Nhạc sĩ Phạm Đ́nh Chương đă sáng tác Mười Thương, một bài t́nh ca đượm mầu sắc dân ca, có nguồn gốc từ bài ca dao được ít người biết đến hơn: “Một thương tóc bỏ đuôi gà
Bài ca dao trên cho thấy ngày xưa các cụ “ta”... “tán tỉnh” nhau ra sao. Được lắm! Chắc chỉ cần đọc, “cụ bà” đă thấy muốn... thương... lại... “cụ ông” rồi! Hai câu cuối cùng có lẽ t́nh tứ hơn cả. Nhất là “...thương con mắt có t́nh với ai” th́ thật là... “mùi mẫn”... “hết xẩy”! “Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn” (Tác Giả?). Câu nói thật là... đúng. Qua đôi mắt, người ta có thể làm cho người khác “nh́n” được tất cả mọi “hỉ nộ ái ố”. Chỉ một ánh mắt hơi “khác lạ” của “ai đó” cũng làm cho “người ấy” hiểu “việc”. Chỉ cần một cái liếc mắt cũng làm cho tim mạch “người kia”... “đánh lô tô” ngay lập tức! Khó có ǵ mà có thể gây ảnh hưởng “mạnh” hơn một đôi mắt đàn bà đa t́nh. Ánh mắt sắc như... dao của “người đẹp” như Điêu Thuyền có thể làm “người hùng” như Lă Bố rúng động, đă “đem” Đổng Trác... “giải về... bót” và gây chuyện “đổ nuớc nghiêng thành” như... chơi: “Chí lớn trong thiên hạ Câu viết trên của văn sĩ Tự Lực Văn Đoàn về sau được “ghi chép” lại vào một bản nhạc: “...Ánh mắt bao la t́nh, với ư thơ xưa rằng: Chí lớn trong thiên hạ không đầy, không đựng đầy đôi mắt mỹ nhân.”
Hăy đọc câu “tuyên bố” sau đây của một “ông vua”, ông vua thật sự chứ không đùa đâu: “Sóng mắt của người đàn bà đẹp bao giờ cũng có tác dụng như một ly rượu mạnh mà người đàn ông chỉ là một tên bợm rượu.”
Mới đọc qua mà đă muốn... say rồi! Nhưng, nếu như vậy, v́ ánh mắt em như là rượu, lỡ phải xa nhau, mỗi ngày anh sẽ chỉ cần “nhậu” một ly rượu mạnh hay chỉ “làm” một... lon bia là xong chuyện hay sao? Đời đâu có giản dị vậy, “ông” Hoàng Đế Nă Phá Luân Đệ Nhất ơi! Đôi mắt đàn bà là một đề tài không bao giờ cạn trong thơ văn chương, âm nhạc Việt Nam. Chưa hề gặp nhau bao giờ, thi sĩ Đinh Hùng đă... “nh́n” thấy... “mắt” đang... nh́n rồi: “Chưa gặp em tôi vẫn nghĩ rằng
Ôi! Mắt em, đôi mắt em, đôi mắt em trong... xanh, sao mà đẹp “quá xá” “dzậy” “há”! Gặp, nh́n vào cặp mắt... xanh đang... nh́n, cầm tay nhau, cùng đi vào rừng xanh suối biếc: “...Nếu bước chân ngà có mỏi
Với hai bài thơ Tự T́nh Dưới Hoa và Suôi Ḍng Mộng Ảo, nhạc sĩ Phạm Đ́nh Chương, thật tài t́nh, đă viết ra thành một bài nhạc hay, tương đối dễ hát và dễ nghe: Mộng Dưới Hoa. Khi gặp nhau, Đinh Hùng tiếp tục viết về “mắt”, tiếp tục viết về... “mắt xanh”: “...Nuớc buồn cũng bởi mắt em xanh
“...Tôi nh́n cặp mắt trong xanh ấy
Dĩ văng cũng có mầu xanh như... mắt, trong bài thơ Một Tiếng Em sau đây: “ ...Dĩ văng nào xanh như mắt em
“Mắt xanh” ám ảnh nhà thơ Đinh Hùng hơi nhiều, cả khi thi sĩ viết lời cho bản nhạc (đây là lời viết cho nhạc, không phải là thơ được phổ nhạc), cũng có mầu xanh của mắt: “...Ai nhớ mắt xanh năm nào
“Tóc xanh”, mỗi khi nhắc đến, là... “tóc” người... trẻ tuổi, ám chỉ tuổi trẻ, nhưng “mắt xanh” th́ không thấy sách vở nào cho là người viết ư muốn nói đến mắt của phụ nữ c̣n trẻ. Thơ, nhạc Việt Nam hay có mắt... xanh, nhưng có khi lại có mắt... biếc. Mấy “ông” thi sĩ như Đinh Hùng, nhạc sĩ như Cung Tiến, Ngô Thụy Miên... hay “điệu bộ”, “kiểu cọ”, chứ nếu nói cho cùng, có đàn bà Việt Nam nào lại có mắt mầu xanh như vậy? Mắt mầu xanh nước biển th́ coi bộ là mắt người... Mỹ, nguời Pháp..., c̣n mắt mà xanh biếc mầu lá cây thật sự th́ e giống như là mắt “con”... ma! “Trông” “ghê” “thấy mồ”! Nh́n thấy “mắt mầu xanh biếc” thật sự, không hiểu có rung động ǵ không, chứ có thể dám... “té xỉu”... luôn v́ sợ quá! Tuy nhiên nếu mắt mầu... xanh xanh, hay... “biêng biếc”, th́ cũng “tạm chấp nhận” được: “Cho mắt em trong mầu xanh xanh,
Mắt đen, mắt huyền là mắt... người hơn, mắt... Việt Nam hơn, mắt... đẹp và dễ mến... yêu: “Tôi mơ trời xuân bao tươi thắm
Hay cũng giản dị như vậy, nhưng vẫn là mắt... đẹp, trong một bản nhạc “tiền chiến” khác: “...Đôi mắt huyền mơ rung lên bên tôi đôi tim nhịp nhàng...”
Mắt nâu là “loại”... mắt đẹp khác của đàn bà Việt Nam. Mắt nâu đẹp, dễ mến... thương: “...Này em nhé mắt nâu qua rừng thu
Có một “loại” mắt khác là mắt... nhung, thỉnh thoảng cũng thấy nhắc tới. Chắc là ảnh hưởng truyện “Loan Mắt Nhung” của nhà văn “du đảng” Nguyễn Thụy Long, như là Mầu Mắt Nhung (nhạc Đức Huy). Hy vọng đây cũng là mắt nhung mầu nâu hay mầu đen chứ không phải mầu mắt nhung... tím... ngắt, trắng... nhỡn, hay vàng... khè, đỏ... ké, hoặc xanh... lè! Không biết tại sao đa số những mối t́nh đẹp h́nh như kết thúc bằng sự chia ly. Có lẽ v́: “Đời mất vui khi đă vẹn câu thề
Khi sắp xa nhau, không nói, chỉ cần nh́n vào mắt người yêu là đă thấy... buồn “dễ sợ”: “Đôi mắt em lặng buồn
Khi xa nhau! Mắt “em” trở thành một h́nh ảnh đau buồn nhớ trong bài thơ Đôi Bờ của Quang Dũng, bài này sau có nhạc sĩ Cung Tiến phổ nhạc thành một bài hát ít người biết đến: “Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai
Một bài thơ khác của thi sĩ Quang Dũng cũng có về mắt: “...Đôi mắt người Sơn Tây
Thật hay! Không, phải nói là tuyệt diệu! Những ḍng thơ, ào ạt, như những cơn sóng thủy triều trùng trùng, điệp điệp, tràn dâng, phủ lấp, xoáy mạnh vào hồn người: “Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai. Sông xa từng lớp lớp mưa dài. Mắt em xưa có sầu cô quạnh. Khi chớm thu về một sớm mai...”, “Đôi mắt người Sơn Tây. U uẩn chiều luân lạc. Buồn viễn xứ khôn khuây...” và những từ ngữ địa phương gợi cảm: “Sông Đáy, Ba V́, Bương Cấn, Sài Sơn, Phủ Quốc...” trong 2 bài thơ của Quang Dũng đă được Phạm Đ́nh Chương đưa vào một bài nhạc bất diệt, có thể nói là một trong những tuyệt tác của thơ phổ nhạc Việt Nam: Đôi Mắt Người Sơn Tây. Và, rồi, những ḍng lệ sầu bi sẽ thấm đầy đôi mắt khi nhớ về chuyện t́nh lỡ: “Mắt hoen mầu nhớ ân t́nh xa xưa
Hay là, nhớ thương đau trong đêm vắng: “...Huyền, mắt xanh đêm ngàn sao
Ấy chết, xin lỗi quư vị! Quên một chuyện: trước khi xa nhau phải... tiễn nhau đă chứ! Khi tiễn đưa nhau, nắng vàng của buổi chiều đẹp, buồn... len vào “trong mắt.. trong”: “Đưa người ta không đưa sang sông
Tuy nhiên, khi người ta bắt đầu “lớn tuổi”, mắt cũng bớt ... trong. Tóc... xanh mượt mà, đến khi phải rối và thành tóc... bạc, mắt xanh rồi cũng có lúc mờ: “...Và tóc rối bời hồn đang lạnh trống
Và, mắt sẽ cứ mờ dần, mờ dần dần, trở thành... đục do bị bệnh Cườm Mắt (Cataract). Đa số những người già, sớm hay muộn, mắt cũng bị kém dần v́ bệnh cườm mắt do thủy tinh thể (lens) ở mắt bị mờ theo thời gian. Lúc đó, than ôi! Mắt kém, mắt ḷa, như là bị “bịt mắt”, làm sao mà “bắt dê” cho nổi nữa? C̣n đâu là mắt... trong, mắt huyền, mắt nâu, mắt nhung, mắt đen hay mắt... xanh biếc: “...Mắt biếc năm xưa nay đâu?
Bên Âu Châu, có những thuốc chữa bệnh Cườm Mắt, nhưng không có... hiệu quả. Do đó ở Hoa Kỳ không bán những loại thuốc này. Tuy là... “hết thuốc chữa”, bệnh Cườm Mắt... vẫn có thể giải phẫu khi “ai đó” bị... ḷa, không c̣n... nh́n thấy ánh mắt của... “người kia” nữa. Có những điều quan trọng nên biết về bệnh Cườm Mắt và chuyện giải phẫu cho bệnh này. Bác Sĩ Elliot Finkelstein, Chủ Tịch của Hội Hàn Lâm Nhăn Khoa Hoa Kỳ (American Academy of Ophthalmology) có viết một bài về bệnh này và những điểm chính như sau: Khi những hoạt động thường ngày bị trở ngại v́ mắt kém là lúc nên mổ lấy cườm mắt ra. Mổ cườm mắt rất thông thường và không có ǵ nguy hiểm cả. Ở Hoa Kỳ mỗi năm có 1,400,000 người mổ cườm mắt. Đây là một thủ thuật ngoại viện (outpatient procedure), không cần đánh thuốc mê và chỉ cần thuốc tê. Thường bác sĩ nhăn khoa sẽ dùng dao cắt mở giác mô (cornea) để lấy thủy tinh thể bị mờ đục ra và thay bằng một thủy tinh thể nhân tạo bằng plastic. Bệnh nhân sẽ không thấy đau và hơn 90% trường hợp mổ sẽ thành công. Họa ra có khi không thể gắn được thủy tinh thể nhân tạo vào mắt, bệnh nhân sẽ được cho dùng kính mắt hay contact lenses. Các biến chứng do mổ cườm mắt tương đối hiếm. Hàng tháng hay hàng năm sau khi mổ, bệnh nhân có thể bị chứng hậu cườm mắt (after-cataract) v́ màng chứa thủy tinh thể bị mờ. Trường hợp này nếu xẩy ra có thể chữa được rất dễ dàng bằng tia laser. Ngoài bệnh cườm mắt, giảm thị giác của người già c̣n có thể gây ra do những bệnh về mắt khác, nguy hiểm hơn như bệnh thong manh (glaucoma), bệnh vơng mạc do tiểu đường (diabetic retinopathy), bệnh thoái hóa hoàng điểm (macular degeneration)... Để pḥng ngừa bệnh mắt, quư vị cao niên từ 65 tuổi trở lên nên khám mắt đều, tối thiểu mỗi hai năm một lần. Để tránh thương tổn thị giác, tất cả phải đi khám bác sĩ ngay nếu bất th́nh ĺnh mắt bị mờ, có những điểm mù (blind spots), hay khi mắt bị đau, nh́n một thành hai, hoặc “trông gà hóa quốc”, nh́n... “người đẹp” mà không thấy... đẹp! “Anh”, dù “nh́n không thấy đường”, vẫn không chịu đi mổ cườm mắt! Tại sao “anh chàng” muốn “gồng ḿnh” để mắt... “đui” luôn? Chắc là v́ “anh” muốn... “đánh bài lờ”: “Mắt anh có... cườm
“Em”, có “...đôi mắt đă loà v́ quá đợi chờ...”
không chịu mắt... “mù”, nhất định t́m bác sĩ giải phẫu, để “con” mắt cườm trở lại thành “con”... sông: “Vừng trăng lên mái tóc mây
THU VỀ HÔM NAO Này yêu dấu mùa thu về hôm nao
Này em nhé mắt nâu qua rừng thu
Này em hỡi ḍng sông trôi xa xôi
Phạm Anh Dũng
Y HỌC VÀ VĂN NGHỆ 81
|
|
|