Có lộn không đây, Bạch Yến hát Dạ Quỳnh Hương à? Bài DQH của tui do ông Phạm Anh Dũng phổ từ thơ của Hoàng Ngọc Quỳnh Giao với phần hoà âm của Quốc Dũng và tiếng hát Bảo-Yến. Tui quen biết cả nhạc sĩ lẫn thi sĩ. La làng vậy cho bàn dân thiên hạ ngán chơi. Ông Phạm là người nhà, so vai vế ông kêu tui bằng cô. Mà v́ kêu vậy nên mỗi lần gặp tui ông sanh ḷng ái ngại, xưng cháu th́ kỳ mà xưng tôi th́ ông hổng dám, sợ mang tội vô phép. Thành ra rồi ông tránh tui mà tui cũng lơ ông luôn cho gọn việc sổ sách ! Ông Phạm chuyện phổ nhạc vào thơ. Cái chuyện 'thơ phổ nhạc' khác 'nhạc phổ thơ' ra sao th́ tui có tán láo lếu đâu đó rồi, xin sơ sài nhắc lại : - Thơ phổ vào nhạc là mang ư thơ lồng vào nốt nhạc, thành ra rồi thường bài thơ ít nhiều sẽ bị méo mó đi. - Nhạc phổ vào thơ là mang nốt nhạc gắn vào bài thơ, khi được hát lên thơ vẫn là thơ, thơ thêm âm điệu nên càng lóng lánh sắc màu. Bài thơ nguyên vẹn h́nh hài nên nhạc sĩ ngó chừng phải cẩn trọng và khó khăn, v́ rằng ngôn ngữ Việt chỉ độc âm và đầy những dấu là dấu. Nếu bạn ra đường thấy một ông VN, ít tóc, kiếng cận dày, mặt mũi mơ màng, hồn để đâu đâu, bạn có quyền kêu ổng là ... bác Phạm Anh Dũng, bảo đảm đúng 50%. Xứ Mỹ rộng chết mồ, 50% là xác suất cao lắm lận. C̣n vụ ông để hồn ở đâu à? Th́ để trong mấy cái nốt nhạc chớ để ở đâu nữa. Nốt thôi là nốt, ở đâu ra quá thể, hễ cứ thấy thơ cái là ông móc nốt ra gắn liền. Làm như ông sợ hổng gắn th́ cả thơ lẫn nhạc sẽ bay mất. Nói vậy để thấy cái khả năng sáng tác dồi dào của ông, về cả phẩm lẫn lượng. Mà rồi tui ưng cái chi nhứt trong ḍng nhạc của ông. À, có hai chuyện đặc biệt, cả hai chuyện ni đều bắt nguồn từ việc ông cố gắng giữ nguyên tác bài thơ : - Thứ nhứt là những nốt láy. Gặp chữ phát âm hổng hạp với nốt nhạc của âm điệu, ông Phạm bèn viết thêm bên đó những nốt láy. Phải công nhận các nốt láy của ông thiệt sáng giá. Tiếng việt đầy nhạc tánh v́ dấu, nay nó lại c̣n có những nốt láy lờn vờn bay quanh nữa th́ nghe đă hết biết luôn. - Thứ nh́ cũng do phải thay đổi nốt cho hạp với lời thơ nên ḍng nhạc của ông nó có những biến thể variations nhẹ, nó tạo cái cảm giác ḿnh đang ngồi trên thảm cỏ xanh bổng thấy dưới chân một bông hoa nhỏ tím biêng biếc, rồi nó làm ḿnh lửng lửng lơ lơ thiệt ngộ ! Có dạo tui thấy ông Phạm cặp kè âu yếm với thi sĩ Vương Ngọc Long (Vương tiên sanh, xin kính chào Ngài). Ông Vương và ông Phạm khắng khít một hồi th́ CD Quên ra đời và ra mắt. Trong CD ni bài nào tui cũng ưng nhưng ưng nhứt là bài Quên. Mèn Bảo Yến hát bài ni hay quá xá. Tui ưng tiếng hát này, hát đúng hát rơ âm sắc đục thiệt khoẻ và thiệt rộng. Cô ni hát mấy nốt láy của ông Phạm ác ôn côn đồ hết biết, tui nghe xong muốn kêu lính, hổng phăi để bắt cô mà để gắn cho cô cái mề đai. Nếu mà hôm ấy chẳng quên, biết đâu hai kẻ nên duyên ... Bỏ bà! Và chết mồ hông, Ông Vương 'nếu cái chuyện chi thiệt dại dột, nhưng nghe nói Vương Phu nhơn thông cảm bỏ qua, coi như các nhà thơ khi về già thường sanh màn 'nếu ấm ớ mục đích t́m thi hứng! Tui nghe chuyện xong cũng mừng cho ông! Hú hồn! Các bài khác trong CD này mà tui ưa nữa là Mùa Xuân Nào Có Nhau, Xin Người Chút Quê Hương và Xuân Mơ, Bảo Yến hát. Bài Yêu Em Anh Làm Thơ có phần duet xuất sắc của Quang Minh và Khắc Dũng. Tui có tính tán riêng về ông Vương, nhưng bị cái tánh láo lếu, thiếu bài bản sợ lạng quạng dám lỗ đầu. Để chắc ăn tui cậy cục xin được ít thơ của ông Vương, chưa kịp chi hết th́ từ những bài thơ ni lại chạy ra thêm một ông nhạc sĩ tài tử ác liệt khác tên là Nguyễn Tuấn. Trời ạ, dây mơ rễ má ḷng tḥng mà ngày giờ tui thiệt hổng có, rồi mỗi bữa tui c̣n mắc ôm chữ hiếu mà vo cho tṛn nữa chớ trời , vo hoài lâu quá xá rồi sao nó cứ méo xẹo, kẹt là dzậy ! Xin lỗi, tui lang bang có xa đề, xin ṿng trở lại với tác giả bài thơ Dạ Quỳnh Hương, cô Hoàng Ngọc Quỳnh Giao. Tui gặp HNQG lần cuối cũng lâu rồi, mùa hè cuối thập niên 90, mùa đông sau đó th́ cô ĺa đời. Cô chết khi c̣n rất trẻ. Cô HNQG học trung học ở trường Đồng Khánh Huế, rồi sang Bỉ học y khoa và hành nghề tại đây. Tui và cô cả hai cùng là dân nhậu. Gặp nhau cái là mang Champagne ra sabler liền tù t́. Tửu lượng cô ngó chừng dám cao hơn tui một bậc. Cô viết văn làm thơ, sau này cô tỉ mỉ học tiếng Hán để đọc thơ đường và cô bắt đầu viết cả nhạc. Chuyện HNQG quen biết với nhạc sĩ Phạm Anh Dũng ra sao th́ tui chưa kịp hỏi, tính hỏi rồi quên hoài, quên hoài rồi ... quên luôn. Nay th́ dám xác thân cô đă thành tro bụi rồi mà tui cũng chưa biết giao t́nh của họ thế nào ra sao nữa ! Sau khi HNQG mất th́ tui nhận được từ ông Phạm hai bản nhạc phổ thơ cô, bài Dạ Quỳnh Hương và bài Nước Chảy Qua Cầu. Cả hai đều do Bảo Yến hát và Quốc Dũng hoà âm. Tui nghĩ Bảo Yến hát nhạc của ông Phạm hay nhứt (y h́nh tui có nói với ông vậy rồi ha). Bài Dạ Quỳnh Hương gồm toàn những âm bằng với âm luật lỏng lẻo, tui hổng biết có xếp nó vào loại thơ tự do được hay không nữa (thơ th́ tui bù trất, nếu có ai bất đồng cũng xin bỏ qua). V́ âm vận bài thơ toàn thanh bằng nên hơi thơ đi ngang, lửng lơ, buồn bă. Thiệt sự đọc bài thơ tui thấy vậy vậy rồi cũng hổng để ư chi. Tới khi nhạc được phổ vào th́, má ơi, y chang thiếu nữ khuê các dậy th́, vừa xinh đẹp vừa sang trọng. Có phải đây chính là cái giao cảm bổ túc lẫn nhau giữa thơ và nhạc chăng ?
Bài Dạ Quỳnh Hương dĩ nhiên là hay rồi nhưng tui ưa bài thơ Nước Chảy Qua Cầu của cô hơn :
Nghe bài thơ này xong hốt nhiên tim tui nặng chĩu, tui tự hỏi có phải cô đă viết nó như một lời từ giă tương lai hay không? Nếu như cô vẫn c̣n sống tui có sẽ cảm nhận nó khác hơn không ? Phải đợi cô thực sự đi rồi tui mới nh́n xuyên qua thơ để thấy một cô Quỳnh thiệt rơ, trời ạ, tại sao người ta cứ chậm chạp măi khi nghĩ về nhau, nghĩ đến nhau ? Thinh không bữa nay tui nhớ tới cô với nỗi ngậm ngùi, nhớ cô nhỏ nhắn tóc demi-garçon, nhớ cô lặng lẽ dịu dàng, nhớ chùm lilas tím lạt cô cầm trong tay lúc chào tiễn biệt. Lóng rày vườn nhà Quỳnh tưởng đă hết mùa hoa, nhưng trong bóng đêm tui vẫn nh́n rơ một đoá Quỳnh trắng muốt toả hương d́u dặt. Dạ Quỳnh Hương hoa ơi...
B.N.N.
|
|
|