàu khoâng ( nhö caùc lyù giaûi beân treân ). Ñaây laø böôùc ñaàu cuûa söï thaáy Ñaïo.  Ñi saâu vaøo trieát lyù cuûa Ñaïo thì khoâng coøn:  COÙ, KHOÂNG, MEÂ, TÆNH, vì baûn taùnh cuûa caùi taâm thanh tònh, trong saùng, töùc laø Chôn Taâm voán vaéng laëng, yeân tónh .  Baát cöù ai thaáy ñöôïc Ñaïo laø söï bình thöôøng trong cuoäc ñôøi, töùc thaáy ñöôïc ñôøi voán noù laø nhö vaäy, khoâng coù moät tö nieäm naøo, thì Taâm cuûa ngöôøi ñoù thaät söï laø bình an. Ñoù chính laø ñaït Ñaïo.
    ( Töø ñaàu cuûa tieåu ñeà 8 ñeán ñaây laø söï maïo muoäi lyù giaûi rieâng cuûa Töø Kim, xin minh ñònh roõ ñeå traùnh hieåu laàm, coù theå laøm toån haïi giaù trò lôøi daïy cuûa Thaày )
        " Con baên khoaên ray röùt vì hoaøn caûnh baét buoäc phaûi boû ñaïo Phaät, theo ñaïo beân vôï hay choàng? Con haõy cuøng Thaày tin töôûng hoaøn toaøn raèng con chöa heà boû ñaïo, vì Ñaïo ôû chính nôi con." Töï qui y Tam Baûo chính laø nöông theo Töï Taùnh cuûa con.
        Con luoân yù thöùc vaø tænh giaùc trong cuoäc soáng.  Ñoù laø con toân kính Phaät.
        Con luoân yeâu thöông con ngöôøi vaø haøi hoaø vôùi cuoäc soáng. Ñoù laø con toân troïng Phaùp.
        Con luoân soáng an laïc vaø xa rôøi moïi tö duïc, voïng ñoäng. Ñoù laø xöùng vôùi töï taùnh Taêng thanh tònh cuûa con.
        Toân giaùo chæ laø phöông tieän chia xeû, cuøng nhau thieát laäp chaân, thieän, myõ cho cuc ñôøi.  Moãi ngöôøi ñeàu coù sôû thích rieâng khi choïn moùn aên tinh thaàn.  Toân giaùo ví nhö ngöôøi ñaàu beáp cuaû moãi nhaø haøng khaùc nhau.  Moùn aên cuûa nhaø haøng naøo  cuõng ñeàu coù thöû qua.  Ngon aên nhieàu, khoâng ngon aên ít, theá thoâi! Thöùc aên naøo cuõng toát cho söùc khoûe .  AÊn vôùi loøng traân troïng, thöôûng thöùc môùi chính laø ñeä töû cuûa Phaät.  Vì Phaät ñaïo chính laø caùch soáng .  Soáng hoaø ñoàng vôùi moïi nhaân duyeân thuaän, nghòch maø taâm vaãn an nhieân.
      Cho duø thuc toân giaùo naøo, Ñaïo cuõng vaãn luoân ôû trong loøng con. Nieàm tin coù theå lay chuyeãn, ñoåi dôøi, song ñöùc tin chæ coù moät, khoâng bao giôø thay ñoåi.
9 - Söï soáng cuûa vaïn phaùp laø Ñaïo
              ( Laù thö thöù 12 )
        " Taát caû ñeàu troâi chaûy, chaúng coù gì ngöng ñoïng ñeå ta phaûi baùm víu, ngaäp ngöøng. Noù nhö moät doøng soâng maø ta phaûi hoøa mình vaøo ñeå laéng nghe töø beân trong nhòp soáng troâi chaûy voâ cuøng.".... Suoái vaãn chaûy roùc raùch, caây chuyeãn nhöïa thì thaàm,



                                                THAÀY   TOÂI.
          Taùc giaû Thieân Thaûo ( Thaûo Nguyeân phuï ñính )
       (  Trích trong taäp san Hoäi Phaät Hoïc Tònh Taâm, Lincoln Nebraska ).

Thô cuõng gioáng nhö tranh, ít ngöôøi haâm moä. Thô ñoøi hoûi ngöôøi ñoïc phaûi tònh taâm, laéng loøng saún saøng hoøa nhaäp,môùi caõm nhaän ñöôïc neùt ñeïp tuyeät vôøi cuûa thô.   Queâ höông laø moät böùc tranh thieân nhieân soáng ñoäng.Thô coù khaõ naêng veõ laïi tranh, vôùi ñaáy ñuõ maøu saéc töï nhieân maø khoâng caàn neùt coï.Thô laø baøi ca khoâng lôøi, laø baûn nhaïc voâ thanh.  Ngöôøi chöa chuaån bò soáng vôùi thô thì khoù maø yeâu thô.  Duø coù yeâu thô hay khoâng, cuõng mong  anh chò daønh chuùt thì giôø ñeå ñoïc nhöõng vaàn thô naày. Keå chuyeän moät oâng thaày ngheøo ngaøy daïy hoïc, toái ñaïp xích loâ.  Cuoái ñôøi, Thaày ra ñi thaàm laëng, leû loi, mang theo hoaøi baõo nhoû nhoi khoâng bao giôø toaïi nguyeän.
Taùc giaû laø moät em gaùi ôû löùa tuoåi con chuùng ta.  Tình caõm cuûa em thöïc laø chaân thöïc Qua baøi thô buoàn naày, öôùc mong noù seõ nhaéc nhôû chuùng ta ñöøng vì nhöõng lo toan, nhöõng thuù vui caùm doã maø queân ñi ngöôøi thaân yeâu vaø  queâ  höông ngheøo khoå.Mong raèng con chuùng ta cuõng coù ñöôïc taám chaân tình ñaùng quí naày.  Traùch nhieäm laø ôû chuùng ta, ñoái vôùi nhöõng ñöùa con ñaùng thöông.  Chuùng sanh ra vaø tröôûng thaønh nôi queâ ngöôøi, xa laï vôùi tình caõm cuøng neáp soáng moäc maïc, giaøu tình ngöôøi cuûa ngöôøi daân Vieät. Chuùng chöa heà soáng vaø thaém thía nhöõng thaêng traàm cuûa ñaát nöôùc. Chöa töøng coù ñöôïc nhöõng caõm xuùc rung ñoäng tröôùc nhöõng  buoåi bình minh eâm aû, thôm muøi coû luùa ñoïng söông ñeâm.  Buoåi tröa heø oi böùc coù tieáng ngheù goïi meï xa xa.  Nhöõng ñeâm traêng trong thoaõng muøi hoa cau, hoa kheá,  boùng caây khaúng khiu vöôn mình  cao vuùt taän trôøi.  Tieáng gaø gaùy sôùm roän raøng goïi saùng.  Hoài chuoâng thu khoâng chieàu hoâm xa vaéng goïi hoàn. Tieáng caéc keø töøng chaäp ñieåm canh traên trôû ñeâm daøi. Nhöõng maûnh tình naày ñaõ un ñuùc neân taâm hoàn ngöôøi daân Vieät caàn cuø, ñaõm ñang,nhaân haäu, yeâu ñoàng baøo, yeâu queâ höông voâ bôø beá.
                                 Beân buït giaõng Thaày toâi caëm cuïi
                                 Phaán voâi thoâ luùi cuùi veõ vôøi
                                 Voøng troøn naén noùt chôi vôi
                                 Veõ ñôøi tan taùc gioáng noøi noåi troâi
                                 AÙo chaüng laønh taû tôi ngaøy khoù
                                 Maûnh loøng ñau voø voõ ñeâm thaâu
                                 Giaõng baøi chính trò laøu laøu
                                 Nhöng ai vaù ñöôïc tim ñau cuûa Thaày
                                 Toùc hoa raâm nhaït moâi khoâ heùo
                                 Buïi phaán ñôøi sao kheùo ñieåm toâ
                                 Bao laàn ñi chieác khaên soâ
                                 Ba möôi maét ñaõ quaàng khoâ khoå saàu
                                 Nung yù chí ñeâm ngaøy nhôù nghó
                                 Ngaäm caêm hôøn aâm æ trong taâm
                                 Heát lôøi khaån goïi ngöôøi thaàm
                                 Ruoät ñau töøng chaëng leä daàm thaém tuoâng
                                 Roài ngaøy thaùng daàn troâi phoá nhoû
                                 Ñaïp xích loâ qua ngoõ haèng ñeâm
                                 Ngaøy thôøi phaán baûng daïy em
                                 Ñeâm thôøi ñeám daáu chaân meàm trôû chai
                                 Ngaøy thaùng luïn doøng ñôøi troâi noåi
                                 Maûnh tình con moøn moûi taøn hôi
                                 Laïc loaøi trôøi roäng chôi vôi
                                 Chim buoàn moûi caùnh khoâng nôi töïa caønh
                                 Moät ñeâm kia tieát trôøi trôû laïnh
                                 Chim lòm daàn guïc caïnh baøn con
                                 Ñeøn chong le loùi boùng moøn
                                 Khoùc cho soá phaän chim ñaøn moûng manh
                                 Reâu xanh phuû moà hoang hiu quaïnh
                                 Hoàn thieâng buoàn söông laïnh ñeâm thanh
                                 Nhôù Thaày ñoát neùn höông thaønh
                                 Goïi Thaày trong giaác moäng laønh maø thoâi.
 
 



                        GIOÙ TÖØ ÑAÂU TÔÙI, NÖÔÙC CHAÛY VEÀ ÑAÂU?
                                                            Nguyeãn Bích Ngaân.
( Baøi vieát naày ñuùc keát töø nhöõng hoïc hoûi trong kinh saùch. Vôùi öôùc mong ñöôïc chia xeû nhöõng ñieàu taâm ñaéc ñeå chuùng ta cuøng theâm nieàm vui, trong nhöõng ngaøy thaùng cuoái ñôøi. Chaéc chaén coù nhöõng baát ñoàng vaø sô soùt khoâng traùnh ñöôïc, ngoaøi yù muoán. Mong Anh, Chò thöù loãi vaø vui loøng giuùp xaây döïng cho toát hôn.)

Hoâm nay, gaàn ñeán  ngaøy kyû nieäm ba möôi laêm naêm hoïp maët, anh em chuùng ta ñeàu nhôù ñeán thaày, ñeán baïn vaø ngöôøi thaân. Thôøi gian troâi qua thöôøng khieán chuùng ta hoài töôûng veà quaù khöù.  Hoaøi baõo thôøi nieân thieáu: thaønh baïi, ñöôïc maát giôø ñaây ñaõ keát thuùc.  Song chuùng ta vaãn coøn öu tö, lo laéng cho phaàn ñôøi coøn laïi cuûa mình.  Nhaát laø ôû giai ñoaïn luoáng tuoåi, con ngöôøi haàu nhö caøng sôï phaûi chia tay vôùi nhöõng gì thaân yeâu nhaát.  Tình caûm moät ñôøi khoâng deã gì lìa boû nhaát thôøi.  Tuy nhieân, söï lo laéng naày thöôøng khieán chuùng ta queân ñi nieàm vui hieän coù.
Ñaõ laø con ngöôøi, khoâng ai thoaùt khoûi qui luaät sanh giaø beänh cheát. Nhöng neáu chuùng ta hieåu vaø chaáp nhaän  thöïc teá moät caùch thaûn nhieân, thì coù theå chuùng ta seõ giöõ ñöôïc maõi maõi haïnh phuùc bình thöôøng, maø suoát ñôøi chuùng ta gaày döïng.
Moät vò Thaày khaû kính ñaõ noùi:"Gioù töø ñaâu tôùi, nöôùc chaûy veà ñaâu?". Nguï yù nhaéc nhôû chuùng ta chuù yù ñeán höôùng gioù vaø nöôùc luùc haûi haønh hay khi taøu caäp beán.  Nhöng caâu noùi ví von naày laïi gôïi yù nhöõng suy tö veà moät kieáp con ngöôøi .
 Con ngöôùi töø ñaâu ñeán, khi cheát seõ veà ñaâu?
 Gioù khoâng töø ñaâu ñeán.  Vì gioù laø söï chuyeãn ñoäng cuûa khoâng khí, do söï thay ñoåi aùp suaát. Hôn nöõa gioù ôû khaép moïi nôi neân khoâng theå xaùc ñònh ñaâu laø choã baét ñaàu.  ( Coù theå bieát choå cuûa Baõo baét ñaàu vaø keát thuùc nhöng gioù thì khoâng ) Nöôùc cuõng khoâng chaûy veà ñaâu.  Neáu  cho raèng nöôùc chaûy veà bieån, thì ñoàng thôøi nöôùc cuõng luaân löu töø bieån vaøo  soâng raïch, roài laïi ñoå ra bieån. Cho neân nöôùc cuõng khoâng coù choå taän cuøng.   Con ngöôøi cuõng nhö vaäy.  Nguoàn goác con ngöôøi voâ thuûy voâ chung.  Khoâng baét ñaàu, khoâng keát thuùc. Gioáng nhö moät voøng troøn, khoâng coù ñaàu hay cuoái .  Moät caùi caây, cho ra quaû, quaû cho haït, haït naåy maàm trôû laïi thaønh caây.  Caây, haït xoay vaàn bieán ñoåi theo chu kyø sanh, truï, hoaïi, dieät maõi maõi. Neân noùi, theá giôùi, vaïn vaät vaø con ngöôøi voâ thuûy voâ chung.   Taát caû nhöõng bieán ñoåi xoay vaàn naày laø qui luaät voâ thöôøng cuûa thieân nhieân .   Ñôøi con ngöôøi cuõng theo tính voâ thöôøng maø thaêng traàm chìm noåi.  Coù luùc thaønh coâng cuõng coù luùc thaát baïi.  Kieáp ngöôøi cuõng khoâng thoaùt khoûi luaät voâ thöôøng, sanh ra roài laïi cheát ñi.
Thi haøo Toâ Ñoâng Pha ñaõ caûm khaùi veà söï voâ thöôøng ñoái vôùi thaân phaän con ngöôøi  qua nhöõng vaàn thô "Vònh chieác ñaàu laâu ".
                                        Soï traéng ai phôi treân caùt vaøng
                                        Bieát ñaâu thuôû aáy maët hoa Soan
                                        Maø nay  nhìn laïi loøng baát nhaån
                                        Haän sao xöa chaüng thaáy dung nhan
                                        Gioù nghieäp ñua nhau thoåi chaäp chuøng
                                        Maët ñeïp nay thaønh tro traéng bay
                                        Maét Thieàn neáu ñaït, taâm thoâng suoát
                                        Seõ thaáy boán beà moät  maûng "khoâng"
Maët ngöôøi con gaùi ñeïp ngaøy xöa,theo thôøi gian, nay bieán thaønh  chieác soï khoâ, naèm laên loùc treân baõi ñaát hoang vu. Moïi vaät ñeàu voâ thöôøng, khoâng coù gì tröôøng cöûu.  Chæ coù caùi taâm Thieàn thaáy ñöôïc vaïn vaät ñeàu laø khoâng,moäng aûo, neân thaûn nhieân khoâng luyeán löu,  nuoái tieác.
Cuoäc ñôøi con ngöôøi chæ laø moät giaác moäng.  Chuùng ta ñaõ töøng coù nhöõng giaác chieâm bao vui, buoàn. Coù nhöõng giaác mô thaáy ñöôïc söï dieãn tieán cuûa caû moät ñôøi ngöôøi vaø chuùng ta ñaõ soáng thöïc  vôùi noù. Trong moäng  chuùng ta cöôøi, khoùc, noùi naêng, suy nghó vaø haønh ñoäng nhö ngoaøi ñôøi.Tænh laïi, môùi nhaän ra raèng ñoù laø hö aûo.  Neáu laáy moät ñôøi ngöôøi laøm moùc thôøi gian, thì khoaûng thôøi gian sinh ra roài cheát ñi, thaät laø ngaén nguûi.  So vôùi thôøi gian voâ taän, ñôøi ngöôøi khaùc naøo moät giaác chieâm bao. Heát ñôøi naày ñeán ñôøi khaùc,tieáp noái, xoay vaàn.
 Veà caâu chuyeän quaû tröùng, con gaø coù tröôùc quaû tröùng hay quaû tröùng coù tröôùc con gaø? Chuùng ta thöôøng muoán tìm hieåu veà nguoàn goác sanh ra vaïn vaät. Chuùng ta quan nieäm baát cöù caùi gì hieän höõu ñeàu phaûi coù sanh vaø dieät y nhö cuoäc ñôøi chuùng ta. Thöïc teá, vaïn vaät khoâng coù sanh, khoâng coù dieät.   Khoâng coù baét ñaàu, cuõng khoâng coù keát thuùc. Neân khoâng theå coù chuyeän con gaø vaø caùi tröùng coù tröôùc hay sau.  Chuùng coù maët cuøng moät luùc. Gioáng nhö ngay khi môû maét chaøo ñôøi, con ngöôøi nhaän ngay ra raèng ñaõ coù saún theá giôùi quanh ta.   Khoâng coù vaät naøo sanh ra tröôùc hay sau.  Noùi khaùc hôn, khi con ngöôøi ñöôïc sanh ra, laø coù caùi bieát, töùc laø coù taâm. Taâm naày voán laø trí tueä, suy nghó, phaùn ñoaùn, caûm xuùc...v...v..    chính caùi taâm bieát naày khieán con ngöôøi nhaän bieát ñöôïc coù theá giôùi, vuõ truï.   Neáu con ngöôøi khoâng coù taâm seõ trôû neân voâ tri  giaùc, nhö goã ñaù, khoâng theå nhaän bieát laø coù vuõ truï, theá giôùi.Neân noùi Taâm laø nguoàn goác sanh ra vaïn vaät.
                                                     Ñôøi coù vì ta coù
                                                     Ñôøi khoâng bôûi ta khoâng
                                                     Neáu ta giôø khoâng coù
                                                     Ai bieát ñôøi coù khoâng!
                                                                          (Taùc giaû Taâm Vieân Giaùc )
 Taâm naày voán vaéng laëng, thanh tònh .   Taâm cuûa treû thô laø caùi taâm chôn thaät nhaát, vaéng laëng, thanh tònh. Cho neân loøng treû thô khoâng buoàn, khoâng vui .  Noù chæ nhìn ñôøi vôùi caëp maét hieáu kyø, quan saùt, khoâng suy löôøng.  Nuï cöôøi, tieáng khoùc cuûa noù laø söï hoàn nhieân theo nhu caàu taâm sinh lyù, khoâng phaûi laø caûm giaùc khoå, vui.   Thieàn sö Huyeàn Giaùc ñaõ trôû thaønh " Thaèng beù noù hay chôi " vì  ñaõ yù thöùc ñöôïc cuoäc ñôøi laø huyeãn moäng.
 Taâm nhaän bieát söï vaät moät caùch thaûn nhieân, voâ tö, trung thöïc.  Nhö hö khoâng, khoâng heà thay ñoåi dao ñoäng, duø cho caùc tinh caàu coù thay ñoåi, chuyeãn dôøi, sanh ra hay maát ñi, thì hö khoâng vaãn baát ñoäng,  khoâng lôùn hôn,  maø cuõng khoâng nhoû hôn. Nhöng khi moät yù nieäm sanh ra trong taâm, töùc laø nhaän bieát phaân bieät söï vaät theo yù rieâng cuûa mình, phaù hoûng söï bình thöôøng cuûa taâm, thì vaïn vaät phaùt sanh.   Bao nhieâu caûnh giôùi: laønh , döõ, thieän aùc, thieân ñaøng ñòa nguïc ñoàng thôøi hieän ra . Tuøy theo taâm nieäm nghó töôûng, tham ñaém ñieàu gì, thì seõ chieâu caûm caûnh giôùi quaû baùo cuûa söï ham thích, mô töôûng .  Gioáng nhö  ta ham thích ñaùnh baïc, chuùng ta seõ tìm ñuû moïi caùch ñeå ñeán soøng baïc. Thích nhaïc tìm ñeán quaùn nhaïc. Coù yù troäm caép, cöôùp giöït seõ sanh taâm hung aùc, lo sôï ..v..v..Thieân ñaøng hay ñòa nguïc ñeàu do taâm mình töï chieâu caûm laáy caûnh giôùi quaû baùo.   Ñaây cuõng laø ñaïo lyù then choát nhaân quaû, luaân hoài.
 Trong söï thoûa maõn nhöõng duïc voïng ñoù, chuùng ta hoaøn toaøn meâ mui, chìm ñaém trong  meâ môø  , khoâng thöùc tænh. Teä haïi laø chuùng ta laïi cho ñoù laø caûnh giôùi thöïc söï, chöù khoâng phaûi laø aûo töôûng. Sôû dó goïi laø aûo töôûng, vì caûnh giôùi ñoù döïa vaøo giaùc quan vaø caùi taâm ham thích maø hieän höõu.
 Caùi Taâm meâ mui khoâng bao giôø phaûn aûnh trung thöïc vaø voâ tö.  Vì noù vöøa hay phaùn ñoaùn söï vaät, laïi hay thieân vò, phaùt sinh töø söï chaáp ngaõ.  Phaùn ñoaùn thì thieáu trung thöïc, coøn thieân vò thì thieáu voâ tö .  Do ñoù, neáu döïa vaøo taâm ñeå nhìn söï vaät, cuõng gioáng nhö mang kính raâm nhìn ngoaïi caûnh, laøm sao thaáy roõ söï vaät nhö chính noù laø.  Ngöôøi giaøu coù, haïnh phuùc cho cuoäc ñôøi laø thieân ñaøng. Ngöôøi ngheøo khoå baát haïnh cho cuc ñôøi laø ñòa nguïc. Cuøng  moät cuoäc ñôøi maø goùc nhìn coù khaùc. Chæ vì caùi taâm phaân bieät maø cuoäc ñôøi trôû thaønh khaùc nhau theo taâm traïng ham muoán cuûa moãi ngöôøi. Coù caâu noùi " Moät nieäm khôûi leân, ñaát trôøi lieàn suïp ñoå ". Thieân ñaøng trôû thaønh ñòa nguïc.Thi haøo Nguyeãn Du ñaõ noùi: " Ngöôøi buoàn caûnh coù vui ñaâu bao giôø", cuõng khoâng ngoaøi yù naày.
Ngoaøi ra, vì chuùng ta mang caùi thaân xaùc thòt, neân söï caûm nhaän vaø hieåu bieàt bò haïn cheá bôûi giaùc quan.  Moãi loaøi sinh vaät ñeàu coù nhöõng phaïm vi caûm nhaän vaø hieåu bieát rieâng bieät.  Maét con ngöôøi khoâng thaáy ñöôïc ban ñeâm nhö meøo.  Tai khoâng thính nhö loaøi choù...v...v.. Giaùc quan laø phöông tieän tieáp xuùc giöõa con ngöôøi vôùi söï vaät, theo thôøi gian, taïo thaønh kinh nghieäm hieåu bieát töùc laø trí hieåu bieát. Vì trí hieåu bieát döïa vaøo giaùc quan bò giôùi haïn neân noù hoaøn toaøn khoâng coù tính xaùc thöïc.
 Chuùng ta khoâng theå öôùc ñònh moät caùch chính xaùc, khoaûng caùch cuûa moät con caù naèm trong nöôùc, bôûi aûnh höôûng khuùc xaï. Söï noùng quaù hay laïnh quaù cuõng ñeàu cuøng maát caõm giaùc nhö nhau.  Ngay nhö söï nghe ( thính giaùc ), khi ñaùnh troáng, nghe ñöôïc tieáng troáng, cho laø nghe.  Nhöng khi khoâng ñaùnh troáng, khoâng nghe tieáng troáng, noùi laø khoâng nghe.  Söï thöïc tai chuùng ta vaãn nghe, nghe ñöôïc caùi khoâng coù tieáng, vì neáu khoâng nghe laøm sao chuùng ta bieát ñöôïc laø ñang im laëng. Noùi veà maét ( thò giaùc) cuõng vaäy .  ÔÛ ngoaøi saùng, thaáy saùng, cho raèng thaáy.  ÔÛ trong toái, khoâng thaáy ñöôïc vaät trong phoøng, noùi laø khoâng thaáy.  Söï thöïc chuùng ta vaãn thaáy: thaáy ñöôïc caùi toái.  Moät ngoâi sao maø chuùng ta thaáy ñöôïc hieän nay, chöa chaéc coøn toàn taïi, vì thôøi gian cuûa aùnh saùng töø ngoâi sao ñeán maét coù theå laø haèng trieäu naêm.   Nhö vaäy thì laøm sao tin ñöôïc vaøo tính xaùc thöïc cuûa giaùc quan. Hôn nöõa, ngöôøi cheát cuõng coù tai, maét maø vaãn khoâng nghe, khoâng thaáy.  Vaäy thì söï thaáy, nghe khoâng phaûi baèng maét, tai, töùc laø giaùc quan maø laø caùi taâm noù thaáy, nghe.  Töø nhöõng nhaän xeùt treân, chuùng ta thaáy raèng, nhöõng caûnh giôùi maø chuùng ta chìm ñaém trong ñoù, hoaøn toaøn ñeàu do giaùc quan tieáp xuùc vaø caùi taâm nghó töôûng ra maø thoâi.  Do ñoù noù  khoâng coù thöïc, chæ laø khaùi nieäm tröøu töôïng neáu khoâng noùi laø aûo töôûng.
 Vì cuoäc ñôøi chuùng ta coù sanh vaø coù cheát, neân luùc naøo chuùng ta cuõng quan nieäm raèng moïi vaät treân ñôøi ñeàu cuõng phaûi coù choã baét ñaàu vaø keát thuùc. Thöïc ra, nhöõng caëp töø ngöõ so saùnh: traéng- ñen, daøi ngaén, toát xaáu, sanh dieät, soáng cheát...v..v.., ñeàu do caùi taâm phaân bieät maø ra.  Do söï phaân bieät naày, noùi khaùc hôn laø söï so saùnh, môùi coù vaïn vaät, vuõ truï. Gioáng nhö khi chuùng ta nhìn hö khoâng, chuùng ta seõ khoâng bieát hö khoâng maøu gì, vì khoâng coù maøu gì laøm chuaån ñeå so saùnh vôùi hö khoâng.  Cuõng nhö neáu  khoâng coù caùc haønh tinh, thì con ngöôøi cuõng khoâng nhaän bieát ñöôïc laø coù hö khoâng.  Nhôø coù aùnh saùng ban ngaøy môùi bieát ñöôïc boùng toái ban ñeâm.   Coù hoïc troø môùi coù oâng thaày.  Neân noùi, chính nhôø söï so saùnh, baét nguoàn töø caùi taâm phaân bieät moïi vaät, neân môùi coù daøi-ngaén, toát-xaáu, soáng-cheát, thieân ñaøng - ñòa nguïc..v..v.. Noùi chung töùc laø vaïn vaät.  Cho neân, moät khì taâm moáng khôûi yù nieäm thì theá giôùi, vaïn vaät phaùt sinh, vi yù nieäm chính laø yù thöùc nhaän bieát, phaân bieät roõ raøng söï vaät .   Nhö vaäy yù nieäm coù sanh, coù dieät hay coù  soáng phaûi coù cheát, ñeàu do baûn chaát cuûa caùi taâm phaân bieät taïo ra, theo ñaïo lyù töông sanh, nöông nhau maø coù, caùi naày coù,caùi kia môùi coù. Toùm laïi moïi thöù treân ñôøi ñeàu laø "khoâng ", töùc laø khoâng coù thöïc, chæ laø giaû taïm coù, döïa vaøo caùi taâm phaân bieät, vaø giaùc quan haïn cheá maø ra.
Do ñoù con ngöôøi vaãn coù theå thoaùt khoûi buoàn khoå, phieàn muoän, neáu chuùng ta nhìn vieäc ñôøi y nhö noù laø. Thaûn nhieân chaáp nhaän, ñöøng duøng caùi taâm ñeå phaân bieät noù, vaø  gaùn cho noù moät lôøi pheâ hay moät yù nghó rieâng tö naøo. Theâm yù vaøo noù thì vaïn vaät seõ thay ñoåi döôùi lôùp kính maøu yù nieäm. Khi chuùng ta ngaém hoa buoåi saùng sôùm. Loøng thaáy khoan khoaùi deã chòu, laâng laâng. Ñoù laø vì taâm chuùng ta thanh tònh, khoâng vöôùng baän, raøng buc vaø cuõng khoâng maõy may coù yù: thích hay gheùt hoa.  Ngaém hoa chæ ñeå thöôûng thöùc hoa. Ñeïp, xaáu maëc tình. Ñeïp, xaáu taâm ñeàu nhaän bieát, phaân bieät roõ raøng. Söï öa gheùt neáu xuaát hieän trong taâm, chuùng ta laïc vaøo caûnh thích hay khoâng thích  vaø taâm traïng seõ trôû neân chaùn, khoå ngay.   Heát thích seõ chaùn.   Heát vui seõ buoàn.   Ñoù chính laø maàm moáng cuûa thieân ñaøng va ñòa nguïc.  Nieàm vui nheï nhaøng thanh thoaùt luùc ngaém hoa saùng sôùm, phaùt xuaát töø noäi taâm, khoâng do moät taùc ñoäng naøo bôûi loøng ham muoán aûnh höôûng .   Noù vónh vieãn toàn taïi vì baûn chaát cuûa taâm  laø töï noù an laïc, thanh tònh. Nieàm vui naày hoaøn toaøn khaùc vôùi caùi vui ñöôïc, thua trong canh baïc, bò taùc ñoäng töø beân ngoaøi, do thoûa maõn loøng ham muoán, neân choùng taøn, khoâng laâu daøò Canh baïc chaám döùt, nieàm vui cuõng maát theo.  Nhöõng vieäc laøm töø thieän, giuùp ngöôøi ngheøo khoù, cuõng taïo cho chuùng ta nhöõng caûm giaùc vui veû, thoaõi maùi, deã chòu, töông tôï nhö khi chuùng ta ngaém hoa.  Vì chuùng ta ñoàng caõm vôùi noãi khoå chung cuûa moïi ngöôøi, maø khoâng do moät nguyeân nhaân naøo aùp ñaët.   Sôû dó coù söï ñoàng caõm naày laø vì taâm con ngöôøi voán cuøng chung moät baûn taùnh thanh tònh.   Baát cöù ai cuõng ñeàu ñau loøng khi thaáy ngöôøi khaùc gaëp caûnh khoán cuøng ngang traùi.  Sôû dó con ngöôøi trôû neân xa laï, thuø gheùt nhau, laø vì con ngöôøi ñaõ ñaùnh maát caùi taâm thanh tònh chung, maø soáng vôùi caùi taâm thieân chaáp ( ngaõ ), ñaém nhieãm,ham muoán ( tieàn taøi, saéc ñeïp, danh voïng, aên ngon, nguõ nghæ ), neân môùi coù nhöõng suy nghó rieâng reõ, phaân bieät khaùc nhau.  Töø ñoù môùi sanh ra coù keõ thöông, ngöôøi gheùt, coù ngöôøi coù ta, ngöôøi thaân keõ khoâng thaân.... Chính vì vaäy con ngöôøi môùi khoå.
Trong cuoäc ñôøi, khi hoài töôûng veà quaù khöù, ai ai cuõng ñeàu thaáy loøng luùc naøo cuõng buoàn,  chöù khoâng bao giôø thaáy vui. Vì sao? Vì baûn chaát cuoäc ñôøi laø khoå ( luoân luoân khoâng thoaû maõn loøng ham muoán, neân môùi goïi coõi theá gian laø coõi Duïc ), laø moäng aûo,( khoâng coù thöïc vì moïi suy nghó ñeàu khoâng ñuùng vôùi töôùng thaät cuûa söï vaät ), luoân thay ñoåi ( voâ thöôøng, khoâng coøn hoaøi ) vaø khoâng coù chuû theå ( vì taát caû moïi söï vaät ñeàu do duyeân hôïp, nöông nhau maø coù, khoâng theå töï moät mình coù ñöôïc ).
Tuy baûn chaát cuoäc ñôøi nhö vaäy, chuùng ta vaãn coù theå soáng moät caùch bình thaûn, an laïc. Vì taát caû nhöõng yeáu toá taïo thaønh baûn chaát cuc ñôøi ñeàu do taâm  taïo neân.  Neáu chuùng ta laøm chuû ñöôïc baûn taâm, töùc laø luùc naøo cuõng yù thöùc döôïc moïi suy nghó, lôøi noùi, haønh ñoäng mình laøm, thì khoâng bao giôø bò rôi vaøo voøng aûnh höôûng cuûa chuùng.  Keát quaû laø söï töï taïi, thong dong.  Ngöôïc laïi, chuùng ta seõ traàm luaân maõi maõi trong khoå ñau.
 Ñöông ñaàu vôùi thöïc taïi chính laø giöõ loøng thaûn nhieân tröôùc moïi hoaøn caûnh thuaän nghòch, vui buoàn. Taâm khoâng sanh, caûnh taát dieät.  Taâm khoâng sanh töùc laø taâm nhìn söï vaät ñeàu laø khoâng.  Taâm ñaõ khoâng thì caûnh khoâng sanh, töùc laø dieät.  Ñoù laø con maét Thieàn ( maét thieàn chính laø taâm).
                                           " Maét Thieàn ñaït ñöôïc, taâm thoâng suoát.
                                             Seõ thaáy boán beà moät maûng "Khoâng".
                                                                            ( Toâ Ñoâng Pha )
Tuy hieåu vaø bieát caùch ñoái trò nguyeân nhaân ñau khoå nhö vaäy, song thöïc haønh môùi laø khoù. Cho neân haèng ngaøy, trong sinh hoaït, töøng phuùt töøng giaây, chuùng ta phaûi luoân luoân laøm chuû ñöôïc baûn taâm cuûa mình. Taâm voán khoâng sanh, dieät.  Töï con ngöôøi meâ muoäi môùi coù sanh dieät. YÙ nieäm vöøa khôûi leân töùc laø taâm sanh. yù nieäm maát ñi töùc laø taâm dieät. Taâm sanh khôûi yù nieäm caøng nhieàu laø caùi taêm voïng ñoäng, meâ môø caøng saâu.  Meâ môø caøng saâu thì caøng khoå. Trong moät tích taéc, taâm con ngöôøi khôûi vaø dieät khoâng bieát bao nhieâu laàn. Moãi moät yù khôûi leân, laø moät caûnh giôùi sanh ra trong noäi taâm chuùng ta.  Buoàn,vui, thieän , aùc ñeàu ñuû caû. Neáu chuùng ta khoâng yù thöùc ñöôïc ngay chinh luùc yù nieäm vöøa moáng khôûi, chuùng ta seõ bò leä thuoäc vaøo caûnh giôùi cuûa yù nieäm, trôû thaønh meâ muoäi, bò nhöõng duïc voïng ham muoán daãn ñi maø khoâng bieát laø bò daãn di. Neân môùi noùi laø soáng say cheát moäng.
Trong sinh hoaït, neáu töøng phuùt, töøng giaây, con ngöôøi luoân yù thöùc ñöôïc yù nghó, lôøi noùi, vieäc laøm cuûa mình, thì ngöôøi ñoù chaüng nhöõng thaønh coâng maø luùc naøo cuõng an laïc.  Vì hoï soáng xöùng hôïp, thuaän theo  taâm taùnh chôn thaät, khoâng suy löôøng, khoâng möu caàu, khoâng phieàn naõo raøng buoäc.
Coù moät giai thoaïi veà Thieàn sö Tröôøng Sa Caûnh Saàm, thaáu roõ  ñöôïc baûn chaát cuûa cuoäc ñôøi, laøm chuû ñöôïc baûn taâm:
Moät laàn noï, Thieàn sö daïo chôi nuùi trôû veà chuøa. Gaëp vò Sö tröôûng ngoaøi coãng.
Sö tröôûng leân tieáng chaøo: Hoaø Thöôïng ñi ñaâu veà?
Thieàn sö: Du xuaân ñænh nuùi.
Sö tröôûng: Ngaøi ñi ñeán nhöõng nôi naøo?
Thieàn sö: Laàn theo daáu veát coû non ñi,
                Nghe tieáng hoa rôi goïi trôû veà.
Sö tröôûng móm cöôøi: Hình nhö coù daùng daáp cuûa muøa Xuaân.
Thieàn sö: Cuõng gioáng söông Thu ñoïng gioït saàu.
Traùi tim cuûa Thieàn sö, an nhieân töï taïi gioáng nhö moät laøn gioù.   Gioù voâ hình, voâ saéc, voâ töôùng, voâ thanh. Gioù khoâng löu laïi moät nôi naøo vónh vieãn (khoâng truï chaáp ), nhöng gioù laïi mang tính chaát aám laïnh khaùc nhau ( buoàn, vui cuoäc ñôøi ).( 1 )
Ñi thì cöù theo daáu coû non maø ñi ( muøa Xuaân ). Veà thì cöù theo tieáng goïi cuûa hoa rôi maø veà ( muøa Thu ). Ñi veà maëc nhieân, khoâng caàn bieát luùc naøo, nôi naøo .  Thong dong, töï taïi, khoâng phieàn naõo buoäc raøng.  Khoâng höùa heïn maø cuõng khoâng nguyeân taéc. Ñi,ôû nhö gioù thoaõng maây bay, nöôùc chaõy xuoâi doøng.   Nieàm vui töï taâm naày môùi thöïc söï laø chôn an laïc.
  Taùc giaû Taâm Vieân Giaùc, ñaõ thaät söï yù thöùc ñöôïc söï huyeãn moäng cuûa cuoäc ñôøi qua baøi thô:" Ta ñi giöõa cuoäc ñôøi. "
                                                 Ta tôùi töø voâ thuûy,
                                                 Ta ñi veà voâ chung.
                                                 Ñöôøng theânh thang roäng môû,
                                                 Ñoùn böôùc ta voâ cuøng.

                                                  Ñôøi coù vì ta coù,
                                                  Ñôøi khoâng bôûi ta khoâng.
                                                  Neáu ta giôø khoâng coù,
                                                  Ai bieát ñôøi coù khoâng!

                                                  Muoân thuôû vaãn coøn ñaây,
                                                  Thôøi gian naøo coù troâi!
                                                  Phuùt giaây böøng maét tænh:
                                                  Ta troâi maõi chöa thoâi.

                                                  Voâ minh ñaùnh ta thöùc.
                                                  Beå khoå daïy ta cöôøi
                                                  Nghieäp oan giôø thaùo môû.
                                                  Ta tìm ñaïo trong ñôøi.

                                                  Haønh trang loøng raïo röïc,
                                                 Naéng veà khaép muoân nôi.
                                                  Böôùc chaân böøng tænh thöùc,
                                                  Ta ñi giöõa cuoäc ñôøi.

Taùc giaû ñaõ thöùc tænh vaø nhaän dieän cuoäc ñôøi nhö chính noù laø. Con ngöôøi ñeán töø voâ thuûy vaø trôû veà nôi voâ chung. Coù con ngöôøi laø coù vaïn höõu. Khoâng coù con ngöôøi thì vaïn höõu cuõng khoâng. Thôøi gian, khoâng gian ñeàu khoâng toàn taïi ñoái vôùi ngöôøi yù thöùc ñöôïc cuoäc ñôøi  laø hö aûo.
Chuùng ta, nhöõng con ngöôøi, ñaõ töøng moät thôøi oanh lieät, haøo hoa, phong nhaõ.  Nhaát laø  may maén, hieän taïi coù ñöôïc cuoäc soáng aám no, tieän nghi .  Ñuû ñieàu kieän cuøng gia ñình höôûng haïnh phuùc laâu daøi caû ñôøi.  Neân chuùng ta coá gaéng ñöøng phaïm phaûi nhöõng sai laàm ñaùng tieác do loøng vò kyû quaù ñaùng ñeå roài hoái haän.  Cuõng ñöøng maõi meâ lôïi loäc maø queân baûn thaân, dong ruoãi theo baõ lôïi danh, boân ba khoâng ngöøng  nghæ.  Nhaát laø trong löùa tuoåi veà chieàu, ñöøng lo nghó vieãn voâng. Chuùng ta phaûi bieát ñuû, chaáp nhaän voâ thöôøng vaø thöôøng xuyeân quay laïi, soi roõ baûn taâm mình, tænh thöùc trong suy nghó , lôøi noùi, cuøng vieäc laøm. Thaûn nhieân chaáp nhaän moïi hoaøn caûnh thuaän, nghòch, vui buoàn.  Töï mình coù an laïc, môùi taïo ñöôïc haïnh phuùc,an laïc cho ngöôøi thaân.
                                     Chen chuùc lôïi danh khaép coõi traàn
                                     Sao baèng döôõng taùnh choán am vaân
                                     Gaø loàng luùa ñuû khoâng toaøn maïng
                                     Ñôõ daï haït röøng phöôùc loäc ban
                                     Phuù quí traêm naêm khoâng giöõ maõi
                                     Luaân hoài saùu neûo deã xoay vaàn
                                     Khuyeân ai sôùm tænh lo tu taäp
                                     Keûo maát thaân naày khoù gaëp thaân. ( 2 )

 (1) Trích trong " Giai Thoaïi Thieàn Sö "- Laâm Thanh Huyeàn.
 (2) Phoûng soaïn theo baûn dich cuûa taùc giaû Thích Hoaøn Quan trong " Phaät Di Giaùo "
 



                           CHUYEÂN BRIMADE HAÛI QUAÂN.
                                                      Nguyeãn bích Ngaân

      Noùi ñeán binh chuûng Haûi Quaân moïi ngöôøi ñeàu coù aán töôïng ñeïp veà nhöõng con taøu
vöôït truøng döông, leânh ñeânh soùng nöôùc, phieâu baït goùc bieån chaân trôøi,
                                      " laáy bieån caû laøm nhaø,
                                        laáy traêng sao laøm baïn,
                                        laáy maøu bieån laøm maøu maét cuûa ngöôøi yeâu "
                                              ( Lôøi tröôûng ban Brimade: Phaïm Troïng Thu )

        Noùi ñeán Haûi quaân, ngöôøi ta lieân töôûng ñeán nhöõng ngöôøi lính thuûy haøo hoa,phong nhaõ trong boä  tieåu leã  hoa bieån traéng, vai mang daây bieåu chöông vaøng chaïy soïc ñoû maøu côø; boä ñoà næ daï xanh ñen, ñính nuùt ñoàng vaøng caån hình moû neo, vôùi nhöõng ñöôøng kim tuyeán  " caáp baäc "  choùi ngôøi loäng laãy treân tay aùo; boä "demi saison " thanh nhaõ,haøo huøng thu huùt tình yeâu," muôøi hai beán nöôùc, möôøi ba beán tình! ".
        Nhöng ít ngöôøi bieát ñöôïc chuyeän Brimade cuûa Haûi Quaân dôû khoùc dôû cöôøi ñeán côõ naøo.
Caùc binh chuûng khaùc ñeàu coù huaán nhuïc, nhaèm huaán luyeän theå naêng vaø quaân kyû. Rieâng Haûi Quaân thì goïi laø Brimade, vaø laâu daàn, khi noùi ñeán Brimade thì lieân töôûng ñeán thôøi gian gian khoå vaø khieáp sôï nhaát cuûa moät ngöôøi só quan haûi quaân môùi vaøo tröôøng.
 Thôøi gian naày keùo daøi hai thaùng song coù caûm töôûng nhö voâ taän, vì töøng phuùt töøng giaây cöù nôm nôùp lo sôï bò " quay ". Cheá ñoä huaán nhuïc naày khoâng theo kyû cöông maø laø tuøy höùng, töï phaùt, tuøy theo taâm taùnh vui buoàn cuûa moãi " baäc ñaøn anh ". Veà thôøi gian thì ngoaøi thôøi khoùa aán ñònh, baát    keå luùc naøo, ñaøn anh cuõng coù theå quay " chui " ñöôïc vì khoâng ai baùo caùo. Hình thöùc quay chui naày nhaèm " tröøng trò "nhöõng ñaøn em bò coi laø choáng ñoái, cho duø coá yù hay voâ tình bò hieåu laàm, ñeå haû giaän ñaøn anh.  Do ñoù ñaøn em luoân sôï bò " traû thuø ", taâm traïng raát khuûng hoaûng. Ñöôïc caùi laø khi naèm xuoáng thì nguû ngay vì quaù meät. Thôøi gian naày vieäc aên, uoáng khoâng coøn laïc thuù maø chæ ñeå coù söùc soáng qua ngaøy.
   Tuy nhieân, sau khi maõn khoùa nhieàu naêm, gaëp laïi, thaáy thaät laø thaân thieát, beân chung traø cheùn röôïu, cuøng keå cho nhau nghe chuyeän Brimade thôøi xöa.
Taâm traïng khieáp sôï ñaøn anh ñaõ coù töø luùc taäp trung trình dieän chôø taøu ra Nha Trang moãi ngaøy ôû traïi Baïch Ñaèng. Moät vaøi ñaøn anh veà pheùp, gheù thaêm vaø traán an ñaøn em, song laïi caøng laøm taêng theâm söï lo laéng hôn nöõa . Khuûng hoaûng tinh thaàn lôùn daàn khi con taøu ñöa ñaùm ñaøn em gaàn ñeán baõi bieån Nha Trang. Moïi ngöôøi luïc ñuïc chuaån bò haønh trang caù nhaân maø loøng nôm nôùp sôï. Töø baûi xa xa, boùng ñaøn anh lôûn vôûn tôùi lui troâng coù veû noân noùng laém.
   Chieác Haûi Vaän Haïm 501 to lôùn döôøng aáy maø hình nhö khoâng coù choã ñeå giaáu chuùng toâi . Ngay khi taøu vöøa uûi baûi, cöûa " ram " vöøa haï xuoáng neän maïnh vaøo caùt, nhieäm sôû vaän chuyeãn chöa giaõi taùn, thì ñaùm ñaøn anh ñaõ xoâng leân taøu ñoùn möøng ñaøn em roài. Baét ñaàu laø söï  saép haøng ñieåm danh. Nhö coù daën doø tröôùc, lôøi noùi cuûa ñaøn anh nhoû nheï vaø eâm aùi laém, ngoaïi tröø tieáng leänh cuûa ngöôøi chæ huy.  Tuy nhieân hoï khoâng theå che giaáu ñöôïc loøng noân naû mong sôùm " haønh haï " ñaøn em, neân tôùi lui, qua laïi voøng voøng nhìn ngaém chuùng toâi, xem coù baûn maët naøo quen thuoäc hay thaáy gheùt khoâng, cô hoà nhö hoï ñang choïn mua noâ leä. Tình caûnh ñaøn em thieät heát söùc toäi nghieäp. Tieáng cöôøi, tieâng noùi vui veû khaùu chuyeän " Coâ Chín  ñen " traïi Baïch Ñaèng Saøi Goøn bieán maát, khoâng coøn chuùt aán töôïng. Caû nhöõng gioït nöôùc maét laâm ly vaø nhöõng lôøi theà non heïn bieån luùc chia tay ngöôøi yeâu xæu leân xæu xuoáng, cuõng khoâng moät maõy may coù trong loøng. Chuùng toâi riu ríu rôøi taøu gioáng nhö ñaùm töû toäi ñeán nôi haønh hình.
   Giôø phuùt nghieâm troïng ñaõ ñeán. Chuùng toâi taäp hoïp, chaán chænh laïi haøng loái ngay ngaén, tröôùc saân côø quaân tröôøng. Chung quanh chuùng toâi daøy ñaët ñaùm ñaøn anh maët maøy hung tôïn, ñaèng ñaèng saùt khí. Tieáng coøi daøi ñöôïc thoåi leân, hieäu leänh im laëng trieät ñeå. Tröôõng ban brimade baét ñaàu haéng gioïng, huøng hoàn leân tieáng ñoïc dieãn vaên chaøo möøng ñaøn em vôùi nhöõng lôøi raát vaên chöông, song vôùi  chuû taâm  huø naït ñaøn em neân gioïng ñoïc trôû thaønh ñanh theùp, ñe doïa. Cuoái cuøng laø caâu noùi ñaày saùt khí: "....Sau khi nghe tieáng coøi daøi.., caùc anh vaùc ba loâ leân vai, chaïy moät voøng quaân tröôøng, theo ñaøn anh. Anh naøo taø taø thì raùch da, choáng ñoái raùch thòt.... ".
    Tieáng coøi vöøa caát leân thì  " quæ döõ " ñaøn anh baét ñaàu nhe nanh muùa vuoát. Chuùng toâi baét ñaàu caém ñaàu chaïy mieát, khoâng daùm ngoù quanh, tay ghì chaëc chieác ba loâ treân vai, coá chaïy, coá chaïy.  Tieáng thuùc hoái cuûa ñaøn anh khoâng ngöøng theùt beân tai. Hoï chaïy keøm saùt, raàm raäp nhö xoâng traän dieät thuø. Môùi ñaàu ñoäi hình ngöôøi chaïy coøn coù haøng nguõ, daàn daàn taûn maïn töøng nhoùm , sau ñoù töøng ngöôøi moät, caùch khoaûng raõi raùc, lô thô, troâng gioáng ñaøn laïc ñaø meät moûi di haønh trong sa maïc. Quaân tröôøng khoâng bieát lôùn côû naøo maø sao chaïy hoaøi khoâng thaáy tôùi? Ba loâ baây giôø naëng tôï bao gaïo traêm kí. Coù keõ oâm tröôùc ngöïc, coù ngöôøi keùo leâ, ñoâi khi keïp naùch. Ñoåi theá lieàn lieàn maø khoâng taøi naøo feeling comfortable.  Hôi thôû doàn daäp, phoåi khoâng ñuû oxy. Caëp chaân naëng chình chòch nhö ñeo ñaù. Ñaøn anh gioáng nhö con ñóa ñoùi maùu, baùm dính khoâng rôøi, cuøng vôùi tieáng theùt thuùc giuïc, haêm doïa. Moà hoâi öôùt ñaãm caû mình maåy, thaám qua lôùp vaûi kaki loang loå. Coù ngöôøi teù , coù ngöôøi xæu, coù keõ bò phaït hít ñaát, nhaûy xoåm, laøm vòt ñi ... Cuõng coù ngöôøi lieàu maïng quaêng caû ba loâ, nhöng roài thì cuõng phaûi löôïm laïi sau moät traän phaït nhöø töû, vaø tieáp tuïc chaïy...Meät vaø khaùt khoâng theå taû.
                         OÂi Haûi Quaân giôø ñaây ta môùi bieát
                         Moäng haûi hoà gieát cheát moät ñôøi ta...
       Sau cuc chaïy marathon cheát dôû, ñaøn em ñöôïc ñöa veà traïi nhö ñaùm taøn binh, maët maøy
thieåu naûo, xanh leø, thaàn saéc tan bieán ñaâu heát trôn. Giaù maø luùc naày ngöôøi yeâu nhìn thaáy chaéc cuõng boû. Ngaøy ñaàu taïm goïi laø nöông tay ñeå lo choã aên,ôû, thu xeáp caùc caùi oån ñònh vaø nhöõng lôøi nhaéc nhôû, daën doø veà quy cheá. Thôøi gian coøn laïi trong ngaøy laø luùc ñaøn anh ñi tìm baïn hay ngöôøi quen. Trôù treâu laø khoâng ai daùm nhaän ai, chæ trô maét nhìn, vì sôï coù quen seõ bò truø eûo.
       Te. e. e.. tít tít! Tieáng coøi daøi baùo hieäu ngaøy ñaàu tieân huaán nhuïc 1/60. Ñaøn em uøn uøn chaïy tuûa ra töø caùc cöûa phoøng nhö ñaøn ong vôû toå ñeán saân taäp hoïp. ÔÛ ñaây ñaøn anh huøng hoå ban... huaán thò.
 Chöông trình sinh hoïaït haèng ngaøy ñöôïc aán ñònh roõ raøng. Moät tieáng coøi daøi baùo thöùc, coù theâm hai tieáng ngaén laø taäp hoïp. Moïi di chuyeãn ñeàu phaûi chaïy, taäp hoïp thì quì goái, hai tay leân ñaàu.  Böôùc ra khoûi phoøng chæ coù chaïy vôùi quì goái. Moät ngaøy ba laàn leân lôùp vaø hai laàn brimade chính thöùc, thôøi gian  "quay chui " baát cöù luùc naøo khoâng tính. Weekend thì coù " brimade vaên ngheä ".
 Thôøi gian huaán nhuïc ít coù ñaøn em naøo daùm ñi taém. Uoáng nöôùc hay ñi ñaïi, tieåu tieän phaûi chôø ñeán luùc nöûa ñeâm, vì sôï chaïm maët ñaøn anh. Moãi laàn ñaøn anh thaáy maët laø y nhö coù " troø chôi " ñeå haønh haï. Vui thì hít ñaát, thuït daàu nhaûy xoåm, ñi chaân vòt, quay nhaát döông chæ. Teân naøo baûn maët thaáy deã gheùt quaù thì coù nhöõng hình phaït  rieâng, theo saùng kieán  cuûa moãi ñaïi quan.  Ñi tieåu tieän phaûi len leùn ñi trong giôø caùc ñaïi quan nguû tröa, neáu bò baét gaëp, chaéc chaén khoâng traùnh khoûi caûnh... ñaùi roài nín...ñaùi...nín..ñaùi..nín theo töøng tieáng ra leänh töø chaäm tôùi mau, roát cuc öôùt quaàn laø caùi chaéc. Trong hai thaùng naày thì quaàn aùo khoâng daùm giaët, ngöôøi khoâng daùm taém. Caàu xí, gieáng nöôùc, phoøng aên daønh öu tieân cho ñaøn anh. Tinh thaàn khuûng hoaûng quaù söùc neân ñöôøng tieâu hoùa xaùo troän, haàu heát bò boùn, hai, ba ngaøy môùi ñaïi tieän moät laàn, phaân troøn cöùng nhö phaân deâ, muoán ñi cho nhanh thaät khoù hôn leân trôøi. Nöôùc uoáng naáu chín ñeå ôû phoøng aên, moãi phoøng ñeà cöû moät ngöôøi oâm noùn saét ñi laáy vaøo ban toái. Ñeán phieân ngöôøi naøo laáy nöôùc trong ngaøy laø " may maén " coù dòp uoáng heát moät noùn nöôùc ñaày buïng, roài  " ñöôïc " naèm ñeø choàng leân nhau, moät choàng 6,7 maïng, cho oùi heát ra  .  Keõ naøo naèm döôùi coù caûm giaùc nhö bò nuùi ñeø. Voâ phöôùc ngaøy naøo maø khoâng mang ñöôïc nöôùc veà, seõ khoâng soáng noåi vôùi nhöõng aùnh maét oaùn traùch cuûa anh em trong phoøng. Ñeán giôø aên, phaûi boø töø saân taäp hoïp vaøo  phoøng aên, noái ñuoâi nhau, maët ngöôøi sau töïa saùt ñít ngöôøi tröôùc khoâng ñöôïc hôû. Caùi muøi hoâi töø con ngöôøi khoâng taém, aùo quaàn khoâng giaët, gioáng nhö muøi töû thi cheát sình, lôõ maø anh naøo choät buïng ñaùnh hôi thì coù nöôùc nín thôû maø cheát. Tröôùc khi aên phaûi quì treân gheá ñeå nghe caùc ñaïi quan chöõi bôùi, sæ nhuïc.  Moãi phaàn aên ñeàu coù moät cheùn nöôùc traø khai vò, thöôøng thöôøng do ñaøn anh pha saün, maøu saéc raát ñen ñuùa ñaäm ñaø, muøi vò thì chua cay maën noàng cuûa chanh, ôùt, toûi, muoái, nöôùc maém ñeàu ñuû caû. Thöùc aên hai moùn khoâng ñoåi: caù moái kho vaø canh " ñaïi döông "( vôùt hoaøi khoâng thaáy rau ).
      Hình thöùc quay brimade raát phong phuù, ña daïng, tuøy theo taâm tình höng phaán cuûa töøng caù nhaân ñaøn anh moät. Ngoaøi nhöõng " Ñao phuû thuû " laø nhöõng ngöôøi do caùc ñaïi quan choïn trong soá ñaøn anh, coù veû...hung thaàn nhaát ( 7 ngöôøi ), coøn coù moät soá ñaïi quan thích giaûi trí nhöng khoâng keùm phaàn haêng say thoâ baïo, hôïp chung laïi, taïo neân nhöõng kyû nieäm dôû khoùc dôû cöôøi khoù queân.
Moãi laàn taäp hoïp luoân luoân coù caùc ñaøn anh chöïc saün tröôùc cöûa moãi phoøng, ñoùn phaït nhöõng ngöôøi maø ñaøn anh cho laø leà meà, chaäm chaïp. Hình phaït thöôøng laø ñi ñaàu goái traàn treân theàm ciment, töø cöûa phoøng ra ñeán saân taäp hoïp. Vieäc naày gaàn nhö laø côm böûa.  Coù  ñaøn anh coøn baét veùn quaàn khoûi goái, khaùm xem ñaàu goái coù bò vieâm muû chöa, ñoïan raûi caùt leân theàm ciment, baét quì xuoáng ñi cho toùe maùu.  Ít coù ai daùm töï yù xin  pheùp ñi beänh xaù ñeå chöõa thöông, vì ñaøn anh sôï ban chæ huy bieát
    Noùi chung hình thöùc brimade cuõng nhaèm naâng cao theå löïc, phaûn öùng nhanh nheïn, thaùo vaùt, phaùn ñoùan chính xaùc, kòp thôøi, reøn luyeän nhaân caùch, söùc chòu ñöïng, loøng nhaãn nhòn, tình ñoøan keát, tinh thaàn toân troïng quaân kyû vaø loøng yeâu nöôùc trieät ñeå. Song lyù töôûng naày thöôøng bò lôïi duïng töø ñaøn anh sang ñaøn em, laâu daàn trôû thaønh truyeàn thoáng, vaø yù nghóa reøn luyeän khoâng ñöôïc quan taâm, thay vaøo ñoù laø tinh thaàn cheá ngöï, baét phaûi khuaát phuïc. Khoâng coù lòch trình caên baûn huaán nhuïc töøng ngaøy moät, maø chæ khôûi ñaàu baèng nhöõng voøng chaïy beàn quanh saân traïi, sau ñoù môùi phaùt sinh nhöõng khaùm phaù  caùc naïn nhaân laøm moài vì do hieåu laàm choáng ñoái. Söùc khoûe yeáu, khaû naêng theå löïc keùm, caù taùnh ít noùi, laàm laàm lì lì, nhaát laø nhöõng göông maët coù veû anh chò, daân chôi, laùo caù, ñeåu caùng laø nhöõng lyù do chaùnh bò chuù yù vaø thöôøng ñöôïc quay rieâng.
   Thaønh phaàn bò xeáp vaøo loaïi choáng ñoái bò coi laø khoå sôû, xuùi quaãy nhaát suoát thôøi gian huaán nhuïc. Hình thöùc tröøng trò coù nhieàu. Ñi ñaàu goái hay côûi traàn naèm laên treân vó saét noùng xe taêng laät ngöôïc. Bò keùo leâ treân coû gai.  Bò ñaøo hoá choân.  Bò boû vaøo thuøng phi laên troøn, trong khi ñaøn anh laáy caây saét neän vaøo thuøng. Nhuùng ñaàu vaøo haàm nöôùc phaân loä thieân, em naøo coù gan chæ nhuùng toùc thoâi, seõ bò ñaøn anh baét laáy tay vuoát nöôùc phaân cho öôùt ñeàu caû maët...v...v.. Moãi laàn huaán nhuïc ñeàu coù ngöôøi bò khieân leân bònh xaù, coù hoâm leân ñeán naêm saùu ngöôøi, ña soá oùi möûa hay chut ruùt ôû buïng hoaëc xæu .
  Huaán nhuïc buoåi toái ôû lôùp hoïc thì coù nhöõng kieåu chôi nheï nhaøng hôn.  Quì goái treân gheá, ngöõa maët leân, côûi vôù ñeå leân muõi.  Hai ngöôøi hoân nhau baèng mieäng. Ngaäm noøng noïc trong mieäng ( nhaùi con chöa ñöùt ñuoâi ). Chun xuoáng baøn laøm choù suûa. Ngöôøi naøo voâ phöôùc coù ngöôøi yeâu göûi thö hoaëc ñöôïc göûi gaém thì chæ coù cheát.
  ÔÛ phoøng nguû coù nhöõng kieåu nhö :  troàng chuoái ngöôïc ñaàu, treo gioø, nhaûy giöôøng ñoâi leân xuoáng, nhaûy qua cöûa soå. nhöõng thöù chôi naày chæ chaám döùt khi coù ngöôøi suùt chaân daäp ñaàu xuoáng ñaát, hay teù suïm, ñuoái söùc quaù, khoâng nhaûy noåi môùi thoâi. Ñaëc bieät vaøo ngaøy traêng raèm thì coù troø chôi  " Traêng leân hoa nôû ". Vaøo gaàn nöûa ñeâm, moïi ngöôøi ñeàu khieáp ñaõm vì ñeøn boãng nhieân baät saùng roài phuït taét, cuøng vôùi tieáng ñaøn anh nhoân nhao thì thaøo trong  hoïng, gioáng nhö tieáng ngöôøi bò thaét
coå: " Daäy! daäy! Hoâm nay caùc ñaïi quan möøng " traêng leân hoa nôû ". Sau khi ñeøn taét,caùc anh côûi quaàn aùo ra, töøng ñoâi hai ngöôøi baét caëp " laøm tình ". Mau leân!..." Döùt lôøi, ñeøn baät saùng vaø ñaøn em trong phoøng ai naáy ñeàu ... saün saøng taùc chieán. Khoâng may laø hoâm ñoù coù moät anh bò traät xöông haùng maø laïi naèm döôùi, neân moãi laàn partner naèm treân ñeø... nhaáp, thì anh laïi  reân vì ñau. Keá ñoù laø troø chôi " hoa nôû ". Moãi ngöôøi phaûi töï laøm cho " hoa "cuûa mình nôû. Ñaøn anh ñöùng thau laùu maét nhìn chôø ñôïi.  Khoå moät noåi laø trong hoaøn caûnh nhö theá maø coù moät em laïi laøm cho hoa nôû...traùi muøa.  Theá laø caùc ñaïi quan leänh cho boïn ñaøn em xuùm nhau quì laïy khoå chuû, trong khi maët  chuû nhaân ñoùa hoa  cöù thoän ra.
   Ñeâm coù traêng thì hoa nôû, ñeâm khoâng traêng thì hoa taøn, ñöôïc ñaøn anh ñaët cho moät caùi teân raát  thi vò " Traêng taøn hoa ruïng " Troø chôi naày khoâng dieãn ra trong phoøng, maø laïi ôû ngoaøi trôøi, treân caùt. Cuõng hình thöùc baét caëp, nhöng hôi khaùc, laø caùc ñaïi quan  chôi khaâm, naën kem ñaùnh raêng treùt vaøo haï boä,  khieán ñaøn em baát ngôø bò noùng ñoät xuaát, giaät mình, theo phaûn xaï töï nhieân, maát töï chuû, chöõi um leân.
   Weekend coù brimade vaên ngheä toå chöùc vaøo ban toái.  Ñaây laø luùc vui veû maø ñaøn em coù ñöôïc nuï cöôøi ...trong loøng, khoâng daùm cöôøi ra tieáng vì sôï ñaøn anh.  Ñaøn anh tuyeãn choïn töøng em moät ñeå thuû vai trong buoåi dieãn. Em naøo ñaàu troøn laøm oâng sö. Töôùng anh chò, coâ hoàn laøm töôùng cöôùp.    Maët ñeïp trai, maõnh khaõnh thì laøm ñaøo cuûa ñaïi quan.  Coâ naøo ñeïp quaù thì vuõ thoaùt y. Coù gioïng toát laøm ca só. Vai u thòt baép laøm cu li khieâng giöôøng ñaïi quan. Moãi em phaûi töï lo lieäu moïi thöù cho phaàn hoùa trang cuûa mình. Thaày taêng laáy meàn laøm y.   AÊn cöôùp laáy xeõng laøm vuõ khí. Vai ñaøo duøng phaán ñaùnh giaøy traéng vaø xi-ra laøm maët, vaûi traûi giöôøng hay beän laù caây laøm xieâm y, vôù laøm ngöïc...v...v...Nhöõng teân cu li coù nhieäm vuï ñeán phoøng caùc ñaïi quan khieâng giöôøng, coù ñaïi quan naèm cuøng hai naøng haàu ngoài saün treân ñoù. Boán teân moät giöôøng, khieâng vaøo vò trí haønh leã laø phoøng aên. Hai coâ ñaøo haàu ñaïi quan moãi giöôøng phaûi hoùa trang coi cho baét maét, ngöôøi phaûi thôm, luoân tay massage vaø quaït cho ñaïi quan, lôøi noùi phaûi thaùnh thoùt, dòu daøng. Neáu xaáu quaù hoaëc ôû dô ñaïi quan cheâ...hoâi naùch thì khoå. OÂng Taêng laø ngöôøi ñöôïc choïn ñoïc dieãn vaên khai maïc, vì oâng ôû ngoaøi ñôøi hoïc cao hieåu roäng. OÂng laáy meàn ñaép laøm y, laáy noài laøm bình baùt. Moät tay oâm baùt, moät tay buùp sen ngang ngöïc, trònh troïng cuùi chaøo: Baàn taêng chu du khaép nôi ñeå hoaèng döông ñaïo phaùp, nhaân ñeán nôi naày, sanh tình caûm meán caûnh trôøi cao, bieån xanh caùt traéng, ñoài nuùi chaäp chuøng. Laïi  nghe thaáy quaân tröôøng Haûi Quaân coù nhieàu tieáng reân la thoáng khoå, khoâng n" xa rôøi, neân môû loøng töø bi, döøng chaân cöùu khh... Sö phuï noùi chöa heát caâu chaøo ñaõ bò ñaøn anh la theùt leân  " dôû quaù! Hít ñaát! hít ñaát! Daùm chöûi ñaøn anh.." Theá laø caû khoùa ñaøn em ñeàu bò ñaïi hoïa. Suoát buoåi " vaên ngheä " gaàn nhö laø nhöõng traän cöôøi khoaùi chí cuûa ñaøn anh, cuõng laø dòp ñeå ñaøn anh, ñaøn em, ñaõ quen nhau tröôùc ngoaøi ñôøi, taâm söï.
   Ñeå chaám döùt  thôøi gian Brimade, ñaøn anh coù toå chöùc leã nhaän " Boá con ". Töø ñaây, nhöõng ngöôøi ñaøn em hai thaùng tröôùc, töôûng chöøng nhö boû cuoäc, ñaõ chuaån bò trôû thaønh moät ngöôøi só quan Haûi Quaân töông lai, loøng ñaày töï tin, haõnh dieän vaø hieân ngang.
   Ngöôøi só quan Haûi Quaân luoân coù nieàm töï haøo veà thôøi gian Brimade.  Ñoù laø cuoäc chieán  khoâng giôùi tuyeán, hoaøn toaøn bò thua thieät, khoâng coâng baèng, khoâng caân söùc, gian truaân vaø ñaày sôï haõi.  Cuoäc chieán ñaáu maø loøng töï aùi vaø söï toân nghieâm cuûa  con ngöôøi haàu nhö khoâng toàn taïi. Ñoù laø söï chieán thaéng loøng nhu nhöôïc, yeáu heøn, khoâng coù chí khí vaø loøng töï toân phuø phieám cuûa chính baûn thaân mình.
   Brimade Haûi Quaân quaû thaät laø nieàm kieâu haõnh lôùn lao vì noù giuùp chuùng ta töï tin, can ñaõm, vaø nhieàu taøi hoa.  Töø khi rôøi quaân tröôøng cho ñeán cuoái ñôøi, luùc naøo chuùng ta cuõng caûm thaáy mình taøi gioûi, phaùt sinh töø loøng töï tin maõnh lieät nôi con ngöôøi cuûa mình, daùm laøm, daùm ñöông ñaàu.  Söï taøi gioûi khoâng baèng lôøi noùi khoe khoang, phoâ tröông, maø baèng taám loøng khieâm cung, nhaân haäu. Moãi moät yù chuùng ta nghó, moät lôøi chuùng ta noùi, moät haønh ñoäng chuùng ta laøm, ñeàu coù  phong ñoä  daùng daáp, hôi höôùng cuûa loøng baát khuaát, tính kieân cöôøng, ñöôïc trui reøn töø ñoù maø ra.
                                                Brimade Haûi quaân nhieàu kyû nieäm
                                                Nieàm töï haøo luoân maõi trong tim
                                                Cho duø göûi xaùc taän bôø xa
                                                Nha Trang vaãn nhôù hoaøi lính bieån.
                                                Anh, em gaëp laïi vui tình bieån
                                                Chung traø, cheùn röôïu uoáng queân phieàn
                                                Xa xöù nhieàu naêm loøng se laïnh
                                                Ngaøy xöa thuôû aáy thaät bình yeân.


    Ngöïa hoang

Trong thôøi gian gaàn ñaây caùc baïn vaøo Internet ñeàu bieát ñeán "Ngöïa Hoang "  footnote cuûa nhöõng email göûi töø vuøng ñaát laïnh  Calgary (Canada xöù laïnh tình noàng) .  Ba möôi baûy naêm tröôùc ñaây, khi coøn ôû quaân tröôøng Haûi quaân Nhatrang caùc baïn beø ñaõ voâ tình hay coá yù gaùn cho baïn mình nhöõng bieät danh mang theo suoát ñôøi.  Ngoaøi luïc suùc Phöôùc Gaø, Minh Heo,  Hieäp Ngöïa coøn Minh Choàn, Minh Chuoät, Hoøang Gaáu, Vieät Coïp, Trí Voi.    Qua bao naêm thaùng cho ñeán nay, coù leõ ñaõ giaø neân trí nhôù keùm coûi, toâi thaät söï khoâng coøn nhôù laø taïi sao goïi N.T.Ñaït  laø Ñaït ngöïa .   Baây giôø anh ta laïi töï xöng mình laø Ngöïa Hoang .  Chaéc coù leõ vì chaân caúng cao loøng thoøng vaø khuoân maët hôi daøi  " Ñoá maët ai daøi baèng maët ngöïa", khaùc vôùi boä maët non choeït M.C.Hieáu  ñöôïc goïi Hieáu söõa, trong ngaøy Ñaïi hoäi 30 naêm ra khôi gaëp laïi M.C.Hieáu vôùi caùi buù söõa treân moâi nhö ngaøy naøo coøn ôû quaân tröôøng.  Veà ngöïa, laïi coøn coù Sôn ngöïa (T.T.An Sôn), haén ta töï haøo laø coù taøi chaïy ñöôøng tröôøng nhanh: "Ñöôøng tröôøng xa muoân voù caâu bay daäp doàn";  nhöng thaät söï anh em ñaët T.T.An Sôn bieät hieäu laø Sôn Nhoâng. Thaät ra, döïa treân thaønh tích quaù khöù thì Sôn nhoâng khoâng xöùng danh laø "ngöïa".

Ngay töø thôøi coøn laø sinh vieân ôû Ñaïi hoïc Saøigoøn "chaøng tuoåi treû coù maùu caù ngöïa"  N.T.Ñaït ñaõ laø ñeä töû döï khuyeát cuûa tröôøng ñua Phuù Thoï nhöng cöù bò "ngöôøi"  ñaù lieân mieân, tuaàn naøo heân laém thì cuõng chæ hueà voán; cho neân töø thöù hai ñeán thöù saùu tieâu chuaån chæ coù 1 oå baùnh mì "baguetteù "  töôùi taøu vò yeåu maø thoâi. Tröôùc ñoù khi coøn laø hoïc sinh tröôøng Trung hoïc Voõ Taùnh (Nha Trang), N.T.Ñaït laø vaän ñoâng vieân cuûa tröôøng veà moân chaïy boä 400m vaø 1000m vaø moân nhaûy cao nöõa.  Ñeán khi böôùc chaân vaøo "moäng haûi hoà gieát cheát cuoäc ñôøi ta", suoát thôøi gian "huaán nhuïc", N.T.Ñaït ñöôïc Haûi ngöïa (Haø Quang Haûi  K.16) chieáu coá saên soùc taän tình, gaàn 30% thôøi gian "huaán nhuïc" laø chaïy theo Haûi ngöïa. Coøn moät ñaëc tính raát quan troïng maø moïi ngöôøi khi nhaéc laïi kyû nieäm ôû quaân tröôøng laø N.T.Ñaït coù tính "thaúng nhö ruoät ngöïa", chöù chaúng phaûi ngang taøng hay gaøn dôû gì caû neân ñaõ gaëp "sao quûa taï"  chieáu meänh may nhôø "sö phuï" T.V.Sôn  daïy hoïc N.T.Ñaït töø luùc coøn nhoû; neân hieåu roõ tính tình vaø ñaõ ra tay "cöùu nguy" cho N.T.Ñaït.
Trong thôøi gian  ôû trong  Haûi Quaân toâi gaëp Ng.Taán Ñaït ôû nhieàu nôi töø Nha Trang ra Ñaø Naúng xuoáng Naêm Caên  veà laïi Cam Ranh roài Saøi Goøn (luùc ñoù toâi ñang laøm ôû BTL/HQ/BKTD coøn Ng Taán Ñaït veà hoïc khoùa Tham Möu Trung caáp).  Thaùng 5/1975 treân ñöôøng veà thaêm maù toâi, toâi bò baét ôû  Ñoàn Ba Thìn, khi chuyeån ra Lam Sôn trong luùc coøn ñang buoàn raàu " nhôù vôï thöông con chæ khoùc thaàm ", thì toâi gaëp Ñaït an uûi toâi " chuùng mình ôû ñaây hoïc taäp vaøi thaùng seõ ñöôïc veà " . Vaøi ba thaùng ñaõ trôû thaønh  7 naêm toâi cuøng Ñaït ôû chung " Laùng " ngaøy ngaøy  cuøng nhau phaù röøng laøm raãy, nhöõng ngaøy cuøng nhau ( thay boø ) keùo chieác xe boø chôû suùc veà traïi moäc ôû  "  traïi tuø taøn  binh Cuûng  Sôn, Tuy Hoøa  ".
Mang teân laø Ñaït Ngöïa nhöng ñeán sau thaùng 4, 1975  "luùc moäng haûi hoà khoâng coøn nöõa", Ngöïa Hoan khoâng an phaän mình "gaëp thôøi theá, theá thôøi phaûi theá "  maø trôû thaønh "Ñaït Gaøn choáng ñoái",  thaáy vieäc gì khoâng phaûi laø caõi laïi. Trong thôøi gian ôû traïi caûi taïo Lam sôn (Duïc Myõ), döôùi söï quaûn lyù cuûa Tænh ñoäi Khaùnh Hoøa; luùc ñoù Ngöïa Hoan  ôû Traïi 1 (daønh cho caáp Ñ/U trôû leân)  coøn "hunghaêng con boï xít"  gheâ  laém.  Lyù Toáng (taùc giaû truyeän OÙ Ñen) ñang ôû Traïi 2 (töù caáp Tr/U trôû xuoáng) cuõng laø ngöôøi "ngang nghòch" voâ cuøng, ñaõ töøng bò nhoát vaøo "coâ-naùch" maø tieáp tuïc la lôùn "cheát moät Lyù Toáng naøy, coøn traêm ngaøn Lyù Toáng khaùc"; caùc veä binh luùc ñoù khoâng sao ngaên caûn ñöôïc.  Ñeán khi traïi caûi taïo baét ñaøo moät caùi hoà lôùn nuoâi caù, vaøo ngaøy khaùnh thaønh hoà caù, traïi coù toå chöùc thi bôi vaø thi baét vòt; N.T.Ñaït ñaõ ñaït ñöôïc caû 2 giaûi maø phaàn thöôûng raát laø khieâm nhöôøng goàm moät cuïc ñöôøng ñen vaø moät goùi thuoác ''Tam Ñaûo".  Cuoäc thi goàm taát caû 2 traïi tham döï, sau ñoù Lyù Toáng coù qua gaëp NT.Ñaït chuyeän troø ñoâi ba laàn roài thoâi, ñeán khi chuyeån ñeán traïi Ngaân Ñieàn (Cuõng  Sôn) Lyù Toáng thöôøng ruû N.T.Ñaït ra suoái tröôùc coãng taïi ñeå bôi sau moät tuaàn lao ñoäng vaát vaû.
Trong thôøi gian ôû Ngaân Ñieàn, toâi vaø N.T.Ñaït môùi thaät söï ôû chung moät laùng (danh töø ñòa phöông goïi caên nhaø tranh, vaùch laù cho ñoàng baøo thieåu soá ôû).  Toâi vaø N.T.Ñaït thuoäc nhoùm saùu ngöôøi laøm vieäc naëng, nhieäm vuï cuûa nhoùm laø leân röøng keùo nhöõng khuùc goã ñaõ chaët saü veà traïi ñeå ban moäc ñoùng baøn gheá cho boä ñoäi.  Chuùng toâi keùo baèng chieác xe boø cuõ (nhöng khoâng coù boø) vaø boø chính laø chuùng toâi.  Trong loøng toâi möøng thaàm, coù Ngöïa Hoan  seõ laõnh phaàn keùo xe (ngöïa keùo xe laø chuyeän bình  thöôøng) ; nhöng  qua vaøi ngaøy laøm vieäc, ai cuõng sôï khoâng daùm keùo .  Keùo xe nhö vaäy raát laø nguy hieåm, khi leân gioác thì naêm baïn kia phuï ñaåy phiaù sau, khi chaïy xuoáng ñoài thì ngöôøi keùo moät mình vöøa chaïy vöøa giöõ tay laùi baèng hai caøng xe, coøn naêm baïn kia thì chaïy theo phiaù sau;  ñeán khi gaëp caùc suoái caïn thì ngöôøi giöõ caøng laùi ñi tröôùc laõnh ñuû 100%,  khi baét ñaàu xuoáng suoái thì caùc baïn phía sau coù nhieäm vuï giöõ cho xe xuoáng suoái töø töø, chaúng may ñuoái söùc hoaëc chæ moät baïn naøo vaáp teù laø coã xe chui caøng xuoáng giöõa suoái, goã chuøi ra phía tröôùc deã gieát cheát ngöôøi caàm laùi, neáu ñöôïc may maén qua ñöôïc nöûa  suoái thì vì coã xe vöøa xuoáng laïi chaïy leân lieàn neân hai caøng xe choång leân trôøi.  Ñuùng laø ngöôøi ñi tröôùc keùo xe giôõn chôi vôùi töû thaàn.
Toâi coøn nhôù moät hoâm  Giai ( Nguyeãn Höõu Giai ) laøm taøi thay boø; vì Giai nhoû con quaù neân khi keùo xe xuoáng doác, naêm ngöôøi coøn laïi chaïy theo khoâng kòp ñeå giöõ xe chaïy chaäm laïi; cuoái cuøng vì xe naëng hôn ngöôøi vaø treân ñaø ngon trôùn xuoáng doác neân xe choång caùng leân, Giai khoâng coøn keùo xe maø xe keùo Giai vì Giai bò treo lô löûng treân khoâng roài.  Haäu quaû laø xe ñöa caøng vaøo buïi tre hieàn laønh (vì taát caû caùc buïi tre ôû gaàn traïi bò chaët ruïi ñeán goác neân khoâng coøn ñuùng nghóa laø tre röøng nöõa); Giai nhôø nhoû con vaø vì quaù sôï neân buoâng tay khoûi caøng xe rôi naèm döôùi xe neân chaúng bò thöông tích nhieàu.
Sau ñoù, khoâng ai daùm laøm baùc taøi, maø ai  ai cuõng muoán laøm thôï vòn neân toâi xung phong laõnh phaàn keùo xe; toâi trôû thanh tuø nhaân xuaát saéc (baát ñaéc dó) cuûa "laùng" ñöôïc moät thôøi gian; cuõng may ôû ñoù khoâng ai daùm goïi toâi laø Hoäi keùo xe, nhö L.T.Höng laø Höng xe keùo, hay Höng xích loâ.  Cuoäc soáng bieán ñoåi, toâi khoâng coøn laø Hoäi Taø ( nín thôû qua soâng ), nhö nhieàu baïn khaùc V.T.Ñoâng ( Ñoâng Taø) L.T. Hieäp ( Hieäp Taø) vaø coøn nhieàu baïn taø taø khaùc nöõaÑa soá nhöõng ai laøm bieáng taäp Thaùi Cöïc Ñaïo; suoát 2 naêm ôû quaân tröôøng maø chæ ñöôïc coù 'ñai xanh 1 gaïch.  Luùc coøn ôû quaân tröôøng vôùi bieät hieäu Hoäi Taø toâi thaáy cuõng hay hay vaø ngaøy nay cuõng nhieàu baïn vieát email cho toâi laø Hoäi Taø . Tuy nhieân,  cuõng nhieàu ngöôøi vì hieåu laàm chöõ TAØ  ñaõ gieát cheát cuoäc ñôøi Haûi nghieäp cuûa toâi; maëc daàu ñoù chæ laø teân goïi cho vui "saù gì moät caùi teân", kyû nieâm hai naêm ôû quaân tröôøng vaäy thoâi.
 Sau ngaøy ra tröôøng, toâi choïn nhieäm  sôû ñaàu tieân laø Tuaàn Döông Haïm Ngoïc Hoài HQ.12, Haïm tröôûng laø  Vuõ Xuaân An;  tröôùc ñoù laø Giaùm ñoác Quaán Huaán TTHL/HQ/NT;  cuõng laø thaày daïy moân haøng haûi, toâi raát möøng roài ñaây seõ hoïc hoûi ñöôïc nhieàu kinh nghieäm haûi haønh cuûa ngöôøi thaày nhieàu kinh nghieäm.  Nhöng Ñ.Ñ.Bình  baét tay vôùi Haïm Tröôûng  HQ12, thöông tröôøng laø chieán tröôøng, neân toâi bò ñaù thaúng tuoát  ra taän Vuøng 1 Duyeân Haûi.
Ñeán Ñaø Naüng  roài, toâi töï nhuû loøng laø phaûi laøm theá naøo ñeå vöôn leân.  Nhoùm 10 Só  quam HQ/K.17  thöïc taäp Coast Guard (goàm toâi, P.Ñ.Baù goã, T.Ñ.Baù gaõy, T.T.Loäc, V.Lieäp   vaø caùc baïn khaùc).  T.Ñ.Baù chæ ñi ñöôïc moät chuyeán thì caùo beänh, khoâng daùm ñi xuoáng taøu ñeå thöïc taäp tieáp nöõa.  Chæ coøn toâi, Loäc vaø P.Ñ. Baù kieân cöôøng khoâng boû soùt moät chuyeán ñi.  Sau chuyeán thöïc taäp toâi veà laøm Chæ Huy Phoù Duyeân Ñoaøn 15, Chu Lai (1969).  Sau thôøi gian ñi ñaây, ñi ñoù, ñeán khi laäp gia ñình toâi muoán veà laïi Saøigoøn, toâi xin ñi hoïc khoùa Tham Möu Trung Caáp,  keát quaû ra tröôøng toâi laø ngöôøi öu tieân  choïn nhieäm sôû ñaàu tieân, toâi choïn ôû BTL/HQ/PNV thay theá V.V. Chieâu  tröôûng ban nhaäp nguõ(tuyeån moä), ngöôøi ñöôïc choïn nhieäm sôû sau toâi laø Leâ Hoaøng Ñaïo roài T.T. Loäc vaø laàn löôït ñeán caùc baïn khaùc.  Nhöng sau ñoù  L.H. Ñaïo lieân heä vôùi Tröôûng Phoøng1 / BTLHQ;  theá laø toâi phaûi hoaùn chuyeån qua BTL/HQ/BKTÑ.  Chuyeän cuõ 30 naêm ñaõ troâi qua.  Tình côø khi ñoïc ''Caùi giaù cuûa töï do '' cuûa N.V.Giai, toâi môùi thaáy thaém thía tình nghóa baïn beø!!!.  Suoát thôøi gian qua, N.V.Giai coá thuû taïi Lousiana, coøn toâi thì coá thuû ôû South Carolina, vôùi hai taâm traïng gaàn gioáng nhau.
Sau khi toâi vöôït bieân, ñöôïc qua S.C. ngaøy thöù saùu 04/16/1984.  Thöù hai toâi ñi xin vieäc laøm, thì baét ñaàu  laøm ngay ngaøy aáy ôû Food Store.  Ba thaùng sau toâi môùi gaëp T.T.An Sôn, T.T.An Sôn khuyeân toâi xin laøm nhaø haøng taøu (laøm chui), ñeå xin trôï caáp.  Laøm ñöôïc 3 ngaøy, toâi thaáy chung ñuïng vôùi nhöõng ngöôøi laøm chui naøy maát theå dieän quaù,  thaø laø laøm vôùi ngöôøi Myõ soøng phaúng hôn.  Toâi trôû laïi Food Store,  vöøa laøm nuoâi gia ñình vöøa ñi hoïc, cuoái cuøng toâi cuõng qua ñöôïc tröôøng Cao Ñaúng vaø Ñaïi hoïc.  Toâi khoâng muoán bò caûnh "traâu chaäm uoáng nöôùc ñuïc",  neân duø coù ñeán chaäm  toâi coá gaéng töøng böôùc, töøng böôùc ñi leân phía nguoàn suoái ñeå uoáng moät vaøi nguïm nöoùc trong.  Thì ra toâi ñaâu phaûi 'TAØ' nhö caùc baïn ñaõ gaùn cho toâi khi coøn ôû quaân tröôøng.
Nhö toâi vöøa noùi ôû treân Ñaït ngöïa, khoâng laø ngöïa nöõa, khi nhìn thaáy xe keùo goã ñaõ sôï.   Thôøi gian ôû traïi  caûi taïo N.T. Ñaït thuoäc thaønh phaàn choáng ñoái.  Ngaøy xöa N.V. Giai choáng ñoái, nhöng  luùc ñoù ôû quaân tröôøng coù luaät leä haún hoi, coøn khi ñi ôû tuø (vôùi luaät röøng, luaät cuûa keû chieán thaéng), N.V.Giai coù coøn daùm choáng ñoái khoâng?   Khi ñeán Myõ roài thì  N.V.Giai khoâng coøn daùm choáng ñoái nöõa; ngaøy ngaøy ñi goõ seùt vaø sôn cho moät xöôûng ñoùng taøu (Só quan Chæ Huy maø ñi goõ seùt nhöng NV Giai im laëng thi haønh, khoâng moät lôøi phaûn ñoái  .. ). Coøn N.T.Ñaït thöôøng bò caùc baïn caûi taïo ñöa ra laøm "keû ñöùng muõi chòu saøo" khi  trong boïn gaëp khoù khaên, hoaëc khi bò boä ñoäi baét naït.
Thôøi gian ôû traïi Cuûng  Sôn, noäi quy cuûa traïi caûi taïo caám taát caû tuø caûi taïo khoâng ñöôïc giöõ vaøng vaø ñoàng hoà (sôï troán traïi), tieàn thì cho giöõ moät ít vaø thöôøng bò caùn boä vaø boä ñoäi kieåm tra baát thöôøng, luïc tung caû quaàn aùo, ñoà ñaïc.  Tuy vaäy N.T.Ñaït cuõng daáu ñöôïc moät caùi ñoàng hoà trong ngöôøi neân ñaõ giuùp anh em ñi laøm  töông ñoái ñuùng giôø qui ñònh.    Khoâng bieát do ai chæ ñieåm, moät buoåi chieàu luùc trôøi chaïng vaïng, coù moät boä ñoäi coøn treû  ñeán "laùng" goïi N.T. Ñaït ra ñaùm mì gaàn "laùng", ngoû lôøi muoán mua chieác ñoàng hoà maø anh ñang giaáu trong mình; N.T. Ñaït  thaät thaø (coù phaûi thaät vaäy khoâng? naøo ai bieát), noùi trong "laùng"  anh Troïng ñang coù moät caùi ñoàng hoà môùi hôn caùi cuûa anh;  boä ñoäi lieàn baûo anh chaïy vaøo "laùng" goïi anh Troïng ra ñöa ñoàng hoà,  anh boä ñoäi noåi maùu tham laáy luoân 2 caùi ñoàng hoà roài boû chaïy\.  Anh Troïng ñöùng laëng yeân nhìn theo tieác nuoái, coøn N.T. Ñaït thì la lôùn "boä ñoäi giöït ñoàng hoà".  Tai hoïa lôùn gíaùng xuoáng N.T.Ñaït:  toäi thöù nhaát "vi phaïm noäi qui traïi giam",  toäi thöù hai "vu khoáng boä ñoäi".  Caû hai N.T. Ñaït vaø Troïng  bò toáng vaøo "haàm coïp" töùc khaéc.  Sau ñoù Troïng caûm thaáy mình thaân giaø khoâng chòu noåi "ñoaøn", neân töï laøm tôø kieåm ñieåm laø khoâng coù ñoàng hoà vaø cuõng khoâng bò  giöït maát neân vaøi ngaøy sau ñöôïc traû veà "laùng",  rieâng N.T.Ñaït cöù söï thaät khai ra, khoâng nhaän toäi.  Toäi "vi phaïm noäi quy " coøn chaâm chöôùc ñöôïc, chöù toäi "vu khoáng", khoâng theå naøo tha thöù ñöôïc.  Anh boä ñoäi laáy ñöôïc ñoàng hoà ñaõ cao chaïy xa bay roài khoâng coù baèng chöùng; chæ coù 2 tuø nhaân maø anh Troïng khai khoâng coù maát coøn N.T.Ñaït noùi coù, thöû hoûi ai tin vaøo lôøi khai cuûa N.T.Ñaït (duø laø söï thaät); khoâng nhöõng theá anh Troïng coøn phaøn naøn N.T. Ñaït laøm chuyeän "taøi lanh" gaây haïi ñeán aûnh nöõa\.  Ñaây chæ laø gaøn; maø ngöôøi ta thöôøng goïi laø "gaøn baùt saùch".
Thì ra Ñaït Ngöïa, Ñaït Gaøn, Ngöaï Hoang gì ñi nöõa cuõng chæ laø Nguyeãn Taán Ñaït K17/HQ/NT  maø thoâi . "Saù gì moät caùi teân. Coù ngöôøi ñaõ noùi, coù ngöôøi, nhieàu ngöôøi ñaõ laäp laïi:   Saù gì moät caùi teân? Duø ta coù goïi hoa hoàng baèng moät teân khaùc, hoa aáy seõ maát höông thôm hay sao? Ñoù laø moät caâu cuûa Shakespeare trong vôõ kòch  Romeo and Juliet "".

                                              Columbia, 03/2003
                                              Nguyeãn Ngoïc Hoäi
 
 


Ñaõ nhieàu laàn toâi troán ñi, nhieàu laàn toâi coá gaéng liaø boû queâ höông! Giôø ñaây toâi vui möøng trong söï maát maùt ñoù. Toâi maát queâ höông maát boá meï gia vaø maát taá caû nhöõng gì thöông yeâu nhaát cuûa moät ñôøi ngöôøi! Toâi ñoåi taá t caû cho Töï Do. Baây giôø,  queâ ngöôøi vaø kyù öùc Töï Do vaø thöông nhôù taát caõ ñaõ laøm daøi ngaøy thaùng cuûa toâi
                                                               BAÙ GOÃ
                                                     Cali  -   thaùng  12/ 83

                Ñeå töôûng nhôù moät laàn Vöôït Bieân

Saøi goøn,  muøa Giaùng Sinh 1981 - toâi gaëp Möôøi, moät ngöôøi baïn cuõ cuûa gia ñình, Möôøi ñeán tìm toâi cho moät chuyeán haûi haønh, baïn höõu sau nhieàu naêm gaëp laïi chuùng toâi raát ñoåi vui möøng, röôïu meàm moâi vaø toâi ñaõ nhaän lôøi Möôøi moät caùch hoan hæ duø raèng toâi môùi qua moät chuyeán thaát baïi chöa ñaày 2 thaùng, duø raèng veát muoåi Caø Maâu chöa phai treân thaân theå, con soâng Vaøo Leõo Coå Coø, beán ñoø Baïc Lieâu vaø söï saên ñuoåi cuûa Coâng An treân loä trình Baïc Lieâu, Soùc Traêng, Caàn Thô chöa laøm toâi hoaøn hoàn.
20Teát, toâi noùng loøng chôø ñeán giôø heïn ñeå bieát ngaøy khôûi haønh -  4giôø chieàu Duõng ñeán cho hay hoaûn qua Teát, UÙt heïn saùng mai 8 giôø khaùch saïn AÙ Chaâu, töï nhieân toâi thaáy loøng saûn khoaùi nhö vöøa truùt ñöôïc moät caùi gì naëng neà böïc doïc.  Thay aùo, ra chôï Thanh Ña uoáng moät xò, roài gheù nhaø Haûi 18 - oân laïi baøi vôû, trao ñoåi vaø hoïc hoûi theâm haûi trình thích hôïp cho muøa ñoâng, cuøng oân laïi caùch laøm point qua kinh tuyeán baèng sextant coå ñieån, hoïc laïi toïa ñoä caùc daøn khoan - vuøng nguy hieåm coù haûi taëc.... vaø nhieàu nhieàu nöõa keå caû tieáng Nam Döông maø nay chaúng nhôù gì coøn chaêng chæ laø Selamat Bagi (chaøo buoåu saùng ).
18 Teát tin chính thöùc leân ñöôøng ngaøy 20 - saùng 20 thöùc daäy 5 giôø taém röûa, thaép nhang leân baøn thôø, thaép nhang cöûa ngoû - laâm raâm van vaùi -  Toâi ñöùng laëng nhìn caên nhaø, nhìn baøn thôø ngaøy Teát coøn nguyeân bình hoa mai lôùn trong vaøi phuùt roài ñoùng cöûa, laëng leõ ra ñi - Toâi khoâng ngôø raèng laàn aáy laø laàn vónh bieät caên nhaø thaân yeâu maëc daàu toâi chöa vöôït thoaùt ñöôïc.
 6 giôø 30 ñeán AÙ Chaâu - La Dalat chöa ñeán nhö ñaõ heïn - Ñôïi ñeán 12 giôø tröa, Möoøi ñeán cho hay xe La Dalat bò hö khoâng söûa kòp, toå chöùc heïn gaëp ñeâm nay ôû nhaø haøng Toâ Chaâu Caàn Thô, coá gaéng töï tuùc. Toâi trôû veà nhaø ngöôøi quen ôû Baûy Hieàn ñeå thu xeáp theâm moät vaøi vieäc, xong ra caûng mieàn Taây - 4 giôø 8 phuùt chieàu, chuyeán xe cuoái cuøng ñi Traø Vinh chuyeån baùnh - Hôn 7 giôø toái tôùi Vóng Long - ñöùng beân ñöôøng toái taêm, vaát vaû laém môùi ñoùn quaù giang ñöôõc e haøng ñi Caàn Thô.
21 Teát - 4 giôø chieàu toâi cuøng Baûy ñi boä qua moät con loä nhoû daån ra laïch Bình Thuûy - xuoàng 3 laù ñôïi saún ñöa chuùng toâi leân taøu lôùn - Treân taøu moïi ngöôøi ñaõ ñaáy ñuû, toâi baét tay Trung vaø cho leänh keùo neo leân ñöôøng luùc 5 giôø 30
6 giôø 10 chaïy ngang beán phaø Caàn Thô, nhìn caûnh thaønh phoá xa daàn toâi thaàm nghó ñeán yù töôûng bieät ly, vaø thoaùng buoà.  Beân kia soâng ñeøn ñaõ thaép saùng töøng cuïm.
11 giôø khuya ñeán Cuø Lao Maây, luùc naáy gioù lôùn - Trung laùi saùt bôø phía loø ñöôøng, taøu baét gioù ngang taáp saùt bôø, toâi phaûi ruù maïnh ga luøi laïi, khoù nhoïc laém môùi trôû laïi giöõa doøng - Toâi cho neo laïi beân bôø Cuø Lao Maây ñeå traùnh gioù, trong loøng thaáy lo vì ñaõ ñeán giôø ñoùn taxi maø soùng gioù lôùn quaù - 3 giôø, traêng leân khoâng ñuû saùng, soùng gioù ñaõ eâm ñi phaàn naøo - toâi baét ñöôïc ñeøn choùp taxi.  Hôn 5 giôø saùng ñaõ boác ñöôïc hôn 80 ngöôøi cuøng 1 maùy phuï, moät ít gaïo, daàu vaø ñoà khoâ - cho taøu ra giöõa doøng, höôùng ra bieån - qua cuø lao Quoác Gia nôi maø toái ñeán toâi seõ ñoùn theâm 1 soá taxi - Qua khoûi cuø lao Quoác Gia chöøng 10 haûi lyù, toâi cho taøu quay ñaàu laïi - giang haønh ban ngaøy khoâng coù gì trôû ngaïi vì taøu coù soá quoác doanh vaø treo côø ñoû - hôn nöõa ñoaïn soâng naày raát roäng, hai beân bôø laø röøng daøy ñaëc, laâu laém môùi coù vaøi noùc nhaø löa thöa - thænh thoaûng gaëp taøu tuaàn Coâng An, nhöng ban ngaøy khoâng heà haán gì - Ñeâm toái, treân soâng thanh vaéng tieáng maùy taøu Coâng An vaø ñeøn pha queùt qua queùt laïi, coù khi doïi ngay mình laøm toâi nín thôû - laøm thaàn kinh caêng thaúng vaø caûm thaáy ñeâm daøi theâm ra - Hôn 10 giôø ñeâm toâi neo laïi ñieåm heïn beân eo cuø lao Quoác Gia ñeå chôø taxi -  Ñeán khuya thì ñoùn ñöôïc 4 taxi, boác theâm hôn 70 ngöôøi nöõa cuøng 1 maùy phuï, hôn 10 can daàu, löong khoâ, 4 khaåu suùng vaø 4 boä ñoà Coâng An.
12 giôø thieáu 10 - toâi ra muûi taøu caém nhang, khaán vaùi vaø cho taêng maùy leân ñöôøng - trong loøng möøng thaàm vì ñaõ khôûi haønh 10 phuùt tröoùc ngaøy 23.
4 giôø 30 saùng, ghe nhoû röôït theo, tieáp teá theâm cho toâi moät soá thuoác 555 vaø caø feâ - vôùi nhöõng haøng chöõ chuùc thöôïng loä bình an treân bao thuoác, vaø ñoùn Trung veà ñeå laùi chuyeán sau.  Caøng gaàn cöûa soùng caøng lôùn, gioù maïnh theâm, soùng ngöôïc con taøu choàm leân töøng chaëp, nöôùc tung öôùt caû boong taøu -  Gaàn 10 giôø saùng, qua haøng ñaùy soá 3, ghe nhoû ñoåi höôùng, nhöõng caùnh tay caàm noùn phaát phaát tieån ñöa - coøn 2 haøng ñaùy nöõa laø baét ñaáu ra cöûa .
Qua haøng ñaùy soá 2, toâi ñaët oáng nhoøm quan saùt trôøi nöôùc bao la, soùng baïc ñaàu noái tieáp nhau töø chaân trôøi xanh thaåm.  Bôø beân phaûi moät daõy maøu ñen - 4 chuù coâng an "giaû" treân mui, suùng ngang hoâng, chuyeàn tay nhau oáng nhoøm quan saùt, laù côø tung gioù keâu baàn baëc.  Haøng ñaùy soá 1 ñaõ hieä ra môø môø, caùi doi beân phaûi ñaõ roõ neùt, toâi laáy tay laùi qua beân traùi 45 ñoä veà höôùng bôø Vónh Long  ñeå traùnh xa taàm nhìn töø caùi doi beân bôø Caàn Thô nôi coù ñoàn coâng an bieân phoøng.  Gaàn 11 giôø Duõng baùo caùo: " Anh Tö, coù ghe tuaàn beân doi ".  Toâi giao tay laùi cho Baûy, quan saùt qua oáng nhoøm quaû ñuùng moät ghe muõi cao höôùng 5 giôø ñang neo.  Toâi mæm cöôøi tieáp tuïc caàm laùi vaø chaâm theâm moät ñieáu thuoác.  Choác sau Duõng baùo caùo " coù ngöôøi ñöùng treân mui ", toâi quay laïi quan saùt, thaáy hai ba teân loá nhoá gaàn muõi taøu toâi nghó chuùng keùo neo vaø baûo anh em quan saùt kyõ xem phaûi noù keùo neo khoâng?  Ñang mieân man vôùi nhöõng yù nghó trong ñaàu toâi boång giaät mình vì maáy tieáng suùng noå.  Toâi hoûi " caùi gì? "  Duõng baûo tuïi noù baén suùng hieäu, em baén traû lôøi vaø Duõng giaûi thích cho toâi bieát ñoù laø caùch traû lôøi cuûa coâng an aùp taûi treân taøu quoác doanh cho taøu tuaàn.
Toâi naâng oáng nhoøm leân quan saùt moät luùc thì phaùt hieän boït maøu traéng tröôùc muõi taøu tuaàn, quaû thaät noù ñaõ nhoå neo vaø chaïy veà höôùng toâi.  Trong loøng caûm thaáy lo, toâi laáy veà beân phaûi 10 ñoä ñeå ruùt ngaén ñöôøng ra cöûa maëc daàu hôi nguy hieåm vì ñi saùt haøng ñaùy - ñoàng thôøi cho goïi Baûy X xuùc tieán gaén 2 maùy phuï.   Taøu tuaàn baén 3 phaùt AK, taøu toâi traû lôøi laïi 3 phaùt - qua oáng nhoøm toâi thaáy moät coâng an ñoäi noùn coái hình nhö cuõng ñang quan saùt baèng oáng nhoøm  - Toâi nghe 1 traøng ñaïi lieân, bieát laø suùng leänh ngöøng maùy - Toâi caén moâi taêng maùy, con taøu choàm leân khoùi ñen ra töøng nguïm daøi.
Baûy X baùo caùo maùy phuï khoâng gaén ñöôïc vì taøu nhaûy soùng - moät thoaùng lo aâu, toâi baûo Baûy X xuoáng haàm maùy taêng voøng quay vaø chaâm nhôùt ñeàu ñeàu ñeå coá gaéng giöõ ñöôïc khoûang caùch vôùi taøu tuaàn nhö cuõ - khoûang moät caây soá - Toâi nghó chæ 1 tieáng sau toâi seõ ra khoûi cöûa bieån vaø nhôø soùng lôùn vaø phaûi laùnh coàn, taøu tuaàn seõ boû cuoäc .  Vôùi yù nghó trong ñaàu vaø nhìn thaáy taøu chaïy nhanh hôn , toâi thaáy yeân taâm vaø chaâm theâm ñieáu thuoác.
Ñaïi lieânbeân taøu tuaàn baén töøng traøng ra leänh toâi ngöøng maùy nhöng nhìn laïi vaãn thaáy khoûang caùch nhö cuõ toâi mæm cöôøi - Trung chaâm cho toâi moät ñieáu thuoác , neùt maët coù veõ bình taâm hôn.
12 giôø 15  Baûo baùo caùo coù taøu phía tröôùc, toâi caàm oáng nhoøm nhìn leân, buûn ruûn khi thaáy 2 taøu saét chaïy ngöôïc veà höôùng toâi, nhìn kyõ ñaây laø loaïi PCF maø toâi ñaõ töøng laø thuyeàn tröôûng.  Boû oáng nhoøm xuoáng , toâi baûo Baûy X taêng voøng maùy toái ña ñoàng thôøi toâi laáy heát tay laùi sang phaûi, coá gaéng ñaâm vaøo bôø röøng traøm.  Con ñöôøng naøy töông ñoái toát vì chæ 5 phuùt quay ngang, haøng ñaùy soá 1 seõ naèm veà beân traùi laø böùc töôøng chaén ngang haûi trình PCF, buoäc noù phaûichaïy voøng qua haøng ñaùy, nhö theá toâi seõ coù ñuû thì giôø uûi baõi vaø chaïy vaøo röøng traøm.  Nhöõng traøn ñaïi lieân töø hai phiaù PCF vaø taøu tuaàn noå lieân hoài, toâi caén moâi vaù caém ñaàu chaïy.  Baûy X, Duõng, Trung duït boû suùng, duïng cuï haûi haønh, aùo quaàn coâng an xuoáng soâng ñoàng thôøi gom nhaëc moät ít ñoà khoâ vaø nöôùc ñeå chuaån bò ñaøo thoaùt.
Con taøu ruù leân thaûm thieát, haàm maùy muø mòt khoùi -  12 giôø 29 taøu cheát maùy - xoay ngang - maét toâi môø ñi, thuûy thuû ñoøan nhìn toâi thaát voïng, maët taùi xanh.  Thuûy trieàu ñang leân, chaûy xieát, gioù maïnh vaø soùng lôùn, bôø coøn caùch chöøng 100 thöôùc nhöng khoù loøng ñeå bôi ñöôïc kòp vaøo bôø.  Toâi baûo anh em nhaûy xuoáng haàm traø troän vaøo haønh khaùch.  Toâi gôû caây rouleau beân mình, thoø ñaàu ra neùm xuoáng nöôùc, moät traøng ñaïi lieân queùt ngang truùng goùc phoøng laùi chaùt chuùa, toâi nghó mình ñaõ bò thöông - beân ngoaøi , treân maët soâng leành beành maáy boä ñoà aùo vaøng coâng an gæa vaø haûi ñoà cuûa toâi.
Toâi tuït xuoáng phoøng döôùi cabin, vöøa neùm theâm giaáy tôø cuûa toâi xuoáng soâng thì taøu coâng an ñaõ caäp saùt, moät chuù coâng an nhaûy leân taøu, treân tay vôùi caây AK chæa vaøo toâi, mieäng la heùt baûo toâi böôùc ra boong, toâi böôùc ra khoûi buoàng laùi thì bò moät baùng suùng AK, toâi guïc xuoáng, ngöôøi ñau buoát vaø coá boø ñeán cöûa haàm taøu.  Maét toâi hoa leân vaø thoaùng thaáy hai haøng nöôùc maét treân göông maët Huyønh.
12 giôø 40 ngaøy 23 Teát, cuoäc vöôït bieân hoøan toaøn thaát baïi.  Treân boong coâng an nhaûy leân raàm raàm mieäng la heùt, thænh thoûang vaøi tieáng suùng noå.  Toâi ngoài saùt thaønh taøu nghieâng nghieâng beân caïnh maáy phi daàu, beân caïnh Huyønh vaø coâ beù aùo ñen sau khi anh em döôùi haàm giuùp toâi tuït xuoáng.  Töø treân hai cöûa haàm, nhöõng löôõi leâ thoïc xuoáng vôùi nhöõng tieáng heùt: ngoài yeân - thaèng naøo chuû taøu, thaèng naøo taøi coâng.  Xong chuùng keùo anh Duõng KQ ngoài gaàn cöûa haàm thöù nhaát leân boong ñaùnh ñaäp, hoûi anh coù phaûi laø taøi coâng khoâng roài laïi troùi hai tay ra phía sau roài thaû trôû laïi xuoáng haàm. Sau anh Duõng KQ, Baûy X bò caâu leân boong, bò ñaùnh, troùi tay roài thaû trôû xuoáng haàm.  Sau ñoù thì hai ba chuù coâng an nhaûy xuoáng haàm tay caàm nhieàu ñoaïn daây nylon laàn löôït troùi thoùc keù taát caû thanh nieân vaø ñaøn oâng.  Döôùi haàm luùc naøy nhö ôû trong loø hoûa thieâu, ngoäp hôi vaø noùng nöïc, moà hoâi ra nhö taém, hai tay toâi bò troùi ngöôïc ra phiaù sau ñau buoát vaø khoù tìm ñöôïc theá ngoài.  Huyønh ngoài beân leùn môû loûng daây troùi cho toâi khi coâng an ñaõ leân boong.
Taøu ñöôïc keùo ñeán traïm coâng an Caàu Keø chöøng khoûang 3 giôø chieàu, aùnh naéng coøn choùi chan, chuùng toâi ñöôïc chuyeån leân bôø theo töøng caëp troùi chung nhau.  Ñaøn oâng ngoài moät beân, ñaøn baø ngoài moät beân tröôùc traïm coâng an döôùi caùc haøng so ñuûa, gioù chieàu hiu hiu maùt.  Ñaøn baø con gaùi ñöôïc tuaàn töï daãn ñi khaùm xeùt ngöôøi vaø haønh trang, khi ra thaáy maët Baûy X ( thôï maùy) bò baàm tím.  Toâi thì may maén khoâng bò gì khi toâi traû lôøi vaâng khi ñöôïc hoûi anh coù phaûi laø taøi coâng khoâng? vaø moät vaøi caâu hoûi khaùc nhö laø anh ñi ñeå choáng laïi caùch maïng? v.v... xong toâi ñöôïc daãn ra coät laïi vôùi Bình.  Toâi vaø Bình coá gaéng leát lui moät chuùt ñeå döïa löng vaøo goác so ñuûa, toâi cuùi mình xuoáng ñeå vöøa ñuû taàm cho baøn tay moùc tuùi laáy goùi thuoác ñaõ bò duùm, ñieáu 555 hoâm ñoù sao ngoït ngaøo laï thöôøng.
Toâi ñang hít töøng hôi thuoác daøi vöøa noùi chuyeän thì thaàm vôùi Bình thì moät chuù coâng an tay thoïc tuùi quaàn ñi ñdeán hoûi toâi: anh laø taøi coâng?  Toâi chöa kòp traû lôøi thì anh ta haàm höø quay löng goïi 2 em treû ñöùng leân, noù côûi troùi vaø daãn  ñi.  Moïi ngöôøi nhìn toâi vôùi aùnh maét aùi ngaïi, rieâng toâi cuõng hoài hoäp khoâng bieát chuyeän gì seõ xaõy ñeán.  Moät laùt sau hai em trôû laïi vôùi 2 can daàu 30 lít khieâng thaúng vaøo traïm.  Chuù coâng an laïi côûi troùi cho 2 em nöõa daãn ñi khieâng daàu, gaïo, nöôùc döôùi taøu leân traïm.  Chuyeán cuoái cuøng laø 2 taï cuû saén vaø baùnh teùt thì noù ñoå ra ñeå cho moïi ngöôøi cuøng aên.
AÙnh chieàu taø vaøng röïc ôû moät goùc trôøi, nhöõng caây so ñuûa khoâng coøn coù boùng im, gioù bieån ñaõ nhieàu theâm thì moät toaùn coâng an sau traïm tuûa ra suùng caàm tay vaø ra leänh cho moïi ngöôøi xuoáng taøu - ñaøn baø con nít xuoáng tröôùc, ñaøn oâng xuoáng sau töøng caëp, tay bò troùi vaøo nhau.  Laïi theâm moät phen ngoäp thôû tuy khoâng noùng nöïc baèng buoåi ban tröa.  Chuùng ñoùng ñinh naép haàm, chuùng toâi ngoài trong haàm cho ñeán khuya môùi nghe tieáng maùy noå.
Thôøi gian chôø ñôïi, thaät laø may maén cho toâi vì ñaõ hoïc thuoä loøng chi tieát lyù lòch choàng cuûa Huyønh vaø chaép noái theâm 1 phaàn lyù lòch gæa cuûa toâi cho Huyønh, ñeå lôøi khai ñöôïc aên khôùp vôùi nhau veà sau.  Töø ñoù toâi ñaõ trôû thaønh Hoøang thaønh Vinh cöïu trung só HQ, hoïc taäp 3 ngaøy ôû quaän Taân Bình, sau ñoù ñi kinh teá môùi Phöôùc Long, naêm 78 trôû veà thaønh phoá laøm ngheà söûa xe ñaïp, roà baùn ñoà cuõ ôû chôï Taân Bình.  Toâi thaät söï yeân taâm vì lyù lòch ñaõ trôn tru - hoä khaåu vaø thaân nhaân laø 2 ñieàu quan troïng trong caùc buoåi bò thaåm cung.
24 Teát, chöøng 9 giôø saùng taøu ñeán ñoàn coâng an bieân phoøng tænh Cöûu Long, taát caû ñaøn oâng saép 3 haøng ngang ôû saân sau gaàn caàu taàu - ñaøn baø con nít ngoài laïi 1 cuïm ôû saân tröôùc - moät chuù coâng an caáp baäc thieáu uùy, ngöôøi thaáp maët ñen tay caàm caây saét baèng song cöûa ñi cuøng moät coâng an to lôùn toùc ngaén chuùng nhìn chaêm chaêm töøng ngöôøi roài hoûi " anh naøo taøi coâng?"  Toâi ñöa nöõa caùnh tay leân vì ñang bò troùi vaø traû lôøi: toâi.  Thieáu uùy coâng an nhòp nhòp caây saét vaøo loøng baøn tay vöøa tieán ñeán toâi.  Toâi thoaùng thaáy anh em ñöùng gaàn ñeàu cuùi nhìn xuoáng ñaát vôùi veõ maët lo aâu.  Trong loøng toâi coàn caøo lo sôï, caûm thaát buoát ñau ôû buïng döôùi nhö nhöõng luùc côn ñau bao töû noù haønh.
Thieáu uùy coâng an ñeán tröôùc maët toâi baûo quay ra sau vaø côûi troùi cho toâi beân tay phaûi.  Trong luùc ñoù moät chuù coâng an khaùc mang ñeán 2 caây xaø beng ñeå xuoáng tröôùc maët chuùng toâi roài côûi troùi cho 4 ngöôøi gaàn ñoù xong ra leänh cho 4 ngöôøi caàm xaø beng vaø toâi vaø Baûy theo chuùng xuoáng taøu.  Ñöôøng xuoáng taøu tuy gaàn nhöng toâi caûm thaáy naëng neà meät nhoïc laøm sao, ñaàu oùc suy nghó vu vô khoâng bieát chuyeän gì seõ xaõy ra ñeán cho toâi ôû bôø soâng.  Toâi thoaùng coù yù nghó chaïy thoaùt ñaâm ñaâuø xuoáng soâng nhöng yù nghó vuït taét ngay vì bôø beân kia quaù xa, thuûy trieàu ñang leân chaûy xieát vaø ôû caàu taøu coù vaøi ca noâ vaø moät chieác ñang noå maùy.  Xuoáng beán taøu, thieáu uùy  C.A ra leänh cho toâi vaø Baûy ngoài xuoáng saøn taøu vaø baét ñaàu hoûi cung toâi - 4 anh caàm xaø beeng thì theo 2 C.A khaùc naïy vaùn saøn taøu ñeå tìm vaøng baïc giaáu döôùi ñoù.  Cuoäc hoûi cung töông ñoái hieànhoøa, toâi nhaän laø taøi coâng nhöng chæ laø taøi coâng phuï , chæ coù nhieäm vuï röôùc khaùch trong soâng vaø laùi khoûi ñoàn bieân phoøng - Taøi coâng chính seõ leân töø ghe nhoû ôû haøng ñaùy soá 1 - Toâi khoâng coù khaû naêng laùi bieån vì chæ laø trung só HQ cuõ.  Cuoäc luïc xeùt xong, toâi thaáy maët caùc coâng an raïng rôû, mang leân moät bao caùt ñaày - chuùng daãn Baûy vaø 4 anh kia rôøi taøu, rieâng toâi ôû laïi, thieáu uùy C.A ruùt ra 1 tôø bieân baûn vieát saún baûo toâi kyù vaø vieát nguyeân teân.  Toâi hieåu yù ngay khi ñoïc ñoaïn tieàn baïc, hieän vaät khoâng coù, toâi toû veõ haêng haùi kyù teân vaø vieát Hoaøng Thaønh Vinh phiaù döôùi.  Chöøng 1 giôø tröa toâi ñöôï trôû veà saân ñoàn sau khi kyù xong bieân baûn - toâi ñi tröôùc vôùi sôïi daây loøng thoøng beân tay traùi, 2 coâng an ñi phiaù sau - loøng toâi thaät söï xuùc ñoäng khi nhìn thaáy nhöõng ñoâi maét ñaày lo aâu, ñaày trìu meán cuûa caùc chò, caùc em ngoài ôû saân caùt noùng.
Chöøng 3 giôø chieàu moïi khaùm xeùt caù nhaân ñaõ xong, boïn ñaøn oâng chuùng toâi ñöôïc leänh xeáp haøng 1 xuoáng 1 taøu nhoû coâng an, ngoâi haøng ngang quay löng ra phiaù sau - 4 coâng an, 2 ngoài, 2 ñöùng ôû sau laùi, 2 coâng an ngoài treân noùc buoàng laùi chuùng baûo:  anh naøo aâm möu gì seõ bò baén boû - roài taøu taùch beán.  Ñaøn baø, con nít vaø caùc em döôùi 18 tuoåi ñöôïc giöõ laïi ôû ñoàn coâng an Cöûu Long sau naøy nghe tin ñöôïc thaû veà chieàu hoâm ñoù.
Chuùng toâi ñeán beán coâng vieân Vónh Long trôøi ñaõ xeá chieàu, aùnh naéng nhaït daàn, chuùng toâi ñöôïc daãn ngang qua coâng vieân vôùi hai tay bò troùi ra phiaù sau vaø AK aùp taûi - Trong loøng thoaùng ít buoàn tuûi khi nhìn caùc tình nhaân ñang hoùng maùt treân caùc gheá ñaù coâng vieân.
Chuùng toâi ñi vaøo cöûa saét khaùm lôùn Vónh Long khi trôøi môø toái, ñeøn beân trong toûa saùng töôøng gaïch nhaø giam vôùi keûm gai chaèn chòt treân traàn vaø cöûa soå -  Tieáng cöûa saét ñoùng laïi, khoâng khí thaät yeân tænh , chæ coù tieáng maùy ñeøn chaïy ñeàu ñeàu buoàn baû trong 4 böùc töôøng laïnh luøng hoang vaéng
                                                             Baù Goã



                                  HOÏC NGOAÏI NGÖÕ
                                                       17 söu taàm

Coù moät nhaø truyeàn giaùo ñeán chaâu Phi truyeàn giaùo.  Ngaøy noï, oâng cuøng moät ñeä töû ñi vaøo röøng.  Ngöôøi ñeä töû trang bò cung teân ñaày ñuû. Treân ñöôøng ñi, oâng daïy cho ngöôøi ñeä töû moät vaøi töø ngöõ thoâng duïng tieáng Anh.  Khi ñi ngang qua moät caùi caây, oâng daïy: This is a tree.  Gaëp taûng ñaù, oâng noùi: This is a rock. Gaëp thuù oâng baûo: This is an animal. Moãi caâu ngöôøi ñeä töû ñeàu chaêm chæ laéng nghe vaø laäp laïi moät caùch suoâng seû.  Nhöng khi ñi ngang qua moät bui raäm, ngöôøi ñeä töû boãng phaùt hieän moät caëp tình nhaân ñang goàng mình vaät nhau, anh voäi keùo tay Thaày döøng laïi hoûi: What? Vò Thaày trong baát chôït khoù traû lôøi, do döï vaøi giaây, ñoaïn noùi: He rides a bike! Ngöôøi ñeä töû khoâng laëp laïi caâu noùi, maø boãng döng laáp teân vaøo cung, nhaém muïc tieâu baén moät phaùt truùng vaøo ñít anh chaøng ñang ñaïp xe.  Khoâng kòp giöõ tay ñeä töû laïi, Thaày chæ coøn bieát traùch troø:
  _ Toâi daïy anh luoân giuùp  ngöôøi  sao anh laïi gieát ngöôøi?
Ngöôøi ñeä töû tænh queo traû lôøi:
  _ He rides my bike!

                                                HOAØNG PHI HUØNG

Coù ngöôøi cha raát thích xem phim Taøu.  Ngaøy noï khoâng coù phim môùi ñeå xem, oâng ngoài buoàn so.  Coâ con gaùi thaáy vaäy, ñeà nghò:
  _ Hay laø ba xem boä "Thieáu nieân Hoaøng Phi Huøng " nghe?
Ngöôøi cha möøng r" laáy phim vaø môû maùy coi.  Xem ñöôïc moät luùc laâu, coù veû khoâng thích, oâng taét maùy traû phim laïi cho con gaùi:
  _ Ba khoâng thích xem phim con nít ñoùng !
Coâ con gaùi thuyeát phuïc:
  _ Môùi voâ phim noù coøn nhoû, sau naày noù lôùn ñaùnh voû hay laém Ba.
OÂng giaø ngaãm nghó giaây laùt xieâu loøng, laïi xem tieáp. Boâ phim goàm möôøi maáy taäp. Sau khi xem ñöôïc hôn möôøi taäp, oâng böïc boäi taét maùy, laïi ñem traû phim cho con gaùi:
  _ Thoâi! Ba khoâng coi nöõa.  Ba ñôïi hoaøi maø thaèng Hoaøng Phi Huøng laâu lôùn quaù!

                                               OÂ Saøo Thieàn Sö
                                               Trích trong "Hö Hö luïc "- Nhö Thuûy

OÂ Saøo laø moät cao taêng Trung Hoa vaøo ñôøi ñöôøng.   Khi baø meï haï sinh Sö, baø khoâng öng yù
laém neân ñem boû con vaøo moät chieác toå quaï treân coäi ñaïi thoï tröôùc hieân chuøa roài laån maát. Sö xuaát gia töø ñoù... vaø ngöôøi ta goïi Sö laø thaày OÂ Saøo ( oâ : quaï, saøo: toå )
Tuoåi aáu thô vaø traùng nieân cuûa Sö troâi qua bình thaûn trong boùng maùt cuûa caùc toøng laâm coå kính. Sö thöôøng haønh thieàn treân queâ höông cuûa mình, töùc laø nôi chaùng ba coù ñaët toå quaï ngaøy xöa maø theo naêm thaùng, coäi caây ñaõ to vaø roäng ñaày ñuû caønh nhaùnh coù theå cho Sö ñaët mt chieác toïa cuï treân aáy\. Cho ñeán khi ng ñaïo vaø haønh ñaïo, Sö vaãn khoâng rôøi "queâ meï".
Moät hoâm quan thò lang Baïch Cö Dò, moät thi haøo löøng danh ñöông thôøi, ñi daïo ngang coång chuøa troâng thaáy Sö ñang ngoài vaét veûo treân taøng caây, voán khoâng öa haïng ngöôøi " laùnh nôï ñôøi " nhö theá, oâng cau maøy hoûi:
      - Boä heát choã roài hay sao maø thaày löïa choã hieåm ngheøo nhö theá ñeå ngoài ?
Thieàn sö bình thaûn ñaùp:
      - Choã cuûa toâi xem ra coøn vöõng vaøng hôn choã cuûa quan lôùn ñang an toïa nhieàu ...
Quan thò lang nhìn laïi chieác kieäu cuûa mình ñang ngoài, ngaïc nhieân:
      - Choã toâi ñang ngoài coù gì ñaùng ngaïi ñaâu?
      - Thöa, choã cuûa ñaïi quan laø döôùi vua treân caùc quan vaø traêm hoï, vua thöông thì quaàn thaàn gheùt, ñöôïc loøng daân thì maát loøng vua...Tính maïng cuûa ñaïi quan cuøng thaân quyeán ñeàu leä thuc vaøo loøng yeâu gheùt cuûa vua, söï taät ñoá  tî hieàm cuûa baïn beø. Moät chieác gheá ñöôïc keâ treân ñaàu löôõi cuûa thieân haï thì laøm sao bì ñöôïc söï cöùng chaéc cuûa coäi caây naày ñöôïc...coù phaûi theá khoâng?
Baïch Cö Dò nghe nhaø sö noùi, chæ im laëng cuùi ñaàu. Giaây laâu, vò quan laõo thaønh môùi caát  tieáng hoûi:
     - Thaày coù theå  cho bieát theá naøo laø ñaïi yù cuûa Phaät phaùp chaêng?
Thieàn sö ñaùp lieàn:
     Khoâng gì deã baèng caâu hoûi naày. Ñaïi quan haõy nghe toâi traû lôøi ñaây, ñoù laø:
     - " Caùc ñieàu aùc chôù laøm
       Caùc ñieàu laønh neân laøm
       Giöõ taâm yù thanh tònh
       Ñoù laø lôøi Phaät daïy."
Baïch Cö Dò nghe xong baûo:
      - Nhöõng lôøi thaày vöøa ñaùp con nít leân taùm cuõng ñaùp ñöôïc.
Thieàn sö móm cöôøi:
      - Thöa ñaïi quan, con nít leân taùm noùi ñöôïc nhöng oâng laõo 80 chöa chaéc ñaõ laøm xong... Ngaøi coù thaáy nhö theá khoâng?
Baïch Cö Dò laïi im laëng cuùi ñaàu.
OÂng baét ñaàu hoïc ñaïo vôùi thieàn sö OÂ Saøo töø ñoù. Ngöôøi ta keå raèng, döôùi söï daãn daét cuûa thieàn sö " Toå quaï " khoâng bao laâu vò ñaïi quan naày " hoaùt nhieân ñaïi ngoä ".

                                        KHAÙM BAÙC SÓ MYÕ

Moät ngöôøi Vieät Nam, bieát tieáng Anh, treân 60 tuoåi, goùa vôï ñaõ laâu, ñi khaùm baùc só ngöôøi Myõ. OÂng khai vôùi baùc só cöù moãi laàn oâng thaáy caûnh hoân hít treân TV laø buïng döôùi cuûa OÂng hôi töùc töùc, roài khoâng laâu sau côn ñau naày laïi chuyeãn laàn xuoáng haï boä,  khieán oâng thoán thoán, khoù chòu voâ cuøng.
 Vò baùc só tra bao tay vaøo, baûo oâng tuït quaàn xuoáng, khom löng, töïa tay vaøo giöôøng beänh, ñoaïn thoïc tay vaøo haäu moân cuûa oâng khaùm. OÂng raát ngaïc nhieân vì sao baùc só laïi khaùm haäu moân.
Sau khi laáy tay ra, baùc só noùi: " Good ! ", ñoïan baûo oâng xoay maët laïi.  Sau moät luùc quan saùt vaø rôø raãm, baùc só hoûi beänh nhaân:
_ Noù nhoû nhö vaäy töï bao giôø?
_ Töø hoài môùi sanh!
_ Sau khi vôï oâng qua ñôøi coù ñi giaûi quyeát sinh lyù khoâng?
_ Möôøi maáy naêm roài khoâng coù.
_ Oh! My God!...I see.
    Sau moät hoài ñaùnh loïc coïc treân computer, oâng baùc só ñöa cho beänh nhaân moät caùi toa thuoác, daën doø caùch uoáng kyõ caøng, vaø caâu cuoái cuøng oâng baûo beänh nhaân:
_ When you feel discomfort, you should masturbate !
    Beänh nhaân  ngaïc nhieân, cho raèng khoâng hieåu roõ yù baùc só, neân hoûi laïi.  Baùc só naém tay laïi theo daïng ñang caàm moät khuùc caây ngaén, tuït tuït maáy caùi, ñoaïn baûo:
_ Masturbate!??... Use your hand! OK?
Beänh nhaân:
_ Uh..,uuuhhh! Toäi loãi! Toäi loãi!
                                                     ( Chuyeän coù thaät 100% )




Baûn tin thaùng 2 naêm 2003
Baûn tin thaùng 6 naêm 2002
Baûn tin thaùng 6 naêm 2001
Baûn tin thaùng 1 naêm 2001
Baûn tin thaùng 6 naêm 2000