Nguyen Tan Hung - Book at One - Tp K S Vn Hc: Mt Ln Xung Ni
Go:
[
MAIN PAGE
]
Fonts:
[
VIQR
]
[
VNI
]
[
UNICODE
]
[
VISCII
]
[
VPS
]
Tp K S Vn Hc: Mt Ln Xung Ni
Nguyn Tn Hng
Vin Gic xut xn 1993
Mc Lc
00. Ta ca Phm Thng
01. Mt Ln Xung Ni
02. i Li V Vn Ch߽ng Mit V߶n
03. Bt Mch ng Lang...
04. Ni Chuyn Vi "n Em"
05. Vn V Song Ton
06. Mt Cht Hng Hng
07. Ty Du K
08. Tnh Cht Chung Quyt Trong Vn Ch߽ng Mit V߶n
09. Ty Du K, on Kt
10. Ni Chuyn Vi "n Anh"
11. Phng Vn Nguyn Tn Hng
back to top
00. VI LI GIAO CM
PHM THNG
Ti ang ngi li hi xi t cho lp ci xanh ngoi
v߶n nh sau nh th nghe ting v gi vui v:
- C th v sch n anh!
- a, anh pht th i sm qu h? Ca ai vy em?
- ... ... c mt bao b ln ca Nguyn Tn Hng.
Chc l sch.
M bao b ra, ng l sch ca ng Trm "Mt." Nhng cha
phi l sch, ch l xp bn tho cn nguyn vn mi thm
ca giy. Mt l th rt ra. c vi vng, ti cm
thy "quy mng mng" cn hn... cuc t my ngy nay.
Ti ni lm thm:
"c thit! Chng ny sng tc hng qu, ri li nh mnh
vit ta! Th l cuc t m߶i ba, na thng cn
s߾ng hn! Bit ng vit ci g y? nu ni v
ng qu, mit v߶n th mnh cn h h c, ch
vit chuyn ra khi, bin c... th mnh b trt
ri... ng ny chc d bit vit ta kh ngn ln
vit bt, phi nm vng vn phong, vn kh ca tc gi." M
vi Nguyn Tn Hng, anh Mai Tho ni rt nhiu v
y trong li Vo Tp ca hai cun sch u tay ca
Hng:
c ht Mt Chuyn Ra Khi, c tip ti Mt жi
Ь Hc, ti thy c nhng g? Thy c my
iu ti cng yu mn. Tr߾c ht l tm lng Nguyn
Tn Hng i vi vn ch߽ng, pha c vn ch߽ng.
l hnh thi ca mt gn b son st, thy chung, qua
thi gian khng c np nhn, qua i ri vn mt i
bn vng. c vi vn ch߽ng nh vy l mt
p. Щp v y. Ci khng na ߶ng t
gnh, khng lc cn lc mt, ni cch khc, mt th߶ng
xuyn , mt mi mi cng, t hin trong vn truyn Nguyn
Tn Hng thnh mt thng nht v mt lin tc vit tr߾c
sau khng bao gi thay i, mc du thn th ng߶i th
khng bit bao nhiu thng trm v i thay.
iu yu mn th hai, cng l iu ct ngha ti sao,
vit li ngay cng vi bt u li i sng trn qu
ng߶i v vit rt u tay, rt chuyn cn, ti gi
Nguyn Tn Hng mi hon thnh c xong hai tc phm.
l cch vit, li vit Nguyn Tn Hng ht sc
nghim chnh, k lng v chng
...
Vy l "mt Nguyn Tn Hng" ri, v cn g
vit na y? Ch lic thy xp giy chi cht ch,
cha thy l th, v ti em ti v thc t:
- Anh c sch c ngy nay ri nghen. Nhng ti gi
cm ri. Phi n tr߾c .
Nghe v nhc, ti qun lng ci "cng tc ta" nng
n m nh l mnh sp c c mt cun sch mi
trinh nguyn, cha mt ai c tr߾c mnh, ti ngoan ngon
ra bn n.
V ti bit ti c tt l lng l khi c cun sch no
thch ch th qun n v khng thm lm g khc, v mi
ln ti c sch, ti nm di trn gi߶ng, p mn
tn c... tht nghim tc. C ln ti gii thch:
- Khng c g sung s߾ng cho bng khi c mt cun sch
hay, hp dn m b... lnh cng. Mnh x lnh m.
u phi l tt, cng nh lc nh, ch ti c k cho
nghe: Mi ln ng ti c sch (ch nho) l ng phi ngi
da vo ci gi xp trn b nga tri chiu hn hi,
mi cm sch c. Khng bao gi ng nm vng m c
sch, ni ny ng ch nm ht thuc, ph khi, m mng
thi.
Ti b l th vo hc bn, tm qun, ch hߗng th
c sch ca ng Trm ny, ri... ti u hay ti .
Va trang u, lic thy hai ch "Mit V߶n" ti hi
yn ch, lt rt rt xem s s bn trong. Phi ni r, y
l ci tt. Khng phi nh nhiu b, nhiu c c tt c
tr߾c my trang cui cng bit kt qu ca nhn vt
trong tiu thuyt Qunh Dao, La Lan... m ti ch mun tm coi
c nhn vt tn John, tn Bob khng? Khng phi ti k th m
v ti "k" c nhng chuyn mi xy ra "hm qua, hm nay" m
mnh sng tm b x ng߶i th߶ng gp hoi.
Ti lt s t gii p thc mc trong ti: Anh bn Hng
ny l dn
"o-trng-bu-vung-c-vin-xanh-lt-sau-t"
m ni chuyn Xung Ni, l xung lm sao?
Nh lt rt rt cht thy nhiu ch in hoa, tn ca
ph n: Cao Bnh Minh, Phan th Trng Tuyn, Nguyn th Ngc
Dim, Nguyn th Ngc Nhung, "bn con chut da" ri c
"mi bߗi Bin Ha" Trn Kim Vy, theo sau c tn ph n
na... nhy nht trong sch. Ti yn ch v bit anh bn
tr ny vit k s v bn b, trong c nhiu cy
vit n min Nam m t lu ti c c trn bo
Lng
Vn
, ch "vn k thinh, bt kin k hnh..." vy l s
c nhng on "v li" dung nhan cc ng߶i p ri y!
Mn i, sao m chng ny c duyn vy? Ti cha ht vui
mng khi xt ti trang 118 thy vi a danh x Hoa K
in hoa: Sng Mui (Salt River), Stuart Mountain Dam... ti hi
ng, nhng lin l nhng ging ch t cnh. A! ci
g ch t cnh l ti m qu ri!
Nh c ln ti ni vi bn b trong sch ca ti: Ti sanh
d߾i chn con nga, tui Canh Ng, mang ging mu giang h,
chy mt qun thi, nn ti i y, i , t hi lu
lc x ng߶i c i u, , m x C Hoa st bn li cha
c dp i. Hm nay c Nguyn Tn Hng vit v
Mt Ln
Xung Ni
, dn mnh v c gi i theo, (khng tn xu no
nhe), ti mng v yn ch, m xp bn tho ln gi߶ng,
p mn ngay ngn, sung s߾ng theo chn bn tr
ny... xung ni.
Ti "nhp cuc" vi Nguyn Tn Hng lin khi c nhng
cuc hi hp bn b trong mt khung cnh tht vn ngh,
vi nhng khun mt m ti c bit tn tui. Hng c
li k chuyn trung thc, k mt lo, khng cn gia
gt m sao nghe nh c m thanh trong trang sch, c hnh tng
nhy ma tr߾c mt, v d nh trang 11, 12, Hng vit trn
tut m c gi tߗng chng nh c mt ng߶i p t
Thn Kinh duyn dng l Hong Bc ng tr߾c Hng cht
vn... v cu ta ang mm c߶i... duyn va phn trn,
va ga-lng, nnh m:
-
"Ti v ti cha bit ch nn cha dm nhc n
ch thi, s ch phin bt t..." Bit u sau khi c
bi ny li c ng߶i chng khiu ni ti rng "khi rng m
khng bnh my o "lp lp ph sa" ca mnh, ai li da
hi my m ni ging cay x nh bn b..., cu no cu ny
c "un point final" bng... "nh, nh." Thy cha ch Hong
Bc, ln sau ch lm n ng c k tui na nh. Nhng
thc s ti nh ch Hong Bc mt ch khc tuyt vi
hn. S l ti k, st qu thnh hn, tai ch v rt
thit tnh hi "c phi ch sinh nm 1942 hn?", ch nh i
guc trong bng ti hi li lin "b tui khai gian h?" Cho
ti by gi ti khng bit phi khen ch Hong Bc gia
p vi tr ci no tr߾c h. M thi, ti s b con
hiu lm "ch ch em em" (ti tui ti nh hn b thi nghen)
ni mi "thnh c rem n߾c da"
...
C c on trn, c gi s hnh dung mt Nguyn Tn
Hng lm lnh tr߾c mt nh vn n min Trung kh i,
duyn dng, xinh xinh.
Cn g vui hn khi bit "Lng Vn" c nhiu ng߶i p nh
vy. M khng phi mt ng߶i, chng ta c theo
chuyn
hnh h߽ng u i
(li tc gi, trang 19) cn thy
thm nhiu bn hin na.
Ti cn ang ao ߾c lm sao c i thit, bng x߽ng,
bng tht, khng phi theo chn tߗng tng nh vy th
tay d n trang "Vn Minh Mit V߶n" c Nguyn
Tn Hng k li M Tho, G Cng ca Hng, khng c mit
Long H ca ti. ng ra bn Ci B, Cai Ly, Bn Tranh,
Ch Go ca M Tho c nhiu v߶n hn Long H, Vng Lim
x Vng ca ti, nhng tc gi coi mnh Mit Rung l
khim nh߶ng chng?
Khng sao, Mit V߶n, Rung g cng c. V Hng
a c gi vo cuc gii thch my ch Vn Minh Mit
V߶n, v y l bi ni chuyn ti tr߶ng i hc
George Mason, th Hoa Thnh Яn, vo ngy 25-06-1989, ca
anh.
My thng va qua, nh xut bn Ph Sa do nh vn Nguyn
vn Ba ch tr߽ng, tp hp v xut bn 2 cun
TUYN
TP NHNG CY VIT MIN NAM
lm vn gii c li
d ngh: "Ch! C mi a ph߽ng ri y!"
Gi y, c bi ni chuyn ca Nguyn Tn Hng mi thy
nh vn hi qun ny "chu gii thch" v c l.
Cn i
vi ng߶i min Nam, s d c s rm r vc bt xung
߶ng l ti v y l ln u tin trong lch s, dn
Nam ta mi "c" nm mi b x ra i. Dm ni nu khng
c cuc i lon, i i th trong vn hc Vit Nam s
khng c nhng ng vn ch߽ng, bit u sau ny s tr thnh
bt h, cho qu h߽ng min Nam c vit ln t hi
ngoi
(trang 139).
Ti nh c dp c c th ca mt vn hu ln tui
cng c ni:
- Thi gian sau ny (c ngha l sau khi chng ta b x ra i)
c nhiu cy vit gc min Nam ni ln qu. V cc anh
mi ln u tin b ni chn nhau ct rn, tm trng cn
c ng hnh nh thn th߽ng, nhng k nim va li
sau lng, nn cm vit ln l vit c ngay d dng
nhng s vic cn mi rng rng cha phai trong k c...
ng lm. Ti chu cc lp lun ny. V c suy ngh theo
bn thn ca ti, lc cn nh, t nm 1940, bit c
vn ca
Truyn B, Hoa Mai, Sch Hng
ri leo sang
Ph
Thng
bn nguyt san,
Tiu Thuyt Th By
... ca cc
vn s min Bc. Ti cn thuc lng bng Mc lc ca
Ph
Thng
: Ai ln x Ct, Nga thun ri, mi ngi
ln v.v. Ti c v hiu r vn phong min Bc
khi c mt cht "ln cn" no khng hiu, li hi ch ti,
c gi Nam rc rng. Lc ti khng nghe ai bn n vn
phong min Nam hay Trung, Bc g c, ch bit l sch bo do
cc nh vn ln: L vn Tr߽ng, Tchya, Ngc Giao, Nguyn
Triu Lut, Ng Tt T... cng hay, cng d hiu nh
H Biu Chnh, Ph c...
Ai ai chng ti u hm m, kp n Hip nh Genve 1954,
ti c hn hnh quen bit thm cc c Lng Nhn Phng Tt
Сc, V c Din, cc ng Nguyn Don Vng, cc anh L
vn Siu, V Bng v.v. c c v thm tha ni
su ly h߽ng ca cc anh lc .
Lc by gi, nhng bn cng trang la tui ti, chc xc
ng nhiu vi cc vn nhn, k gi, thi s, nhc s min
Bc... cc anh ang nhc nh vng tri th u thn th߽ng
ca mnh trong cc k s, hi k, chuyn ngn, ca
khc... cho chng ti, nhng bn tr ng߶i Nam bit v
th߽ng mn thm nhng n i, ni non, sng ngi x
Thng Long, cm thy thoang thong mi hoa sa (du cha
thy bao gi) cm bit trong tߗng tng th no l
gi heo may, m trong Nam ch c gi ch߾ng, gi bc...
Ti sao nhng bi c sc ht nh vy? Bi v cc vn
ngh s va "b߾c ra khi" ci ni y k nim thn
yu ca mnh - Tm trng cn mi nguyn th li vn, ting
nhc chc chn cn m nng tnh qu h߽ng. Cc anh ch
tr li (theo li Hip nh Genve: 2 nm s c Tng tuyn
c) m phi ch... ch hoi... n 10, 15 nm sau... lc
chng ta ht cn thy bi no k li qu Bc na, cho
du l V Bng vit v
Ming Ngon H Ni
vn cn
, anh ht hng vit v H Ni, m nh
vit... chuyn trong Nam.
Cc nh vn ng߶i Nam, tr߾c hay sau di c 1954, vit vn,
vit bo vn xi ging vn chung chung, ngha l khng rc
ging Nam b, ch tr H Biu Chnh vi nhiu tiu
thuyt:
V ngha v tnh, Cha con ngha nng
v.v. Ph
c vi
Chu v hip ph
, mt nh vn lo thnh
(ti qun tn) vi chuyn
V ng s-Bch thu h
v.v. ri k n Nam nh Nguyn Th Ph߽ng, Bnh Nguyn
Lc, Sn Nam, L Xuyn... sao h khng b nh hߗng,
n sang y mi c nhm ng߶i gc min Nam vit vi
vn phong min Nam?
C xin an c v ti (xin ng ry ti qu ch quan). T
lc vo "n cm nht trnh" nm 1952, ri nm 1955 quen cc k
gi Bc, Trung, Nam trong nh bo, ti c sn trang bo trong tay
sao khng vit? m phi i sang y mi... cm bt
ln? v khi vit li vit vi ging c st mit v߶n?
Nh trnh by trn, ti cng ging nh anh L vn Siu,
V Bng... lc 1954. Ti b rung v߶n, m m ng b,
sang y... nh qu, ln u trong i m.
Khc hn cc anh di c 1954 t min Bc v Nam ri nay li b
x - Ci x sau ny ch l tm b, t c k nim nh ni
chn nhau ct rn. Chng ti nh th phi tht ln, khng
bng li, th bng li vn mc mc k chuyn qu
mnh, ni c v߶n, c rung, c m thanh, c ting ni
ca ni (phi khng Hng?). T , du c mun vit
theo li vn thm trong u t lu, cng khng th no
vit cu:
-
N, thng t Tho u ri. In nh c tri da rng
sau h. Tao nghe n rt ci bch. Chy ra lm v nghen
.
Chng l vi li b m qu Nam, m vit:
-
T Tho u ri. D߶ng nh c qu da ri nh xt
sau v߶n y. My ra nht vo nh
.
M u phi ch c cc cy vit min Nam qua y mi nh
qu, mi vit. Anh ch em min Trung na ch, no l V
nh vi
My mn Tt mn m
, mt Ty Hng vi
Ht go Huyn Trn
, hoc mt Huyn Chu vi
Ma
Xun trn G Bi
... (trang 139).
Ti xin mn php ni lan man hi nhiu gp thm vo
chng hnh trnh th hai ca "chng." By gi mi cc bn
nhy phng theo tc gi n tiu bang New Jersey. Hy chy mau
mi kp v anh hi qun ny li xe... u lm, mc cho cc
c gi M y bp kn inh i, c li phom phom nh li
vn tun chy nh nhng trn giy.
Nh tc gi dn c gi i t trang 29 n trang 41
tm bt mch ng lang ty L vn Ln m mnh bit thm tiu
bang M nhiu n xanh n , xa l ln xa l nh...
Khng bit nhng trang ca chng th ba,
Ni chuyn vi
n em
, Nguyn Tn Hng c thy hnh din l c quen
bit nhiu cc vn ngh s Vit Nam ti x ng߶i chng,
ch ti v bn c thch v cng, v chng ny, c
bit rt nhiu vn ngh s thnh danh trn vn n m t
lu mnh nghe ting.
Hy c chm chm mi thy Nguyn Tn Hng "gii
thit." Anh khai tot tc phm no ca ai, ni dung hay ho,
phong ph ra sao? Hy theo tc gi vo on ߶ng ny
thy mit v߶n M Tho sum su vn ngh s cng nh da xim
Bn Tre, cam ngt Ci B... M sao li c nhiu n gii
qu?
Mi ng߶i mi v m߶i phn vn... m߶i mt
(li tc gi).
G ch nh vn n ca Mit V߶n m Hng k ni ch߽ng
ny va p li va gii m... d (trong vn ch߽ng)
c nhiu ng߶i mn m v trng cy si:
Thin h m߶i ph߽ng ngt ng,
K mong thnh c, k thnh s.
Tn bay mt pht, chim by rt,
Khoi ch cha t, b tiu th
.
(th Cung V)
Phi th thit, ti c ch߽ng ny ti hai ln mi qua
ch߽ng k v ti tin l c gi khi c n y cng s
nh ti. Tc gi k tc phm cng nh tm tnh con ng߶i
ca nhiu cy vit min Nam n em (li tc gi) nam cng
nh n, minh bch, r rng theo kh nng tng ng߶i... vy
m khi c xong, c phi m mng ngh ti "bn con chut
da" ca Bn Tre v "mi bߗi" Bin Ha?
ng l vn v song ton nh Hng "dm" ghi vo chng 5.
Anh chng thy th bc trc ngy xa ch bit c hoa bin
v sng cun bc u, thy sao ni vy, vy m gi
y nhy tt vo vn gii ... ra tc phm vn ch߽ng.
Chng ta hy theo hnh trnh ca
nh v
ny khi mun mc
thm o
nh vn
thy tm trng nn nao ca ng߶i
ham "thai nghn vn ngh."
C mang thai th phi c sanh, ri no l ku Thy, r߾c M,
k tn vo khai sanh v.v... bao nhiu tm t lo lng cho a con
ca mnh... Hi bn c! bn ang mun thnh vn s c tc
phm ra mt bng dn thin h? Hy theo Nguyn Tn Hng
chng ny ... rt kinh nghim. Bo m khng kh khan
u, hy c mi thy ci lo ca ng߶i cha khi a con tinh
thn cha ra i, khng bit mt mi ra lm sao m vn c
thy i ng yu qu chng (trang 86).
Nguyn Tn Hng c ci duyn nh vy lm cho ti c tic
hi hi, nu mt con gip v tr߾c, ti cng tui Hng
by gi m khng b Cng Sn lm cho tha h߽ng, ti c c
dim phc nh anh: quen nhiu bn nam n c ti danh, c duyn,
c sc? c dp vit ring mt cun v giao tnh gia
my b v tc gi...
Cn ang tic r ngh ngi th thy tc gi phn trn:
Tm hiu v bn sc v cht liu ca cc nh vn nh
th n th nm nay "b gi tru" tm ra k c sch
s ht trn trn cc mt bo, th lm sao "ng Trm" c th
b mt th bn tay ngc thc bn tay vng vo , ng m
m mm s nn thm cho c na y?
(trang 96).
, t ra chuyn vit nhng "giai thoi hng" ton l nhng
n vn, thi s (nh gnh Phng Ho nm 1958, ton l n ban),
Nguyn Tn Hng cn thua Ph Lu thi thi mt b߾c, anh
phi nhn l khng ti no vit nh my theo kiu H Tr߶ng
An, ch i ba thng m hon tt nm by trm trang nh to v
cc n s...
Nguyn Tn Hng i l Nguyn Tn Hng! Ti ang mun trch
anh chng "Trm" ny c loay hoay vi ti vn hc m hng
dn c gi v ti "i," th n ch߽ng Ty Du. Vy l
nh ng߶i ang kht m gp n߾c chanh, ti say sa ung
nhng dng ch t cnh vng t Arizona, Hng dn chng
ta n c o o Hoa, nh ca n ha s Thu H߽ng vi
sn chim, vi ting ht trong hoa l, ri sau i v
h߾ng Grand Canyon, mt trong nhng k quan th gii (li
tc gi).
Ti khng trch dn ht ci hay, ci l... nhiu lm, nhiu
lm, do Hng k ni y, m ch mi cc bn c c say m
phiu lu li trt mang... kip ngho, khng tin i du lch,
c theo "k" Nguyn Tn Hng ch߽ng ny.
ang rung cm vi thin nhin min Trung x C Hoa th cht
n chng ߶ng ni v nhng tc phm Mit V߶n.
Chng ta nghe nhiu li khen, ting ph bnh v tuyn
tp trn 6 thng nay khp ni ri. Nhng hy nghe thm
li ch dn ca Hng ch߽ng ny m tm c nhng sng
tc vn ch߽ng thy tnh yu qu h߽ng
phng pht
th hin qua mt cuc t trm bt l߽n mt lng gn
Ci Rng, mt chuyn qu giang trn ph Rch Miu, mt ln
lm r bn nh v, mt con sng bi bin Vng Tu,
mt tri bn chua bn cn Rng, mt con rn v nng trong
gc tre gi, mt tung ht bi Lng ng B Chiu, mt
cn nh b li sau lng, mt c nhi vin Sa c, mt
a em xu s trong gia nh, mt gic m tr thnh vn
s, mt i lm bu gnh ci l߽ng, mt tm tnh ca b
m gi lo cho a con tt nguyn, mt bui hi cau hay mt
mn nh o
... (trang 139).
Cun sch no h c on dn nhp th phi c on kt,
ti c mi mit Nguyn Tn Hng theo cc chng ߶ng m
lng thp thm s... ti ch ri chng. Bi v li vn
anh bnh d nhng y vui bun, li c t xu tu tu
nn c khng chn. on ߶ng xung ni ca anh c chy
phom phom khng c vin si, cc no nm cn li. Sao m
n nh con tu l߾t trn sng m.
Qua ht vng t kh cn, i dn n vng Cali, ni
m ch no cng ph x ng߶i Vit, bng hiu ch Vit,
giao thip vi nhau bng ting m ... S߾ng
cha?
ng di g m ming ni ting M m thnh nh
qu
(trang 141).
Nghe m thm. Nu c l me bay bay vai o th ng l ang i
trn ߶ng Gia Long, no phi l Bolsa, phi khng Hng?
ng Trm ca mt thu i! Ti say m theo li vn chn cht
ca anh sut na ngy ri . Nh anh, ti v c gi
bit mi ca Las Vegas, thin ߶ng hay a ngc (?) a
gii, c bit dung nhan v tc phm cc vn ngh s
min Nam ang sng xa qu h߽ng. Nh anh ti mi bit x
da Bn Tre c 4 con chut xinh xinh. Ti chc rng 4 con
chut bit ung n߾c da ny phi l Chut Bch mao,
hng nh, mt nh c߶m, d th߽ng nh vy, ai n
em Ng v h߽ng v Tu v yu ߾p vo n cho ung.
Vy cm n "ng Trm" "hi qun" "li xe xung ni" ny,
ti lin ngi vo bn vit gi sang... khng phi li
Ta m ch mt cu:
Mt ln i l bit bao ln nhung
nh
...
Calgary, thng 5 nm 1991
back to top
01. MT LN XUNG NI
NGUYN TN HNG
H Tr߶ng An i H Tr߶ng An, xin anh cm
phin cho ti ln anh mt ci xen v
lnh vc "giao lu vn ha" mt cht coi! Anh
phi bit ti nh vit bi ny anh
bt "a" v vic lm nh... ch c mi
mnh anh l quen ht vn ngh s Vit Nam.
mi thi k t tin chin, cn i,
hin i, v lun c n hi ngoi. Ti
ngy anh ht
giai thoi hng
th li giai thoi
xanh, ht tm trng vng th li tm trng
tm. Ti ch mun lm "ng߶i vit mi
thng ny" trong b mn hng xanh vng tm ca
anh thi.
Cu chuyn phi ni l bt u t thy
T Mn. S l trong lc ni chuyn v
mt cun sch ti nh nh thy xut
bn gim, thy khuyn ti nhiu iu
rt qu gi. i l trong khi vit vn
phi ch , ng cho s nh hߗng
ca c nhn mnh hoc min ca mnh sinh
trߗng hay ang sng ln t ci cn bn
ca vn ch߽ng ch ngha. ng cu
i thoi ln t dng vn. Chng hn nh
trong i thoi c th dng ch "biu,"
"... biu anh lm gip em ci ny ti sao anh
khng lm?," th d nh vy. Nhng, ch
"biu" khng th s dng trong dng vn, v
n ng chm vi ch "bo" cn bn ca
ngn ng Vit, ting ni chung cho c ba Min,
cho ton qun ton dn, cho quc gia ln cng
sn. Ri c th hn thy ni rng cun
sch ca H nh Nghim b nhng
"th c" ca nh Vn Ngh sa cha rt
nhiu v li a ph߽ng tr߾c khi
in. Thy cng cho bit chnh Kit Tn cng
mc phi li ny (nhng chng bit c
"b" sa hay khng?). Ti git mnh, bn
hi thm s phn ca ti, s phn ca
Mt жi Ь Hc
. Khng bit thy
"nnh" ti im no, chng l ti sp
Vo Thin
chng, m thy ni ngay rng
"cha thy." Ti mng thm vy thi ch
ti khng tin li thy u, lm g mt
cy bt min Nam trt tr nh ti li
khng phm li ny!
Nhng ci "kh nn" ca ti khng nm ti
, m ch thy T Mn c lng
thm hi v vic pht hnh cun sch ca
ti. Tnh thit, ti khoe "hnh nh kh quan
lm, Nguyn Hu Ngha cho bit nh
vy." Nhng thy lm ti bun hiu ngay
sau . Thy bo "vy , bn ny sch
ca anh pht hnh chm lm." Thi cht
ri, khng bun hiu sao c khi m sch
bn khng chy Cali, mt trung tm vn ha
vn hc ln nht hi ngoi!
Ri c l kip tr߾c ti kho tu, cn duyn
nhn qu ca ti chc cng c vung trn,
cho nn ti khng thm than tri trch t chi
ht, m ti than th vi anh bn n anh, rng
"sch ca thng em bn qua anh i, iu
ny chc phi dp ngh..." Chng bit anh
c s ti dp ngh hoc i ngh nhy
ra lo lm giu thit nh ti ni hay khng, anh
bn khuyn ti vi cu v tng cho ti mt
o ba h mng: Hng... o V߽ng phi
lm nh vy nh vy. Ti lin lm theo,
ng nh li cn dn: gi my cho gi.
Ngy anh Bi Bo Trc gi in thoi cho ti trong
s ti rt ngc nhin v hi hp. Ngc
nhin v hi hp y khng phi ch v nghe
t cnh lm vic i VOA. Hoc l quan
im lm vic khch quan ca anh i vi
cc tc gi, ng߶i mi ni hay k ang
chm. Cng nh quan im lm vic c
lp ca anh t ra trn bnh din nh xut
bn, ci ang hng thnh v ci sp sp
tim. V kinh nghim c nm ba quyn sch
mi tm c mt cun cn phi
im..., (cng nn bit tnh anh Trc nh
ni chuyn in thoi theo kiu mt khng
chu ngh). M l s ngc nhin v hi hp
v thn phn ca ti, ca a con tinh thn
ca ti. Anh cho bit anh mua v c sch
ca ti ri v c ch߽ng trnh ni v n
vo trung tun thng t ti. Ti t kt
lun sung, nh vy mnh vit cng u
n ni t, ch ti mnh khng bit
cch bn sch ca mnh thi. Ha ra cu chm
ngn ny ca M cng ch l lm:
It takes
a foul to paint a picture, but it takes a wiser man to sell
it
. C l s pht hnh khng thnh cng v
s qung co khng ng ch ng
mc? i, ch ngha vn ch߽ng m em
t k bn vn th߽ng mi nghe
ra n r tin lm sao, r nh bo vy.
Cui tun gio s Nguyn Ngc Bch, mi
bay v t Chicago, li gi in thoi cho ti
cho bit anh nhn c sch tng v
c nh mi ti v th Hoa Thnh Яn
chi. Ь lun th gp bn b vn ngh s
trong vng nhn dp anh t chc bui thuyt
trnh v vn hc, vi thuyt trnh vin l
anh Nguyn Hng Quc t bn Php sang. Ы
ti v cng l ta sch ca anh Quc:
Tm
Hiu Ngh Thut Th Vit Nam
. Ti tr
li anh rng ti sp xp, ri nu
ln c ti s cho anh hay. Tht ra ti khng
mun mnh lm ci bng m tr߾c mt
ng߶i d trong t߽ng lai s l mt nhn
ti ln cho vn hc Vit Nam. Nhng, cui
cng hai v chng ti quyt nh cng i
v ti bit y l dp tt nht
ti c th gp ht mt ln cc anh
ch em trong Vn Bt Min ng Hoa K. Ti
khng th b l c hi bng vng ny
c.
Sau khong 6 gi li xe v 15 pht lc ߶ng
(quo v pha Ty theo exit ch qua vng Springfield
t xa l I-95 theo mn Nam i ln), ti tm
c nh anh ch Bch. Ng߶i ra ca n
ti ti khng phi l ng b ch nh mi
l l. Qua vi cu cho hi ti bit ngay ng߶i
mnh ang tay bt mt mng l ng߶i hin
(hin nhn) t Paris, v anh Quc n
y t ngy hm tr߾c. Ti ti ko nhau
vo phng khch ni chuyn. Mt lc sau ch Bch
mi ra hi thm v li mt ht tr
vo trong ... makeup. Nh vy k ra ng߶i
bn vn ngh u tin ti gp trong i
l anh chng tr tui ti hoa ny. V hi xa
khi cn qu nh, mc d ti c vi ln
gh bo qun Vn s 38 Phm Ng Lo (trong
c mt ln ti mc qun phc ti i
tin nhun bt), ti c gip mt vi mt
s anh em ti nhng ti khng r ai l
ai, k c Trn Phong Giao ang lm tng th k
ta son. Khng bit sao my ng nh vn hi
t ni v h hng vi ti qu x!
Ti thy Nguyn Hng Quc l ng߶i d
lm quen, d kt bn, d lm thn qua cch
thc ni chuyn ht sc l bnh dn v
ci m ca anh. Ti khng bit anh c mt
ci nhn t߽ng t ngc li cho ti ti hay
khng. Nu khng c nh vy th ti
cho ti ti qu! Anh cho bit qua
tn tht, tui tc v hon cnh gia nh
hin thi. Cng nh mt vi chi tit v
ni sinh trߗng, ni vt ln vi i
lc trߗng thnh v s hc hnh
t, v.v.. Nhng chi tit c nhn ny d
nhin ti khng c php tit l ra
y. Phn ti th d qu, ti tng anh
cun sch ca ti v i khi ni nh
ng : c i, vn l ng߶i m l, c
cuc i ti nm ht trong .
Ngay lc y c thn nhn ca anh Quc ti
thm. Nhng ng߶i ny ang sng ti Hoa K,
trong s c anh Tun, em b con ch bc vi anh
Quc n t New York. Anh Tun c mang theo mt
ci my quay phim cm tay quay phim video tape
cho anh Quc lm k nim chuyn ving thm
n߾c M ca anh. Chc chn mt trong
nhng minh tinh thng hng trong cun bng
l ti.
Anh Bch bn cng chuyn chc cn lu mi
v. Ch Bch a ti ti i vng vng xem
nh. Mt ci th vin th ng hn v u
u cng c k sch v sch, tng chnh
cng nh basement. Ni khng ngoa, hai ba chc ngn cun
th c. Xong, ch xung bp lm cm cho ti ti
n. Mn tht ram mn, mn tht xo vi u
dp (snow peas) v c ci trng, v mn canh chua tp
lt v nu vi u bp, khm v c
chua. Khc vi mn canh chua min Nam, mn canh chua
ny c mi s, c nhng tp s cht khc di
ba lng tay b v lm gia v. Anh Quc v
v chng ti n ngon ming lm, ni xin li,
khng bit v ch Bch lm mn n ngon hay l
v ti ti i bng.
Khong ba gi chiu th c anh Giang Hu Tuyn, ch
bo
Hoa Thnh Яn Vit Bo
, v anh Ng V߽ng
Toi, ch bo
Din n T Do
n chi. Ban
u ti tߗng hai anh ny ti chi khng thi
ai d h ti chi c mc ch. Lc h by ra
my thu bng cassette loi b ti ti mi chng
hng. Lm ci g y? Phng vn, h nh
phng vn anh Quc! Ti xin rt lui c trt
t v thy mnh khng hp vi ci ng
ny. Nhng hai anh Toi v Tuyn khng cho, bo l:
ti y th phi li y
... Anh Quc
yu cu ch xem y l bui hi tho v
th, tay t khi khi vy thi, ch ng cho
l mt cuc phng vn chnh thc. Nh vy
lu lu ti mi xa v mt vi iu cho ra
v tay t. By gi ng v th, ti mi
thy mnh tht s l mt ci bng ht
sc m tr߾c mt ti th c qu nhiu
ngn nh anh Quc. Trong bui ni chuyn khi
khi ny coi vy m c nhiu ci hay, nhng
ci hay m ngay c nhng ng߶i i d bui
thuyt trnh chnh thc ca anh ngy hm sau cng
khng c thߗng lm. Nh bn s thay
i chnh ca cng sn i vi nn vn
hc hin nay trong n߾c chng hn.!
Cuc hi tho ang i n phn kt thc
th cng va lc anh Bch v. Anh l mt tm
hn tr, hng say hot ng vi ting ni
im m v mi tc hoa rm. Ti xit
cht tay anh thn mt cho hi. Nhng, cng tc
chnh by gi l gp rt chun b mi th
cho bui i hi qun hng, vn ho thi b
ngay ti hm . Mn n chnh s khng l b
thui m l tht b (tender loin?) ߾p ng v h߽ng
(ca i Hn pha ch?) n߾ng than (charcoal) ngoi
tri. C l bit c anh Quc v v chng
ti n nn sau nhiu ngy lin tip ma dm
gi bc, ng tri th߽ng tnh thߗng cho Hoa
Thnh Яn hai ngy nng m cui tun rt
thch hp cho vic n߾ng barbecue. Mn ph th
c bnh cun Bc nhn tht, vi c hnh
thi mng chin vng nh tm chy ri ln
mt. Thm mn ch la v rau ci t߽i n
sng nh cn ty, carrot, c chua, olive. Уc
bit c ni canh chua n vi bn rau sng,
lc no nh cng sn sng trn lo than, n di
hn nh n bn riu...
Trong gii cm bt ti a ph߽ng, ng߶i ti
gp tr߾c tin l ch Tr߽ng Anh Thy, i cng
vi phu qun l anh Long. Ch Bch vn v gii
thiu "y ch Thy y, i gii i,
ng߶i ta cn l mt nh th y, thi s
y."
Ti cho ch
Ti thy ch p v hin
vy cn c nt rui duyn d߾i cm
Ri tt c chng ti cng i xung basement
l ch s nhp tic, v sp n gi
thin h r nhau ko n. Dn k l su gi,
nhng by gi by gi hn, gi Vit
Nam vn l gi dy thung. Ng߶i n k
ch Thy cng l mt nh th, ng thi l
mt nh vn: Phan Tn Hi. Li hin, ni nng
chm ri ha nh. Ri ti gio s dy v
H Bu, to con o mo, nhng trn g߽ng mt
ti no thy ao kim, roi quyn g ca
Ty Sn u.
Ti phin anh ch Qunh Giao v D߽ng Ngc
Hon. Qua vi cu x giao ti thy ch Qunh Giao
c cch ni ca mt ng߶i qu phi,
khc hn vi anh Hon. Hnh nh ti thy c
iu g khng n, m thi cha tit
l by gi c, dnh , s tr
li vn ny. Tߗng l gp b nh
trong on ng߶i o trng, v ti c c
bi ca Qunh Giao trong mt s
L߾t
Sng
. Ai d ch cho bit ch cha h
vit cho bo Hi Qun bao gi lm ti... xi
l. Th ra c nhiu ng߶i ly trng bt
hiu Qunh Giao ca ch. Nhng nu ni dung bi
vit c lin quan n nhc th mi c th
l bi ca ch thi, ch ph thm cho ti
r. Anh Bch (tߗng ti khng bit) ni Qunh
Giao l ca s ni ting Si Gn tr߾c
y. Khng nh ni l c ln no
ti lm khn thnh gi nhn ch ang ht
trn sn khu hay khng, nhng by gi th ti
cm thy rt hn hnh c dp lm quen
v thy tn mt ng߶i ca s duyn dng
ny. Vn tr p nh thu no phi khng
anh ch em? Ti qu ch!
"Thy mt l ti bit ngay, ging ci hnh,"
mt cu ni vui nh ting chim su vng vng
bn tai ti, trong lc ti, anh Long, v anh Bu ang
ph n (ch khng phi n߾ng) my ming
tht chn ti ngoi patio. Ng߶i ph trch
n߾ng tht l Giang Hu Tuyn. Ti nh thm
ging ci hnh trn sch ca mnh th
ch ging ci hnh "the most wanted" th... "b
m" (nhy theo ging i bi ca ai y?). "Nh
vy ti on ch l...," "Nguyn th Hong
Bc," anh Bch ni thay ti. "Vy , rt hn
hnh c bit ch." Ti ngc nhin cng
phi v ch Hong Bc c nt mt d th߽ng
trong vc dng nh con mnh khnh. Ti trau i
vi ch vi cu x giao.
Cm da tht tr vo trong ti i tm b x ti,
may qu, nng ang ni chuyn vi ch Thy. Anh
Bch chun b mn gii thiu anh Quc v hai
a ti vi mi ng߶i. Khch kha lc ny
coi nh ti ng , ng cht c cn
phng rng. Ti ti bit qua anh Уng nh
Khit, ch nh sch
Th H
kim ph nhm
m nay. Anh Khit xng xo, bt thip ra pht,
vy m hi ra cng cn c thn. Ng V߽ng
Toi sau mn hi tho tay t xin php vt i c
cng chuyn ring, chc v nng b x, cng
tr li. Anh Bi Bo Trc th d nhn ra
lm v anh cao hn ai ht. Nhng cy trc ny hi
mp v nhng l trc u cnh li qun v
di t nhin nh Trn vn Trch vy. Ri
Hong Xun Sn, hin lnh v bnh dn hn ci
hnh trong tp
Vin Ph
nhiu (ci hnh ny
trng va gi va
mean
). Ri n Ngc Dng
vi mi tc trng nhiu hn en. L ra ti
phi gi Ngc Dng bng bc v anh cng thi
vi Mai Tho (ti vn gi ng V Phin, ng
Mai Tho bng bc), nhng thy ln nh ai cng
gi Ngc Dng bng anh nn ti cng gi anh bng
anh lun. Ngc Dng t ni. Ch c Nguyn Mnh
Hng l khng c mt im g c sc
ngoi ci dng dp nh con, tp riu, vy m l
cng thn rt ln trong vng. V khng c anh
th khng c tr߶ng i hc George Mason. M
khng c tr߶ng i hc George Mason th khng
c ci trung tm ra mt sch khang trang, sang trng
cho dn cm bt. Dn cm bt khng nhng
min ng, Canada m lun c min Ty
Hoa K na.
Ri thm mt nhm va ti mun: v chng
anh Tr߽ng Hng Sn, v chng chuyn vin tin
tc i VOA Nguyn Thin n (em ca i t Nguyn
vn nh, tham mu trߗng di hn ca Hi Qun),
v nhc s p trai, tr tui Trn Lng Minh...
Li dng lc anh ch em ng , ti lm mt
pht ra mt sch khng kn khng trng. Ti mang
c thng sch ra k tng tng ng߶i, tng
lun my a chu con anh Tr߽ng Hng Sn
mc d ti n i tr tin. mang ting
Hng... o V߽ng th lu lu cng phi bit
xi giy Trn Hng o ch. Ti theo th
t do anh Bch sp t, hin nhin ng߶i
no coi nh ngi chiu cp iu mi c
tng tr߾c (by gi ti qun mt ai tip
theo ai), nhng ln ny qu khng c v nnh m
na. Ch c mt v nnh m l tr߶ng
hp ca anh D߽ng Ngc Hon thi. Thu i
nay ti mi vit bn ch "Mn tng anh
ch...," th anh Bch cho kin... "Qunh Giao v
D߽ng Ngc Hon." Ti phn trn " ni anh
ch th phi anh tr߾c ch mi hp
ch." Anh Bch ngn "khng c, khng
c... c phi Qunh Giao tr߾c,
khng ring g ch y m anh y vn thch
th hn." Cht ca t cho ng ru my,
qua bn ny khng cn l s mt na. Nu
vy, theo ti, phi vit li "Mn tng
ch anh..." Bi nh ti ni trn,
hnh nh c s khng n (hay l rt yn
n) gia hai v chng vn ngh s ny.
Trong lc m o, thng th߶ng vic ng
bn vn l
nhng s thc cn c
ni ra
. Ngt mt ni ch ton l phe ta
khng mi kh. Chnh anh Nguyn Hng Quc
cng tit l l nghe y hai l
tai. Cn ring ti th th thit chc cng
sp... ic. By gi du c ba u
su tay ti cng khng dm ni ra nhng chuyn
ny. Nhng chuyn m ng߶i trong lng hu
nh ai cng bit, ch c ti thn phn... ch
ngi y ging nn cha bit m thi. Khng
bit anh Nguyn Hng Quc th sao, ch tm
lng ca ti vn m ra nh t giy trng,
v y l ln... xung ni u i
ca ti. Trang giy ny nay nh mang nhng
dng ch, rt tic c nhng dng c bn
nhng dng trong, d phi ng bn b vc
no. c phi l nhng g lm nn
th ph, vn ch߽ng? C hay khng c mt dng
th vn khng trong khng c?
"Bi phng vn tr li trn
Lng Vn
hay
lm, nhng phe ng qu, nhc ton l dn
gc min Nam," ch Hong Bc "k" ti nh
vy. Ti bit l ch ch ni a vi
ti thi. Nhng c hay khng c mt s phe
ng trong vn ngh ch? Ti ngh l c, nhng
vi c nhn m thi, khng phi chnh vn
ch߽ng, thi ca. Trong vn ch߽ng, thi ca, theo ti ngh,
ng߶i cm bt u mun tin ti ci
khng c Trung Nam Bc, khng c Cha cng khng
c Pht..., ni chung l khng bin gii. Ti
nh i khi ti ni vi ch Hong Bc "ti
v ti cha bit ch nn cha dm nhc n
ch thi, s ch phin bt t..." Bit
u sau khi c bi ny li c ng߶i chng
khiu ni ti rng "khi rng m khng bnh my
o
lp lp ph sa
ca mnh, ai li da hi
my m ni ging cay x nh bn b..., cu
no cu ny c "un point final" bng... "nh,
nh." Thy cha ch Hong Bc, ln sau
ch lm n ng c k tui na nh. Nhng
thc s ti nh ch Hong Bc mt
ch khc tuyt vi hn. S l ti k,
st qu thnh hn, tai ch v rt thit tnh
hi "c phi ch sinh nm 1942 hn?," ch nh i
guc trong bng ti hi li lin "b tui khai
gian h?" Cho ti by gi ti khng bit phi
khen ch Hong Bc gia p vi tr ci no
tr߾c h. M thi, ti s b con hiu
lm "ch ch em em" (ti tui ti nh hn b
thi nghen) ni mi "thnh c rem n߾c da,"
nn xin ngng b Hong Bc y i. Nhng
tr߾c khi ngng th ti cng vi tri b x
ti ng kim duyt on ny.
Gi tm tnh c nhn l t coi nh chm dt
khi ch Hong Bc (li b na) dm nhy ra lm
thin s i mt vng pht bnh thnh cho tng
ng߶i (Moravian cookies, loi bnh nh nh bnh bo
Bng ca Bnh D߽ng, mng nh bnh trng Thnh ca
Nha Trang, ch c bn ti tiu bang North Carolina do ti
ti mang ln t nh). V tip theo l ch߽ng
trnh vn ngh b ti do anh Bch khi x߾ng.
Ch Qunh Giao c mi ng߶i ng mi
ln ht tr߾c. Ch bt u bng mt bi
th ca Thanh Tm Tuyn do Phm nh Ch߽ng ph
nhc, bi g nh? , bi
m Mu Hng
,
mt on th trch trong
Bi Ca Ngi Tnh Yu
th phi. Vi mt ging ca thnh phng nh vy
v vi li m d߽ng cm nh vy chng
trch ti sao ch c ci nhn ln. Hnh nh trong
ti ngoi s khen ngi ra cn c lng mn
phc. V tay v bis, bis l chuyn ߽ng
nhin. Ch ht cho anh ch em nghe tip bi "K
Nim," ch t lm cho lng ng߶i thm v߽ng
vn. K n l anh Trn Lng Minh vi
mt bi do chnh anh ph nhc t th ca mt
ng߶i bn. Mc d s tr߶ng ca anh l
Ty ban cm nhng vi li m d߽ng cm
, theo ti, anh cng l l߾t lm. Tuy nhin,
c l khng mun ph tr߽ng ci s on ca
mnh (?) anh m n v ngm tip mt bi th,
bi
Tr V
(ch ti v nh anh Bch khng
c Ty ban cm?). Ri n lt cp song
ca Qunh Giao, D߽ng Ngc Hon ht bi rt c
bit chnh... v dy chng t thu b
v mi v. Bi ny hay, v tt nhin sau bao
nm dy d anh Hon ht b, ht ch rt
vng. Ъn phin anh Hong Xun Sn ca hai bi
vi s ph ha d߽ng cm ca ch Qunh
Giao. Phi ni l anh Sn ca rt c ging. Ti
y, ti nng ca cng nh ngm bt
u... xung dc. Anh Giang Hu Tuyn ngm
bi
Ti Thy Ti V
ca anh, ri anh Bch
ht mt bi na vi... vng bng ting
n. Nhng ngi sao sng chi k nh
... rng ht. Sang phn c th, ch c
thi, khi u l anh Bi Bo Trc vi bi
Li Gi Mt Mi Tnh 40
. Ri anh Phan
Tn Hi c tip th "tin chin" ca
mnh (ti v th "hu chin" ca anh nhiu qu
nn anh khng nh ni?). Bui hp mt chm
dt khi anh Nguyn Thin n t chi khng chu
lm g ht k c ca... vng c. V v
tri khuya qu khuya...
m hm v chng ti t tc nh
anh ch Bch, cn anh Nguyn Hng Quc i theo
my ng߶i b con. Уt lng xung gi߶ng
mi hay mt l c ng߶i.
Ngy hm sau, tra tr tra trt ti mi
a b x ra nh hng Si Gn Deli, nh
ha. Si Gn Deli l qun n c bit ca
cc bn vn ngh. Ni , c Ng V߽ng Toi
gi kt, c Hong Xun Sn chy bn. Giang Hu
Tuyn v mt ng߶i bn mi na mi quen
l Nguyn nh Hng ang... lm khch n
sng. Khng ngi ngng cht no ht, my anh
bn ca ti bn chuyn vn ngh vn gng,
sch v bo ch vang rn. Ti hi ngng
vi nhng thc khch ang ngi xung quanh,
h lom lom ng hai v chng ti qu chng. Kh
ni b x ca ti khng n c mn bn
c ca ng߶i Bc. Khng phi v ti ch
mn Bc, m s d khng n c l
ti v b ang mc, trng nh tuyt
t u n chn. L t m, c nng
b hai ba m vng vng ca n߾c st
c vng ln o. Rt cuc ti phi lnh trng
trch lm lng hai t. l c bo ng,
c phng m ti cng b vi m vng
vng ln o. Ti cng ang mc o trng. Mi
hay c n bn c c hay khng cng phi
coi ngy gi v la o qun.
Nguyn nh Hng cn tr, c thn nhng
tc bc khng thua g anh Ngc Dng. Hng thnh
tht, t nhin v rt d kt thn. Anh dm
lnh s mng lm ti x a v chng ti
i "tham quan" y . V theo kinh nghim cho bit,
c giao nhim v li xe cho mt "th a
th cng" l an ton nht. V chng ti rt
i ngc nhin thy khu th߽ng x Eden trn
i l Wilson khng khc g mt trung tm th߽ng
mi ring ca Vit Nam, trn x Vit Nam. Ton
l dn da vng, mt nu, mi tt, tc en dp
du nh ch Tt mc d by gi l ngy
l Phc Sinh. Ti gh vo nh sch
Th H
ca Уng nh Khit v nh sch
Alpha
ca
Trn Phng Linh Duyn. Ln u tin thy sch
mnh by bn tim sch, nm ng v tr
ca n, ti thc s ly lm hn hoan mn
nguyn. Ti la mua my cun sch v my
cun vn trong khi v ti la ht xon v
n trang. So hai th, r rng vn ch߽ng... hi
ngoi r... hn bo M nhiu.
Khng hn m gp, Nguyn Hng Quc cng m
vo my tim sch. V rt cuc, gn n
gi din thuyt, anh Quc nh Nguyn nh
Hng a ti tr߶ng i hc George Mason lun
cho khi lc ߶ng. B m em t i sau. Bit
gi Vit Nam vn l gi dy thung, mc d
y l bui ni chuyn chnh thc c giy
mi v thng bo cho tt c ng bo trong
vng, Hng vn th gi a ti ti tr
v ly xe v n ba n tra Si Gn
Deli. Ti ti n phng hi t ra cng cn
sm hn anh Ngc Dng v phu nhn. Ti ch cn
mt cht th gi tng sch cho anh
V nh v ch Nguyn th Thanh Bnh ri ngi
vo hng gh u (ti ti "c" anh Bch
xp ngi hng gh "danh d" cho tin vic
gii thiu).
Ni dung bi din thuyt ca Nguyn Hng Quc
th khng th ni ht ra y c, ch phi
c cun sch ca anh l tin nht. Nhng v
hnh thc th r rng anh khng thiu ci phong
cch din ging ca mt gio s i hc Vit
Nam. Ti khng bit phi c li cun
Ngh Thut Ni Tr߾c Cng Chng
ca
Nguyn Hin L bao nhiu ln na th mi
ni thao thao bt tuyt, khng cn giy t
nh anh. Bi vy s ti t nh n ln
khng bao gi c lm thy, ch c
lm hc tr thi, hc cho n c mt
i. C l anh Quc xi gi Vit Nam lm
ti Paris nn khng c gn dy thung, anh dng
li sau ng mt ting ng h
chuyn sang phn hi tho v tranh lun. Phn
ny ho hng khng km. V mt ln na
ti mn phc ti xoay s kho lo ca anh
Quc khi tr li nhng cu hi hi c
phn nng k.
Trong phn b tc thm v ci "ta" v ci "ti"
khc bit gia th tin chin v th cn
i ca anh Quc, anh V nh cho ti thy
anh c nhng nhn xt rt su sc v c ti
hng bin. Cn ch Nguyn th Thanh Bnh, nghe
vy ch khng thanh bnh cht no ht cho nhng
ai b ch cht vn. Ch Thanh Bnh tr p. By
gi ni ra cu ny ti ch s bn c
c߶i ti l dn nnh m thi, lm nh
h l nh vn n th phi tr p. Nhng
m ti ni thit. V ln ny khc vi
tr߶ng hp ch Hong Bc, ti khen ch Thanh
Bnh tr tr߾c p sau. Ci p ca ng߶i
n b bao gi cng rc ri qu i
thi. Ti thy ch p mi tc Sylvie Vartan
en mt . Rt tic nu ch
di thm t na th Thanh Bnh ca Xm Mi
ny c l s thnh Thy Trang (n ca s trong ban
nhc Lc Lng Уc Bit) nh th Ni ngy
xa, mt thi hp hn ti.
Well
,
c nnh m hay khng l anh Nguyn Hng Quc
kia, anh dm cho ch Nguyn th Thanh Bnh ln cao
hn thn tng th, Phm Thin Th, ca
ch. Theo anh Quc, th ca Phm Thin Th khng
c g mi l ht (xin dng li tp
еng Hoa Vng m thi).
Bui hi tho chm dt lc su gi
hn. V chng ti c l l ng߶i xa
nht phi v ngay trong m. Ti ch ni chuyn
vi anh V nh vi li ri phi quay ra lo
chuyn khc. "Cui thng ti anh phi ln y
d bui ra mt sch ca Thanh Bnh, anh khng ln
th lm sao lm bn vn vi Thanh Bnh
c." "Ь anh ch sp xp ri nu
thun tin th anh ch s ln" v ti tr
li thay cho ti. "Anh li xe hay ch li xe? Nhng
ch phi xi v cho nh i, ri ti nh ti
em chi... , c ng Mai Tho qua na , ng Mai
Tho vit ta sch cho anh phi khng?" Ti gt
u, "a, mnh chung mt s ph h?" "Anh c
quen anh Nguyn Mng Gic khng? Anh Gic so vi
ng Mai Tho..." y cht, li
nhng s tht
cn c ni ra...
Hai v chng ti phi vt gp v tri bn
ngoi ti, khng kp bt tay t gi
nhiu ng߶i. Vi su ting bng bnh
trn xa l, ti ti d tr s v n
nh lc mt gi khuya. Chng bit c nn
khai bnh ngh ngy hm sau khng? Trn ߶ng
i hai v chng ti ly lm thch th nhc
li nhng g xy ra trong hai ngy va
qua. Tu trung, tm thm tnh ca anh ch em
dnh cho anh Quc v hai a ti tht l su
m khng sao t ni. Ti bng c ci cm
gic nh ti ang thc s b߾c vo mt
i gia nh mi. By gi vi mt s
anh ch em y, v trong t߽ng lai vi tht
nhiu anh ch em khc khp cc ph߽ng
tri. Nhng ng߶i t nhin coi nhau nh
rut tht, chn tay th tc, mc d nhiu
ng߶i cha bit c mt mi, tnh tnh
nh th no. Nh nhng kha sinh ca mt kha
s quan chng hn, ng l huynh chi binh,
sng cht c nhau.
"Ch on coi em bao nhiu tui," v ti a
ngh. "Ti trng ch khong ba m߽i tr
li," ch Bch cho kin. "Cn ch Quc na,
ch on xem ch bao nhiu tui n." "Em ngh
ch khong hai m߽i lm." "Thi i, ch nnh
va va ch, ch hai m߽i lm tui lm
sao c con m߶i tm tui c." "Thit
m, trng ch tr c ..." Nhng cu ni
ny lm ti n l mi nhiu hn l
v ti. Ti bit v ti nhan sc d coi
bi vy ti hay "xch" i khoe. Ch kt ci
v ti t khi chu i chung vi... hong t
l lem ca mnh (ni vy ch ti no c
l lem cho lm phi khng?). S d v ti
khng chu i chung vi ti cng c nhiu l
do. Th nht l hp hnh u cng
vy, khi thuc m mt, cay x mt l ch
v ti khng thch (ch Bch chc cng chy
lng v ny lun). Th n l s b v
lc lng bn cnh nhng tm hn khng
nhng ln m cn nng v... vn ch߽ng
thi ph. Ti khng bit cc ng phu qun ca
cc vn ngh s phi n c cm thy nh
vy hay khng? Ti cho v ti qu. May l my
ch Hong Bc, Thanh Bnh, Tr߽ng Anh Thy, Qunh
Giao... c lng tm sn sc n. "Ch c
cm ngh nh th no khi c anh vit vn,"
ch Thanh Bnh hi v ti nh vy. "Th cng
hnh din ly vy thi..." v ti tr
li. Cu tr li ny c v khim tn
qu. Tht ra, trong tr߶ng hp ring ti
(khng bit c trng hp vi ai khc khng),
tm hn v ti r rng d phn,
nh hߗng n v lp lnh trn dng
"vn ch߽ng" (nu c gi l vn ch߽ng)
ca ti. Chnh v ti phn i v kim
duyt nhng on ti nh lm le lm mt
Kit Tn th hai. "Anh khng nn vit nh
vy," v ti ry. D nhin nhng on
Kit Tn ca ti khng l Kit Tn cho
nn mi b ci hu qu tht l tang th߽ng
. V c l chnh v th m mt vi
bn tm giao ch "vn ch߽ng" ca ti vit
hin qu. nh chu, mc d ti cha bit
ch hin y l i chiu vi
ch no: d, bo, trt ba, c n cn
, v.v. Min "hin" m c tip
tc vit l c ri. V t khi tr
li vi bt giy mc, hnh nh ti hay qun
nhng cng vic sn nh, sa nh, dn v߶n,
ct c, ra nh tm, chi cu tiu...
Nhng g ti ghi vi li y chng qua l
nhng pht s giao cng bng hu m thi, cho
nn nu c g thiu st, hin nhin c
ri, th ch mong anh ch em ngh tnh b qua
cho. C l ti cha tht s c thc
khuya nn chng bit m di. Nhng, iu
ti mong mi l ng ai v nhng dng ch
ny m t mnh bin th. Th hi nu
ct "tai mi hng" ca ch Hong Bc (danh xng
ring ca ch ), th than i Hong Bc cn
u l Hong Bc na.
Chuyn hnh h߽ng u i ca ti ߽ng
nhin l chuyn i thnh cng. Mc d trong
chuyn hnh h߽ng ny ti cha gp Pht
gp Cha, nhng t ra ti gp nhng
ng߶i bn hin khng nhng mang dng dp
tin phong o ct m cn cht cha nhng
tm hn v߽ng ln vt thot. C l ti
nn b ci am Winston-Salem ca ti th߶ng
xuyn xung ni hnh h߽ng, cho ngi bt ca
mnh c thm phn cht liu.
back to top
02. I LI V VN CHNG MIT VN*
NGUYN TN HNG
Tr߾c khi ln ߶ng i Washington D.C. vi
ngy, ti c anh Nguyn Ngc Bch in
thoi cho bit trong k ra mt quyn sch
Giai Thoi Hng
ca anh H Tr߶ng An, do
c s Cnh Nam ca T Hp Min ng xut
bn, nhim v ca ti l ni i li v
ci gi l
Vn ch߽ng Mit V߶n
.
Well
,
bit mnh khng th xut khu thnh th, xut bt
thnh vn, ri li khng c ci ti thao thao bt
tuyt ca mt thy gio dy hc tr nh phn ln
nhng nh vn nh th th߶ng c cho nn ti phi
chun b giy t tr߾c cho chc n.
Ti hi ly lm l v ti anh Bch
nu ln. Ti sao khng ni v
Vn ch߽ng
Mit Rung
m li ni v
Vn ch߽ng Mit
V߶n
. C l anh Bch cng nh mi ng߶i
chng ta y u b nh h߽ng bi cun sch
mang ta
Vn minh Mit V߶n
ca nh
vn Sn Nam chng? Nu ni n Vn ch߽ng
Mit V߶n l khng c ti ri a. Mit
V߶n, hai ting ny d߶ng nh ni ln ci phong
cnh ca Bn Tre, Vnh Long, Sa c, Cn
Th, v.v. ch khng phi ca M Tho, G Cng
cht no ht. V ni no ngay M Tho, G Cng
nm v Mit Rung. V nu ni chi tit hn
mt cht th rung cng c nhiu th rung
nh rung cao rung trng, rung g, rung
bn, rung ct, rung c, rung lc...
M Tho ngoi rung ra cn c bng. V theo
ti hiu bng l vng rung ngp n߾c quanh
nm, mun lm ma phi p b, p p
tho bt n߾c ra. Hai ch
v bng
ti
ngh c l xut pht t M Tho v nh ai cng
bit qun Cai Ly ca M Tho l ca ng i
vo аng Thp M߶i. Cng nn hiu cho
v
bng
y c ngha l theo Khng chin vo
thi chng Php cng nh theo Vit cng vo
thi Cng ha.
l M Tho, cn G Cng th sao y?
G Cng ngoi rung ra cn c bin. V theo nh
anh An ni trong tc phm
La Tiu Rung Bin
th bin l vng rung gn sng n߾c mn
(l l) rt hp vi la tiu, sc nu, np
than. im ny ti xin ph thm, bin
ng ra l rung lc. Lc mc cao v dy hn
la trong nhng thng khng lm ma. Mun dn
t lm ma, thng th߶ng ng߶i ta phi pht
lc rp xung bng ci phng, ri tr t
bng cuc ch khng phi bng cy. Khng c
tru no sc ko ci cy qua lp r lc n
cht xung t cn hn r da. Ъn ma
gt la xong, lc gc r va r xung v lc
cha kp mc l lc cng ln lm hang c
bin. l loi cng gi, ln bng ngn tay
ci ny, mu . Lc ny th dn bin mc
sc n cng, cng luc cng rang, cng n߾ng cng
kho, cng nu canh chua. V lm mm, thnh mm
cng. l min bin thuc lng аng Sn,
Ch Dinh, Ch Ging (ng Hu?) m ti c dp
bit qua ti v y l qu ngoi ca ti. Ti
khng tin anh An t chn ti nhng vng
ny. Vy m anh vit ln c, v ln c
trn mnh t nhng nhn vt rt i tnh
ng߶i trong ci cnh i na ch na qu
mi l hay. Anh lm ti bng dng thch ci loi
la tiu nho nh ht trn nhiu hn na.
Ri anh nhc ti nhng a danh quen thuc nh
Tn Nin ng, Tn Nin Ty, Vm Lng, Vnh Hu,
Vnh Li, Чp ng Canh. Nhng, rt tic mt
iu l hnh nh anh cha mt ln nhc n
bi bin G Cng, bi bin Tn Thnh. Tuy l bi
ct en nh bn nhng i khi cng c du khch xa
gn n tm, nh ti y chng hn. V cy
cu Long Chnh na. y l mt ci tn khng
th thiu trong tm t dn G Cng. Cng nh
cu Tr߶ng Tin i vi ng߶i Hu
vy. Mt im s xut nh v ph߽ng h߾ng
l t G Cng n Ch Go phi ni l
i
ln
thay v
i ra
.
Thc ra ton quyn truyn chng c g ln lao
u, ch l cu chuyn xoay quanh my mi duyn
tnh, my v g c߾i ca bn nm cp trai gi
ng qu. Nhng m rt li cun v rt khc
xa vi my mi duyn tnh, my v g c߾i rt
n o trong quyn
Hp Lu
. y, nhn
vt no mi tnh no d gp cnh o le, ngang
tri bui ban u, sau cng ri cng c mt
happy ending
trong khng kh an bnh, thanh
thn. im ln lao ca cun sch ha chng l
im gic ng, th pht quy y ca Pht ca mt
nhn vt chnh trong truyn. im ny lm quyn
sch c chiu su, c trit l sng. C l
chnh v vy m nh Vin Gic n hnh quyn
sch ny chng? Thi, n y qu v k nh
ti lc i. Khi khng m v tnh (hay c
), ti li bt ch߾c hnh ng ca anh V nh,
h m cnh ca cho qu v thy s s ci th
gii ca
La Tiu Rung Bin
, ci th
gii m ti lc vo trong say sa, thch
th. Ri cn
Ngt H߽ng Mt Ong
na chi,
ai c nhim v y nh cnh ca y?
B
gi tru
r thit di hi, cho in mt lc
nhng ba tc phm.
Tr li vn Vn ch߽ng Mit V߶n thay
v Mit Rung i. Khng bit ci tm l ca
cc anh ch em cm bt khc th sao, ch ti
th߶ng gp s bt an, bt n mi khi ai
bt ti a ra nhn xt ny hay ph bnh n v
ch ngha, vn ch߽ng. Tr߾c tin, ti thy
mnh c nng cn nng k g u m dm hunh
hoang trnh by nhng nhn xt bo m l
rt... ch quan ca mnh. V li ti khng mun
(hay cha mun?) mnh tr thnh nh ph bnh vn
hc. Mc d c nhiu ng߶i ni ph bnh tc
l sng tc, nhng ti khng khoi lm vo tnh
trng b sng tc kiu nh vy. Sng tc
mt bi m phi c hng chc cun sch, c
khi nhiu hn na, vi nhng ng߶i thiu kin
nhn nh ti th ng sng tc kiu ny c l
s߾ng hn, mt th gi hn. Bi vy
nu ti c iu g thiu st y, th xin
qu v cng cc anh ch em c t nhin b tc
hay tu chnh li vy.
Tr߾c ht ti phi t vn l sau nm
54, t n߾c b chia i, chng ta c mt nn
vn hc ring gi l Vn ch߽ng min Nam. Vn
ch߽ng min Nam l mt danh t dng i
chiu vi Vn ch߽ng min Bc, v nhp chung
vi Vn ch߽ng min Bc tr thnh Vn
ch߽ng Vit Nam trong thi ni chin Quc
Cng. Khi cn ni ai cng bit hai nn vn
ch߽ng Nam v Bc trong thi k ny khc nhau nh
th no.
Ri sau nm 75, giai on thng nht t n߾c
ni theo pha Cng sn v mt n߾c ni theo pha
chng ta, Vn ch߽ng Vit Nam cng c hai thnh
phn r rt: tm gi l Vn ch߽ng Hi ngoi v
Vn ch߽ng Quc ni. Mc d chng ta ch c
khong mt triu ri so vi su chc triu trong
x, nhng ti vn thy Vn ch߽ng Hi ngoi
phn thnh hn. Ng߶i vit mi cng ngy cng
nhiu v ai cng sc nt c.
By gi mi ti Vn ch߽ng Mit V߶n, ny gi
ti ti lc ߶ng nn i vng vo tam quc vy
thi ch khng phi lc u. Theo ti ngh
Vn ch߽ng Mit V߶n ch c trong Vn ch߽ng
min Nam ch khng c trong Vn ch߽ng min
Bc. L mt khuynh h߾ng vn ch߽ng r rt
trong Vn hc min Nam, Vn ch߽ng min Nam. Ъn
y, ti ngh ti phi nn nh ngha th no
l Vn ch߽ng Mit V߶n, v ti bit danh t
khng chuyn mn ny c th mi ng߶i hiu
mt . Theo ti, Vn ch߽ng Mit V߶n l
vn ch߽ng vit v ng qu min Nam Vit
Nam. Nu xt ng theo ngha ny th sau H
Biu Chnh, Phi Vn, Sn Nam, Bnh Nguyn
Lc... cho n by gi ti thy ch c hai
ng߶i vit thi, l anh H Tr߶ng An
(khng k
Hp Lu, Giai Thoi Hng
...)
v anh Nguyn c Lp (khng k
Kim
o
...), qua cc tp ch
Vn, Lng Vn,
Vn Hc
. Kit Tn, khng phi. V K
in, cng khng phi. Nguyn vn Sm, li
cng khng phi. Nh vy Vn ch߽ng Mit V߶n
phi ni ch l mt khuynh h߾ng nh (hay ln?)
trong ci ti tm gi hi di dng l Vn ch߽ng
vit theo vn phong min Nam.
Ti xin mng php ni s qua ci nhm ng߶i cm
bt ang vit vn theo li ny. Mc d khng
ai ch tr߽ng nhng ngi vit ca nhng ng߶i
trong nhm lun lun thm m hi h߾m min
Nam qua phong tc tp qun, cch n li ni. c
v l bit ngay. V ai cng cng nhn y l ci
nhm ang lm n o, ang gy ting vang trong nn
Vn ch߽ng Hi ngoi. L d nhin trong nhm ny
s ng߶i sinh trߗng trong gia nh c cha m l
ng߶i gc min Nam chim a s. Phm Thng,
Hunh Hu Cu, H Tr߶ng An, Kit Tn, V
K in, Nguyn vn Sm, V Hong, Nguyn
vn Ba, Ng Nguyn Dng, S Lim, Phan th Trng
Tuyn, Nguyn th Ngc Nhung, Cao Bnh Minh, Trn
th Kim Lan, Nguyn th Ngc Dim... v ti. Tuy
nhin, ci ln ranh bao quanh nhm ny rt l mong
manh v phi t nh lm mi nhn thy
c. V nhiu ng߶i khng sinh trߗng trong
gia nh gc min Nam nh Nguyn c Lp, Bi
Thanh Lim, V Ph߽ng Nam, Ngc Khi, Trn V,
Hong Du Thy... m vit vi ging vn ton min
Nam hay t ra cng nng vn phong hoc tm tnh
min Nam. Ngc li, c ng߶i gc Nam rc
nh Xun V, Ng Nguyn Dng... li i khi vit
sang ging vn min Bc. Bi vy nhn xt ny
ch c gi tr mt phn no thi. Khng ai cm
ng߶i cm bt lc vit ging ny, lc li i
sang ging khc.
Nhng ci nhm ti va nu trn lm ci g m
gi l n o hoc gy ting vang ch? B tc
phm ca h vit ra ton l nhng tc phm
ln khng sao? Thit ra u c phi vy, v
cng u c g gi l ln lao u. Ln hay
khng l s c gi thch c nhng tc
phm c vn phong min Nam ca h thi. Hnh
nh quan nim thߗng thc ca c gi, khng
ring g ng߶i Vit mnh m tt c trn th
gii u vy, thay i rt nhiu. Trong
thi bui in t chp nhong ngy hm nay,
th gi cn li sau gi lm vic rt l him
v qu bu, cho nn h ci g gn gng, mc
mc, d hiu, d cm thng th hin nhin d
c ng߶i c. Cn ci g gt mc, mi ng
v m ci u thy mt cm canh, phi
vn dng tr c, ba iu suy bn chuyn ngh
ri mi hiu ni th ni thit, phi c can
m lm c gi mi chu c tip.
Mc d gin d, chn thnh nhng tc phm ca
Vn nhm m nt vn phong min Nam ny khng phi
l khng c chiu su. Chnh ci chiu su
m tc phm ca h mang nhiu sc thi v
nhiu khuynh h߾ng khc nhau. Nh chng Cng
mt V K in, chng hn. Nh hn nhin cho
nhc xc ca mt Kit Tn, chng hn. Nh
thn qu y tnh ng߶i ca mt H Tr߶ng
An, chng hn. Nh va thn qu y tnh
ng߶i va chng Cng cho Cng qu c st
mt cc ca mt Nguyn c Lp, chng
hn. Nh trit l khong khng ca mt Nguyn
vn Sm chng hn. V cn nhiu th na...
Ni tm li Vn ch߽ng Mit V߶n, rng hn
mt cht l Vn ch߽ng vit theo vn phong min
Nam khng phi l th vn ch߽ng ch ni ln
ci qu ma, cc mch ca ng߶i dn qu, qua
li i thoi ca nhng nhn vt trong truyn
nh nhiu ng߶i lm tߗng, m chnh l th
vn ch߽ng vi nhng truyn ngn, truyn di,
v th thm m tnh ng߶i p nh ca dao.
Nguyn Hng Quc c ln ni vi ti rng:
Phn ln nhng cy bt vit vn hay by gi
li l nhng cy bt gc min Nam, vit vi
vn phong min Nam
. Chng bit mi ng߶i c
ng vi anh iu ny hay khng, nhng ti c
xin nhc li li ni ny thay li chm dt
bui ni chuyn nh hp v Vn ch߽ng Mit
V߶n ca ti ngy hm nay.
* Bi ni chuyn ti tr߶ng i hc George
Mason, th Hoa Thnh Яn, vo ngy 25-06-1989.
back to top
03. BT MCH NG LANG
NGUYN TN HNG
Ь "bi dng" cho ci u cng ngy cng l ln
ca ti, hng a ti i d i hi. Mt i hi dnh
ring cho cc chuyn nghip gia trong ngnh in ton.
The
Software Developer Conferences
, ci tn mi nghe rt xm tr
nh vy m thc ra ch l tn ca mt kha hc. C
thy dy ng hong. Mt trm phn trm khng phi l
i hi nh nhiu anh bn ca ti cng nh ti lm
tߗng. Th ra hng a ti i tu nghip. Ghi nhn v
hc hi thm nhng g ng߶i ta mi pht minh ph tr cho
UNIX Operating Systems (h thng my chy vi UNIX).
Hc hc hoi chn thy m! i, phm h bt ng߶i
ta lm mt iu g th ng߶i ta li khng thch. Ngay c
vic hc cng vy. C t nhin cho con ng߶i ta
t tm ti khm ph, nhiu khi ng߶i ta li b n b ng
m lo ly thn. Тng ny khc, phi lm mt ci g
c vi dng ghi v h s bnh im hng
nm. Bi vy ti cng cu mang mt cn bnh chung ca
my tn M lm cng s, sn sng v߾ng vo ci tm
trng "b dn p" rt th߶ng tnh mi khi "c"
xp ch nh i xa. Nht l v mn Bc, New Jersey chng
hn, v chui v thnh ph ln, Newark chng hn.
Ln ny chng bit hai ng߶i bn ng hnh ca ti, hai
thng M con rc ni Nam K Quc, c ngi my c gi Bc
li xe u nh cua inh hay khng m giao nhim v "qun l"
chic xe mid-size thu ca hng National cho ti. C l bn n
ngh rng ng߶i ta ai ai cng vy, h cng ln tui
th cng cn thn. Khng a no tin tߗng a
no ht th vic "giao khon" cho bc n anh c coi
l thng sch. Ti n u ng my anh chng mui
tiu nhiu khi cng u can khng v.
Ti cn thn phc ha ch߽ng trnh u x ca mnh
ngay t lc cha b߾c chn ln phi c kia. Nhiu ln
tr߾c y, tr tr߶ng hp i mt mnh chng ni lm
chi, mi khi i cng tc chung thnh mt nhm, ti th߶ng
hay m߾n ti x M khng l߽ng. t khi c hn hnh
i li thu, n l߽ng v nh ln ny. Bi vy, vi
ln duy nht ti c gi xe ny th ti g ti khng
bit x l.
Nhng x l ri xch xe chy i u?
Ti c moi mc trong tr nh coi c ai l thn bng quyn
thuc ca mnh trong ci vng d tp nhp m ti sp
ti hay khng? Ci vng c coi l cha hu ht cc
c quan quan trng ca Bell Laboratories, b c ca AT&T. Rt
tic, b con chng nhng khng c m bn b ni kh
cng tm khng ra. m em t, b bch xa xa th cng ch
lm ti thm con mt. i, ci cnh b v ni x
l qu ng߶i sao m kh vy!
Nhng ti bng lo ln mt tia sng. Hnh nh ng lang Ta
(hay Ty?), Bc s L vn Ln, hin c ng tiu bang
New Jersey? Ti bn check li vi ch l, ch bp v qu
thit, ng nh vy. Ti gi in thoi lin lc vi
anh ngay v anh cng hm h gi lin cho ti mt l no
l bn New Jersey, bn vng Trenton thnh ph anh
ang , v bn v tay ch r ߶ng no dn v
nh. Bn vn (khc vi bn dn) m khng st sng vi
bn vn th coi sao c. Nht l bit rnh nhau
trn mt bo, qua nhng bi vit c c cn
thn. Ti khoi qu.
Do y bc lang ta mi ni thi. Mi ng mt hai bi
ni v rau gip c v nhng o ba trn
Lng
Vn
. Nhng ng߶i gi lng lin bng ng lang
v ban bin tp ngay. Chng bng ti vit nhng my
nm tri, ri c in sch ti lng na, cun th hai
sp sa ni ui cun th nht, vy m ti no c
tn trong "danh sch cng tc" ni g n "ban bin tp
ch lc." Nhn i nhn li, "tn tui ni nh ni
m ca ti" hnh nh khng bao gi xut hin trong mt
ban bin tp ch lc ca mt t bo no ht. Ngh
cng bun. Bun y l bun cho my anh ch bn vn
ca ti thi, h hay phn nn gim ti trong th t hay
nhng lc ni chuyn in thoi, ch ring ti ti thch
c nh vy hn. Coi nh mnh c lp vi tt c
cc bo (ai d sau "b" dnh vo lia chia).
M ni n tt c cc bo lm chi cho n ln lao. Ch
cn ba t
Vn, Lng Vn, Vn Hc
l chuyn ni
ri.
Vn
khng c danh sch ban bin tp ch lc
(my nm u khng tnh). Ch c danh sch "trong s
ny."
Lng Vn
c mt ban bin tp ch lc v danh
sch gp bi gp tranh thay i th߶ng xuyn.
Vn
Hc
c mt ban ch bin cht cng vi mt nhm nh,
hnh nh khng bao gi thay i (thi Nguyn Mng Gic).
Th hi qu v bn vn thch my ng b ch bt, ch
bo hnh x quyn ca mnh theo kiu no y? L d
nhin, b nhn b bao t. Nhng im ng ni l c
nhiu ng߶i c tn trong ban bin tp ch lc, ch bin
m c nm khng c mt bi th sao gi l ch bin, ch
lc cho c?
Nhng bc lang ta chc phi c ci g d dn lm cho nn
mi m o o, pht c ging trng nho v ban
bin tp ch lc ca lng ta? Sao hay vy? Ь ri
coi! Phi n tn nh bt mch, ht cho bc ta mt thang
thuc th thit th mi bit bc ta phng hay vng.
Bi c d tnh tr߾c cho nn lc phi on b ba mt
Vit hai M ca ti p xung phi tr߶ng Newark th mt
tri cn nm trn cao. Nhng ri cho hm l ci hng
ni ui nhau ti quy thu xe ca hng National qu di.
Mt c ting ng h mi xong mc check out. Mt ting
ng h ti phi ng xp hng v ti lm ti x,
cn hai thng M c thong dong tm ch vng ngi ngh x
hi (tic l ti ny khng bit lm th). Coi b ci
ngh lm ti x n߾c no cng vy, khng kh my.
Bn ch dn li i t phi tr߶ng ra xa l d c r
rng cch my i na, lc trn ߶ng,
on the road
,
cng s b lng cng. Nht l cho nhng ai mi li ln
u tin mt phi tr߶ng xa l, mt thnh ph xa
l nh ti. vy chic Chevrolet hiu cao bi Beretta,
loi ng h digital mt trm phn du mi ngi v gh
li tߗng nh ngi v cockpit trn phi c, li cht my
ngay gia ߶ng mi ngt. m chy sau bp kn vi
ting m ti ri khng i ai bo sng hng ngang vt qua
mt v v. Phi bit m con gi M New Jersey chy xe
ngang hn cua inh nh ti ni trn. Lm ti cng
hi qu vi my ci nhn trng trng, lic hy.
Khng bit thng M con ngi bng tr߾c vi ti tt
nghip tr߶ng no m vn lm hoa tiu, navigator,
ca n d qu mng. Phi chi chuyn c n v tr߶ng
Hi qun hc thm vi kha cp tc tr߾c khi i th
ti ri. N ch s nng nng mt iu l l ti
lc ߶ng, chy tut qua bn New York th nguy. Lt v khu
Central Park, Harlem th cng thm khn kh na. Bi vy
lc n ng r tm tnh, mt ch i v New York v mt
ch i v Elizabeth, th n a ngh cho ti l c
i theo b n hong. Chng lt ra xa l 1 ti mi thy
trt ߶ng ry. V theo li ny ti ang chy v
h߾ng Nam. Ti bn phi tm ߶ng qunh u tr li.
Mi hay thnh ph Newark ny (m c l lun khp c tiu
bang New Jersey khng chng) cnh st khng cho quo tri. Mun
quo tri phi quo phi. Ri mi tm ߶ng bng qua
pha bn tri. Chu khng chu th thi, r ci x n
ngc i.
Bi lng qung ba ci v xe c, ߶ng x m lc ti ti
ti c hotel th mt tri ang t t ln. Nh nhem
ti. Th thi, khng cn th gi t cnh, t tnh
na. V c phng ring, ti gi lin cho bc lang ta,
bo ng cho nh bit l ti cha b n tan tnh trn my
bay. Chc anh cng st rut ch c in thoi ny v qu
gi hn n nhng hai ba ting.
Ti ln tay tnh nhm con ߶ng t hotel n nh ng
lang. Tm dm trn xa l 78 v h߾ng ng s bt gp
Garden State Parkway. M߶i hai dm trn Parkway ny v h߾ng
Nam th xn ngay v xa l 1. Thm ba chc dm trn xa l 1
na th ti Trenton. V chi ch c nm chc dm ߶ng
tr߶ng, khong mt gi li xe l cng. Ai d chy tri
khng khi nng, ti li b trc trc ln th hai,
khong ߶ng ba chc dm cht bt . Xa l g m hng
trm ci stop light, n xanh n nhp nhy t b.
Lc ti n Trenton th tri ti hn. Nhn hai bn
߶ng nh gch cng ging nh cy. Ti bt u theo bn
ch dn v tay sau khi bt v xa l 1 alternate (nu c gi
theo xa l 1 th i tut lut qua bn thnh ph Philadelphia
thuc tiu bang Pennsylvania). Sau su ci stop light, i thm
mt khong ngn na s thy tim Burger King nm bn
pha tay mt. Quo tri ngay ng t sp ti. Li quo
tri? Lut cm quo tri ca tiu bang c c p dng
cht ch ng n vng ny khng y? Nhng m hn
qu, phen ny ti rt t nhin nh mt ng߶i bn x,
mt th cng th a khng bng.
Nhng th cng th a tm nh khng ra. Ci s nh bng
nhin b nhy vt, cch khong. Hai bn vng ti vng lui
ch thy ming t trng, buc lng ti phi nhy xung
xe bm chung nh ng߶i M k bn, trnh ci note c ghi
a ch v phn trn:
- , cha ni c bit nh s ny nm u khng?
ng M sn sn c߶i h h, tr li:
- ߶ng ny khng phi l ߶ng Putnam ng i. ߶ng
k ka, i thm mt block na.
Hm, th ra vy. Li ti ban m, chng trch ai c...
Lc anh Ln v ti tay bt mt mng th cng dm n chn
gi ti. Anh mc o s mi trng di tay, qun en, chn
i giy hm ch trng c v ging nh mt ng hn
l mt Bc s. Vi khun mt trn, sng, nhng hin.
Dng ng߶i anh va tm, khng thp khng cao, cao hn ti
mt cht th c. Cng khng mp khng m, ch ln con
hn ti mt cht thi. Tc pha tr߾c trn bc trng,
phn cn li mui nhiu hn tiu... i khi thn hnh
b liu ca anh d߾i mt ti nh vy. Ai mun hiu r
hn th phi bit qua thn hnh mt mi ti nh th no ci
, ri mi so snh c.
- Ban m m tm nh trng phoc. Hay tht. M c i
lc khng?
Ci anh ny rc ri, khen mnh tm nh trng phoc, ri
li hi c i lc khng ngha l lm sao? Ti cng tr li
cho qua cu chuyn:
- D, nh anh d tm m. Cng khng n ni kh khn cho
lm. Ti c theo li cn dn ca anh m i th ti thi.
Anh v ti s vo bn n cnh phng khch. Trn bn by rnh
rang nhiu mn n chc ngui lnh t lu. Anh nh cu
con trai, c l l t, khong m߶i su m߶i by tui ang
coi tivi:
- Con con, con i luc cho b my ci trng vt ln ny
nh.
- Con khng bit luc u!
Ti hi ngc nhin vi cu ni c v hi thng thng
. Ri mi nh ra l c chng ny th lc mi qua M
nm 75 cng ch mi mt hai tui l cng. Cng ging nh
m con ca ti thi, nn ti hiu. May l anh chng ny
cn bit ni ting Vit. Ri nh tnh ng߶i Bc hay coi
trng con ci (vn hay gi con ci bng anh bng ch c m),
ti thy anh Ln lm ha:
- Th con v xoong mt t n߾c, th trng vt vo
v un cho n si ln... ang bn xem phim h? Thi, c
xem ht phim i ri hy luc.
Anh quay sang ti, tip lun:
- Anh Hng mun ung bia hay l lm ru mnh?
- D, ung bia c ri anh. Ti cn li xe v ߶ng
xa na.
- Ng li y ch v lm g trong m. Sng dy i
sm. Phng c ta lo ht ri m.
Ъn by gi ch Nhn, v anh Ln, mi b߾c ra. Trong
mt b b mu xanh nht c thu nhng bng hng nho
nh. Khng son phn sa son g ht. Ch c khun mt
tri soan, phc hu. Vi n߾c da trng mt. Tui
ch chc cng nm m߽i ngoi nhng nhan sc trng vn
cn mn m, cha thy np nhn v tr hn anh Ln nhiu.
Hay ch ti hnh bng ca ch n n chng? Ban m
m! Cng nh anh Ln, vc dng ca ch va ng߶i, khng
m khng mp. (Vit n on ny, ti nh hi anh
Ln c xong bi
Mt Ln Xung Ni
trn
Vn
c
in thoi hi ti nh vy: M my b anh t trong
c thit p nh vy hay khng? Ti ngh cng tc c߶i,
lm lc mnh ni thit hng ai tin. By gi anh Ln c
c nhng dng ch ny chc nh... hi run. Ti
bo ci p ca ng߶i n b bao gi cng rc ri.
M tht s, ti no c t thm t bt ai u, ch
thy sao ni vy thi).
im c bit hn na l ging ni ca ch. Khng phi
trong tro nh ting chim su, cng khng phi ro rt nh
ting sui reo, m ch nng nn, m p ca mt ging ni
min Nam. Ging Ci Mn, M Cy g g mc d ch cho
bit ch sinh trߗng mit v߶n Vnh Long. Nhng ging
ca anh Ln cn ngt ngo hn na:
- Em, em lm n luc cho anh my ci trng vt ln i.
Tnh cha? Cng gi cng tnh y ch! u cn phi cng
do cng dai! Th ra anh Ln coi vy m thuc nm lng
bi Khc Ht n Tnh ca Song H߽ng (li) v Xun Tin
(nhc).
i, tnh Bc duyn Nam, l duyn mun i ta
p xy. Tnh tnh tang, tang tnh, tang tnh tang
... M
cng l, chng nghe ai ca tng n nhng mi tnh "tnh
Nam duyn Bc" bao gi nh (chc phi ch Xun V)! Ring
chnh bn thn ti, ti c ln tm s vi mt ng߶i
bn Bc rng ti ht c߾i v Bc n my ln, anh
bn bn tng cho mt cu chong vng: "i gii i, thi
ng c tic r ng i. ng m khng ly c
v Bc l hn. ng m ly c n l ng tiu. i
ci th n b Bc, n chanh chua anh v n
thng chng kho lm c. C nh ti y m ti
cng cn khng li hung h g ng." Ci ny l ca
ng bn ti ni ch khng phi ti nghen. M c tht
nh vy hay khng y nhng c Bc k nho nh (m ti
c ln yu mun cht)? Ti chng lm sao bit c,
on tr߶ng ny ti cha c qua cu! M thi, cho ti stop
li y i. Vit ci iu ny hoi chc c ngy b b
con... da.
Lc ch Nhn em ht vt tr ra th anh Ln v ti thim
xc khng bit bao nhiu mn va mi hm nng li bng l
microwave. No l bnh hi tht n߾ng, lng heo b (khng
hiu cm mng t l no y) chm mm nm, tht b xo
rau cn bng ci. Ht vt ln km vi rau rm mui tiu
c l l mn cht. Anh Ln vui ming:
- Ci anh Hng ny coi vy m mn g cng n c ha.
Tri t, cng ca ch lm c bui tri dn ln i
khch, khch qu t ngn xa vn dm, m chng l ti
khng ng a ti. Ni no ngay, nhng mn thun ty
min Nam cng ang hp dn ti lm lm. cht, sao
tuyt nhin khng thy mt mn Bc no ht vy
c! L khng? Ai ni n b Nam khng bit "" chng
y? Ti tr li a hi:
- Ti my mn ny nhu bc qu phi khng anh?
M tr߾c khi k hip ng b bt rau ay, c pho
(quyt khng bt rau mung), lm qua gi sng, anh Ln
tng lt li bng t ch thin n nhng hai m߽i
nm c. Bi vy chuyn c t vua cha (anh Ln
rnh v vua Minh Mng nht) n dn gi (phong tc, tp
qun) anh u thm nhun. Anh c chn trong hi i hu
c Hu g g v anh em khoe vi ti my quyn
c san
Ting Sng H߽ng
. Tr߾c khi a cho ti
anh cn ni a mt cu:
- y ny, thy danh sch di sc ca my trm ng߶i
th߽ng Hu, nh Hu, sng cht vi Hu cha? Ai m
ng ti Hu l c m ny nhy ra n thua y!
Ti lt lt xem, thy hai trang ba trong dy c nhng
tn ca cc nhn vt tn tui ca chn thn kinh. Vn s,
thi s, ha s, nhc s, ca s, iu khc gia, hc
gi... th khi ni ri, nhng thn ho nhn s t߾ng t
cng c lit k hng hng lp lp trong na.
Ti cng a theo:
- Khip! Ai m dm ng ti my ng b hong tc!
Thy hai anh em ti bn qua chuyn vn ch߽ng ch ngha,
ch Nhn a kin "di " qua phng khch, ch lo
dn dp ng ch i ng sm. Tߗng chuyn g kh lm
ch chuyn ny th anh Ln bo ti c tnh kh nh ng߶i
H Ni, u vng li ni t߾ng.
Ri anh Ln mang ra mt l bo ch sch v bn tip.
Tp v ci cng ng Y s Hi ngoi ca anh. Cng t߽ng
t nh ti c cng ng Hi qun vy.
Ni San Y S
ca Hi Y S VN ti Canada bi v sc tch, in trn giy
t tin. Hi vin ton l dn hi ra bc khng m. Trn
t bo ny, anh Ln nhiu ln cho ng li nhng bi
tho lun vit bng ting Anh m anh c dp trnh by
tr߾c m ng khn thnh gi ngoi quc ti cc tr߶ng
i hc M. (Ti thch bi
Folk Medicine among the Southeast
Asia Refugees in the U.S.A., Risk, Benefits, and Uncertainties
.
Trong anh Ln c ni qua v vn "co gi," sc
(chng) thuc, v thuc vin nh thuc dng thai "bo
thi hon," thuc tr c "gii c hon"). M
sang tp ch
Vit Nam T Do
Cali, qua nm th
su, vi nhiu bi ca anh, vit d߾i nhiu bt hiu
khc nhau m ti khng tin ni ra y. (Ti thch lot
bi anh vit v Hn Mc T. V iu ny chng t rng
ngoi vic yu th, anh Ln cn l mt cy bnh th ti
t rt c o na). Ri ln ti bo Cha, bo
Cha... Nu ngc dng thi gian xa hn mt cht na,
anh cng c tc phm xut bn Vit Nam tr߾c 75,
quyn
Les Principes De Dontologie Me'dicale D'aprs L'ouvrage
Ng Tiu Vn p Y Thut (Dialogue Entre Le Pcheur t Le
Bucheron Sur La Me'decine) Du Nguyn nh Chiu
, nguyn bn
ting Php son chung vi gio s Nguyn nh Ct. Ъn
y, khi cn ni qu v cng bit anh Ln thng tho
c ba ngoi ng: Anh, Php, v ch Nho. Ni tm li,
anh Ln ni ting trn vn n tr߾c khi gia nhp
Lng Vn
, mt trong nhng t bo m by gi anh coi
l tr ct dn ht mi sng tc v .
Phm lm vic g phi c k ng hnh, ng ch h߾ng
cng nng an i ln nhau mi thy hng hi, ln tinh
thn. Nh ng߶i ny tung th c k kia hng trong mt
trn giao cu vy. ni ti, ti c mt b rt ln
vn ngh s gc min Nam, nam cng nh n, m ti hay
nhc n hoi tht mi ming. Th ni anh, anh cng
c mt nhm nh (hay ln?) chuyn v bin kho m anh sng
rt gn, rt thn. Nh cc hc gi Thi vn Kim,
Trn vn Tch...
gn
b gi tru
khng phi b n ng ngoy, cha
vi m khng nhiu th t ti dn v u mt m ca dao
v cu h min Nam. Cn gn ng lang ta khng phi b n
ng nghe, kim chch m ti cng c dp dn v u
nhiu cu ni rt c ngha ca ng߶i xa.
Qun t
thc bt cu bo c bt cu an
(trong Khng Hc ng
ca Phan Bi Chu phi khng ng lang?), i nh vy.
Cu ny nu c lun mt lo khng ngng ngh th thnh ra
phn ngha li ng߶i xa mun ni g. Phi hiu l "qun
t thc bt cu, bo (min no bao t thi), c bt cu,
an (min an nhn th th l c ri)." Bng nhin ti tm
gp c mt ng߶i c th b tc cho ci vn ling
ch ngha thiu ht qu trm trng ca ti th th hi lm
sao ti khng chu ng lang ta cho c.
- By gi ln y ti ch cho anh thy ch m chiu no
ti cng b v b con, mt mnh chui rc v , sng ht
mnh trong .
Ti lt tt theo anh leo ln cn gc xp (nh anh ct theo kiu
colonial, tng trn c nhng ca s ct tht ra ngoi nh
nhng ci lng cu). mt gian phng nh, ti bt gp
ci k sch v bn vit sng tc ca anh k gn ca
s. Nhng dng ch tung bay khp mun ph߽ng trong gi lng
xut pht t y? Lc ti cm thy hai anh em ti
gn gi nhau qu sc d ch mi gp nhau ln u
(ci cm gic ny ti cn nh mi n ngy hm nay). жi
ng߶i cm bt c my ln bit nhau trong tng ng
ngch. V trong phng c mi mt ci gh nn hai anh em
ngi bp xung sn gc tm s tip, bn cnh rng sch
ch Nho ti c khng c m vn thch. Mi n qu
na khuya...
- Thi tr qu ri anh i, ti phi v hotel ngh
ly sc.
- Ch khng ng li thit sao?
- Khng c u anh , ba ci n xanh n trn
߶ng s 1 n dm lm ti tr tu lm. V li ti cn
phi i chung vi bn M na. Thi ti v trong m
cho chc n.
Anh gom gp a cho ti mt s bo bn v mt l bn tho
em v nh c tr߾c m ln lt ti thy xut
hin hu ht trn cc bo sau ny. C qu nhau lm bn
mi a bn tho cho bn c phi khng? Ci th c
xem cun phim tr߾c khi em ra trnh chiu ngoi cng cng
cho qun chng ngh li cng mun vn khoi cm.
Lc chia tay d߾i s߽ng m lnh lnh, anh Ln cn ni
vi vi ti mt cu:
- Tic l thi gian ngn ngi qu. Ti cha kp hi qua
anh v k thut vit truyn ngn...
K thut vit truyn ngn? Mn i, c k thut k thit
g u anh, h t bt l c ngoy t tung (hoc h
t tay ln keyboard l c g lia chia, ni theo kiu by
gi), ti nh tr li anh nh vy nhng thi. (Gi,
c qua bi ny chc anh bit qua "ngh thut dng truyn"
ca ti n tin ti mc "siu vit" nh th no ri).
m hm ti v ti hotel cng n gn hai gi
sng. Qu cho mt cuc x l!
Ti cn New Jersey thm vi ngy na nhng khng c dp
no tr li thm anh. Ti bn lm ti x a hai tn M
i n, i nhu mi chiu. Cng nn bit qua New Jersey
l tiu bang m hai anh bn M ng xung ca ti hay gi l
"dry state," tiu bang hn hn kh cn. Mun ung bia,
ung ru phi t mua ly u mang vo, ch qun
n ch bit bn thc n thi. Tuy nhin, l tnh trng
vng vng nhng ni dn c ng c.
Mun thߗng thc trn vn ci khng kh ca qun nhu M
trong vng ny, ti ti phi i xa xa ra ngoi my thnh ph
nh. Nh qun b bt-tt
Arthur's
thnh ph Morris
Plains chng hn, cng l mt qun nn gh qua mt ln cho
bit. Ln u tin ti gi mt ming bt-tt nng
mt cn, 16 ounces ( y ch c hai loi 16 v 24 ounces).
Lc bi em ra mi thy ming bt-tt to ln dnh dng,
dy mt chng 2 lng tay. V chng bit c phi c
n߾ng bng la ngn hay khng m chy kht en kht .
Nhng, ci h߽ng v th tuyt, qu khng ch ch. Vi
gi 9 ng 99 xu ai cng ni ti ny khng n li bng
tht, m vt ti thin h bng bia, 2 ng mt chai th
phi. Thc khch lc no cng ng nght v n o hn
ci ch chm hm...
Bi trong mt m qu ngn, cho nn ti nghe mch ng lang
nhy ln xn ch c my dng vy thi. Ton l mch
ni. Cn nhng mch chm, nhng mch qui n g g
na nm su trong lp b bch cuc i ny ca ng
th ti khng ti no cm nhn c. Dnh phn cho
nhng ng lang ta thm nhun l tun hon trong Ng Tiu
Vn p Y Thut vy.
back to top
04. NI CHUYN VI "N EM"
NGUYN TN HNG
Ti c mt l n anh trong ngh vit lch gc min
Nam m ti khng mun nhc ti na, nhc hoi tht mc
c... ci l ming. Ch i khi no l Phm Thng,
Hunh Hu Cu, H Tr߶ng An, Kit Tn, V K in,
Nguyn vn Sm...
Do sau ny ti bt lin lc c vi anh L M H߽ng.
Cng l dn gc min Nam, nhng anh c nm bit mi tp
kt. Ь cng bng, ch ny ti ngh ti cng nn gt
ng Xun V, tc gi
߶ng i Khng Ъn
, qua mt
bn. Ti v ci ng ny... lai Bc K nhiu qu. Ton "ni
tt" cho dn cm bt gc Bc khng thi. Ch cn c mt
vi on ca
Vn Ngh S Min Bc Nh Ti Bit
th s
r. No l Xun Diu vi
Mt tri i ng sm
. No
l Nguyn (Bt) Tun vi
Cnh hoa mai trn b sng Nht
L
. No l Nguyn Bnh vi
Sang sng m
.
No l Nguyn Hng vi
Nm Si Gn
. No l Nguyn
Xun Khot vi
Lim trong ting chung nh th
... Phi
cng nhn m nh Xun V thit di hi. Mi mt vi nm
qua m hon tt mt hai ngn trang truyn ngn, truyn
di, hi k cha ro mc. Mt l sch thuc loi tt
n߾c lnh v mt Bc v ng v ang rm r xung
߶ng:
Con Ng߶i Vn Qu Nht, K Sng St, X߽ng
Trng Tr߶ng Sn, Thin ng Treo, nh Chp Trong
m
... l cha k
My Khc Rut Tm
, nhng
bc th nhn nh Trn vn Giu, Nguyn Ngc, Trn Bch
Тng, Lu Hu Ph߾c, Nguyn nh Thi... Bi vy V Huy
Quang c ni anh " l mt trong nhng nh vn c sc sng
tc mnh m nht ca hi ngoi t 75 n nay" th qu chng
sai. Nhng m, l d nhin, ti thch L M H߽ng qua
Nhng g ni, Vng m bng la, Gnh bu
rp
... hn, v c ci g m tha thit trong khung
cnh ng qu min Nam trong . V cng l tm
thn tnh m cng m anh gi cho ti qua giy ni in
thoi. Tuy ln tui nhng ging anh vn cn rn
rng, rn chc.
аng thi anh Nguyn Hu Chung tn bn Canada cng li
bt c nhp cu sang ti. B qua phn lm bo Vit
Nam, hi ngoi Nguyn Hu Chung hnh nh bt u nhy v
lng vi bi vit v cy Sa-K. Bi ny c sc n
ni, theo ti bit, ng V Phin cng c vit th khen anh.
Sau anh cng sm c
Chic Xe Honda Mu
v
gi tng cho
Lng Vn
. Chic xe ny cng mu m, ߾t
t lm. Ch s si nh vy. Bi nh anh cho bit, anh ch
vit lai rai, ti t thi. Ch ngha vn ch߽ng cha lm
vo x߽ng ty nh my anh em khc ca ti. Nhng, ci ng
gi Ba Tri ny (qu qun ca Nguyn Hu Chung Ba Tri m) cha
gi m lm cm. Thu i nay trong l th u
anh vit cho ti, anh ni rng anh t ti i hi
nm 68. Vy m anh i lm n anh ti, by t Hng ny
Hng n na ch... Phi bit dn u t ti i nm
68 l n em xa lc xa l ca ti, sau ti nhng bn nm
cp. Ti bn dng cho anh my li xp anh vo lp "li
n߾c i sau." Phi tay ci rt. Ъn chng gp anh H
Tr߶ng An, anh An cho bit Nguyn Hu Chung l bn hc cng
mt cp vi anh hi xa Nguyn nh Chiu. Thi cht
ri, r rng ng gi Ba Tri vit ln hai s 58 thnh ra hai
ch Mu Thn. Lm ti phi mt mn vit th nh chnh.
Nh vy ti quen thm hai ng anh bn qu h߽ng ng kh
(qu h߽ng ng khi l ni theo kiu cng sn). Khng
ng kh sao c cho nhng ng߶i cng cam lng b
x... da ra i? M r rng ci x ng kh ny c
bit ra lm vn nhn kim thi s. Ti t hi chng
bit n߾c da xim Bn Tre c ngt hn da xim Tam Quan,
Bng Sn hay khng m ging vn no xut pht t cng
u mt m, ngt lm vy? Nu bt phi k nhng ng߶i
ti quen bit th s s cng c L M H߽ng (qu lng
H߽ng M, qun M Cy (?)), nh th Hu Ph߽ng (tc c
Ph c Nguyn Hu Ch qu Trc Giang, tc gi bn
tp th
Lung Bin, Tm S Ng߶i i Bin, Neo Tui
Vng
, v
Tha H߽ng
), v Nguyn Hu Chung... bn nam,
ri thm Cao Bnh Minh v ba ch em Phan th Trong Tuyn,
Nguyn th Ngc Dim, Nguyn th Ngc Nhung (theo th
t ch em ng hong nghen)... bn n. Tm li, n
vn nhiu hn nam, bi vy hnh nh mt ln tr߾c
y ti c ni ci x sn xut "bn no" l x m thnh
d߽ng suy. (Khng ring g bn Quc gia m bn Cng sn
cng vy. Nguyn th Bnh cng vi tiu on Bch Thu
H th phi ng dn hn аng vn Cng ch).
Ri by gi nu em M Tho ra m so snh vi ci x Bn
Tre lng ging ca ti th thit ti ti thn ti, c n
thy r. Nhng nu ngc dng thi gian hi xa xa mt cht
th i chi vi bn n, bn ni ta cng c mt Phm
Cng Thin ly lng tn tui kia ch. M l ai lng
qung nh ti, cha thng thin m cng cha thuc trit,
ng v nhng "pho kinh mi" l s bt nhc u lun.
Cng nn hiu ci x Vnh Kim, Xoi Ht (Xoi Mt, Rch Gm
l tn gi vo thi Ty Sn-Gia Long (?)) cng l ni pht xut
nhiu nhn ti. Ch cn mi mt gia ph ca nhc s Trn
vn Trch l cng ly lm hnh din, thm ly ri. Ni
g th ni, ci x Bn Tre i vi M Tho cng ging nh
Cao Min i vi Vit Nam vy. Ng߶i anh em bn kia bc
Rch Miu mun ln Si Gn th bt buc phi chu php b߾c
k qua x (ch khng phi xc) M Tho ca ti thi. Tuy nhin,
chnh v vy hi xa ti v m bn c vn c ci th ni
r nhau i vo x Cha Thp (x Ng ba Thp th ng hn) thay
v ni r nhau i qua x Kin Ha.
Thi, hy b ci mit v߶n, mit rung, mit bng, mit
bin, mit trn, mit d߾i, mit trong, mit ngoi,
mit g g ca ng bng sng Cu Long i. Hy i
xa xa v h߾ng Nam mt cht tin n mt mit mi
na, l: mit rng. Nu c ng߶i khng thch "b"
gi nh vy th ti s h hi phn gii. Sa i li
my hi, chng hi ai ht. , ti gp thm b
ch Trn th Kim Lan. Lc ni chuyn in thoi ti c
tߗng ch l Bc K mi kh. Ging ni g m vo von,
trong vt mt mo nh ting... con gi.
Trong nh ting
gi thong qua
, m khng c c nn khng c
ting sui
mi sa na vi
. Ti chng ch cho bit ch l dn C
Mau, ch rut ca nh vn n hin sinh Trn th Nguyt
Hng, ti mi chng hng. T ha. Th ra ti b ung
n߾c mn sng Nm Cn, sng Trm Trm nhiu qu chng? Khi
cn ni thm ni bt lm chi cho mt cng, ti c bit
thy Trn th Kim Lan c nh
Vn Hc
a ln tn
chn tng my xanh. Vi lot truyn ngn rt i tnh
ng߶i. Tnh ng߶i y khng ring g gia cc cng
ng ng߶i Vit m lun c cng ng th gii. Sp
ra sch na ch. Tp truyn g?
Gi m
phi
khng ch?
i thi ri, ny gi ti li ni ti nhng bc n anh
n ch na ri. Qu a ߶ng, ma dn li?
bo mc c... ci l ming m c ni hoi, ni mi.
Phi ni chuyn vi n em thi! Ni chuyn vi n em?
By gi nhn xung ti mi thy ti c mt l "n em"
d th߽ng (pha n?), d mn (phi nam?) ng d
s. Ъn y ti cng xin qu v c gi cng nh bng
hu nn hiu l my ch n anh n ch n em ti dng
y ch c ngha trn ph߽ng din tui tc thi nghen.
Khng c ng chm g g ti vn ch߽ng ch ngha ht.
Ti nh liu, t li mnh ra lm ci mc thi gian
cho n c th t trn d߾i mt cht vy m. Bi ti
khng thch ci quan nim "h con vit vn hay hn cha th
con ln lm ng ni" trong lng vn. im ny nu ai
khng ng ci mc thi gian ca ti th cng d lm,
ti s bn li sau. Hoc gi iu chnh my hi, chng
thit cho ai ht. Ri nu bt phi lit k ra nhng n
em ca ti th thi... no l Lm Ho Dng, Nguyn vn Ba,
V Hong, V Nam, Ng Nguyn Dng, Trn vn Sanh, Ngn,
Nguyn L Hng Hng, S Lim... pha bn nam, cn v pha
bn n th hnh nh quanh i qun li cng ch c "bn con
chut da" ca x Bn Tre th phi.
Ti ngh ti phi ni chuyn vi bn n tr߾c,
lady
first
. Sang bn ny lu ri, lu lu cng nn hc thi
cho n b ln lm u tu phi khng cc ng my
ru? Xem th coi my b c ko ni con tu hay khng v
lun th coi ai mt y cho bit.
Cao Bnh Minh, nh vn n c ting vit bo nht hi
ngoi, vi li hnh vn sng ng, hm hp nng. Phn
ln cc nhn vt n th߶ng c tnh "du cn... ci" (ch
ca chnh ch) trong ng߶i. Nhng chnh l c im
ca Cao Bnh Minh, hnh nh cng du cn (trong vn ch߽ng) li
cng c nhiu ng߶i mn m. Trng cy si na ch,
k i ha c ng߶i li mong thnh s theo nh li n
i cng ha thnh th.
Thin h m߶i ph߽ng
ngt ng. K mong thnh c, k thnh s. Tn bay mt pht
chim by rt. Khoi ch cha t, b tiu th
. Th
Cung V. Tuy nhin, n khi cn vit cm ng th ngi
bt ca ch li lm cho bit bao nhiu ng߶i ri n߾c mt.
Nm 89 va qua ch ch cn hai truyn ngn ln
Ma Xun
Sau Lng
trn
Lng Vn
, v
ip Khc
trn
Vn
l n tin ri. Mc d ch cha c sch
nhng nhng sng tc c ߶ng nt ring ca ch t n
a ting tm Cao Bnh Minh ln rt cao. Ti c xi ch hoi
hy in cun sch u tay c "qu tng vi ch k ca
tc gi" vi ng߶i ta m ch c chn ch mi. Ni g
th ni, Cao Bnh Minh ngoi i qu khc hn vi Cao Bnh
Minh trong vn ch߽ng. Ci tnh du cn khng cn na m
nh߶ng ch cho nhng du dng d mn qua nhng li th
duyn dng mn m hn c ging ni ca... con gi Bc.
K n l tc gi
Ma H Mt Ni Khc
, Phan th Trng
Tuyn. Ch thuc l V Phin, do ng V Phin vit ta
tc phm u tay. Nh ng V Phin ni
truyn ca
ch Phan tht nhiu v. Ch vit v tm l ng߶i gi,
v cuc sng ca gii tr; ch vit v sinh hot x hi
bn nh, v i sinh vin du hc hi ngoi; ch vit v
chuyn tm tnh i n, li vit v nhng vn trit
l chnh tr
... V thm vo ci nhiu v , theo ti,
vn ca ch c phn c chiu su hn c, nu em so vi
cc bn cng qu, cng phi. Nh tnh qu h߽ng chng hn,
bng dng do dt trong tm hn ng߶i c n ni
Tߗng Nng Tin trong lc di hnh bn Thi Lan phi nh
mi
nhng m߽ng tm dy tm mt n߾c
vng M
Lng, qu ngoi ca ch. Vy m hnh nh nghe thy T
Mn ni sch ch pht hnh ch mc trung bnh th ti cng
chng hiu ti sao. Vi ti, khng bit ch c b nh
hߗng bi ci chiu su hay khng m ch ln su
d lm. Ch mt hai ln th cho ti ri mt tiu lun.
K nh dy chung t nay b ct t.
i vo th tr߾c khi vit vn c l l tr߶ng hp khc
bit ca Nguyn th Ngc Dim. Tp th nh loi con ung
(cha pht hnh, ch dnh ring cho bn b(?)) mang ta
Gnh Tnh Yu
l mt in hnh. Lc nhy qua vn trn
bo
Vn
, i t th gii o tߗng (nh
Xun
o
...) qua th gii hin thc (nh
Chuyn Ma H
...)
ch u gt hi c nhiu cm tnh v s ch
ca c gi. Sau ch li chuyn sang nhng dng ty bt
mang nng tnh cht th (nh
Ng߶i i Trn My, Tn
Gic Mng
...) cng l bay b߾m lm. Nhng theo ti,
nhng bi ty bt ny s hay hn nu ch b i nhng dng
ghi ch lm cm pha sau. i m thi, ti khng thm ni
nhiu v ch u. Ch ch c ci t... lm bing,
ch c vic vit th cho ti m phi i c ng߶i nhc
ch mi chu cm bt th phi bit.
Nguyn th Ngc Nhung, tc gi
m Ri Cng i Qua
,
thuc l Mai Tho, do ng Mai Tho ta tc phm u
tay. Nh ng Mai Tho ni
t mnh vo cng mt tm
nhn vi Nguyn th Ngc Nhung v i sng hin gi,
t n߾c v ging ni hin gi, trn nhng b xa
trn nhng b gn, ti ch thy l mt minh ha
ng v khng th khc. V s tht
... Vit nh
tht th bo m him c ng߶i lm c. Ring ti,
mc d ch din t tm l ng߶i khc phi rt hay, nh
trong
Li Thot
chng hn, nhng ti vn thy gn
gi vi ch hn qua nhng sng tc m nhn vt chnh l
phi n, nh trong
Cu Chuyn Ca Thnh Ph
. Хu
nm qua,
Trng V Qu M
ca ch trn
Vn Hc
mt ln na lm tnh ch em gia nhng ng߶i n
b c tui hi ngoi cng thm mn mi, gn b. C
ng߶i bn ni vi ti rng Nguyn th Ngc Nhung vit cng
ngy cng sc nt, khng hiu c ng nh vy chng? Nhng
mc sng tc ca ch vn mt mc sung mn. Sp ra tc
phm th hai na ch. Ta l g? Cho n by gi
ch cng cha cho ti bit c, ti v ch c i
nh chong chng. Hay l
Truyn Ngn Nguyn th Ngc
Nhung
vy? Ti hn hnh c ch dnh cho nhng
trang th di.
Ngoi "bn con chut da" thit khng cn cy bt n no
gc min Nam na sao? Ni vy ch khng phi vy, v do
sau ny ti c lm quen v kt thn vi mt "mi
bߗi." Bߗi Bin Ha chnh gc con nai vng. Ng߶i p
ny tuy nh con nhng "lm ln" lm: ch nhim bo Щp
Houston, Texas.
L Mt Chuyn i
l tc phm u
tay ca mi bߗi Trn Kim Vy, dy nhng 400 trang, trong
c y tnh yu, th hn, ghen tung... nh li qung
co. C li vit m mi Qunh Dao, anh H Tr߶ng An
cho bit i khi nh vy. Ring ti th "ng߶i p Thanh
tr" qu c ti bin s tht thnh... tiu thuyt.
By gi mi bt sang qua phi nam. Tr߾c ht l ting
th Lm Ho Dng. Cng mt nm sinh vi ti nhng c vn
k nh l... n em i cho tin. Khc vi cc bn vn
trong bt nhm min Nam, thng th߶ng phe ta h qu bt ngc
ln l vit vn tr߾c th tnh sau, anh li i ngc li,
thng vo th. L tc gi ca nhiu tp th, trong c
sng tc c s dng trong ch߽ng trnh dy Vit ng
c, th ti cng xin min lm bn v ti th ca tc
gi
Tc Em Di Em Ci Bng Hoa L
, mt tp th mi
na ca anh trong nm 89 va do
Lng Vn
xut bn. Ti
ch vit ring cho anh my dng:
Lm chng rng Sc Trng
Ho tm th chn ng bng
Dng thay s kh no ai snh
Bn Nguyn Tn Hng thn tng.
K n l Nguyn vn Ba (tc Thi Minh Kit, Bch
Mai,... sao lm bt hiu th!), tc gi
Lm Mai Lnh
N Gc Cu Cm Chu
. Hi cha bit anh ti c tߗng
anh i lnh Hi qun nh ti. Ti v nhiu nhn vt trong
truyn anh l lnh thy chnh tng. Anh li rnh cc hi
o, qun o, c lao, v hn trong vnh Rch Gi khng
km g cc ng ph trong vng. Ai d anh ch v li nhng
hnh nh ca bn b v lm sng li cuc i hi h
ca h. Mc sng tc ca Nguyn vn Ba lc no cng vng
mnh c l ti v "ng߶i nng khn sa ti" ca anh cn
l mt vn ti. Nh vn n Kim Anh. Trong nhm "mit
v߶n," duy nht ch c cp ny l c php i bin
c i, khng phi m ci nh nhng anh ch em khc. Nghe
u hai ng߶i sp sa ng trnh lng tuyn tp
Phn
n B
trong nm nay. Phn n B? Vy cn ci "S
n ng" th hai bn s tnh sao y?
V Hong th ti khng rnh v anh my, nhng bit ting
anh l ng߶i i tr߾c. Nhng nm u ca thp nin 80.
Nhng, hnh nh sau khi trnh cc tuyn tp
Mng Хu
Ma, Фt L, Trong Lng Cch Mng
(vit chung vi
Tߗng Nng Tin),
Gc B Bn Tri
..., th anh
vit chm li.
V Nam l tc gi ca "ng gi chng gy." Bi ny c ta
l
߶ng Cng
, nhng bn b c hay gi a l "ng
gi chng gy" v bc minh ha c o ca ha s Nguyn
Nht Tn. Trong nm qua anh c bi ni v
Qu H߽ng N߾c
Ngt
trong mc Xm C cng
Lng Vn
rt l qu
h߽ng, rt l xm c. Nhng phi i n
Chic L
Gia Dng
trn
Vn
, chng ta mi thy vn phong ca
anh rt l bay bng, l l߾t. Sao, tip theo tp truyn
Sau Ngy Tang
do nh Vin Gic bn Ty c xut bn
th anh s cho trnh lng quyn g na y?
By gi n tc gi hai tp truyn
Dng Ch Tm Tnh,
M߶i Hai Hoa Cc
, v truyn di mi pht hnh cui nm
89
m
, Ng Nguyn Dng. V cng l ng߶i ch bin,
ch bt hai t
еc Lp
v
Mng Non
bn Ty c.
Sao m nhiu ngh! Truyn ca anh hu nh truyn no cng
hp dn, gay cn, li cun. Nhng vi ring ti, ti hi
b ngp th vi nhng on khng phi l... trn trung,
m l i khi anh hay "lm ty khn," ph tr߽ng kin thc
ca mnh v hoa, v nhc, v o cin... (hay ch ti v
kin thc ca ti v ci ng ny nng cn qu nn khng cm
c chng (?)). Do sau ny anh c chuyn h߾ng sng
tc ca anh v pha c tnh dc, c ng tnh luyn i.
Tuy nhin, cho cnh i tht s bn ngoi bt... trn
tc, thnh thong anh cn nm nm ci cht v Thin v vn
ch߽ng na. Nhn chung, trong bt nhm min Nam, Ng Nguyn
Dng c l l ng߶i c nhiu trin vng i tht xa, tht
ti. Nh ti vit rt khe, rt di hi. C th
ni ch sau Xun V L M H߽ng v H Tr߶ng An thi. Nm
ny nh trnh lng my tc phm na n?
Ri n Ngn. Cng l dn "mit v߶n," Sa c, nhng
t ng߶i mun tm n anh. Theo ti ngh, ch ti v ci
bt hiu c phn "mp m nh ln con en" theo kiu Diu
Tn, Cao Bnh Minh. M ni no ngay, anh "gi gi" cng hay ra
pht ch. c cc bi
Hai ch em, i bin mt
mnh, L tru ho, Khung ca ma Xun, Kip no c yu
nhau, Phi tr߶ng, Chic thnh gi
, v gn y
Nh do
y nh by gi
th bit. Nhng ti thch bi
Ni
nh
hn, khng phi ti v nhn vt chnh l phi nam, m
bi ny c vit vi nhng cm xc chn tht, du
dng. Vi hn m߶i truyn ngn rt c nt trn
Vn
,
nu anh gom li in thnh sch th c mt tp truyn dy
cm ri nhng anh cng cha mng n vic ny. Vic anh
ang mng l nh vit my tung ci l߽ng th thit,
mc d khng bit bi bn nht mt, khng h bit ca nam ai,
nam xun, bnh bn, th phong nguyt... g g ro tri mi
l ng. Thi th c vit th i, coi c thnh mt H
Triu Hoa Phng th hai ni hay khng y!
Trn vn Sanh vit nhiu v i sng th gii hi
ngoi hn l v qu h߽ng Vit Nam. Anh thch dng "b"
thay "ba," "m" thay "m" nn lc c ln c v nh vn
Bc thi, ch tht ra c linh hn ln th phch ca bi
vit u l min Nam rc. im c bit l ti
ca anh th߶ng h߾ng v gii tr v cuc hi nhp vo
x hi mi bn ny.
K n l Nguyn L Hng Hng. Nh hn ti hn mt con
gip nhng vn anh rt l chng chc, rt l ng߶i ln.
Chnh ti, ti cng lm v iu ny tr߾c khi quen bit
th t vi anh. C mt im l l c nhiu iu trng
hp gia Nguyn L Hng Hng v ti. Tr߾c tin, Nguyn
L Hng Hng tn tht l Nguyn Tn Hng. Y chang nh ti,
t tn, h, cho n ch lt. Nhng anh hi chm chn,
nhy v lng l sau ti mt b߾c, cho nn phi chu php
nu ni ch t bt hiu. Ъn chng bit c L
Hng l tn ca ng߶i yu c ca anh (qua th ca Nguyn
Hu Ngha), b x ti li m nheo cho rng Nguyn Tn Hng
bn x Ha Lan coi b... cng v hn Nguyn Tn Hng bn
x M. K n, Nguyn L Hng Hng li thch sng
i hi h, thch i tu nh ti. Ch khc l ti i
tu chin cn anh th i tu bun. Ri mc d anh sinh
trߗng Rch Gi, nhng qu ni v qu ngoi u nm
trong qun Ch Go, M Tho, thuc hai x Q߽n Long v Bnh
Phc Nht cng li l ni chn nhau ct rn ca ti. Bit
u hi xa song thn ca anh v gia nh ba m ti kht
vch vi nhau cng khng bit chng (gi ch cn li hai b
b trn 70 tui). Trn b߾c ߶ng vn ngh, Nguyn
L Hng Hng do
Lng Vn
gii thiu, tuy nhin hin thi
bi ca anh thy xut hin trn nhiu mt bo. Va
ri, anh c bi
Th khng vit
rt sng thc trn
Vn Hc
, v li cnh i ni tri ca nhng "ng߶i
i bin thch nhn cnh hi u." Ti hi vng tc phm u
tay ca anh, cun
Dng Sng Sa M
sp sa trnh lng
nay mai, s c s tip n nng nhit ca c gi
bn ph߽ng.
C th ni S Lim l ng߶i tr tui nht trong nhng
ng߶i cm bt gc min Nam hin nay (sinh nm 1965, nu
c ai khng ng th c xin ln ting). S Lim nhy v
lng rt xut sc vi bi
Th߽ng Nh Mt T
trn
Lng Vn
. Mt hai bi sau , theo ti, anh vit hi
xung tay mt cht. Nhng by gi ly li phong ,
vi bi
425 Quan
trn
Vn
mi y chng hn. Li
cng di hi. Theo ti bit th anh hon tt v sp cho
in truyn di sau tp truyn ngn u tay giao cho
Lng
Vn
. R rng "h ph sinh h t." Nhng chng no bp
kn tin tin qua mt... ng gi (tiu thuyt gia S Trung)
y? Con hn cha l nh c ph߾c nghen!
By gi n nhng ai na y? Nhng ng߶i vit lch
gc min Nam? C l cn nhiu lm, khng sao k ht.
C nhiu ng߶i ti bit ting qua bi vit, bn b,
bng hu nhng cha c dp... lm quen nh Xun T߾c, Ha
Honh, Trn Trung Qun, Nguyn th Long An, Trn Long
H... Thi dnh khi khc vy.
Ri cn nhng bn vn gc Bc gc Trung thn thit ca
ti na chi? Li phi dnh cho mt dp khc na!
Trn y ch l mt ci nhn thong qua. Mi bn mt vi
dng, i khi dm ba ch. Trnh sao khi thiu st. Bit
bao nhiu sng tc nhng ch ni n mt vi bi. M no
trng u. Chng qua ch l nhng tm tnh, s giao cng
cc bn. C l ti khc vi hai anh Xun V v H Tr߶ng
An im l hai anh hay ni chuyn... nm xa, cn ti,
ti khoi ni chuyn by gi nn chc chn c nhiu iu
d lm ai ... khng chu, khng a. N, hy b qua i v
nghe y vi cu nhn nh:
i li ni chuyn vi "n em"
Nghip bt mau mau tr mnh ln
Ni gt theo n anh ch
V߶n vn h߽ng sc ngy mt thm.
back to top
05. VN V SONG TON
NGUYN TN HNG
Thy thin h n n ra mt sch ti cng nn. Th߶ng
th ng߶i ta lm cho tc phm u tay, mc ch ly
ting. Phn ti, cun u tay im lm tri qua nh cn
gi thong, th thi, lm cho cun u chn cng c.
L tt nhin ti ch mun nm qua mt ln cho bit mi
v vi ng߶i ta, ch ging trng pht c ci ni g
na, c ri. M nhng ai cha lm ln no th cng nn
ng bt ch߾c ti, ng tߗng vy m ham. i khi
cn phi t mt cu hi thit b nh vy: Hi i, c
phi lm
mt ln th tn ti gi, ng i n߾c mn
cho h n chn
khng y?
C s xut pht t bui ra mt sch ca anh H Tr߶ng An
u vo gia nm 89. Trong dp ny ti c ng gp s s
v ti
Vn ch߽ng Mit V߶n
. K nh ti
thnh cng cht cht i. V sau c ng߶i khen, c ting
vang nh li n. Cng vui. Bi vy ti mi bt bn,
lm ti.
Ti ng li vi anh Nguyn Ngc Bch v r tai vi cc anh
ch em trong Vn Bt Min ng rng sau ln ra mt sch ca
ch Thanh Bnh l ti phin ti. Nh qu v gip gim mt
tay nghen. M߶i ng߶i nh mt, ai ai cng sn lng, ai ai
cng khuyn khch. i khi:
- a, lm i. D m.
D thit. Coi nh xong, v mi ng߶i u ng
. Trn nguyn tc. Vic ln l phi c cun sch
ra mt hay khng mi l chuyn ng ni, ng bn. Hin
nhin chuyn ny l chuyn ca ring ti, ti phi
ch thn t ng ra lo liu ly. Anh ch em Min ng
khng xen v c.
Ti c mt quan h bnh th߶ng vi thy T Mn t
lu nn bit h thy ha l nh inh ng ct. Bit nh
vy nhng ti vn lo. Ti xc nhn, ti khng nh, ti
nhn mnh vi thy rng ln ny ti s lm ln. Ti s
ra mt sch. V thy lun lun m i tr li:
- Yn ch, yn ch.
- Nhng thy c bit chc ngy no sch s in xong
khng? Ti d tr vo gia thng 10 c c khng?
Thy t tn:
- c. Vo gia thng m߶i th tt lm. ng
tr sang thng 11, ri c tuyt, ng߶i ta lm bing
i. C gi bn xp ch qua y vo u thng 9 l
xong ngay. In c lu lm cng ch mt khong mt tun.
Ti lm ng nh li thy dn. Ri thay, v sn c
thng sch gi xung Port Arthur, Texas cho ng߶i bn, ti
gi lun xp bn tho cho thy theo ߶ng UPS (United Parcel
Services). Nhn vin kim sot quy hng thy a ch ca
ng߶i nhn ghi bng P.O. BOX lin khuyn co ti rng:
- C bit a ch t gia ca ng y khng? Nu khng
th phi ghi vo y s in thoi ca ng ta d
b lin lc!
Lm bing vit li ci tm bin lai mi, vi nhng su
dng ghi ni gi ni nhn, ti lt ba sau t bo
Vn
Hc
c cm theo tay, ghi vi s phn ngay trn gi hng.
inh ninh l m a th pht hng ca hng t nhn M cng
khng n ni kht khng m khng gii quyt c nhng
chuyn lnh knh nh vy.
i cui tun cho tn tin, ti gi thy T Mn
nh hi thy nhn c xp bn tho ca ti cha? Mu
ch mi ca ti design c p hay khng? Nhng mi hi cu
u th thy tr li:
- C thy tri trng g u. , Ti qun dn anh l
ng gi qua UPS. Ti ny khng chun v hp th ca nh
Bu in c. Ti n c gi in thoi nhn ti
n ly v ti c gh tt ngang qua mt ln, nhng
ti n tm cha ra, khng bit cun sch tht lc i
߶ng no.
- Vy th th hai ti check li vi UPS, coi n nm
u ri ti cho thy hay. Ti cn gi ci bin nhn y,
c s bo m ghi trn giy ng hong.
Qua ngy sau i lm trong s ti c gi in thoi khiu
ni vi UPS tht. Ch chng vi giy cho ng߶i
p, khng thy dung nhan nhng nghe c ting ni, g
g vo computer, th u giy bn kia c cu tr li:
- Sai a ch (bad address). gi phn v gi th (card)
thng bo ni nhn. ang ch ng߶i n lnh.
ng vi cha my ch sai a ch, ti ra thm nh vy! Sai
a ch m gi th thng bo c th cng gii? Ti
gt ngang:
- ng bn ca tao cho tao bit l n lnh ri nhng
ti n tm khng ra gi hng. My lm n check li ln
na coi. Tao gi ngy mt ti (second day air) m ba nay
hn mt tun. By gi my tnh sao y?
- Ь tao check vi thng xp ca tao coi c tin tc g
thm khng ri tao s gi li cho my hay. Nu da vo cc
d kin ghi nhn bi computer th tao ch bit c vy.
Ti cm ci bin lai c l߾t qua phn bo m. i
nu khng xc nhn tr gi ca gi hng th hng s
߽ng nhin tr ng hng cho kh ch 100 la nu gi
hng b tht lc. Hai hoc ba thng g g na sau
ngy gi. Ti cht nh l th߶ng th߶ng ti ch ghi
c 50 ng thi. By qu, khng ghi th c 100, by
t ghi u v lm chi by gi ch c hߗng c
phn na tin bi th߶ng. M ni cho ngay, tr߶ng
hp ny thit tnh 100 ng cng khng ng gi l bao
i vi ti, nu xp bn tho ca ti b mt thit.
Li i cui tun cho tn tin, ti gi thy T
Mn. Ti ch mi xng tn thi, cha hi cu no th
thy pht thanh tr߾c:
- Sao ku gi bn tho qua hi u thng m ti nay
cha thy g ht vy ng?
Ti qunh qung:
- Thi ri, ti UPS lm n trt tr ri. iu ny
ti phi lm gp mt bn th hai gi qua ngay cho thy mi
c. Bn kia c ti hay khng cng khng thnh vn .
- L l ln. C gi qua ߶ng con bay l chc n
hn. Khng cn phi gi ngy tr߾c ngy sau ti, hai ba
ngy ti cng c.
Qu l mt bi hc khn. Ch cn ng mt thng na l
sch s ra mt m by gi mi chuyn u ang l lng
gia tri. Anh Bch c hi ti sch in xong cha, ti
cng bo dn bo rng:
- Thy T Mn ha th anh khi phi lo.
Nhng, thit tnh ln ny ti ch s thy T Mn mang
ting tht ha l v ti. Anh Bch cn trch nh thm
mt cu:
- Th߶ng th c sch cm trong tay ri ng߶i ta mi
dm tnh chuyn ra mt, ti cng tߗng l anh c
sch ri.
Ti trn an anh Bch:
- Khng sao u anh, ch mt tun l in xong, thy
T Mn c ni vi ti nh vy.
Ь anh ch em trong Vn Bt Min ng hiu qua tc phm, ti
cng gi v anh Bch mt bn tho ging nh bn ti
gi qua thy T Mn, v cng cng mt ngy u thng 9.
Ch mong anh Bch c gp gp ri chuyn tay cho mi ng߶i.
Nhng, c l v im l l lng lng ni trn m anh Bch
cng cha quyt nh c ngy triu tp i hi Min
ng. Anh li bn nhiu vic qu, no l i hi Cng
ng ng߶i Vit Hi Ngoi, no l i hi Vn Bt Hi
Ngoi sp ti x C Phong.
Cho mi n ngy sp sa ln ߶ng i d i hi Vn
Bt, anh Bch mi c xong tc phm v t chc mt
bui hi tho chp nhong vi cc anh ch em Min ng
ly quyt nh chung, rng c ym tr cuc ra mt sch
ca ti hay khng. Sau anh Bch c in thoi cho ti bit:
- Tt c xong xui ht ri anh. Ngy cha nht 15
thng 10 ti l ngy N. Phng c tr߶ng i hc cng
c t cc gi ch sn. By gi cn nht l
anh phi tm ng߶i ng ra ni v tc gi v tc
phm. Phn ti th th no ti cng phi c i li
gii thiu i c߽ng v tnh hnh chung, sinh hot chung ca
Vn Bt Hi Ngoi cng nh Vn Bt Min ng ca mnh, nn
khng lo c chuyn cho anh. Anh c coi ai m anh cm
thy l ch thn tnh th nh h lm gip.
Nu ni l ch thn tnh th ti ch c hai ni, gia nh
anh Bch v gia nh ch Thanh Bnh. V hai v chng ti
c dp t tc . Tuy nhin, ti vn tr li
phn hai:
- Anh cng bit D.C. th ti ch quen thi ch cn
thn th chc cha thn vi ai ht. Th thit, ti coi ai
cng nh ai. Ch gp nhau mt hai ln, ni dm ba cu cho
hi, u c dp no tm s thu m u m bo l thn.
Nhng, ri ti s tm ng߶i ri ti cho anh hay.
Ni no ngay, ni chuyn vi anh Bch ti cng phi c n
mt cht. Khng dm gin ct, c߶i a. Khng phi
l v anh mi c bu vo chc ch tch Vn Bt Min
ng, m l v tnh anh c phn n hu nghim tc. Ti
li thch ba hoa chch che vi m nh tui hn mnh. Bi
vy ti kt vi ch Thanh Bnh. B g ch cng n ti
l n anh (v ln tui hn thi ch khng phi trong vn
ch߽ng ch ngha u nghen), nn ti cng khoi. Ti li
mun hc hi kinh nghim ch trong ln ra mt sch va
qua. Ti bn gi ch Thanh Bnh:
- Hello...
- Hello, Thanh Bnh phi hn Thanh Bnh?
- Anh Hng h?
- Sao m on hay d vy? Anh Hng y. Sao, i hp
Vn Bt Min ng v v ra mt sch ca anh c g vui
khng? Kt qu ra sao m khng thng bo cho anh g ht ro
tri vy. Phe ta lm n coi b bt bt lm ri nha.
- Thanh Bnh va nh gi anh y. Xong ht ri, mi
ng߶i u ng . Chc anh Bch ni cho anh bit
ri phi khng? Cng gay go lm !
Ti git mnh:
- Ci g m gay go?
- Ch anh khng bit tht sao? C ng߶i nu kin l
khng ng bo tr ra mt sch ca anh na . H ni
trong anh t my ng ln tm lum. H s b ng chm.
- G m t tm lum? H c sch ca anh cha ci
ch. Theo anh bit ch c mi mnh anh Bch c thi m,
cha h chuyn tay cho ai ht. Ngay c Thanh Bnh, Thanh Bnh
cng u c c phi khng?
- Th vy mi ni. Mi m h n l gh i anh
Hng i. Nhng m thng qua ht ri, a s thng
thiu s. T nhin by gi li ra ci v xt li
gi tr ca tc phm tr߾c khi c bo tr na ch.
Hi ch Hong Bc, ri n Thanh Bnh c ai ni ting no
u. H ra mt sch th anh ch em hp li, mi ng߶i
ng gp mt tay.
Ti chng hng. Th ra c iu trc tr m anh Bch
khng mun ni cho ti nghe. Thit tnh lc ti hi
phn vn, nn hay khng nn ra mt sch ln ny. Ti cn
th gi quyt nh m, nhng n... hai tun
ri c. Nhng ch Thanh Bnh tip lun (Thanh Bnh ni
chuyn in thoi l phi mt trm dm mt gi, hundred
miles per hour):
- By gi anh phi tm ng߶i ni v tc gi v tc phm
i. L ln ch khng kp na ri. Anh phi trc tip
ni chuyn thng vi ng߶i ta, khng c ai ng ra volunteer
my ci v ny u. Hi Thanh Bnh cng vy. Nh m cha
chc h lm. Anh c th nh anh Bch, anh V nh, anh
Bi Bo Trc... ng߶i no anh thy thch. Cn nht l
ng߶i ni v tc phm thi, cn ni v tc gi th ai ni
li khng c. M mun ni v tc phm th anh phi
gi tc phm ca anh cho ng߶i ta c ch. Tr qu ri.
Lm sao anh gi kp cho ng߶i ta y? M anh c mt extra
copy ging nh ca anh Bch khng? Hay l ni anh Bch a cho
ng߶i ta vy h?
Hai ln ra mt sch tr߾c ca ch Hong Bc v Thanh Bnh
ti u khng c d. Khng hc hi c mt kinh nghim
no ht. Ch c mi mt ln duy nht va ri ca anh An
th ti li khng ai ni ci g cho "b gi tru" mi
cht. Ch nh mang mng ch Tr߽ng Anh Thy, anh Ng V߽ng
Toi, anh Bi Bo Trc... ng߶i no cng ni tt cho anh An
ht thi, khng gii hn tc gi, tc phm g c (chc
ti lc ti khng mng n nhng chi tit lnh knh nhng
ln lao ny). Ti ngh:
- Anh thy nh vy.
- Anh thy sao?
- Anh ngh anh l ng߶i min Nam, vy anh phi tm mt
ng߶i min Bc v mt ng߶i min Trung ni v tc
gi v tc phm cho n hu. Min Nam m ln tng
bc min Nam th coi b khng ging ai.
- Cng c. Nhng anh chn ng߶i no cha?
- T t . Anh chn ri. Anh chn ch Thy ni v
tc gi v anh nh ni v tc phm. Thanh Bnh bit sao
khng?
- Sao?
- Khng nhng anh chn c mt ng߶i Bc v mt
ng߶i Trung, m anh cn chn c mt ng߶i n v mt
ng߶i nam na. C l hn?
- Nhng bit ch Thy v anh nh c chu khng? Anh nh
coi vy ch m kh tnh lm . Khng d g nh nh u
nghen.
- Th anh rng o b nh xem sao. Ai th anh khng bit,
ch anh nh th anh bit nh mn anh. Ln ri dn bn
khing gh chung vi nh, nh c ni Hng ny coi b lm
vic hp vi ti lm .
- Vy th anh nn lin lc gp vi ch Thy v anh nh
i. c hay khng c g cng c gi cho Thanh Bnh
hay vi. Phn Thanh Bnh Thanh Bnh lo ph vi ch Hng
my vn tip tn, tr n߾c, bnh tri vy. Ch Hng
ngy phi l nhn vt quan trng lm nha. Phu nhn ca
nh vn m. Hi Thanh Bnh ng x c gii thiu l phu
qun, anh y e d rt r lm sao. Thi Thanh Bnh ngng nghen,
ni lu qu tn tin in thoi cht. , m nh gi li
cho Thanh Bnh bit kt qu nha.
Ti lp tc gi in thoi cho anh nh. Anh cng rt
i ngc nhin l va mi nghe phong phanh v vic ra mt
sch ca ti. V
Ba m߽i nm tranh V nh
, anh phi
chun b xong xui u tr߾c nhng 6 thng. By gi
k cn bn ngy, lm sao gii quyt y. Ti bn k l
s tnh. N߾c rt th cng c n߾c rt nhng khng
phi li ti ti hon ton. Thi th a y na chi.
Hin nhin anh nh hiu tm s ca ti, thit tnh ti
khng c "chi p ng gi" nh anh ni a, cho nn anh mi
kt lun nh vy:
- Vn Trung Nam Bc cng nh nam vi n, theo ti,
ti thy chng c g l quan trng ht. im quan trng
l hy nh nhng ng߶i c lng st sng lo cho mnh. Thi
th c gi bn tho ln y cho ti xem ri hng
tnh sau.
K nh c mt mi. Ti quy tip ni chuyn vi
ch Thy. Li ca bi ca con c sng v n߾c. Rt
tic, ch Thy cho bit cui tun ra mt sch ca ti
ch khng c mt Th Hoa Thnh Яn. Ch phi i
sang x C Phong d i hi ca "Hi Bo Nguy Gip
Ng߶i Vt Bin" m ch va mi c bu lm Tng
Th K.
Nu gi ng theo nh ca ti th by gi tm u ra
mt cy bt n, ng߶i gc Bc, sng trong vng
D.C. y? Kh qu! Vy th phi nghe li anh nh,
tm mt ng߶i c lng st sng lo cho mnh l tt
hn ht. Ti nhm vo ch Thanh Bnh. c im th
nht ch l nh vn n. Cn Nam Trung Bc th cng rt
l hu. Ng߶i gc Hu, ln ln Nha Trang, sp
sa tt nghip S Phm Si Gn. Tm li l ch
lai tm lum. Tt. Bi tr߾c sau g ti cng phi gi
in thoi thng bo cho ch ci kt qu chy quanh nh v
ca ti, nn sn ti quy tip, lun th nh
ch gip mt tay. Ti thut s li t s v a ra cu
thm d:
- Hay l Thanh Bnh lo cho anh phn tc gi i. Phe ta bc
thm cho phe ta cng c m. Thanh Bnh m khng nhn th
chc anh ch c n߾c ku ch Hng b߾c ln din n thi.
Ti nghe ting ch hi ngp ngng:
- Thanh Bnh ni cho anh th cng c...
Ri ch bt u tng vn tc:
- y m cht, lm sao Thanh Bnh chun b cho kp. Thanh
Bnh phi c tc phm ca anh na ch. Anh c bn tho
gi lin cho Thanh Bnh khng? Hay l Thanh Bnh qua nh
anh Bch ly tin hn h? Nhng ri tm u ra tiu s
v qu trnh sng tc ca anh? , m Thanh Bnh c th da
vo bi phng vn ca anh trn bo
Lng Vn
. Vy th
cng khng sao.
- C sao vi khng sao ci g! D m. Ngy mai anh gi
gp ln Thanh Bnh mt bn copy na, ging nh anh gi
cho anh nh vy.
- M anh sao nh c anh nh hay vy ha. Anh nh
c ni sau khi lm cho ch Hong Bc th anh nh khng lm
cho ai na m. , m nh vy th anh nh ai v gim tm
bch ch߽ng gn bc g y?
- Ь anh nh anh nh v lun cho tin.
- Khng c u. Anh y t khi lm cho ai hai th ht.
Hi ch Hong Bc cng vy. Ch Hong Bc phi nh ng߶i
khc v gip v anh nh lo phn tc phm .
- Lc ni chuyn in thoi vi nh, Thanh Bnh bit
hn, anh vn nh iu ny. Nhng ang lo v tc phm m
ni ti chuyn v vi na e n trt ߶ng ry. Nhng
anh vit kho trong th, c giy trng mc en ng
hong th no anh nh cng nhn.
- Vy th mi vic k nh cng xong xui ht ri. Anh
Hng hay ha. Chuyn ny chc ng ng߶i ti d nghen.
Thanh Bnh s dn mt l bn ng߶i Nam gii thiu anh lun.
еc gi chn thnh y, mn m vn ti ca anh lm y.
- Thi i Thanh Bnh i, lm n trt vut nh vy m
bo ng vi khng ng. Anh s ba khng c ma no
ti mi qu.
- , c ch Hng khng? Cho Thanh Bnh ni chuyn vi
ch Hng mt cht coi.
- C y. Ch mt cht nghen.
Ti trao ci te'lphone cho b x. Nghe lm bm hai ng߶i ang
bn n y phc, trang sc, mc o di hay mc dress, eo
bng g, dy chuyn loi no. Ri sang phn tip tn, bnh
tri tr n߾c i ng. Nh ai gip mt tay y? Bn
vi ch Bch l vic tr߾c tin ri. Ch y rnh vic
ny, c th s r r my b bn quen vi ch.
Ti c phng theo phn s t vi ca ti nn ti bt u
n no ng k tr li. Tin vn long ong th hu vn
phi c an nhn m. Nhng ch c c my ngy thi
th tai ha li n. l lc b߾c qua thng 10, cn
cha y hai tun tr߾c khi ra mt sch. Ln ny khng
phi anh Bch m ch Thanh Bnh gi in thoi cho ti:
- Anh Hng h? Thi cht ri anh Hng i. Anh c tin
rng my t bo bn ca mnh khng ai ng tin qung co ra
mt sch cho anh ht trn . Sao my ng lm n k cc qu
vy h?
Ti bn tn bn nghi. Khng l c ng߶i mun ra tay hi
bn? Ti na a na tht vi Thanh Bnh:
- Thit hn c? Ti trc tip ni chuyn in
thoi vi my ng y v v ny m, ai cng ng ht,
khng l h qun li.
- Thit m. Thanh Bnh ang xem tng trang bo y. Khng
c. Khng c ch no ht, d trong mt gc kt i na.
Vy th mnh phi tnh lm sao y?
Thi, tht nh vy ri. Thanh Bnh qu quyt. Ti
lng ng߶i, cht trn trn te'lphone khng tr li c
cho ch ting no ht. Trong u ti nhiu cu hi vt
hin ra. Thit vy sao? Chng ai ngh tnh n ti,
v chng ti ht sao? K ha. H, k ha... Thy ti
im lng hi lu, Thanh Bnh tip lun:
- Hay l anh lm mt l qung co loi b߽m b߾m ca v
nhc gi ln cho Thanh Bnh, Thanh Bnh vi anh Hong mang
i dn cc tim n, tim sch, tim thc phm vy.
Anh bit lm typesetting m. Lm gp i anh, cn n߾c cn
tt m. Chng mt hai trm t l .
- Anh ngh b߾c ߶ng cng th cng cn c cch
thi. Nu mnh khng mun nhn quanh qut ch thy... ton
l ng߶i trong ban t chc. Nhng anh thit khng ng.
Lm ci iu ny tai ting khng ring g cho anh, m cho
c Vn Bt Min ng na ch. Ь anh bn li vi anh
Bch coi, nu xt ra khng cn thit th nn dp lun cho
ri.
- Khng c u anh. Phng c ng߶i ta dn
ri. Thanh Bnh cng gi ng Tc lo phn thu bng v
chp hnh cho anh. C tin hnh i. Bit u mnh
i ri b߽m b߾m qung co li thnh cng hn cng khng
bit chng. My ng nh bo khng lm trn bn phn ca
h th mnh cng khng trch h lm chi. Thanh Bnh ngh, nu
h s ng chm, h hi n chuyn lm n ca h th
thi, chuyn mnh mnh c lo. Anh Hng ngh sao?
- c ri, anh s lm gp hai trm bn b߽m b߾m
gi priority mail ln Thanh Bnh. Nh hai v chng Thanh Bnh
chu kh i dn gim cho anh nghen. Tuy nhin, chc anh s gi
lin cho anh Bch tham kho kin anh y v vic ny.
Kt qu th no th anh s gi cho Thanh Bnh hay sau.
Ni th ni vy thi ch ti khng gi. Phi ch anh Bch
ngh x hi sau cn hi h x Canada na ch. Ti c
xc tin vic t in qung co gi ln cho ch Thanh Bnh.
Ri i qua chiu ngy sau ti mi gi in thoi cho cc
anh n anh. Ti gi anh nh tr߾c, bo ng tnh hnh
cho anh chun b. Anh nh cng khng ng c s xy ra
bt thun li nh vy. Tuy nhin, anh khng ng v
vn i ri b߽m b߾m ca v nhc ca ch Thanh Bnh v
ti. Anh ni vn tt:
- Chuyn vn hc ngh thut n khc, khng lm nh
vy c.
Ti quy sang anh Bch, anh mi v t ph߽ng Bc c
mt hai ngy. Anh bit ht ri v cng rt i ngc
nhin v v ny. Nhng, anh trn an ti:
- Khng qung co trn bo cng khng sao u, v ti s
(s ch cha ) in thip v gi ring cho khong hai trm
a ch ti quen bit th cng s c nhiu ng߶i n
d lm. Ti rt ng vi anh V nh, l khng nn
i qung co cc tim n, tim thc phm. Nhng
ng߶i yu thch vn ngh quanh y tht ra ch nm trong
mt thnh phn selected no thi. Mnh khng cn phi
bung ra th tr߶ng theo kiu nh hng tm hng c.
Cha bao gi hot ng te'lphone ca ti li dn dp nh
lc ny. Lc ti nh gi ch Thanh Bnh bn li vn
ri b߽m b߾m th c bc s L vn Ln gi ti:
- Nh gi thip ln nghen, bn hin. Phen ny ti phi
xung d bui ra mt sch ca Hng mi c . Gi
lun thip cho anh Trn vn Tm v a ch ca ti. Anh Tm
vit cng vi Hng trong bo L߾t Sng .
- C ngay, c ngay. u tin mt cho anh vi nin trߗng
ca ti m. M c thip hay khng c thip g cng phi
i nghen. Ti ch s thip ti tr thi. Mi t
in ngy hm nay m. Anh Bch cho bit nh vy v nh s
gi xung ti mt m.
Tip chuyn bc s L vn Ln xong, ti li quy cho ch Thanh
Bnh, bn tip:
- Thanh Bnh h?
- Anh Hng phi khng? Anh bn vi anh Bch v k
hoch ca mnh cha?
- C. Bn ri. Khng ai ng ht. Khng ring g
anh Bch m c anh nh cng vy. Thi, mt trm nm chc
t b߽m b߾m anh l gi ln Thanh Bnh th ty, mun
dn th dn, khng dn th vt i.
- Vt i sao c. Cng ca ca mnh lm ra m. Hay l
Thanh Bnh em ra hai nh sch thi. Nh sch cng
l ni vn ngh vn gng vy, my anh ln khng ry mnh
u.
- a, thi phen ny phe ta c lm... nh vy nh vy i.
Xong u , ti li phi quy sang thy T Mn check
vn in sch. Khng c cun sch ra mt th cng
ngt ngho hn na. Chc thy T Mn khng linh cm
c ni iu ng ca ti bn ny, nn thy vn im
nhin tr li:
- Yn ch, yn ch. ang ngi coi ci ba (tri t,
mi c ci ba thi) mi in xong y. Ti tnh l sch s
(ci g cng s) in xong ngy 3 ty, ct mt m ngy 4 ty
th ti gi cho anh ngay. Chm lm l 10 ty sch s (li
s) nm bn (nu UPS chuyn ny lm n ng hong).
C lo phn bn i, bn ny khng g tr ngi ht...
Sau cng, bn o chm dt bng mt cu:
- Yn ch. Chc ra mt sch thnh cng.
Thnh cng hay khng i vi ti lc ny thit ra khng my
cn thit na. Mt c qu ri nn k t gi pht ,
ti ngh y nh l mt cuc chi, khng thng th thua.
Vy thi. V h mnh cn sng th cn chi. Th thi.
Khng cn phi quan trng qu vn . V li nh tr߾c
y nh ti ni, ti cng ch c nh l lm mt ln
cho bit mi v vi ng߶i ta ch u c i hi mt
iu g khc. Bit mi v th u c n nhp g vi hai
ch thnh cng hay tht bi. Bi vy, bt u t
cho mi n lc v chng ti sp sa ln ߶ng, ti
khng gi in thoi bn bc vi ai na ht. Chnh
ngay c khi nhn c sch thy T Mn gi qua, ti cng
khng bun thng bo.
Bt thn, ngy N tr 1 n.
Ngy th by, tri ui ui khng nng khng ma sut c ngy,
rt thch hp cho vic li xe ߶ng tr߶ng xa. Bn c
son li, v chng ti t x D߽ng o thn chinh Bc
tin, i no Th Hoa Thnh Яn mt ln na. Lng
cng bng khung, nn nao rn r nh ngy no mi xut chinh
ln u tin. Tߗng tng n ngy mai, mt ngy ca
ring mnh, ang l l lng lng trn my.
Nh mi khi, v chng ti gh vo nh anh Bch tr߾c. Anh
ch Bch vn v cho n. Bo i n. Ra ngoi qun
Sign Deli
, anh ch s i mt chu. Cn ch Thanh
Bnh th sao? Thanh Bnh cng i na. iu ny li khng
xong. Ti bn gi in thoi cho ch, ni vi cu xc nh
v th ri trao in thoi cho anh Bch tho lun tip. C
nghe anh Bch ni "c tng c tng":
- c ri. Ha. Khng cho anh ch Hng n g ht.
Ь bng v d߾i nh vi Thanh Bnh... Nghe ri, kh
qu ni mi... ha ha. , s lm th. Nhng phi i ngay
by gi. Ng߶i ta cn phi ra qun xem bo qung co
ra mt sch nh th no na ka. Thi, ni chuyn vi
Thanh Bnh sau.
Ti nghe anh Bch ni c qung co trn bo cng mng. Mun
qu ri nhng c cn hn khng. M kh ni, ai m chun
b cho kp y. Th hi c my ng߶i c qung co
ngy tr߾c qua ngy sau khn gi qu m߾p i d. B h n
khng nh, ngi ch ra mt sch hay sao? Ch hi vng
vo hn trm tm thip ca anh Bch. Ti dc lng mun
coi mt mi hnh th ca ci qung co n ra lm sao!
Ъn qun
Sign Deli
, anh Bch v ti lo i kim bo.
Lc d ra ti khng khi ngc nhin thy t b߽m b߾m ca
v nhc ca ti gi ln cho ch Thanh Bnh nm nguyn con trong
. Ha ra vn hc ngh thut nm bt c ci
ui ca ph߶ng hng c hng tm. Chn qu! Ri tm
c qua bn tin tc mi hiu, s d c s dm ng qung
co l nh anh Bch nh ting. i :
Ti cng c
tha vi cc anh ch em trong Vn Bt Min ng l mnh bo
tr mt sinh hot vn hc khng c ngha l mnh ng
100% vi tc gi hay din gi
. , th ra vy. Ti rt
tic l c ng߶i nh gi qu thp
Mt Thu Lm
"Trm"
ca ti ngay t trong trng n߾c. C l h ch
vi a ra kt lun theo tin n mp m m cha h c
mt ch no ht cng khng bit chng? Hoc gi h b ai
git dy cng khng bit chng? Thi th ni cm ai
ng߶i ny gi. S ng chm, b ni tt bp th
phi trnh xa vy! Ti no dm trch phin ai!
V n xong ri cn ni chuyn kho vi bn b, cc anh Bi
Bo Trc, Tr߽ng Hng Sn, Ng V߽ng Toi, Hong Xun
Sn... cho nn lc v n nh ch Thanh Bnh th tri
chng vng ti. Thanh Bnh v Hong nim n cho n phe
ta. Nh Thanh Bnh by gi li ng ng߶i hn. C thn
nhn va mi qua t Vit Nam theo li on t gia nh.
Hai bc thy m ca anh Hong v ch Thun, em Hong (m anh
Hong l ch rut nh vn Cao Xun L bn c). Khng kh
trong nh Thanh Bnh, i vi v chng ti, lc no nh
cng quen thuc, d th. Nh ai mun lm g th lm,
k c my a nhc.
Vic u tin l ch Thanh Bnh i ti ly bia lnh v a
ti xem bi ni v tc gi. c thit. Khng bit
ch tn bao nhiu th gi nghin cu v ti m vit
hay qu mng. Ti chu ht sc. Nhng, ti hi hi khng
chu ci im khng bit ch bn bc vi v ti ra sao
m kt lun nho nh nh vy:
- Em cng nh ch lun. Mi ngy hm qua n, thit tc
i l tc.
Thi ri, ln ra mt sch ca ti k ny k nh c mi
Hin binh gc ca. Lun c hai ng߶i n b support ti
nhiu nht mi cht (bi ti l mt ng߶i n ng bnh
th߶ng, cho nn, xin li, nhng chuyn bnh th߶ng ny n
hay p vo mt ti lm). Ti c߶i mt mnh ri thm
kt lun: H, s g chuyn thnh cng hay tht bi!
Bng nhin ch Thanh Bnh li ngh:
- Anh ch Hng i, em c con nh bn mi ti mnh i nghe
nhc. Ba nay c bit c Hng C߶ng v Mai L Huyn
n trnh din ln u tin ti Th . Anh ch i vi
mnh nha.
Ti hi:
- B rp ht gn y h?
Ch Thanh Bnh gii by tm s:
- x Cu G (Woodbridge) ny lm g c v tr߶ng.
tut trn Th ln, nhng mnh c li xe ln. i chi
m. i nha. Em cng mun get away mt cht. Em s ku ch
Thun i theo vi em cho c bn, anh Hong nh coi con.
Mc d mt v li xe c ngy tri khng cht t lng nm
ngh, nhng nghe ni ti v tr߶ng th ti cng khoi. Lu
lu cng nga gi nga cng. Ti hi v ti cho c l:
- i nha em. My thu mnh v Th m c i nghe
nhc. a? Ch Hng a ri Thanh Bnh. Chng no mnh
i.
- i ngay by gi n. Tr ri. Con nh bn n ro
Thanh Bnh t trn Chef's Choice .
- Ci g "choi choi."
- Chef's Choice l tn ca v tr߶ng. Chef l ng th nu
. Cn Choice l s la chn. Ch Hng v y ch Hng,
ch nh mc g?
Ti ngi phng khch ch khng bao lu th thy ch Thanh
Bnh v v ti tr ra. Thanh Bnh son phn nh, mc ci dress
mu h߶ng nht loi c tin, loi dnh i m
c߾i. V ti khng son phn g ht, mc o nhung ,
loi robe mt thn nh bn Vit Nam. Thun mc s-mi trng,
qun xm tro. Ti cng mc s-mi trng nhng vn qun
jean cho thoi mi.
L d nhin ti phi lm ti x theo s h߾ng dn ca
ch Thanh Bnh. Ni cho ngay, ch khc ߶ng chy v th߽ng
x By Gc thi, ch t I-95, qua I-495, ri v xa l 50 th
ti rnh ri. Ъn ni, ti cn phi lm mt vng quo
hnh ch U quay u tr li v h߾ng Ty mi r vo
c chn n chi. Ti quy bn v ti hi ngc nhin
vi cu ni u tin ca ng߶i p sot v, n ic
con ry, cn hn ting nhc rock and roll trn sn nhy:
- Bn ng߶i h? Hai m߽i lm ng mt ng߶i, bn
ng߶i mt trm.
Tri t, vy l ai ko c mnh ti y i n ch
c mi thnh g u. Ch Thanh Bnh v v ti mc bp hn
nhau tr. May l c em tin. Lc b߾c vo trong, bng
ti v ngp mi thuc l, ti ang bang bang thng tin
theo ng߶i h߾ng dn vo bn th c ng߶i, ng߶i p,
chn ti li:
- Anh l anh Hng phi hn? Anh i theo ti em v pha
ny. Ti em dnh sn bn cho anh ch v Thanh Bnh ri.
Theo th theo. Theo ng߶i p b g vn s߾ng hn theo
thng bi. Ch Thanh Bnh tin li gn ti ri v ting
nhc n qu, ch k mi st vo tai ti nh ging:
- N l Chu Sa, bn Thanh Bnh y. Ng߶i M Tho ca anh
m, m vn ca anh lm nha. еc gi yu qu y.
- Thit vy khng Thanh Bnh? Ci g m Sa Sa, Tin Sa,
Trn Sa, Chu Sa... i ch, ni ci tn mi nghe qua l
thy c mi lng mn.
- h, n d lm . Anh Hng coi chng n hp hn
anh by gi.
Xuyn qua li i cht c ng߶i vi m߽i b߾c th
bn ti ti mt dy bn di ken sn, thay v bn ri bn
ng߶i mt nh nhng ng߶i khc. Chu Sa lm mt mn
gii thiu:
- y l anh Hon, Hon khng g, ng x ca em. Anh i,
anh ca anh Hon. Ch Kathy b ca anh i, ch y ng߶i
i Hn. K n l anh Tua, bn ca em m cng ca anh
Hon. My ng߶i ngi ng kia xa qu, xin min i, u
l bn ca ti em ht. Cn k bn y l ch Hong Dung,
ch ca em. ng x ca ch mc bn nh gi con.
Ti c "hai-ho" v bt tay lia la ch khng nh ai l ai
d߾i nh n du phng m m, lung linh, o o.
Hon, chng ca Chu Sa, lp tc mi:
- Anh ung g, ch ung g, Thanh Bnh v anh y ung
g c ku t nhin i nghen.
V ti ung n߾c lnh, cn ti ku mt ly by v by,
seven and seven. Chng Thanh Bnh v Thun ku g na.
Thanh Bnh c thm trch v ti khng ku ci g c bit
hn l n߾c lnh. C ng߶i bao m, my thu. Sn nhy
cht ng߶i nhn nhy theo iu nhc v li ca kch
ng...
Em i em i, chiu nay mt trm phn
trm
... ca Hng C߶ng. Ti thy thp thong bng ng߶i
ca s ang mc trn i m xuyn qua k h ca cc
thn hnh un o. Qua my cu x giao hi thm v ni n
chn khi xa qu nh, M Tho, ti thy ni chuyn
vng qua mt bn trong ting nhc n o coi b bt tin
qu. Ti a tay ko ci gh gn mnh v ni:
- Chu Sa, em qua y ngi vi anh, bn xa qu em
ni anh khng nghe g ht.
Chu Sa vt qua, rt t nhin ngi st bn ti. Mi thm
t tc v da tht ng߶i n b lm ti ngy ngt. Chu
Sa th th:
- Em c sch ca anh em thch qu. Tri i, sao c ng߶i
M Tho vit vn. Hi no gi u c nghe. Bi vy em
mong c ngy c gp anh ht sc. Nhiu ch em khng
bit, nh on anh t ߶ng ry xe la . Nhng m em
bit, b gi by m߽i bn tui ri m cng m c
vn anh d lm. B ni cnh ngoi i y chang nh anh t
trong sch. Em thch nht on anh i n cp xoi, n cp
bߗi ti v hi nh em cng vy. Em tom-boy lm nha.
Nhng m em cng d xc ng, c nhiu ch em mun khc.
- Vy sao? Thi ng khc, anh ngi lau n߾c mt ng߶i
p lm...
Ti nh ni nhiu na ci tm trng lng lng mi c, do
mt c gi, mt ng h߽ng yu mn va em li cho
ti, nhng ch Thanh Bnh xen vo ct ngang lung t tߗng:
- Thi cht ri ch Hng i, iu ny chc anh Hng
b ai bt cc ri, ch chun b tin chuc i l va.
Thit l la ang chy m m Thanh Bnh cn t߾i thm
du. B x ti nh߾n mt trng ti, ri khuyn co
bng mt ci ngut di thng. Trong bng ti m ti vn
thy r nh ban ngy. Nhng b vn n tn tr li
Thanh Bnh:
- Khng sao u em, ch bit nh t hi cn i lnh Hi
qun m.
Ch Hong Dung, ch ca Chu Sa, ngi pha bn kia ng ti c߶i
c߶i. Ti k tai b x th thm trn an:
- Khng c g quan trng ht. Em hy cho anh i tm
ch sui cho em coi. Con ci ca ng߶i ta m߶i bn m߶i
lm tui ri. Anh c nghe Thanh Bnh ni nh vy.
Ti li quay sang vi Chu Sa, nng ngi st v ti th th:
- Ch coi b kh phi khng anh?
Ti bm bng, k tai Chu Sa:
- a, kh th c kh. Nhng nu bit tnh b th cng
d thi. M anh coi b em b nh hߗng i sng bn ny
d qu. Coi b t do, bung th, d dng d qu m.
- Khng u anh, em coi vy ch m good girl lm . Em
kh ch khng phi d u. Anh thy my anh ngi quanh
y hi xa theo ui em d lm , by gi u l
bn thn khng ring g ca em, m ca chng em na. Khng
h c chuyn g xy ra.
- B ng x em khng ghen sao?
- Ghen ch. Hi mi c߾i anh Hon nh c theo em k k
ti ngy, gi nh ma gi ca. Bc mnh, em ni lm nn
by gi ri. Mnh sng i lc cng mun c nhng
giy pht ring t cho mnh phi khng anh? V chng n
vi nhau m߶i my nm ri, mnh phi tin tߗng, phi trust
nhau mi sng c ch. C theo t t hoi th lm n
ci nng ni g... , hi nh em c i ht na . Em
c quen vi Hng C߶ng, em ku ng bng ch, ch C߶ng.
Ь lt na ht xong em i gp ch coi ch c cn nh em
khng?
- Ngon lnh ha. M hi nh em ht tn nhc hay ca vng
c? Anh gn nh ca kp Minh Cnh nghen.
- h, em cng c quen vi Minh Cnh na. Quen thi ch
khng thn nh ch C߶ng.
- Vy sao? Anh nh hi nh ca b gi Minh Cnh
gn am C Su trong xm Hng Cng ca anh m anh vit trong sch
anh . Lc Minh Cnh cn nh xu, b gi ca hn ta
bn c nhng li b bnh ho lao, th߶ng xuyn ti nh anh
mua l thuc vi v m ung. Tr߾c sn nh anh tr hc,
b ch c trng hai vt thuc vi ln lm. Hai loi, loi
l xanh v loi l tm u c . Sau Mu Thn khu chy
ht trn. M lc chc em cn con nt, khng bit u.
- Anh nhc M Tho lm em nh nh qu tri. Nhng em vn
thch khu ch Vng Nh ca em hn. T chy dc ln Cu
Du, аng Xanh, аng Tm, c sng c v߶n c rung,
phong cnh hu tnh hn, phi vy khng anh?
- Thi i c n߽ng, ng c lm tng khoe khoang ci hay
ci p ca mnh ri ch ci d ci xu ca ng߶i ta.
Ai m nghe c ng߶i ta c߶i cho.
Hng C߶ng ht ht bn nhc th cng n lc break cho ban
nhc ngh x hi. Nhc bng new wave theo kiu M li ni
ln. Chu Sa lin ko Thanh Bnh i tm Hng C߶ng pha
sau hu tr߶ng.
Th theo li mi ca m ng bn b ngi xung quanh,
ti v b x cng ra nhy mt mch cho n dn gn dn
ct. Nhc git gn git ct m. Nhng thit ra c bn
nhy "xoan." Tt c tm li lm thnh mt vng trn nh,
thanh phin nhau y mt ng߶i v gia lm nhn. Mc d
mi quen nhau nhng nh ting nhc php phnh ai ny u
rt l t nhin.
C c no xinh xinh trong chic o cnh huyt d y
kim tuyn, ti khng bit tn g nhng bit ngi
cui bn lc ny, c nng dn d s th tay ngc y ti
vo gia. Ti va nhy va xoay ng߶i ng c ta. Щp
v sexy lm. Chic o cnh h c thy na phn trn
v khng x chin trng nn d߾i nh n, tng tng bng
bnh. n b c thit. Trong vi ci tt tt, ti rt
lui ra ngoi v v tr c cnh ng߶i p ca ti vi mc
ch nh y c ta vo tr l. Ti a tay phi n
nh vo hng c. C tr ra c na b߾c, ti cht
thy c ng߶i ra lm nhn ri ti li cn li. Bng
mt c ch phn x, tay tri ti tp ngang ln ngc y
c vo mi kh. Mt cm gic l chy vo tim ti nh mt
lung in mnh. Ngy ngt. Chong vng. Nhng ci m
m, mm mm kh t ca ci v na trn tri nh
vn cn dnh cht vo bn tay ti. Ch mt ci n nh vo
thi, khng bp, nhng li mt vt so, mt ci
nm nh, mun i khng phai. Mun i thnh k nim.
Ti c ni nh, xin li. C ta l߶m ti mt ci nh bo
ti c tnh n gian. Ti c߶i tnh, nh chu.
Chu Sa v Thanh Bnh tr li bn. Chu Sa khoe vi ti ming
giy ghi c a ch v s phone ca ch Hng C߶ng.
Th ra ch khng bao gi qun chu. Nhc new wave tt v by
gi c hai, Hng C߶ng v Mai L Huyn, cng xut hin
vi bn
Tp lu l tߗng
. Nh lc cha c ai ra
sn nhy, ti c dp nhn k cp song ca ny. D߾i nh
n cng khng thay i g my. Hng C߶ng vn b trai
trong b thin thn m . Mai L Huyn, trong b jupe
hai mnh mu hong yn, vn t߽i mt trn tra nh thu no.
Sau bn
Tp lu l tߗng
, Mai L Huyn ht ring mt
bi cha cha cha. Ti lch s mi ch Thanh Bnh. Phi nhy
vi nh vn n mt ln ch. Cho bit. t ra cng c
c hi bit qua nhng ngn tay bp mng cm bt mm
mi n mc no. Phi khng Thanh Bnh? Ti ti va nhy
va u lo. Ti a vi ch:
- Thanh Bnh n, hm no mnh r anh Bch vo y cho nh
bit vi ng߶i ta.
- , anh Bch thch ci mc nhc nhic ny lm nghen. Anh
khng thy anh y hay ni hng ht mt vi cu anh y thch
trong khi ngi ni chuyn vi mnh sao?
- a, anh cng bt gp mt i ln. Nhng nh c chu
nht hay khng ci ?
- Ci khng bit .
- Chc khng ai ng Thanh Bnh vi anh Hng i nhy m
tr߾c ngy ra mt sch h?
- Anh Hng always c bit m...
Lc a ch Thanh Bnh tr li bn, v i pha sau nn thm
mt ln na, ni nim bt cht li p vo mt
ti. Ln ny mnh hn v Thanh Bnh v tnh rc hoa
ln o c߾i ca mnh. Nhng bng hoa ln nh t߽i
mu... mu. Ti s vo gh, nghing mnh ni nh vi
v ti nng signal cho ch y hay. K t Thanh Bnh
khng dm b߾c ra sn nhy na.
M cng hn, v chng bao lu khng cn ai nhy nht g na
ht. Nhng gi nh v qu h߽ng qua hai ging ca ti danh
li nhng b߾c chn in r man di t t ngng
li. Ri ng hn. Tt c xp hng thnh vng trn,
vng trn ng lun trn sn nhy thߗng thc li ca
ting nhc ca qu h߽ng m thi. L tht. Ln u
tin ti mi thy mt mn i nhc hi ti ch trong khung
cnh v tr߶ng thun ty. Hnh nh ang c ci g lng
ng, ng ngng p mnh vo nhng tm hn choai choai,
ang cn qu tr bit h߾ng v hoc tm v vi
c h߽ng.
Sp n gi vn ht, Chu Sa ngh vi bn ti:
- Sau khi ng ca dp tim, ti em mi anh ch, Thanh Bnh
v anh Thun cng i n khuya vi ti em ri hy v nh
nghen.
Ti ng ngay:
- i ch. Mnh phi vui cho trn m nay nh du
bui gp g rt tnh c ny.
Nhng ch Thanh Bnh lc u nguy nguy:
- Thi i anh Hng i, mnh phi v sm ngh ngi
cn lo cho cng vic ngy mai na ch. By gi hn mt
gi khuya ri anh bit khng?
Ti bin bch:
- c m. Thanh Bnh phi cho anh lng bc giang h,
i cho bit bit y vi ng߶i ta mt cht.
Ri quay sang v ti:
- i nha em.
V ti nhn Thanh Bnh mm c߶i:
- Ty anh h.
Chu Sa bi thm:
- Anh ch m khng i ti em bun lm . My thu
gp li ng߶i M Tho...
Ti bit Thanh Bnh cng mun i lm ch chng phi khng.
Ch ni khng mun i l ti v ang lo vn st mi,
h hn kia thi. Nhng ri cui cng ch nh chiu theo
mun ca ti. Lc ra xe ch ni nh lm nhng ti vn
nghe:
- Ch Hng , ch i sau lng em, ch che li gim em.
Mn i, gia m khuya thanh vng, vng vt nh trng rm
nh m nay, ai ng߶i ta cng mun ng߾c nhn sao tri cho
thoi mi tm thn, c ai nhn xung u m s. Ti c
ni thm trong bng, Thanh Bnh i l Thanh Bnh, chuyn ny
gic ti ch thanh bnh ci ni g na. (M cng tc
c߶i, chuyn ny n cn ko di qua n ngy sau. Ch mnh
ti thi, mi k. Lc tn cuc tm li chp hnh
chung k nim, khng bit c ng bn vn ngh c thn
no cc c chu kh ngi d߾i chn Thanh Bnh cho
ch. Anh Ng V߽ng Toi, ang lm ph nhm a mt cu:
i gii i, c Thanh Bnh c y mc ci jupe mi p qu
tri m anh ngi anh che ht li th c y sao chu cho
c. Lm ng bn vn ngh phi vt ra pha ngoi. Ti
c߶i thiu iu mun ra ting).
Ti chy ni ui theo xe anh Hon, vng ߶ng no khng
bit, ch bit c vt ngang qua dng sng ln v i v
h߾ng Bc. C bn dng li mt ph Tu l ci chc,
v ti thy tn ߶ng c ph ch Tu. ߶ng
H. V tim Big Wong. Vi my bc thang i xung. Nghe
u khu ph Tu ny c nhiu tim n m ca n ba bn
gi sng. ng l vc n m. Y chang nh hi Si
Gn. Ch c M l c gii hn gi gic n chi, Tu v
Vit Nam ta vn hay t uc thu m. Cuc i ny
ngn ngi qu m.
Nhng mn n ba hm rt ngon, c l v Chu Sa v Hon
n y nhiu ln. iu ng ni l rt hp vi
khu v ca ti v ti thch n bin. No l tm
rang mui, cua rang mui, c xo du ho, c hp... Mn
c bit nht phi ni l mn tm rang mui. p cch
sao m va mn mn, va ngt ngt, va thanh thanh. Tuyt
v.
Ci hp no ri cng dn n ci tan. Bn ti chia tay
nhau trn xa l I-95, bp kn inh i gia tri s߽ng. Hon
r vo exit v ti thng v h߾ng Nam. V n nh
ch Thanh Bnh, ti khng ng l qu 4 gi sng. Ch
Thanh Bnh tnh chy ti:
- Em ngh ti mnh phi i vng ca sau anh ch Hng i.
Mnh rng i nh nh nha. Em khng mun anh Hong bit mnh
v lc my gi.
Ti v phng, ch ci c i giy ri nguyn
" trn" th thc lc trn gi߶ng. Mt qu chng chng.
V ti cn chu kh i ra mt ra tay, mt lc sau mi
vo. Khng bao lu th nng ng mt. Phn ti, ti c
m m mng mng, nhm mt m khng sao ng c.
R rng l ti khng ngh n ai ht. Ngay c nhng bng
hng trong cuc vui va qua. Ngay c nhng "ch" rt gn rt
thn vi ti m ti th߽ng mn nh em hay nh mt ng߶i
tnh nh, Thanh Bnh, Chu Sa... V con nm k bn ti th
khng th m tߗng c ri.
Bi khng ng c m ti min mang suy ngh vn v. Hnh
nh gia mt ngi bt nam v mt ngi bt n c
thing ling ni vi nhau bng mt si dy v hnh: tnh.
Tnh vn ngh. V h ti c quen ai l ti nh "phi lng"
ng߶i . t ra trong tm hn "a cm, a su, v lm
lc a tnh" ca ti. Bt k ng߶i ln tui hn ti
mt cht hay nh hn ti rt nhiu cng vy. Bt k k
chn tri ng߶i gc bin, tn bn c bn Ty, bn Cali hay
Canada, hay k cn bn mnh cng vy. Bi xui cho ti l
ln lang thang u i ti gp ton nhng nh vn n,
vn ngh s n p khng mi kh. Ci n tng h ai
cm bt, phi n, l phi p, p c th xc ln tm
hn, vn cn v߾ng mi trong u ti.
Nh vn n th vy, hung h g c gi n. еc gi
gi th lin lc, ca tng, khch l ng߶i cm bt l
chuyn th߶ng tnh. Ti cng c i ln nhn nhng cnh
th xa l khp bn ph߽ng tri, k c bn o t nn. V
c ln bit c c gi photocopy bi ca mnh gi
v Vit Nam, khoanh trn tn thy dy lp nh lp nht ca
ti vi li ghi ch: ng ngoi mnh. Nhng iu i
vi ti thit l mun vn cm kch. Nhng ti cha tng
b c gi no chn bt tn mt nh m hm nay theo kiu
ca Chu Sa. Ci tnh th߽ng em n cho ti hnh nh nng
dnh sn u t i kip tr߾c no ri. i,
mt mi tnh vui.
ti, l d nhin ti phi c mt gii hn no ,
khng th i qu . Phi bit dng li mt thi
im no tm gi l ng lc ng ch. T ngy ti
c "cht cht ting tm," r rng v ti c nh s mt
ti lun. V ti khng hiu rng nng cng ti
vt bit bao nhiu sng cht cho n ngy ny sao? Ti
nhiu ln bo:
- Vi i sng bn ny, l ra anh l ng߶i s mt
em mi phi. Sao em li i ngh ngc li. Anh bit bn
phn ca anh m.
Trm ln nh mt, v ti gt ngang:
- Thi i ng i, by m߽i cha gi l lnh. Phng bnh
hn l cha bnh.
Ti ngh li thit ti th߽ng v ti ht sc. Ng߶i
sao m kh. Lc no cng ham chu ng, hy sinh cho nhng am
m, tham lam ca chng. Thit tnh m ni, v ti m tnh
nh mt b chn la no th chc ti cng kh sng cho
n ngy hm nay.
Cui cng ti ngh ti c ti, mc d hon cnh c y
a, rng ti ph lng tt c anh ch em ang ht
lng lo lng cho ngy i l ca mnh. Nht l i vi
anh Bch v anh nh. Xin hy tha th cho ti, xin hy b qua
cho ti. V cng ti cho Thanh Bnh v ti m nh mang ti
ng la...
Ngy N im. Mt ngy p tri nh cha tng c bao
gi Th Hoa Thnh Яn. Tng git nng nh t vng
ng trong ci gi nh nh, man mc lm va lng ng߶i.
Cnh i nh sng sa hn bao gi ht, nhng tm hn ti
vn cn mnh mang v߽ng vn tn u u. Nhng b߾c
chn ca ti h߾ng v tr߶ng i hc George Mason quen thuc
chc cng khng khc g nhng b߾c chn ca mt ng߶i bn
th trong nhng cu tht d th߽ng:
Nng v th߽ng du chn i
Su lung lay bng u v gi bay
T vng t git cay cay
Chiu hy hy chy theo ngy xiu...*
Mt ngy xiu cho Thanh Bnh v cho ti ri cng tri
qua. Ti mun nhc n Thanh Bnh tr߾c v chnh ch l
ng߶i hu nh t u n cui gp phn rt c
lc trong cng trnh engineering cho ngy ra mt sch ca ti.
Thnh cng hay tht bi? Nhiu khi ti thy ln ranh gia
hai t ng ny ch l mt ߶ng t qu nh, nu mun
nhn mt kha cnh ny hay ph߽ng din kia. Vi s
ng߶i tham d rt khim nh߶ng th khng th gi l mt
thnh cng c. Nhng khng th gi l tht bi vi
nhng iu kin t chc hi gp rt v ni b lng cng
nh vy. Lum thum cho n gi pht cht khng tm ra
c tm bng--rn k tn tc gi v ta tc phm.
Ь anh Bch phi lm mt khi hnh lp th treo ngay
chnh gia tm phong hi tr߶ng. Ha ra li hay, v ti
thch ci g c bit cho ring ti, cho khi b ng
ha vo m ng. Khng ng anh Bch c c sng to
khng thua g Picasso (xin li anh nh). V ph߾c c cho
ti l anh nh ln u tin lm lun nhng hai vic,
va ni v tc phm v va v bch ch߽ng bc g... V
li khng th gi l tht bi c v hu ht tt c
vn ngh s trong vng u c mt y . Cng thm
ng bn vn qu mn ca ti, bc s L vn Ln, b
cng ln li thn hnh t "dry state," New Jersey. Bn Hng
hi th߽ng thuyn c cu thuyn trߗng tu Tr߶ng Xun,
Phm Ngc Ly. Bn Hi qun c cu Tham mu ph Qun Hun
Bi Hu Th, cu Hm trߗng D߽ng Hng V, cu Duyn
on trߗng Trn vn Tm...
Nhng c bit nht l c s hin din ca c b
c Th. C n cn nm ly tay ti:
- Tng cho ng bn ch: Vn v song ton.
Vn v song ton? Tri t, ci bn mt ti vy m vn
v song ton? Ti nh ni: "D, khng dm, tha c." Nhng
kp ngh li nu ni nh th th ph lng c b qu. Khng
c. Thi th nh nhn i:
- D, cm n c. C qu khen thi!
* Th ca Nguyn th Thanh Bnh
back to top
06. MT CHT HNG HNG
NGUYN TN HNG
Sau mt vi bi k s vn hc ca ti c trnh
lng, nh
Mt Ln Xung Ni, Ni Chuyn Vi n Em,
Bt Mch ng Lang...
, khng bit "b gi tru" ngh sao
v ti mi mp ca ti m dm c gan xi di n em rng:
- Sao "ng Trm" khng vit ring mt quyn v giao tnh
gia my b vi mnh. Bo m nhng chuyn ring t c
nhn, th t lm cm trong gii ngh s, k c cc vn
nhn thi s ca mnh, rt l n khch. еc gi, nht l
c gi n b, xa nay vn thch tm hiu tn cng tim
gan, pho phi ca nhng ng߶i m h coi l thn tng.
Ti c k nhng quyn sch hng, khng dnh ring cho
nhm tui hng m c bit dnh ring cho ng߶i ln,
ca H Tr߶ng An nh
Giai Thoi Hng, Thng ip
Hng...
, cho nn ti thy "b gi tru" ni c l. Ai
dm ni bn trong nhng quyn sch ny ton l nhng chuyn
c nhn ring t, th t lm cm khng ng c? Theo
ti ngh, khng nhng rt ng c m cn cht cha,
tim tng trong bit bao nhiu cht liu sng c gi
tr vn hc na. Nht l trn bnh din vn hc s. Vi
nhng ghi nhn rt l H Tr߶ng An, rt tinh t߶ng cn
k nhng khng thiu thm m thn tnh.
Mc du gi tr ca cun sch khng th cn c hon ton
vo sc bn, nhng nhng cun sch bn c nh tm t߽i
t n ni ln ci gi tr ca n cng nh s ng
h, hp "gu" ca nhiu thnh phn c gi. Hin
nhin ti cng mong ߾c c mt ngy no mnh cng s
trnh lng mt tc phm i t߽ng t nh vy.
Trong lnh vc ny, d ch l mt bng m ca H Tr߶ng
An nh nhiu ng߶i d on i na, ti cng ly
lm vui l ni ln c ting ni, tm lng ca mnh
i vi bn b bng hu. Ti bn phn trn vi "b
gi tru" nh sau:
- Tm hiu v bn sc v cht liu ca cc nh vn nh
th n th nm nay "b gi tru" tm ra k c sch
s ht trn trn cc mt bo, th lm sao "ng Trm" c th
b mt th bn tay ngc thc bn tay vng vo , ng m
m mm s nn thm cho c na y? Tuy nhin, s
khng ph lng a ߶ng dn li ca Ph Lu Lo Thi,
"Trm" ny s ra qun ng gp thm tp "Mt Cht Hng
Hng." Hy ch xem "ng Trm" phng bt coi c ngon mc hay
khng. Nhng s d ch c mt cht hng hng thi v
"Trm" ny t lng sc khng th lm hng ni nhng
giai thoi, nhng thng ip, nhng... g g na ca
n b.
Li gii by ca ti rt l r rng v ch l, nhng
khng ng bt thnh lnh ti b "b gi tru" can gin:
- Ci g hng hng? Coi chng b phe chng cng qu
khch chp m tc gi l thn cng nghen. Tt hn ht
nn i ci ta khc i l hn, cho khi phi hon
nn v sau. , m nh c "Mt" g th "Mt," ng
"Mt phen b b gi tru xi di" l tui phi bay qua
NC lm d a!
Ti li ngh khc. Ci ta cha lm nn quyn sch,
m ci ni dung mi chnh l quyn sch. V li,
tri
hng hng, sng trong trong...
th no ca ring ai? Ca
ton dn ton qun mi ng ch! Thi, cng chng mng
phi thay i ci ta... hay hay lm g cho n mt ht
i ci ngh, ci cm xc bui ban u.
T bit khng ti no vit nh my theo kiu H Tr߶ng
An, ch i ba thng m hon tt nm by trm trang nh
to v cc n s, ti nh phi i chm chp, chp
chng tng b߾c mt. Tr߾c tin, ti phi gi tng
sch lm quen vi mt s n s m ti sn c a ch.
Nh vn nh th n t ti quen ly cng bn nhng cn
mt s phi nh "b gi tru" lm mai. Mt l sch o
t chy vo nh bu in v ti ung dung t ti, th thc
lc nm nh ch c th hi m v sch tng tr li.
Mi c. Ri c mi c. C qua c li mi toi
lng nhau. Bo m nhng "nh vn nh th thnh danh" u
bit ting v c bi ln nhau trn cc mt bo. c sch
tng, ch l c thm nhng bi cha c c, nhng
on cha c. c sch tng, ci thch th nht l thy
c s hnh thnh ca tc phm t nhng bi ri rc.
Thy c ci ch chung v ni nim gi gm chung
cho ton b tc phm ca tc gi. Khm ph ra c nhng
thi thc, nhng suy t ln hn. Ri thy hay, thy qu
mn.
Mi c? Phi, mi c! Khng ring g nhng nh vn
nh th ln, nhng cy bt mi thnh danh cng vy, nn
hiu l th t, sch bo gi v nh hng ngy, hng
tun, hng na thng, hng thng... c khng kp, khng
ht. Rit ri tranh th th gi ch c qua cc
bi vit ca bn b quen. Khng quen khng c hoc ha
hon lm mi c. V vy c my ai chu b tin ra mua
thm vi cun sch na v nh cht ng? Hin
nhin tr tr߶ng hp nhng ng߶i ang thnh lp t sch
gia nh nh ti! Ng߶i thnh lp t sch, lm lc, khng
mua sch c, m chng cho c.
Ri hnh nh bt ch߾c nhng nh vn nh th ln, nhng
nh vn nh th mi thnh danh cng c hay nm nh ch bn
b gi sch tng ti c. Khng tng khng c hoc ha
hon lm mi chu mua c. Mi tc gi c mt vi cun
tiu biu l c ri. L th߶ng mun vit th phi
c, nhng ng ni c hoi khng bit ngn, khng pht
khng. Bn cnh c, cuc i ny cn cng hin cho
ng߶i cm bt nhiu th vui v hߗng th khc khng km
phn quan trng, khng th b qua. Tm trng chung ny hn
c ng hay khng vy qu v? Tr߾c ht, thay v
c... s߾ng (hoc lm khi b hnh ti) con mt (v
thoi mi tm hn?), c dnh th gi vit cho
ci tay.
Nhng s phn ti coi vy m tht hm hiu. Ch i u
hn mt thng hn, ti hiu ra l mnh khng c s
o hoa nh "b gi tru." Khng ai thm "nng tnh" vi
ti ht. Thm ch c ng߶i khng thm tr li th mt
ch nht mt. Tht bi thy r. Chng l cc b cc
c li bn n th? Bn hn c bn n ng hay lm
hn hc ca chng ti? Cng trnh nghin cu vn hc
v... cc cy bt n b ca ti bng dng b tc.
Vn s khi u nan l cn , ng ny r rng l
b tc. Th thi. Ri ti ngh c l anh H Tr߶ng
An khc ti mt im: c thn vui tnh. Th ra cc b
cc c ch ti c v, khng thm chi vi married-man.
Nhng ngh cho cng, married-man m xa xi cch tr, ch c
th t qua li th lm g c chuyn... hn h, chm mt
hoc v, ghen tung m s? Ti xi l, bn trt
vi "b gi tru":
- My b thit l v tnh. Khng thm chi vi hng
v danh tiu tt nh ti. Thi, k nh ti khng duyn
khng n g vi my b ht cho xong.
Chng bit ngh sao, "b gi tru" y a tip:
- Chuyn g ch chuyn ng l nhi n th߶ng tnh
m, c g u m "ng Trm" phi than thn trch phn. Khng
c g tr ngi ht. Ь b gi tru by cho mt ch߾c
nh. Tng thm mt l th na hi nhn c sch
ti gi tng cha v lun tin ni thm rng ti nh vit
"Mt Cht Hng Hng." Bo m vi "Trm" rng khi nghe "Trm"
ni vy b no, m no, m no, ch no, em no, con mn
no cng sng qung ht. B gi tru bao phen thnh b
gi h ri m. ng v n b l phi h, b u rnh
n b bng tui. C mt ln mt b ch bo nh n
qut ca b gi tru my trm bc tin nhun bt, b lm
cho mt mch m tin ngon .
Tri t, trai c thn m dm ch n ng c v khng
rnh n b. M ni no ngay, c ai rnh n b hn "b
gi tru" u. Chnh n b cn khng rnh n b hn
"b gi tru" na kia m. Ni g ti "ng Trm." Vy
th phe ta li tha thng xng ln (hay chuyn bi thnh xi
y cng khng bit chng) cho nh bu in M m thm
mt m tin tem.
Thit ng y chang nh "b gi tru... lu n... st" tin
liu, hu ht cc b cc c u c sng qung thit.
Th bay v ti ti tp nh b߽m b߾m, hu ht li
vit c phn di ra nu khng ni l trng giang i hi.
C ng߶i cn gi tng hnh, khoe ci dung nhan ma h ca
mnh na ka (l d nhin tr߾c ti c tng hnh mu
ca ti ng ba sau cun
Mt жi Ь Hc
hoc
cun
Mt Thu Lm "Trm"
). Nhng, s dng c c߾c
v m chߗng th ch c mi mt mnh ng߶i p Tiu
Mui mang h Vua m thi. Khng h tr li tr vn g
ht. Nh th:
D ai ni ng ni nghing
Th ta cng vng nh king ba chn
K cng au ing, nn ti nh phi c moi tr vit
ln my cu p li sng ni:
King ba chn vng nh bn thch?
B chuyn ng߶i tc mch ngoi tai?
N, sng su th c so di!
Ai cm b gy n my nn thn
.
Tm li, phen ny "Trm" ti coi nh mt c ch ln
chi!
Oh well
, cng c th ch bn g ri l
qun ti lun cng khng bit chng, ch bn vn ngh m,
u ai v tnh n ni nh vy h?
Nhng nu mun ni n thn tnh v hu h th thit
khng ai bng mt b ch mi quen ca ti. Li nhn nh
ca ch ngm ra cng linh lm. ng ng thng gi v
bn kia lm qu thn tng ch tch nh n߾c Nguyn vn Linh.
Thu i nay, ch dm ang tm c߶i mi vi ti rng:
- Vit v n b m anh ly ta g m... mt cht
hng hng, mt cht , ti nghe n k k lm sao
y. Anh nn i ci ta khc l hn.
Chu mt i, qu l c s trng hp hi bt ng. Ti no
c thy ra ci mu c ca cng sn li l ci mu... sc
mu tanh tߗi n l nh th. Hn chi bn chng iu ngoa
tro tr, git ng߶i c߾p ca khng gm tay! Nhng nu
nh vy th ti c thm mt l do chnh ng na gi
ci ta "Mt Cht Hng Hng" m khng s phi b ai chp
m!
Phm lm ng߶i ngh s ni chung, ng߶i cm bt ni ring,
khng t th nhiu ng trn mt chin tuyn. Khi
th chng h ha, thc dn, phong kin. Khi th chng Ty,
chng Vit Minh. V by gi tip tc chng cng sn.
Bi tnh ti i k cng sn nn c mi ln bt trng
i l k nh ti qu nn, m ra... tt ngi. Khng nn
sao c khi bn ta ku go ht li m bn chng c
ngu ng nh th n߾c u vt? Khng nn sao c
khi tnh hnh ng u ang t bin ng, gia tng vn
tc quay v vi ch ngha t bn, m bn chng vn cha
chu m to mt ra, nhn nhn ci li thi ca ch ngha
cng sn? Cha chu thy s cch bit v i sng
dn chng cng nh tin trnh vn minh gia cc n߾c i
Loan, Nam Hn, Thi lan... v n߾c Vit Nam mn yu ca
mnh rng ln n mc no? Bit bao gi ng߶i
mnh mi ch c xe hi, computer bn qua M, u
Chu? Tt ngi! Thnh th thay v vit mt cun hng
hng cho giao tnh gia ti v cc nh vn nh th n ti
quen, ti ch vit c mt bi hng hng ngn gn
ny thi.
V li chng c "b no, m no, m no, ch no, em
no, con mn no..." chu "bm" ti ht th lm sao ti c
hi vit c y? Ri ti cn phi hi li b x
ti coi b c chu bt ci n xanh hay khng na ch! Mt
qu, mt thit! Chu khng thu! Thi th ba ci v hng
hng, ny ti xin nh߶ng phc li cho n anh H
Tr߶ng An vy.
back to top
07. TY DU K
NGUYN TN HNG
C ng߶i hi ti sao ߶ng tng Tam Tng li phi i
Ty ph߽ng thnh kinh, cu Pht? H chng l ng
ph߽ng ny khng Pht, khng kinh? Cha, chc phi c mt
vi l do no , quan trng hn c kinh ln Pht. Th
d nh gi tr vn ch߽ng, truyn k mn lc, li cun
hp dn... g g na chng hn. Song song vi chuyn k
li cuc hnh h߽ng. Bng khng, chuyn thnh kinh cu
Pht h chng phi ch l chuyn... t thin?
Chng bit thy T Mn c b nh hߗng g bi thy
Tam Tng hay khng m c ln thy khuyn bo ti rng:
- ph߽ng ng thin h "bit ting anh ri." Anh
khng cn phi i ln i xung bn na. Tt hn ht
l nn lm mt chuyn "Ty Du" qua bn ny giao thip, quen
bit, bn b vi ng߶i ta. Vn nhn thi s bn ny ng
lm, vui lm. M cng "nhiu chuyn" lm, h h...
u cng vy!
Chuyn "bit ting anh ri" th k ra cng khng ng g cho
lm. Ti c linh cm rng "ting tm" ca mnh vn cn tha
r tha rnh, mt x xnh no thi. Nhng, ci mc
"Ty Du" th ti c nh t lu. Mc d ti c nghe qua
my v "Ty Du" n o ca nhng bn hu khc nh... Nguyn
Hng Quc, Nguyn Hu Ngha. Chng bit nh v n t
n߾c ngoi ny, mt bn Ty v mt bn Gia N i, c
tip n nng hu long trng ra sao m ng߶i ny ni "nghe
y l tai" v ng߶i kia than "n my ng ln lm!" Nghe
vy th hay vy, ng no ti cng phi lm mt chuyn cho
ring ti. Ngoi vic gp nhng tai to mt ln trong lng,
nhng ng߶i xa nay mnh ch bit ting qua th vn m cha
h din kin, ti cn phi do ch Si Gn Nh na ch.
Cho bit bit y vi ng߶i ta. Ь nh
vi... v mit, bit i no thun c ci
sng khn!
S l qua anh V nh ti c quen vi ch H߽ng. N ha s
Thu H߽ng, nu mun ni r hn v tn tui v s tr߶ng,
hin ng tiu bang Arizona. Th ra y l Thu H߽ng
Arizona ch khng phi H߽ng Alaska. Ch c gi i du hc
bn ny vo thi nh Ng mi b lung lay ch cha b lt
, trong ch߽ng trnh trao i sinh vin gia hai quc gia.
Ch cho bit ch l ng߶i duy nht gc min Nam, qu Ci
Vn, Cn Th, trong nhm sinh vin c tuyn. Ch chn
ngnh ha v tt nghip ti tr߶ng Macalester College, thnh
ph St. Paul, tiu bang Minnesota.
Tuy ch i hc tiu bang Minnesota, nhng tiu bang nh ca
ch l tiu bang Arizona. Thnh ph nh ca ch l thnh ph
Mesa, mt thnh ph cn con nm ven ngoi Phoenix. S d
c s xa xi cch tr gia ni c ng v chn hc hnh l
g ch c nhn lm con nui trong gia nh Norton. Mt
gia nh c truyn thng rt st sng trong vic gia nhp
"hi nhng ng߶i xem chim," bird watchers' association. Bi
vy, i vi M, tn ch l Thu H߽ng Norton thay v Nguyn
Thu H߽ng. By gi tn ch l Thu H߽ng Payson v ch c
chng ng߶i bn x. Chng ch, bc s Russell Payson.
Mt bc s th߶ng tr cho 3 bnh vin quanh vng Mesa.
C mt iu l l ba ng߶i con gi ca ch li c t
tn hon ton bng ting Vit: Kim Chu, Bch Lin, v M
Lan. m con ch gi ln, d nhin. Nhng thi con nt
ca chng c ch ghi li y trn nhiu tc phm
treo y nh. Яi vi ti, l mt ng߶i khng rnh xem
tranh cho lm, nhng trong hng hng lp lp nhng bc tranh
ca ch, ti ch "chm" bc tranh mang tn "ng߶i co s"
(the clams digger) m ch v M Lan lc mi ln ba. Ng߶i co
s? Ng߶i vc ct vc t ngoi bi bin th ng
hn! Phi ni y l bc tranh truyn cm, truyn thn.
Mi nhn v ti hi git mnh, bt cht bt gp ci hnh
nh rt quen thuc m ti tng thy mt vi ln
u . Ai d n l bn chnh ca bc tranh d th߽ng in
trn nhng tm postcard. Phi chng ch dn ht tnh
mu t thing ling, v bin, v cng tn vo bc tranh
ny?
Tr li bui ban u, tr߾c khi "phi on" ca ti, gm
hai v chng ti v c em v i theo cho c bn, n vi
gia nh ch, ch c cho bit ch cng va mi tip n
nhng tay c ni ting, quen thuc trong lng hi ha Vit
Nam. Nh Nguyn Khai, V nh, inh C߶ng, Nguyn
Qunh... Ha ra ti l ng߶i c ci hn hnh lm ng߶i
u tin trong lng vn n vi ch. M s d c
v ving thm ny l ch do ngh ca ch thi. Lc ti
ng mun v Cali chi mt chuyn v ߾c mong c dp
c gp ch bn , th ch khng ngn ngi:
- Hay l Hng v bu on th t gh nh ch chi mt vi
ngy cho bit Arizona ci , ri hy i Cali. Ch s li xe
a ti em i vng ln h߾ng bc thm Grand Canyon, mt thng
cnh ni ting ca tiu bang m cng ca c th gii. Xong
mnh gh qua Las Vegas nh bi x xui mt mch, cho my em bit
qua ci khng kh c bc vi ng߶i ta.
Ni ti thng cnh thin nhin th ti chu lin, ch cn
chuyn
c bc l bc thng bn
th ti khng mng cho
lm. Nhng c iu ti hi ngc nhin v s tip i
c v rt l st sng, tn tnh . Ti bn bn li
cho chc:
- Ы ngh ca ch nghe hp dn qu. M thit ch c dm
b chng, b con, b ht th gi vng ngc ca ch a
ti ny i du h khng y?
- Thit m. Ti Hng hng bit ch chn ch l chn
i. Nht l ba thng h ny, ht hai thng ri l
ch khng c nh. Nm no cng vy, ch phi lm mt
vng min ng. Ch phi v Boston, Massachussets, thm
li nhng hn o ring ca gia nh, thn tc, ri vng
xung Florida xem chim cho mt. Ch i chi vi my em
ch mi mt tun m nhm nh, thm tha g.
Nghe qua my hn o ring, ti on gia nh chng ch chc
cng thuc loi quyn qu, vng tc ca mt thi xa xa.
Thi m di dn t u Chu t qua thm lc a mi.
Thi th cng c dp giao du vi m con chu ca mt dng
di
noble
xut pht t bn Ty hay bn Anh Ct Li mt
phen. V li v my bay i Phoenix cng c phn r hn so
vi i Los Angeles.
Ngy ti ti p xung phi tr߶ng quc t Sky Harbor l mt
trong nhng ngy nng nht trong lch s ca x x߽ng rng,
Arizona. Nhit vt qua mc 120 F, tc trn d߾i
49 C. Ti ngh ch cn chy b chn khng mt khong
ngn trn va h xi mng th i bn chn s thnh trng
p-la hoc l trng luc ngay. Chn tht. Ni khng ai tin
nhng iu ny cng xy ra cho nhiu ng߶i b i
߶ng, diabetes, ci x sa mc ny. H khng c my
cm gic bn chn, ch khi no nghe mi kht ca tht th
mi hay mnh b phng. D s cha. Trong ng߶i lc no
nh cng phng phng than hng. Ngay trn ln da trn
hay d߾i lp vi mng ma h. Ci nng nh thiu nh t
ca ma h x du ha, Texas, m ti c ln tri
qua, qu cn thua xa. Ha may ch c ci nng git ng߶i ca
nhng ma h la ni rng Vit Nam th mi mong so
snh ni? Bi vy, khng nh no y l khng c my
lnh. Nm lnh khnh trn nhng mi ngi, mi g (g
khc ch ra tng lt mng), mi sn ( nhuyn ri trn tng
ming nha mng vung cnh), phn no lm mt i ci
thm m ca mt ngi nh.
Ti hi ngc nhin khi thy ng߶i n b n ti phi
tr߶ng nh xu con. Trong chic o s mi mu vng hong tc
v chic qun thi trang ct kho cng mu. Vi khun mt
thon thn, phn pht phn son. Ch H߽ng l y? Ng߶i
n b hay a vui, c߶i rn rng trn te'lphone l
y? R rng ch ch bng na vc dng ca ng ng
chng, anh Russell. Chng ti d nhn ra nhau v nhng ci
hn hnh, may mn m t tin dnh li: mi tc en,
mi tt, mt hai m...
Xuyn qua thnh ph vi vm tri c la trong tia nng, ti
bt gp nhng khu ni ting dnh cho minh tinh mn bc M i
sm nh Glendale, Scottsdale. Th cng vy thi, chng
c g khc so vi nhng siu th rng ln ca M khp
mi ni. C khc chng, ch l ci gi tin rt xa l ghi
trn nhng mn hng rt quen thuc, ti ngh. V ti c
dp nhn tn mt con sng Mui (Salt River). Th no c khc
g nhng con sng khc, cu kiu y p hai bn b. Ch
ngt mt ni l dng sng ny khng c n߾c. y sng
phi by thn xc, t , trn trung nh mt thung lng
cn. Ti v trn u ngun ng߶i ta p mt ci
p, m sau ny ti bit l Stuart Mountain Dam, ngn
n߾c cho h Roosevelt. Nghe ni nm m߶i nm thnh thong
mt ln, n߾c d tha trong h c x ra cho chy
vo sng nu mc n߾c ln qu cao. Trong khi , n߾c
cung cp thc s cho dn xi trong nhng thnh ph sa mc li
c dn v bng nhng con kinh xy bng xi mng ct
st. Phng chng m߽i th߾c b rng hai th߾c b su.
N߾c chy l nh mun ng mt ch. c mt
im ch nhn vo mu n߾c trong xanh , bo m ai ai cng
nh ti, c cm gic mt mt trong ng߶i.
Ti ngc nhin hn khi b߾c vo khun vin gia trang ca ch.
Cnh vt rt khc th߶ng. Vi mt cy x߽ng rng to
ln, cao vt trn khng, thn mt tay m, ng sng
sng tr߾c nh. Bn cnh l mt nn t cao, xung
quanh c tn my gp g vung lm vch thnh, trong
trng i thi th rau thm: cn tu, ng gai, ta t,
tha l (tiu hi, i hi?)... Ln ln mt vi cnh
hoa di, hoa h߾ng d߽ng, hoa cc. Nhn quanh sn tr߾c,
ti thy ri rc y nhng loi cy ch sng c
nhng sa mc hoang vu, nh nhng chm u m (mesquite),
u vt (paloverde, cy ca tiu bang, state tree, mt loi
cy cho y nhng cnh hoa mu vng t߽i vo ma
xun)... Nhng, bng dng c ting cho xa l:
- Hello, how are you? Hello...
Ri li tip theo ngay:
- Bye bye... Bye bye...
Th ra tr߾c thm nh ch c nui hai con kt ni si
ting ng߶i, ting M d nhin. Ti buc ming phi
tr li bng ting Vit:
- Bi bai... Bi bai...
- What's your name? Hello, what's your name?
Ti bt tc c߶i. Thit tnh, hai con kt rt i thng
minh, nhng ch bit ni nh kt.
V ti ht sc ngc nhin khi b߾c vo t dinh ca ch.
Do mt vng, th tht, ti cha tng thy nh ai m b
bi, b bn nh nh ch bao gi. Mc d ti bit tnh
ng߶i M th߶ng hay lm bing, khng khoi dn dp ti
ngy nh ng߶i mnh. Khng thch "ngho cho sch rch cho thm"
g ro tri. Nhng, nh ca ch phi ni l x b. Hnh
nh ai cng nh ai, ng u vt . T o qun n
sch v. T tranh nh n giy m. T phng khch n
phng n. T phng ng n phng tm. T bn di n
gh vung. u u cng hng hng lp lp, th thp
vt, chng cht ln nhau. X b. Ti ch dm ni x b
thi ch khng dm ni "by hy," thiu v sinh. Nh bc
s m l. Sau ny ti mi bit r hn, l ci cch
sng ca ch. Mt life style. hp th t gia nh cha
m nui ca ch. Nh ng b Norton th no c khc g u.
C ln, ch phn trn:
- Ti n quen nh vy ri my em . Ti nghip cho
Russell. Nu m khng phi Russell th chc ch b chng
b t my m߽i i ri.
Qu thit, anh Russell hin nh cc bt.
Pha v߶n sau nh ch c mt h tm v mt sn chim. H
tm th d hiu ri nhng sn chim th ti mi bit.
l mt khu t rng y bng mt, vi cy c mc
t nhin nhm quyn r chim chc xa gn. Trong treo
lng lng nhiu lng ng thc n, n߾c ung cho nhiu
loi chim khc nhau. Lng cha mt hng dnh cho chim
honeysucker, hummingbird. Lng cha ht h߾ng d߽ng,
sunflowers, dnh cho chim s, chim su. i khi nh vy.
D߾i t, c mt bn n߾c cn dng lm ch cho chim
tm. Cnh bn c ng n߾c nh bng mt a un cong hnh
con hc, vi ci m nhn nh tng git n߾c ln tn vo
bn. Cng nn bit rng mun duy tr mt chm cy xanh
vng sa mc khng phi d. Th߶ng ng߶i ta bt lun
h thng t߾i n߾c t ng, h n gi l
a-l-hp, bt np phn ra. V n߾c sa mc th hin
nhin, khng r nh nhng ni khc.
K ra xem chim l mt th vui trߗng gi dnh ring cho nhng
ng߶i c th gi nhn ri. Nhng khng bt buc phi l
ng߶i gi. Tui cng tr cng tt, ߶ng di mi bit
nga hay. Min sao c cht am m v lng kin nhn l
c ri. Tr߾c ht, lm n xin gia nhp hi xem
chim. K , mua mt hai cun sch cn bn, ch dn v
chim chc n߾c M, ca R. T. Peterson chng hn. Ь nghin
cu s qua vng no ta s tm thy nhng con chim no. Th
thi. Ri i xem chim. Bng mt trn hay ng dm, ty
. V rng hay ln ni, ty h. C mi ln thy mt
loi chim m mnh cha tng thy th d s xem chim ra, ghi
vo. Lm bng lit k cc loi chim do chnh mnh trng thy.
Nh l ng c n gian. C i mnh, nu ghi c vi
trm loi chim th l mt k cng. Bng di mi bit
ng߶i hay, tui cng tr cng tt l vy.
C mt s trng hp hi ly k l ngy bn ti n chi,
sn chim ca ch H߽ng li xut hin mt con chim rt
him: con chim bi rui c xm, pale throated flycatcher. Ti
gi tm nh vy v Vit Nam mnh c con chim bi c, tc
chim thng chi. L d nhin Arizona c nhiu loi chim bi
rui, nhng con c xm ny ch c ghi nhn mt vi ln
trong lch s xem chim m thi. Lch s xem chim? ng vy,
ch cn mnh khm ph ra mt con chim l, ngha l cha ai tng
thy tr߾c (c s cng nhn, lm chng ca bn b
cng xem), l tn tui mnh i vo lch s... xem chim.
M ni ch chim chc th no c khc g... tnh yu hay d
hiu hn... con chun chun,
khi vui n u khi bun n
bay
. Bi vy anh Russell bn em dn my chp hnh ti tn
ca nh ra canh sn. Phi lng l ch cho n ti, ri chp
cho n mt p coi ci c ca n c xm hay khng. Tr߾c khi
gi in thoi cho bn xem chim ti thߗng lm v nhn n
sng ca mnh (c php ghi thm vo s xem chim mt loi
chim l).
R, ngh chi no cng lm cng phu. l ch mi ni
n hi xem chim trong a phn Bc M thi, ch cn ni
ti hi xem chim quc t th phi n bc no? Chng l
h khng ngn ngi b tin mua v my bay qua x Ph Tang
xem tn mt nhng cp hc mnh trng cnh en?
T߽ng t nh c ln tr߾c y ch H߽ng khuyn ti
nn hc qua ngnh ha, by gi ch li c "d" ti nhy v
lng bird watchers:
- Hng cng nn v hi xem chim tm th vui nhn nh
vi ng߶i ta. Hp vi tui gi, phi hn?
Hp vi tui gi th ch l lm. V tui "tri thin mnh"
i vi ti, t߽ng i, cng ang trn ߶ng sng sc
i ti. Nhng ti t hi, khng bit nhng ng߶i xem chim
bn n߾c M ny c ai chu kh tm hiu v con chim mt khoen
Vit Nam mnh hay khng? Mt loi chim nh, c lng mu
vng vng hong yn, m ti rt yu mn mt do no! Ri
bng dng thy lng bng khung!
Bui ch chiu ngy hm ch H߽ng a ti ti i ti
tim thc phm ng, do mt ng߶i M bit ni nhiu
ting Vit lm ch. Li mt mn cht-cht din ra ca
nhng ng߶i nh... na ng h߽ng vi nhau. Ti ngh
chuyn khc, hm, sa mc m no c thiu mn g
u? V nh vy chiu bn ti c c t canh tp
tng vi mng ti, rau dn, b ngt nu vi tm lt v
p dp thit ngon, thit ngt. Cng thm da rau ghm
thit t߽i vi loi rau thm km nhng lt chui cht
xt mng v t tm cng rim, n߾c gch i, thy
bt thm.
Nhng bn ti ri cng phi ri sn chim ca ch H߽ng v anh
Russell, nh ri mt c o o Hoa, tip tc cuc
hnh trnh v ph߽ng Ty. Hnh trang em theo c xp y
pha sau chic xe Van hiu Dodge ca ch. Lnh phn lm ti
x, ch H߽ng cho xe chy theo ߶ng Lng Lc , Camelback
Road, ri vng ln pha bc h߾ng v Grand Canyon. Phi
i thm mt trong nhng k quan ca th gii.
Ra khi Phoenix mt i vi m߽i dm th phong cnh
khc hn. V hai bn ߶ng bt u thy mu xanh.
Thit chng khc g t bin ct t kh cn m i ln
min ni thm. Ri ty theo cao m tho mc cng
thay i theo. Mi u l loi hc-n-h߽ng (creosote),
mc tng bi trn trn khp y. Ti gi nh vy v
loi cy ny cho mi hc-n, nha ߶ng, khi v l trong
tay. Hoc sau mt m ma ln, ng߶i ta c th nghe mi
hng hng trong gi.
Cao hn mt cht na mi c x߽ng rng. Loi x߽ng rng
thuc nhm bn tay nm ngn ch v, saguaro cactus, c thy
tr߾c tin. Nhiu bn tay c tt, c lun c ngn th
su, th by. Nhng cng c nhiu bn tay t cha sanh m
c c. Ch c mi mt ngn, ngn gia, tht
di. Trn nh u mi ngn hoc dc theo thn, n ra
nhng chm hoa ln mu trng ng c th thy r t ng
xa. Cng nn bit, nhng cy x߽ng rng ny ang c
chnh ph Hoa K bo v ti a. ng c ngng xe v xung
bng u vi cy, vi cm em v nh trng chi m b cnh
st bt bt t. i, m nhng cy x߽ng rng ca x
Giang Ty ny u lm sao sng vui, sng p x Giang
ng? V ch cn ln cao thm mt cht na th nhng
bn tay nm ngn ch v ca ta bng dng ci ct, ri tn,
ri bin u mt ht. Nh߶ng ch cho nhiu loi x߽ng
rng mc st mt t. Loi tai-bo, l dy bn rng.
Loi tay-nm, nh ln tng khi trn trn. Cng cho hoa mu
trng ng (ha hon lm mi c mu hng t߽i), n
tng mng ln khp mi ni. Ri ln cao na mi thy
loi x߽ng rng t gai. Tc loi c l di ra nh li
b gi v (hoc chng), mother-in-law-tongue, ging ging nh
nhng khm nha am, aloe, bn nh. Loi x߽ng rng ny c
tn l agave (c l a-g-vi), cho bng mu vng nht kt
thnh chm, trn mt cng mc cao nh cng bng hu.
Ln cao thm mt i na, mc d vn cn sa mc, x߽ng
rng t nhin vng bng. Thay vo , ng߶i ta thy
nhng cy thuc loi d߽ng x, tng bch, mc ln vi
nhng cy si min ni. Ri rc y nhiu cy
junifer (tng?) hoc ponderosa pine (bch?) mc chnh vnh bn
trin , s߶n i. C nhiu cy trng ging ging
nh cy bonsai, loi thng trng lm king, ln. Nhng
c bit khng h thy cy joshua, mt loi thng sa
mc nhiu cnh t l, th߶ng sng vng sa mc California,
Nevada. Loi ny, trng t ng xa ging nh nhng bn
tay ci. Thp th gi ra cho n khch thp ph߽ng.
Dc ߶ng ln Flagstaff, ch H߽ng cho xe r vo khu du lch
Sedona. Ni ni ting c nhiu thng cnh v cng l ni
t tp ca nhiu vn ngh s. Nht l cc nh ha s
v iu khc gia. M gi l lnh a ca vn ngh s,
artist's and writer's colony. Lnh a u cha thy, ti ch
thy mnh bng i lc vo min vin ty. Trong nhng phim
cao bi c bn sng git ng߶i nh mt tr tiu khin.
Th ra y l ch quay phim. Nhng ngn ni trc mu
nh t nung thnh thong nh ln chnh vnh gia tri.
Nhng vch ni dng ng mu trng nh t st, ni
tip vi ba rng xanh l ri rc y. Hai bn ߶ng
v ngay c tr߾c mt. Уc bit nht l c tri ni hnh
qu chung to ln (Bell Rock), nh trn tri mi ri xung
chn ngang li i khi t xa nhn ti. Lc xe n gn v
chy vng quanh chn ni, ti c mi mit tm kim mt hnh
bng quen quen, thn thng qung i c tha, m rt tic
khng thy u ht. C phi chng thy Tam Tng gii
cu T Thin i Thnh ngay ti ci ni mu i ny?
Sau , bn ti gh vo khu th cng ngh, Sedona Arts and
Crafts Village. Ь xem tranh. By bn y trong nhng tim
tranh cng c m trong nhng phng v c nhn, personal studio,
cng c. Ь xem nhng bc tng. Tc bng thch cao
cng c m iu khc bng ng, en cng nh , cng
c. Ь xem qu. Phn ln mang v t vng sa mc
Sn Mu, Painted Desert, v cng vin quc gia Petrified Forest
National Park. Trong s c nhng phin mng ca ngang t
nhng cy ha thch. Ch mi mt vic ch lng, nh bng
ln thi m bn vi gi rt cao. i ba trm l th߶ng.
Ь xem nhng mn k nim lm bng tay ca dn thiu s,
dn Indians thuc b lac Hobi sng y t my ngn
nm qua. Vi thnh a, sacred land, l nh ni San
Francisco. Nhng mn lm bng da thuc, hoc ch si,
hoc mi o, mu c loi. Ch H߽ng
c khoe nh vi ti mt cu:
- sa mc m y nh vy th ch cn g phi i
u xa, phi khng Hng? Bi vy ch i khp chn
tri gc bin ri m ch cng vn tr v Arizona
m sng.
Ti nh ni vi ch:
- a, ci g Arizona trng cng ngon mc hp dn
ht, ngoi tr ci nng. Ti khng a ci nng...
y vy m ci nng ny vn cn vt vߗng, l gt theo
bn ti cho mi n vng Grand Canyon. By gi tri c
phn du du li v khng kh ni rng ni y kh v
long hn khng kh sa mc nhiu. V li tri v
chiu. Ch H߽ng tm ch cm tri, ch u xe tm
ra v ng qua m th ng hn, ri mi i xem thng
cnh. Th cng li xe, khong ߶ng vi m߽i dm
nh mt ci hnh lang bc theo min t l. Vi nhiu
v tr nhn ra (look out) c xy ct cn thn. Min
t l? Phi! L, v n qu hng v, bao la, su thm.
L, l v cha mt, nhn ra ph߽ng no cng thy ngp.
L, l v n mu. T n en, t vng n
cam, t tm n hng, t xm n trng, hng hng lp
lp chng cht ln nhau. Hn ln nhng ln ngn cch trong
hng nhiu triu nm. Trn vch ni v d߾i lng su.
Nh c bn tay mu nhim no ngoi khng gian thi d߽ng
h, cm con dao tht to, kha ln qu a cu nhng nt
iu khc ngon mc. Tc ln mt nhnh rong ru. Bng
nhng ߶ng ngang li dc ngon ngoo, m nt. Su
n chy mu. Su n nhn mt mt mi thy dng Colorado
un khc, lc n lc hin trong chn khn cng. L, l
v... l, th thi. Khng c ci huyn b, linh thing
nh vng Yellow Stone m ti i qua tr߾c y.
Cho n cui con ߶ng lm hnh lang bn l min t l,
ti ti ch cn th gi nhy vi ln chuyn xe bus cui
cng a khch thp ph߽ng i nhn cnh mt tri ln
trn Grand Canyon. Bng nhng ng gp ca nhng ng߶i
thm him dng Colorado, bng nhng nghin cu tm ti ca
nhng ng߶i tng sng cht bao nhiu nm vi min
t l, ng߶i ta chn mt v tr c bit cho khch
nhn du. Ь cho h hc c ci cm gic thot tc trong
cnh na bng sng, na m u trong khung tri m m hi
s߽ng, long lanh ng sc. Khi nng chiu chm phi ߶ng
chn tri, ang nm im lm mun i trn mt phng ng
dy lp bi thi gian ca Grand Canyon. Hng ngn ng߶i kin
nhn i ch trong im lng ci giy pht thot tc . Ti
cng vy. Nhng ch H߽ng bng v tnh ph tan bu khng
kh u m:
- Hng n, em c thy ci trm xe la d߾i chn i
kia khng?
- Thy. Sao ch?
- Ь ch k cho em nghe mt mi tnh...
V ch k thit. l mi tnh gia ch v ng߶i
chu ch tn ca Fred Harvey, ng triu ph thit lp
h thng ߶ng xe la ni lin khp mi ni vi Grand
Canyon cho du khch xa gn. Hin nhin h thng ߶ng xe
la ny t t li thi, khng cn n khch na, khi
h thng xa l thnh hnh. Dng di Harvey gi ch cn
gi li mt on ߶ng xe la ngn vng quanh vng Grand
Canyon, nh mun gi li mt du vt lm k nim. V
sau h thc s chuyn sang v thnh cng trong ngnh
m khch sn v qun n. iu ng ni l khi cu hong
t mt n mt ng, mun nh i ngai vng ly
c gi l lem n߾c Vit, th ch li ang bn chy
theo ting gi ca mt tnh yu khc.
- Tui tr m em...
Ch kt lun nh vy, ri tip lun:
- K nim gia ch vi Harvey gi ch cn ci tng
Pht bng ng, nm trn bn con nh ch m em thy
khi mi ngoi ca b߾c v. Ci tng Pht cng
l mt chuyn ly k, hi hu. M thi, ch khng k cho
em nghe lm chi, chuyn ny n vng vo tam quc d lm.
Ti c ngh ch H߽ng l ng߶i c ph߾c. c nhiu
ng߶i sn sc chiu chung, m ton l dn giu c, qu
tc. Nhng khng, ch l ng߶i c gan. Thch lm chuyn
ng thin nh. V nu khng c gan th ch u dm vit
l th gi thng cho tng thng Ng nh Dim xin my
trm bc tin hc bng. Ri vi kt qu khng ng ca
l th , cuc i ca mt ng߶i con gi hc tr nh
qu hon ton i thay...
X chiu ngy hm sau ch H߽ng a bn ti n thnh
ph c bc Las Vegas, tiu bang Neveda. Tri li nng nh
la, khng thua g nng h d߾i mit Arizona. Nng
n nha ߶ng chy ra, mm xi mm nhn. Th ra sa
mc no cng l sa mc. Vy m mi dn hnh l v khch
sn xong, ch gic bn ti tm ra v thay mi i
chi. K cng phc ch st t im giu sc chu
ng, do dai. Mnh ngi khng, chng c li xe li c g
ht, m mt mun cht. Trong khi , ch lc no cng
tnh queo, t߽i ri nh ng߶i my khng bng. Phi i
ch gic ti gic lui, nm ln by lt bn ti mi chu
l gt xung ߶ng.
Ch cn ro ln ro xung i l Las Vegas vi bn l
ht bi bn. V tt c cc casino, tn gi chung cho cc
khch sn nhiu tng c ch chi bi tng trt, u
nm trn i l ny. Hoc tht v trong mt cht xu.
Ch H߽ng phn vn, by t tm tnh:
- Ci g vy c? Excalibur? Cch y hai nm ch c gh
y, u c thy. Chc l mi ct. Щp qu hn.
My em ngh coi, vi m tin n bi t cc con bc m ti
n c th xy dng mt thnh ph s v i nh th
ny, ngay gia sa mc, th s tin thit qu khng
l. Mi ngy hng bit bao nhiu ng߶i ti y np mng
cng d߶ng cho ti n?
Tr߾c mt ti Excalibur l mt ta lu i c, ct theo
kiu Disney Land (California) hoc Disney World (Florida). Vi
nhng thp trn, nhn, mu m xanh . M chng ring g
Excalibur, nhng khch sn chc tri Casino, Riviera, Stardust,
Frontier, Sands, Holiday Inn, Imperial Palace, Flamingo Hilton, Mirage,
Ceasars Palace, Dunes, Aladin, La Quinta, Marina, Tropicana,... tt
c i vi ti u mi l.
Bn ngoi trng v i, bn trong cng v i hn. i
th gii l y? Ngoi nhng khu th߽ng mi, thi trang,
tim qun bao bc xung quanh, phn rng ln mnh mng ngay
gia chnh l ch dnh ring cho c bc. Hng hng lp lp,
hng my chc ngn ci my chi hn xui theo kiu x s,
slot machine. n nt c, ko cn c. D lm, ai chi
cng c. Khng phn bit giu ngho, khng phn bit
thng minh hay ngu dt. Яi vi my, tt c u nh nhau,
ng hng, nh l nh nh ngi. C vic nht tin vo
k h ri n nt, ko cn. Bc cc cng xong m bc
ng cng c.
Ch H߽ng lm sang i mt m xu ho rng rnh a cho ti
ti chi cho bit vi ng߶i ta. Tߗng g ch chuyn ny
mun bit th l lm. Bit ngay. Lc cha t chnh
u. Bit lun ci cng thc m߶i ng b v by tm
ng ly ra ca n na. Khng chng th chy mnh s sch
ti. Nu may mn c trng s, jackpot, vi t l mt
n mt trm hay nm trm chng hn, th hy khn ngoan mt
cht, ng dy chun i cho l th ha may cn gi c
vn vi t t tin li. Hoc ti thiu cng nn b ci
my m nhy sang my khc chi tip cu may. Mc cho cc
tay chi c khi n (v hn), c khi thua (v xui, ghin, tc,
m, gin, khng, nng, y...), my ch bit c n ch
khng bao gi bit thua. V n c programmed sn nh
vy.
Bi chi vi my th ch c mt ߶ng n m n
hng trm ߶ng thua, cho nn mun tr ti cao thp, dn
en phi tm nhng bn c tay ci tay con. C chia bi gom
bi. C ti c xu. C hoc c s. Ri mc du tuy c
suy ngh , c cn nhc , c tnh ton m rt cng
s thua cng nhiu hn s thng. Ti sao k vy?
Cng nn bit c rt nhiu ng߶i sng hn vi ngh c
bc. Vi nm ba ngn vn trong ti, h c th sng vng
vng mt thi gian. Tuy nhin, thi gian ngn hay di
hon ton ty thuc vo kh nng c bc ca h. Vi mt
con bc trung bnh, h c th kim mi ngy vi trm bc d
nh chi. tr tin phng thu khch sn, tin n
ung tm b v sng mi cng ng߶i p, v. v. Cho n
mt lc no v bc ng, v say ru hoc say tnh,
hay ch v mt l do ring... h li phi lang thang (lm lc
phi n xe qu giang dc ߶ng) tr v qu c, lm li
t u.
Sau vi ba ting ngp ln trong chn bc tin, tr߾c mua vui
sau t vn, ch H߽ng nhn nh vi bn ti:
- Thnh ph Las Vegas l thnh ph sng v m. My em
hy gng sc m i cho sut m nay.
Ti ngc nhin hi li:
- i na? B ch khng thy mt sao?
Ch phn trn:
- Mt th c mt, nhng mc ch ca my em ngn dm xa
xi i n y ch c by nhiu thi, khng i chi
ung lm.
Li tip tc i. Lng bng, lng vng. Cho n chiu
ti, bn ti quay li Ceasars Palace. Thit ra, c nhiu li
dn v trung tm c bc v du h sm ut bc nht ny.
Bng nhng ߶ng thang my nm ngang chng cht, d߾i
t cng nh trn khng. Chng khc g nhng cnh tay tm
mi tri di ra xa ca mt con mc. Ь cnh tranh, mt
tin gip ranh vi Mirage Hotel, chnh vua Ceasars ra lnh
cho n em ca mnh biu din tr c bit ring, ngay trn
߶ng ph. Th cng chng g, mt nhm quan qun triu
nh mc o gip, vi y kim cung c x theo thi
La M hi xa (trong c mt anh chng i c khu cao nghu
nghu), ging ln ba hi chin trng v khua mi ma m:
- Cc thn dn ca ta hy li y m nghe cho r...
Sau mt vi cu truyn ch, lm ra v ht sc trnh trng
cho mt v i lng danh, tn quan li u s khoc
kim ra lnh:
- Hy theo ta.
Theo th theo. Tߗng u theo ta lm ci g ch ch theo ta
i dc theo hnh lang cung in, vi hai hng ct to t߾ng
hai bn c chm tr nhiu hnh tng, vo chn... n
chi th xa nay ai lm chng c. (V cng nhm git
khch, li dn vo bn Mirage Hotel i ngang mt khun vin
tߗng nh l v߶n thng uyn ca vua vi y dy hoa
thm c l, v c bit c cp bch h nui trong mt s
th lng king rng ln).
B߾c qua khi cng chnh, ng߶i ta thy ngay nhiu bc
tng khc ca vua quan La M, nam c n c, ng trn nhng
chic bn ang quay trn u n. Cho thn dn ng xung
quanh chim ngng. Nhng bc tng ny c programmed
thay i v th tng vi pht mt. Mt cnh tay a ln
ra hiu hoc mt cnh tay h xung cm c kim, chng
hn. Nhng hai mt vn nhm nghin nh tng cht. Chng
bao lu, na gi tr li, nhng bc tng bng
nhin sng dy, co chn nhy xung t ni c߶i vui v.
Tri t, th ra bn h gii ng kch, trng nh thit.
Hn g mnh bn tn bn nghi. , m khng b chng mt,
k cng ti.
Chng mt hay khng chnh ra l bn ti y. S l khng
d g gp c nhng ng߶i u en, mt hai m y nh
mnh, trong ci cnh ng߶i v ng߶i ip trng kin c
nh th ny. Cho nn, khi c dp, chng ti thm
hi rt n cn mt gia nh trng rt l quen thn.
Ch H߽ng lm gan:
- Anh ch mi Cali ln chi?
- D phi.
- Anh ch hi tr߾c qu u? Qua y c bao lu
ri?
- Ti tui tnh аng Thp, mi qua y c nm ngy.
Ti vt ming:
- Mn t i, mi nm ngy m anh ch bit tm
߶ng ln y th thi vn ri. Hay thit. Vy ch
bc nm nay bao nhiu tui ri anh ch?
- D, m tui tm m߽i lm. C nh i ht mt ln theo
din on t gia nh...
Hn huyn mt hi lu ri sau cng cng phi chia tay. ߶ng
ai ng߶i ny c vui chi. Vy m ch H߽ng c thc mc
hoi:
- My em c thy gia nh th no khng? H n mc
coi lng xng vy ch m l dn c tin . Thy b gi
hng, lm cm gn t xa tri ri m hai l tai eo i
bng ht xon chi ch ch cng cht.
Ti no c my th n trang, vng vng lm cm
. Ti i bng. Ti mun tm mt ch c th
nht v bng ci g hu tip tc gi vng cp gi. Tin
th, c ch ngi ngh chn. Hai cng ti mi rng. Ti
chu thua n b ci n߾c i lng nhng xem qun o, giy
dp trong cc khu shopping. Xem thi ch no mua. Vng ti
vng lui chu khng thu. l ti n gian, v tim
no ti cng lm le ng chng my ci gh trng. V hn
qu, thit tnh tri bt dung nhn ng, mt ti sng ln:
- Ch H߽ng n, hay l mnh vo y n cm Nht mt
ba i.
May ph߾c, ch ng . Mi ng߶i ng . Kabuto, tn
ca tim. Mt ca tim c tnh cch va h. Vi mt
quy ru v bn nm bn vung by trn sn g thp. n
y nhn thin h i qua li k cng th. C ci khng
kh Si Gn. Ngi ch mt hi lu, c chiu i vin,
tuy khng mc kimono nhng ging y chang ng߶i Nht, c eo
bng tn Tammy trn ngc o mi bn ti vo trong. Th ra
ny gi bn ti ch ngi ngoi hnh lang, patio, ch cha
v qun. Tammy, c chiu i vin ring ca bn ti, cho
bit nh vy. Lt vo trong, cnh tr bng khc hn. C
dng n߾c trong, c con c li. C cy rng, c l
xanh. C hoa t߽i, c c tt... Nhng, bng dng c
Tammy i ging:
- My anh ch phi l ng߶i Vit khng?
Ti git mnh:
- a, c bit ni ting Vit h?
- Em l ng߶i Vit m khng bit ni ting Vit sao
c.
- C tn g cho d ku.
- Em tn Tm nn ti M ku em l Tammy.
- C lm y lu cha, c Tm?
- D, cng hn mt nm ri.
- Ni thit c nghe, ti cha tng n mn Nht, nn cng
chng rnh ci qun ny c mn g. u c lm n gii thch
s s cho ti ti nghe qua coi.
- D, n trong ny gi l n full meal. Tc l n ht
my mn n lit k trong thc n. Em s cook ti bn cho anh
ch...
- Trn ci bp ny y?
Ti va ni va ch ln mt bn. C Tm gt u, ri
tnh thit, gii thch tip:
- Nhng m khng c r u nghen. Nm su chc ng mt
u ng߶i.
- G m mc d vy, bn ng߶i n hn hai trm
. Nh vy ti sao trong thc n c ghi my mn tay cm,
chn m߶i ng mt ba ny y?
- , l my mn n chi dnh cho nhng ng߶i ngi
ngoi patio thi.
- tri, n chi m tnh tin nh n thit! Ch H߽ng,
ch ngh sao? , m c Tammy n, mnh l v y ri by
gi mnh i tr ra c h g khng?
- Khng, khng sao u. Nhiu ng߶i cng tߗng lm nh
anh ch vy.
- Thit h? Thi, c cm phin cho ti ny ra ngi
ngoi hng ba cho n nh th mt cht nghen.
- D c, khng c chi ht.
- Vy ri tin "tp" tnh sao y.
- D khi cn. u c n ung g u m cho "tp."
Mng, k nh thot c nn hc i lm ng hong, hm he
tm chn nht d v߽ng. Vy m no xong u. By
gi n phin c chiu i vin khu hng ba, d khng phi l
dn Nht i na trng cng ging Nht v c mc o kimono,
chu kh t tn di gt ngc n thm hi khch ph߽ng xa:
- Tha, cc ng b mun n mn g? Mun gi ngay by
gi hay ch mt cht cho d chn la? n su-shi i, ngon
lm!
- Ngon thit h, c? a, hy cho ti n th mn su-shi
i.
Khng ai rnh cc mn n ca Nht (in bng ting M trn thc
n), nhng c l v nh hߗng bi li mi mc duyn dng
ca c gi Nht (hay i Hn?), m rt cuc ai cng i n
th su-shi nh ti. Cng tin. Nhng chng bit v s bt
ng ngn ng hay l s c tnh mun cho bn ti nm thm
mi tn kh, m lc mang thc n ra, ngoi mn su-shi cn c
mt l lnh knh khc na nh mc, tm... V thnh ln
trn bc bn trong mt ming cm np. Nh mt cun ch gi
nho nh. Khng ring g su-shi (c thu), tt c cc mn kia
u, ߽ng nhin, sng. Уc bit mt im l khng
nghe mi tanh hi g ht. i km theo nhng da bin trn
qu (delicacies) ca Nht kia, ch c mi mt mn c nht l
ht ci (mustard) lm mn chm. Ti ly chai hc-x-du
ti bn pha vi ht ci cho n c thm cht v mn.
Ti gp mt ming su-shi, chm chm, b v ming lm
th. Chu mt i, t ha. Phng hng. Nght th. Nng
i l nng. Bo m du c mi c mm, rong ru g g
i na th cng vt bay i ngay. Dng ln c, v gi
cht trong no b duy nht mt iu: cay. Mn i, thi
cht. ng b ng vi cng cht. Th li, h hi,
a tay ln, qut.
- Sao ch H߽ng? Ch thy th no?
- Ngon m. My em n th i cho bit. Ch c n ri,
ha ha ha...
V ti than phin:
- Cay qu ch H߽ng i. iu ny chc em khng n
c na u.
C em v ti tip lun:
- Em cng vy.
Rt cuc ri ch cn ch H߽ng v ti thanh ton trn .
n th n ch ti cha cm thy ci ngon ca su-shi, tm
sng, mc sng nh th no. Ti cn hi n n su-shi
v n mm xi nh tu h non, phi chi n cng n gin th
cng . Gi c ca mnh tuy cng sng, nhng c chanh,
c rau thm, c u phng. Тng ny ch c mi
ci... ht ci. Cay qu tri cay. ng ai bo ti n
cm Tu nh Ty ly gi Nht l nht. Gi Nht chc
ri cng mm xi nh ming su-shi v cay nh ht ci thi.
Cay n ni nh mun t chy thn ng߶i ch cn li tri
tim. Ging nh Na-Tra t chy T Thin khi anh chng dm
ngang nhin i no thy cung ca Long v߽ng vy.
Xong ba n Nht u i, ti ngh vi tt c l
nn vt ra ngoi mt cht cho ngp. Tuy cng ngp y
bi trn th, nhng th l ht th ci khng kh t hi
ng߶i vn tt hn. Hn qu, mi ng߶i u ng .
V bn ngoi tri li mt m hn ti tߗng. Las Vegas v
m qu tht mun mu. Bu tri thnh ph nh thp sng
bi hng h sa s nhng v sao nhn to, non cng c m bong
bng trn cng c, chp nhy lin hi. Dc theo i l Las
Vegas, hai dng xe ngc chiu cht nght nh xp c mi,
nhch nhch tng khong mt. Ng߶i i b trn va h chen
chc nhau nh i hi ch, ch Tt khng bng. Tay trong tay,
i, nhng cp tnh nhn. Ti cng hn hnh c c ci
dim phc .
Nga xe nh n߾c o qun nh nm
l
vy? C l vy!
Thc ra, s d khng kh Las Vegas rt n o no nhit l
ti v m nay l m еc Lp, July Fourth, ca M. Thin
h t v y, khu Mirage Hotel v Ceasars Palace, khng nhng
xem cuc trnh din pho bng m cn c xem lun cuc
la dy c mt khng hai na. Bp bng trong m thu v
n uc bng dng tt ngm. La t u khng bit bc
chy khp mt h nhn to, khp cc lch sui, khp cc
thc n߾c, khp cc hn non b, khp c khu rng gi c
cy cao bng c bng plastic. Ting cm th ha ln vi
ting pho chut, pho i n t tch, ng. Ha vng
thy cung m lm kinh ng lun c a ng trn gii...
m qu khuya. Na ߶ng v Ty Trc coi nh bn ti
vt qua. Gi, phi quay lui v khch sn, ng ly sc
ngy mai cn tip ni cuc hnh trnh tm n... qun
Cam v thnh Los Angeles. Nghe n rng ni c lm Pht
nhiu kinh! Ь ri xem!
back to top
08. TNH CHT CHUNG QUYT TRONG VN CHNG MIT VN *
NGUYN TN HNG
Ti nghim ra l mi ln ti v D.C. hp mt vi
bn b bng hu, l hnh nh ti u c "ng gp" mt
ci g trn lnh vc ch ngha vn ch߽ng. B ch
nh cng c m t nguyn cng c. Nh li ln "xung
ni" u tin, khi Nguyn Hng Quc qua bn ny ni chuyn
v th, ti m thm lm mt mn ra mt (tng) sch
lm quen, quyn
Mt жi Ь Hc
, nh anh Nguyn
Ngc Bch. Ln th hai khi H Tr߶ng An ra mt quyn
Giai Thoi Hng
ti "gnh vc" ti
i Li
V Vn Ch߽ng Mit V߶n
. Ln th ba th bn phn
ti phi c
i Li Cm T
v y l ln u
tin ra mt sch ca chnh ti. V ln ny th ra mt
Tuyn Tp Nhng Cy Vit Min Nam
v k vo, quyn
Mt Chuyn Ra Khi
ca ti, nh qu v bit v
c mt ni y.
Trong ln ra mt sch tr߾c, cun
Mt Thu Lm "Trm"
,
ti pho kch anh V nh v cho anh ch c hai tun l
lo v phn ni v tc phm. Anh nh than: "Vy l
Hng nh chi p `ng gi' ri." Ln ny anh Nguyn Ngc
Bch ngon lnh hn v chi tri hn ti mt bc, anh cho ti
c vn vn c mt tun ng. Ti ch ni ti anh Bch
thi l ti v Nguyn vn Ba xa qu nn "giao khon" cho
anh. Vy th chng l ha ra ln ny "ng gi" nh chi
khm "bn tr" ta y? C ng phi nh vy khng qu v?
Ti cm hai cun sch ln, tp mt ri tp hai, m ngao
ngn. Tng cng c n nhng 700 trang ch t i g sao.
c tng ch chc cng mt c thng. Thi, khi ra mt
sch cho ri. M nu khng c tng ch th lm sao m
nm vng vn m n ni y? Ni th ni vy
ch ti cng rn thc m thc hm c. ha
vi anh Bch ri m khng lm th coi sao c. V li c
ln anh Bch cng khen ti... lm vic cn thn, k
lng th ti u n ph lng anh. Nhng m ni vy ch
khng phi vy. Ti v ti c c thit , nhng ch
c c c mi ci ta bi (v phn ln c ri
trn cc bo) v i dng tiu s cng qu trnh sng tc
ca cc tc gi thi. Nghe ti y chc trong bng anh Ba
nh l t. ng c run vi. Coi vy ch cng cn
nhiu lp lang, tnh tit din lm m. Thiu g
chuyn bn, ni.
Ti bit ti khc vi anh V nh im ny: Anh th
thch "nhm vo u trng vo " cn ti th thch "ba hoa
thin a," "nhm vo u khng bt buc phi trng vo
" hoc gi lu lu trng mt ci cho n vui v cuc i
l c ri. Bi vy lt na y lc chuyn qua phn
tho lun xin qu v ng c cht vn ti v nhng chuyn
trt trng lm chi cho thm phin nghen. C mun cht vn
th cht vn anh Nguyn vn Ba kia ka, v anh l ng߶i
ng ra ch bin b tuyn tp.
Tr li ci s 59 ng߶i nhp cuc ln ny. S l trong
khi chun b cho tuyn tp, anh Ba c khoe vi ti rng:
"Tuyn tp chc chn s thnh cng rc r anh i, ku gi
ai ng߶i ta cng sn sng ng gp ht, ln n... hn
60 ng߶i ri." Ti c bin th cho anh v c hi nh sau: "Anh
o u ra m c nhiu nhng cy vit min Nam d
vy?" V ti tnh s s trn u ngn tay. Bn
con "chut da" tc Cao Bnh Minh v ba ch em Phan th Trng
Tuyn, Nguyn th Ngc Dim, Nguyn th Ngc Nhung, cng
vi nm ng "ng v (qu) h߽ng" tc l Phm Thng, H
Tr߶ng An, Kit Tn, Nguyn vn Ba, v, bt ch߾c anh
V nh, c "k hn" ny y, v chi ch mi chn mng.
Ri cng thm "hc x du" tc Nguyn vn Sm v "tu
v yu" tc V K in th ch mi m߶i mt
ng߶i... Xin li, "bn con chut da" l do ti t,
cn "ng v (qu) h߽ng, hc x du, tu v yu" l do
my anh bn ca ti t tip theo. H nh quay cho my
con chut da ca ti hay sao hng bit na? Ri cn nhiu
mn gia v nh tiu hnh ti t... dnh cho nhiu nhn vt
quan trng cm bt trong lng min Nam, nhng u lm sao
m ln n su m߽i ng߶i. Ti bn nh ting vi anh
Ba, bi thm mt n ch t: "Anh cng nn phn bit mt
ng߶i lm lun vi mt ng߶i vit vn, v cng nn
phn bit mt ng߶i t v vi mt ng߶i lm th
ch!" Khng bit li nhn nh ca ti c nh hߗng g
n s chn la, sp xp ca anh khng. Gi nhn li
tuyn tp, trong s 59 v, ht 58 v thnh danh, ti hoa
nng khiu u ln l߾t, qua mt c "ng Trm" th ti
phi khen Nguyn vn Ba ta c ti... mc ni. Tuy vy, vn
cn thiu st. V mt s ng߶i tn tui, thnh danh ca
min Nam nh Phm Cng Thin, L Giang Trn, L Mc Sinh,
V Hong, Ngn, Phm Vit C߶ng, Trn Kim Vy, Nguyn
th Long An, Phan Ni Tn (qu ni Cn Giuc)... li khng
c mt trong tuyn tp.
Tuyn tp bao gi cng hp dn v c c gi a
chung. V ging nh i nhc hi vy, nhng ng߶i
ng gp ai cng nh ai u mun em ht ti nng ca mnh
ra trnh din. Bo m khng ai dm gi i mt bi xong
xong d mt cuc tranh ti. C phi khng, tha
qu v? Tin y, ti cng xin nu ln mt ln, danh tnh
ca 59 ng߶i cng tc, theo vn abc cho cng bng. Xin mi
qu v nghe qua xem c ai b con hay l thn tng ca
mnh hay khng. y, tp mt c 25 "ph߽ng trng," gm:
An Kh, Anh Vn, Cao Bnh Minh, Chn Ph߽ng, Уng th Qu
Phng, Hi Bng, Hong Du Thy, H Tr߶ng An, Hng
Hoang, Hunh Hu Cu, Ha Honh, Kit Tn, Kiu M
Duyn, La Ton Vinh, Lm Ho Dng, L Bo Trn, Ng Lm,
Ng Nguyn Dng, Ng vn Th, Nguyn Ngha, Nguyn Ang Ca,
Nguyn Bch Mai, Nguyn c Lp, Nguyn Hu Chung,
Nguyn L. V tp hai c 34 "chn nhn," gm: Nguyn L
Hng Hng, Nguyn Tn Hng, Nguyn Thanh, Nguyn th Ngc
Dim, Nguyn th Ngc Nhung, Nguyn Thuyt Phong, Nguyn
vn Ba, Nguyn vn Sm, Nguyn Vit Phm Hy, Phm Dng Lc,
Phm Thng, Phan th Trng Tuyn, Phng Nhn, S Lim, S
Trung, Song Thi, Th Sinh Qun Qui, Trn Long H, Trn
Minh Xun, Trn th Kim Lan, Trn Thin Hip, Trn Trung
Qun, Trn vn Sanh, Trnh Gia M, T Hoa, Tߗng Nng
Tin, Vin Du, Vnh Lim, V K in, V Ph߾c Hiu,
V Nam, Xun T߾c, v Xun V.
Tuyn tp mang tn l
Tuyn Tp Nhng Cy Vit Min
Nam
. Khng ni ra th ai ai cng hiu l tuyn tp ca
nhng cy vit gc min Nam, sinh trߗng trong mt gia nh
c t tin ba i sng chn ng bng lc tnh.
Min Nam y khng c ngha l t v tuyn 17 tr vo.
Nhng, thot nhn vo danh sch 59 ng߶i nhp cuc th ci
tn ca tuyn tp c th ni l khng ng lm. V
thc ra c vi v gc Bc gc Trung trong . Theo ti,
tuyn tp ny phi c gi l "Tuyn Tp Nhng Cy
Vit Min Nam v Thn Hu (do Nguyn vn Ba chn la)" th
ng hn.
Well
, chuyn ti va nu ra cng chng ly
g lm quan trng. Chuyn quan trong cn ni n l l do ti
sao c s hnh thnh tuyn tp. Ti thit ngh, chng
qua ch l mt hin tng xung ߶ng rm r ca
nhng cy bt min Nam hi ngoi m thi. V hin
tng ny cn phi c nh du, c ghi li trong
lch s vn hc. Cng nh hai hin tng khc khng km
phn quan trng c nh du, ghi li bng nhng
tuyn tp. Nh tuyn tp
Trng Фt Khch
dnh cho
hin tng nhiu cy bt n xut hin hi ngoi. V
nhiu tuyn tp khc dnh cho hin tng nhng cy bt
mi sau 75. Tuyn tp cho nhng cy vit min Nam qu l
mt vic ng lm v chnh v vy anh Nguyn vn Ba khng
ngn ngi b cng b ca lm vic ln, vic chung
ny. Xin qu v thߗng cho anh y mt trng pho tay khch
l.
Nhn chung, tuyn tp ny bao gm c mt tro lu vn hc,
dn tri qua hai ba th h ca nhng ng߶i cm bt. c
vit d߾i nhiu dng thc v d߾i mi th ti.
Ri rc trong nhng ng vn chn lc, nhng vn th nn th
vn l phn chnh, thnh thong c nhng bi bin kho v
m nhc min Nam, v cy c min Nam. Thm ch c nhng
bi phng s v th thao, v bo ch, v ngay c lch
s. Ri cn ph bn, tranh, nh na chi.
c v ni v mt tc phm, mt tc gi theo kiu "nhm
vo u trng vo " l mt chuyn rt kh. By gi
vi nhng 59 v, du c c v ni theo kiu "nhm vo u
trt n y" th cng khng phi l chuyn d, phi
khng tha anh V nh? Thnh th nu ai bt ti bn qua
vn ch߽ng gi tr bi vit ca 59 v ny th thit tnh
ti xin u hng v iu kin. Nhng c mt im chung
chung, tuy nh thi nhng khng km phn hp dn, m ti
mun cp ra y. l s tm hiu "tnh cht chung
quyt trong vn ch߽ng mit v߶n." Ti hi vng l sau li
pht biu ca ti th khng ring g anh V nh, anh Nguyn
Ngc Bch m tt c qu v hin din ni y u s c
dp bn thm, vit thm nhng "Bn l ca cuc ra mt
tuyn tp..." Th cng t߽ng t nh ln tr߾c y,
chng ta c nhng
Bn l cuc ra mt sch ca Nguyn
Tn Hng
vi ti "nh vn trng trn, nh vn n,
nh vn khng qun, nh vn hi qun..." m ti cho l rt
thch th v rt c ngha vy.
Ni i ni li th cng quay v ti "Vn Ch߽ng Mit
V߶n." Nhng ln ny ti xin xc nhn rng vn ch߽ng
mit v߶n hay vn ch߽ng mit rung, hay vn ch߽ng mit
bin, hoc gi mit... g g i na th cng ch l mt
m thi. l th vn ch߽ng xut pht v vit v
min Nam Vit Nam, mt min Nam ph th cng nh thn qu.
Qu v c ng vi ti khng? C mt ln ti "k" b
ch Trn th Kim Lan, i khi ti "v tnh" bo vn
ch߽ng ca b l "vn ch߽ng mit rng" kia ka mi kh.
M ni no ngay, vn ch߽ng ca mt ng߶i gc C Mau,
mit Thi Bnh, Sng Trm Trm, U Minh Thng, U Minh
H... m khng gi l vn ch߽ng mit rng th phi gi
l vn ch߽ng mit g y? Chng bit b c gin ti
tm gan vng mt hay khng m nm nay b bt v m tn.
Xin li qu bn vn y sao ti khng bit, ch ti m
c li my truyn tnh lm cm ca ti vit l ti bt
tc c߶i. C߶i y l c߶i thit ch khng phi ti
s b x ti m ti khng dm khc u nghen. Khc v tnh
hoc khc v truyn tnh mnh vit th nghe sao n qu qu,
nhm nh qu h? Bi vy, t hi cha sanh m cho n
nay, ti cha h c mt ln no ung thuc chut t t
v tnh. Ti cn th c mt cu rng ti khng thm khc
khi b "b " na. Ti ch lng dn lng mt iu:
"c, thua keo ny ta by keo khc." Th thi. Nhng...,
bi ci ch nhng ngt ngho ny mi c chuyn ni, rng:
nhiu ln ti khc ngon khi c li nhng bi, nhng
on ti vit v qu h߽ng. Ti khc mi mn. V by
gi ti c kinh nghim, h ti mun c li nhng bi,
nhng on y k nim thn th߽ng th ti xch sch
chy v cu tiu. Khc mt mnh n hn l khc... vi
mt ng߶i th hai. Nu ti on khng sai th hu ht
cc bn vn c mt hm nay y u c t nht mt ln
tri qua ci kinh nghim m ti va ni, c phi?
C ln ti ni chuyn in thoi vi anh Nguyn Mng Gic
v nhng bi vit thm m tnh qu h߽ng, i anh
ni: "Ng߶i min Nam th߶ng hay vit v qu h߽ng v vit
rt hay." Ri anh tip lun: "Ti ni nh vy khng phi
ng߶i min Bc hay ng߶i min Trung khng vit v qu
h߽ng. H c vit nhng c ln nghe n gng p,
mu m lm sao..." Ti chen vo: "Anh mun ni c ln nghe
lng xt." "Th i khi nh vy," anh bo. By gi ngm
ngh li, theo thin ca ti, c l ci thi vit v
qu h߽ng min Bc, ci thi m
H Ni Bm Su Ph
Ph߶ng, Ming Ngon H Ni, m Gi T H Ni, Chuyn
Tu Trn Sng Hng, Ng߶i n B Bn Kia V Tuyn
... phi
chng n qua ri, n vang bng mt thi ri? Gi,
s d ng߶i ta khng vit na l v liu nu vit tip
theo chiu h߾ng bit c cn n khch hay khng? Cn
vit v qu h߽ng min Trung th c ch u phi khng,
nhng hnh nh t qu. Thnh thong mi c mt V nh,
vi "my mn Tt mn m," mt Ty Hng vi "ht go
Huyn Trn," hoc mt Huyn Chu vi "ma Xun trn G
Bi" chng hn... Cn i vi nhng ng߶i min Nam,
s d c s rm r vc bt xung ߶ng l ti v y
l ln u tin trong lch s, dn Nam ta mi "c"
nm mi b x ra i. Dm ni nu khng c cuc i
lon, i i th trong vn hc Vit Nam s khng c
nhng ng vn ch߽ng, bit u sau ny s tr thnh bt
h, cho qu h߽ng min Nam c vit ln t hi ngoi.
Cn ci s c ln nghe c "lng xt" hay khng th chng
qua ch v nhng ngi bt min Nam th߶ng xuyn chm
vo bnh mc... "hn nhin, xu xa, d hiu, d cm
thng" (ch ca anh H Tr߶ng An) cng vi bn tay lun
lun nng niu "tm lng thnh tht" (ch ca ti) th bo
sao nhng dng ch tun ra trn giy li khng ging nhng
git mu o r ra t nhng con tim thm m tnh ng߶i
cho c?
Tm li, vi ti, ch ring min Nam mi c "Vn Ch߽ng
Mit V߶n." V cht liu chung quyt ca vn ch߽ng mit
v߶n c phi chng chnh l tnh yu qu h߽ng? Tnh yu
y phng pht th hin qua mt cuc t trm bt
l߽n mt lng gn Ci Rng, mt chuyn qu giang trn
ph Rch Miu, mt ln lm r bn nh v, mt con
sng bi bin Vng Tu, mt tri bn chua bn cn Rng,
mt con rn v nng trong gc tre gi, mt tung ht bi
Lng ng B Chiu, mt cn nh b li sau lng, mt
c nhi vin Sa c, mt a em xu s trong gia nh,
mt gic m tr thnh vn s, mt i lm bu gnh ci
l߽ng, mt tm tnh ca b m gi lo cho a con tt
nguyn, mt bui hi cau hay mt mn nh o... V cn
nhiu na khng sao k xit m ti dnh li cho qu v.
Ь qu v t mnh khm ph ra v cm thy thch th hn
trong nhng gi c sch.
Ъn y, khi lm mt th gi ca qu v v
kt lun, nu qu v mun tm li qu h߽ng min Nam
nh gn trong gang tc, qu v mun nhn li qu h߽ng
min Nam nh ngay trong tm mt ca mnh, qu v khng th
no cho t sch gia nh ca qu v thiu
Tuyn Tp
Nhng Cy Vit Min Nam
. V xin nh cho, bn cnh tuyn
tp s cn c thn phn nh nhoi ca
Mt Chuyn
Ra Khi
.
* Bi ni chuyn ra mt
Tuyn Tp Nhng Cy Vit
Min Nam
ti th Hoa Thnh Яn, ngy 18-11-1990.
back to top
09. TY DU K, ON KT
NGUYN TN HNG
Cuc hnh trnh v ph߽ng Ty ca chng ti rt cuc
ri cng chm dt ti... Cali. Vng Los Angeles ni chung, hay
qun Cam (Orange County) ni ring. Ni c ci kh hu t߽ng
i iu ha, mt m. Khng nng lm, khng lnh lm
v d nhin, khng c bn ma r rt. Уc bit, ch c
mi ci bu tri lc no cng nh m m s߽ng khi, smog,
th Cali ta ang chim ngi v hng u. Ri ti ni y,
nu b߾c thm mt b߾c na, vt Thi Bnh D߽ng, th
v li qu nh. M vn cha lm sao lm c. Bi cn
nhiu l do.
Tra ngy , theo bng ch dn trn xa l 22, Garden Grove
Highway, bn ti tp vo khu Si Gn nh. Ch nm m߶i
pht sau l n ni mnh mun tm. i l Bolsa l
y? Hai bn ph x tp np khng khc g mt Bonard ca
Si Gn ln, mt Si Gn nm xa trong tm tr mi
ng߶i? C l vy! C khc chng l ni y khng c
nh lu cao, v phi tun theo lut giang h ca x ng
t. Ch Thu H߽ng, ti x li xe ߶ng tr߶ng qu
mn ca chng ti, tm ch u ri c bn bt u
lang thang y . Cho bit vi ng߶i ta. Vng ti vng
lui khu Ph߾c Lc Th (Little Si Gn), Lng Chu (Asian
Village), Ch Mang Qua (Man Wha Center). Ch thy ton l Vit
Nam. Ph x Vit Nam v rng ng߶i Vit Nam. Mt Vit
Nam trn x ng߶i. ng di g m ming ni ting M
m thnh nh qu.
Ъn lc ti thy coi b hi mi chn th may thay, ch Thu
H߽ng ngh:
- Hay l mnh vo y n ph i my em. Ь bit mi
v ca ph Cali ra lm sao vi ng߶i ta ch!
Ph Ha, i din vi khu ba ng... Tu, xo xo bn kia
߶ng. Mt v tr lm n c v rt l thun li. V
bo m, b con mnh xa mi ti c nhn quanh qut l
thy ngay, bit ngay. Khi cn phi hi thm ai ߶ng i
n߾c b߾c. Tim ang ng nght thc khch, tm mt bn
trng khng phi d. M nhn kia, no c t u, ba bn
dy tng cng cng n ba bn chc bn c d. Nhng hn
qu c ng߶i va n xong. Nho v chim ch, ng .
Mt ng߶i bi bn xng ti lau dn ngay tc khc, sch s
trong nhy mt. Mt ng߶i khc lin phn pht thc n,
v moi trong ti li ra cun s nh sn sng ghi mn gi. Nhn
vo thc n th i thi c: ti, nm, gu, xe la,
xe hi, tu bay, tu ln, tu b... nh hi no. Gi
lin, khng thc mc. Ch Vit, ting Vit m. Rp
rp, mang ra. L thit. Lm nh nu sn hng my chc
t sp lp trn quy. C iu l mi nhn qua
thy khip. T ph qu c th mc khp mi b,
b trn b rng v b su. Tht th y i. X khng
c h khu m sao khu phn ca ai cng vy, nu khng d
d th phi tha ma. Ъn ni rt l tai hi cho nhng
k ang kho n khem, c gi ci eo con kin cng. Phn
ti, iu ny chc phi n ly no. Tr߾c sau g cng c
mn n gim, n ph. Bng u m cha cho ht y. Ha
may bng M. M bng M th cha thm bnh ph, ch mi
thch spaghetti ca hoc chowmien ca Tu thi. Bao gi th
tnh trng ny thay i y hi cc ng b nu ph?
ang n na chng ti cht nhn ra ng߶i quen. T ng
xa kia. Bo m chng ai khc. Ri nh khng dn c
ni mng vui ln ngc nhin, ti bt k thc khch xung
quanh, ng ln lm tr h va khoc tay va ro:
- , Ngha... Ngha...
Ng߶i quen ti quay li. , ng l n em thn tn nm
xa, gn m߶i lm nm tri khng gp. Ngha nhn ti
sng s, cht la ln:
- Tri t, ng i u y?
i Ngha bang bang n gn, ti c߶i ni:
- Th xa, mi sang y du lch Vit Nam vy m...
Trong pht chc, bao nhiu mnh mung m Ngha gip ti mt thi
no t Ph Quc bng nh bng sng dy. Ri ti
thm nh, vi ci kh nng xc vc, kho xoay s ,
chc chn Ngha phi thnh cng ci x vn minh tn tin
ny. Chng ngn ngi, ti hi ti:
- B anh ang lm ch tim ny h?
Ngha c߶i h h:
- u c c may mn nh vy ng, lm qun l thi.
Ti ng trng coi mt chi nhnh cho thng Ha. Hi tr߾c
n cng trong Hi qun nh mnh. By gi n lm n kh
lm, giu to. Vng vng Cali y khong hai chc tim ca
n, mi ngy thu v bit bao nhiu tin. Ri cn cc chi
nhnh cc tiu bang khc na chi. Qua M ny nhiu ng߶i
thnh triu ph d nh tr bn tay ng i...
Ngha quay sang qua v ti, tip:
- D cho ch, ch mnh gii? My thng nhc u ri?
- D, ti ny my a n nh, ch. Lu ngy
khng gp ch trng ch cng u c g khc. Thim Ngha
c lm y khng? Qua bn ny chc l b phi pht
t߾ng, pht ti!
- Cng vy thi, ch. B ang ph coi nh bp pha
sau. Ь cht na ti cho ng߶i gi b ra y nhn b con.
Ti ngi xung gh v quay qua gii thiu vi ch H߽ng:
- Ngha y ch, t rut mt thi Ph Quc
ca em .
Ch H߽ng gt ngang, dn nh:
- Thi m em, qua y ri th cn t vi thy b
g na.
Ti cng hi git mnh, sng s vi li nhc kho
ca ch. Phi, ci thi vng son ca mnh nh qua ri.
C hy cho n nm im trong d vng vy. Nhng Ngha li
"mnh mung" tip vi ti:
- , m ng phi ng h thuyn nhn. Ti th by ny
Hi qun ta c t chc party, bn v gy qu gip ng
bo t nn bn o. Mi v hai m߽i t v c x s trng
qu c c. ng phi mua i ch.
- Ci g? Ti mi gp li anh m b anh... i n th
coi sao c n?
- H, h... Sn gp ng y th cn phi thanh ton
cho l. Ь l ng i lun vi bn b th tui bit tm
u ra.
- Ni ch mua v ng h th ti mua, ch cn i d c
hay khng th khng chc. V ti ny sang y chi ch c my
ngy thi, mi vic u gp rt nh i chy gic vy.
Li cn phi dnh nhiu th gi cho my ng b... ni ting
bn ny.
Ti nh ni l "my ng b vn nhn thi s ni ting bn
ny," nhng ngh li chc Ngha cng chng khng u m
tm theo di sch bo nn mi ni tr qua mt bn. Ti
quay sang qua v ti, ngh:
- Thi k, mua cho ch Ngha n hai v i em.
B x ti phn ng ngay:
- Ch Ngha u cng vy nghen. Thi no, ch no
cng lm tin ng Hng c ht. Ch by gi n nn lm
ra, giu c qu ri m cng khng i c ci tnh c.
Ngha nhn ti c߶i h h:
- , b cng vy ng thy hn? ng phi lm sao kim
thm mt b na, b mi ngn. H, h... Nhng m ni g
th ni, ng phi ti chi, nhy m nhy ty vi ng߶i
ta ch. Dn cu tro ca Ph Quc mnh y ng lm.
ng thn Ngha ca ti li n ni bt mng na ri. Qua bn
ny th lm sao c cnh b n b kia cho c ch. B mun
ng di hn garage hay sao y. Ti c߶i gi l:
- a, anh phi ti nghin cu tnh hnh, thm d
߶ng i n߾c b߾c coi ra sao ci .
Cha cho ng߶i i gi, m thi may, thim Ngha
t ng l l mang ti. Chc l ang i tm ng qun
l. Mt pht git mnh khi gp li b x ti, ri thi
thim c em chuyn xa xa, i c h c lai no u
m bn ti. B x ti cng phi ni chng, a hi theo.
Ti thy thim trng c phn mp ra v sng sa hn so vi
ngy no quanh qun bn Xm o, x Cy Da (mt tn gi
khc ca vng An Thi, Ph Quc). Tht tnh m ni, gia
Ngha v ti, tnh thy tr huynh chi binh vn cn .
Vn cn m tnh thn. Tuy khng thun ty, nguyn
cht v pha ln nhiu th tnh khc nh tnh ng
h߽ng, ng hi ng thuyn chng hn.
Ri Ph Ha, chng ti quay tr v bi u xe, tm li
chic Van thn quen. V sau , ch H߽ng li mt mch thng
n nh anh Nguyn Mng Gic. Ln ny khng phi i lc.
Cng khng phi mt cng vng ti vng lui i ba bn nh
mi khi. C l ch H߽ng n y mt i ln ri.
T ngoi l nhn v, nh anh Gic l mt nh hai tng, trng
nh v hp. Vy m c mt thi tng c s dng
lm ta son bo Vn Hc, cng nh bn doanh nh xut bn
Vn Ngh mi l l. Trong lng ti c hi nn nao cho ci
pht giy gp g u tin. Nhng xui qu, khng c ai
nh ht. Bui tip n khch ph߽ng xa nh anh bng
tr nn t nht, bun hiu. V m con chu ca anh Gic vn
c mt tha, hai trnh nhng g ch H߽ng v chng ti hi
n. Mi ng߶i mt ly n߾c mt ung cm hi. Th
thi.
Tin th, ti mn in thoi gi ng߶i bn vng ca
ti vng Nam Cali, ch Nguyn th Ngc Nhung:
- Hello.
- Hello, c Ngc Nhung h?
Hn qu, ng߶i bn vng ca ti ang u dy:
- Ti y. Anh ch v c em n ni bnh yn ri
h? ang nh anh Gic phi khng? Ь ti ny em xe
n n anh ch.
- T ch c li y khong bao lu ln?
- Gn m, chng na ting tr li thi.
Ti by gi h nghe ai ni sao th tin vy ch c bit tri
trng g. Thm mt ln na li cm thy b v ni x
l qu ng߶i. Nhng qu tht, y nh li ch Ngc Nhung ni,
na gi th c ng߶i n n bn ti. Khng phi
mt m n hai giai nhn. Bi cha gp nhau ln no nn
ti on m:
- C y l Ngc Nhung v c y l... Ngc Dim.
C hai cng c߶i, nhng mt ng߶i cht ln ting:
- Anh on cng ng lm. Nhng ch ng c c
phn na. Ti v ti khng phi l Ngc Dim m l... Trng
Tuyn.
- Thi cht ri, on d qu hn. a, mi nghe ni
cn ang bn Ty m, sao by gi c mt bn ny l vy?
- D, cng mi qua c mt hai ngy thi anh.
- Hn chi.
Ti ng gia lm mt mn gii thiu. Ch H߽ng kt
lun:
- Khi cn gii thiu cng bit m. Ting tm ca my
c c thin h n i xa lm.
Hai ch khim nh߶ng:
- D, u c ting tm g u ch.
V cng mt qu h߽ng Bn Tre, b x ti v c em d dng
bt chuyn vi hai ch Trng Tuyn v Ngc Nhung. Tuy nhin,
d c cng mt ni chn c , nhng mt ng th
sng qua kinh nghim ca chnh bn thn mnh, cn mt ng
th vit qua kinh nghim ca nhng ng߶i thn trong gia nh
mnh, cho nn s thng cm cng ch mc chng mc
thi. C nhiu a danh mt ng ni ln vi tt c nim
th߽ng c st dnh cho qu ngoi th mt ng n nhn
vi v... l t m. Cng chng trch ai c, v hai
ng߶i cm bt hnh nh sng gn ht tui th ca
mnh Si Gn th phi.
Nh rnh... tay chn ln ming mm nn ti c dp ngm qua
dng vc hai nh vn n, nhng ng߶i m ti c c tc
phm mit nhng cha h thy mt. C hai u c n߾c
da trng mt ca con gi x da t hay dang nng. M ni no
ngay, ni nh vy l ni cho d nghe thi, ch bng da Bn
Tre vn rp nng quanh nm th c nng u m dang? V
li hai ch l dn Bn Tre lai Si Gn m! Khun mt hai
ch hi thn ph hp vi mi tc ct ngn, pha sau gy cao
ln nh con trai. Thi trang by gi l vy? Tr trung! Trong
khi v ti vn tc di un dn qu vai. Hp vi
ng߶i ng tui? Thc n! Thm na, hai bn thi d߽ng
ch Ngc Nhung cn cha hai ci bt to v m, mi trng ti
c m߶ng tng nh hai cnh chim ng trn nhng bc tng
n thn Ai Cp. Ch mc chic o s-mi mu thm b
v trong jupe en, ct ngn va ngang tm u gi, nn
trng c v sexy lm. Trng khi ch Trng Tuyn ch mc
chic robe di mt mnh, mu vng nht im bng xanh bng
hng nho nh.
Chng bit l tit kim th gi, vn rt eo hp
i vi dn Cali, hay l chng cn g gii by tm
s, ch Ngc Nhung ngh:
- Chiu ri, hay l by gi mnh i v i. а c
ca anh ch v ch y c nhiu lm khng?
Ti ni gn:
- Chng c g nhiu u c, ch vi ba ci va-li nh.
Ti dm chn mun b߾c ra xe di chuyn c, nhng
ch H߽ng nhn ti, ln ting:
- My em hy rn ch thm mt t xu na i, i anh
Gic v ni nm ba cu ri hy i cng khng mun m. B
g mnh cng ch ny gi ri.
Ti phn vn, quay qua hai ch Trng Tuyn, Ngc Nhung:
- Vy mnh ch thm t na nghen. Hai c gp anh Gic
ri chc khng ly g lm quan trng na. Cn ti tuy l
lnh bin v i bin c hi nhiu, nhng cha ln no
gp "ma bin ng" nn cng nn nng din kin nh mt
phen.
Ch Trng Tuyn lc u:
- Ti cng u c gp anh Gic ln no u.
- Vy . Ti c tߗng hi no c tm bn ny c
gp bc V Phin th cng gp lun anh Gic ri ch.
Rt may, anh ch Gic v kp thi. vy, cn c dn
thm mt on ty tng, dm ba ng߶i na ang lt tt theo
sau. Ha ra th cng chng ai xa l, ton l phe ta... thuc
nhm bng hu min ng. Anh ch Tr߽ng Hng Sn v anh
Уng nh Khit. V mt ng߶i bn ny, Hong Khi
Phong. Mi ng߶i tay bt mt mng. Nhng n o nht c
l l hai ch Thu H߽ng v Diu Chi, v anh Gic. Hai ng߶i
chc hn lm giu cho hng in thoi hi nhiu tr߾c
khi gp nhau, nhn nhau tn mt. Tuy ch Thu H߽ng i khi
c hi lm qu,
over do
, nhng nh vy m nhng bui
gp g ca bn b h c ch l khng c s bun t, xa
l. Ch Diu Chi th cng khng thua g, nu so vi ch Thu
H߽ng th k nh l cp bi trng. C hai u n dn
nh pho. V mi lo sn n bn hin ca ch m ch
v tnh lm... m s hin din ca bn ti. Nhng ri
cng n phin mnh. Ti c dp cho ch, mc d ch cng
chng mng mun bit ti l ai. V ti cng c dp bt
tay, ni vi cu x giao vi anh Gic, anh Hong Khi Phong.
Tuy ngn ngi nhng thn tnh.
Va cho hi xong l bn ti li phi quay ra t gi ln
߶ng. Hn s gp li gia ch trong nhng ngy sp ti.
Phn ch H߽ng th coi nh b ch Diu Chi bt cc ti
ch. Ti ra xe Van ly m hnh l ca mnh cht qua xe
ring ca hai ch Trng Tuyn, Ngc Nhung. Khng y nm
pht u xong xui. Ln ny ti cng c min
lm ti x. C em b x ti, b x ti v ti ngi bng
sau. Ch Trng Tuyn ngi tr߾c v ch Ngc Nhung lm ti
x. Mun li i u th li, min ng i v xe hng
18 bnh l c ri. Quanh quanh quo quo mt hi th
n gia trang ca ng b gi. ang nm ngang "th trn gia
ng," Midway City, nh ch cho bit tr߾c trong th.
Mt khu ph c phn sch s, yn tnh. Vng bng ng߶i
qua li trn cc va h. Xe p khng thy, m xe gn my
cng khng.
Ngi nh mi trng vo nh c phn c k, c knh. Dc
theo hng hin c tn my gp g di, cao khi mt c
vi tc, y t lm ch trng hoa. Nhiu
th hoa. Уc bit c hai th loi qu, cy qunh (mt
loi cy ging nh cy thanh long cho hoa ln mu vng hoc
trn nhng kha l) v cnh dao (mt loi cy ch c
cnh m khng c l, chi non tuy ging l ri cng bin
thnh cnh, trn trn nh mt a mu xanh) l coi b mc
mnh. Pha tr߾c nh c mt sn c ln phi
vi m la. Trong gc tri, mt cy to c l trn nh
l ga b ct ngn, cnh non cha ra xum xu, di nh rau
mung bin. Pha bn phi l li dn vo nh xe,
drive
way
, hai bn c hai cnh cng st hn hoi. Drive way ny
chy dc theo chy hin ty, qua mt ci h tm pha sau
nh c lm vch vn xung quanh, ri mi n nh xe. Mt
ci double garage pha sau cng, ng ra ߶ng. St vch
nh xe l hai phng trng, lt thm. Ch thm thi, khng
c bn gh gi߶ng chiu hay bt c mt vt g. Bn
ti em hnh l thy vo trong mt gc phng vi... ni
ngc nhin. Ch Ngc Nhung ln ting:
- Ь ti ku ti nh mang nm gi ti cho anh ch.
Ti tnh thit, phn trn:
- Thi c ri c, ng tm d߾i lp thm ny cng
c m. Mang nm gi ti lm chi cho mt cng, c
Nhung. n th nhiu ch ng bao nhiu.
Khng hiu ch y ngh sao li dn bn ti:
- Anh ch ch y mt cht xu nghen.
Ch Ngc Nhung b߾c ra ngoi. V ti lc u: "Hay l
mnh i ra ngoi m߾n motel vy!" Th ra, n b vn
l ng߶i nhy cm hn ht. Ti chau my: "Hy t t,
khng nn quyt nh vi vng m lm mt lng bn b." Ni
th ni vy ch lc ti mi c dp thm tha ci
sofa nh Ngc Dng hay dnh cho Mai Tho, mi khi ng sang thm
bng hu min ng. Ti cng ang thm mt ci sofa thn
tnh nh vy ch no c i hi g hn. Чm hay
khng ch l tnh ngha gia ch Ngc Nhung v ti thi, ch
b x ti v c em ca b no c d phn. C l hai
ch Trng Tuyn v Ngc Dim na, cng vy. Cha chc
r cch sp xp ca ch Ngc Nhung. Lun c hai ng b
gi, cng th. Chng bit tri trng g. M ti
thng bo chuyn i c thng nay ch no phi hm qua. K
cng l. Lc , thi may c ch Ngc Dim u i
ti, xen vo:
- Cho anh ch, ti l Ngc Dim...
Ti vt ming:
- , Ngc Dim y h! Hn hnh c gp c.
Nhng ch y tip lun:
- Anh ch c b allergic vi b cht ch khng? Nu c
th ti s anh ch ch cn ng y mt m l sng
ngy hm sau s b nga cng mnh, gi cht lun . Hay
l i li nh ti tm i, khi phi khing gi߶ng nm,
gi mn n y lm chi cho mt. Gn lm, ch cch y
mt block ߶ng thi.
Ti hong hn:
- Vy ? Thi th mnh di tn l l i ch chn ch
g na.
Chuyn ny ng tay ng chn hn, mi ng߶i xch mt mn,
li rm r ko nhau ra i. Ъn ni, mt ngi nh gc
߶ng, bn ti mi c dp gp anh Trng, chng
ch Tuyn, v anh Ho, chng ch Dim. Hai ng phu qun
ang lui cui sa ng n߾c b nght. Khng bt tay c,
ch cho hi qua loa. Chng ti c ch Ngc Dim dnh cho
mt phng ring, rng ln nht nh. Gi߶ng nm c .
Thi, nh vy tm yn ch ng. Gi ch lo ci n na
l xong, c phi? Tin vn long ong th hu vn phi an
nhn ch!
Ba cm chiu ngy hm nh l mt hi ngh bn trn.
Ca nhm sn sn. V ng b gi khng mun lm con chu
mt t nhin, cn l tr th cng khng mun quy ry
cha m. Vy cng vui. Ti k nh l ln hn ht, n
ni mnh ming. Chuyn qu nh cng nh chuyn vn ch߽ng.
My anh ch ai ny u vui v gp . Mn n cng c
sa son t߽m tt hn. Mn canh bn tu tht heo bm v
vin do ch Trng Tuyn lm, mn tp bc xo bp ci c chua
u -ve do ch Ngc Nhung nu, mn tht kho tu do ch Ngc
Dim bng li. V nhiu mn ph nh lp xng n߾ng,
ch chin... cng rau ghm, rau thm vi mm chua tm trn
u . Trng ming bng da gang ty, cantalope, ct ming
nh.
Sng ngy sau, ch c mi ch Trng Tuyn l cn nm nu
vi bn ti. Ch Ngc Dim th chn ch Si Gn nh
sau gn c nm ngh h di hn ti y, khng mun thp
tng theo bn ti i do ph na. Cn ch Ngc Nhung th
bn i lm. Ti c trch a:
- C Ngc Nhung n, c r bn b v Cali chi m n b
bn b b v ni x l qu ng߶i nh vy sao? C tic
g my ngy php h?
Ch Ngc Nhung phn trn ngay:
- , anh ng ni vy. Ti cng mun ngh lm ch,
nhng chc anh khng mun ti b ui s, phi hn? C
hai ng߶i lo cho ci computer ca hng m mt ng߶i dnh
i php tr߾c ri, cn mt mnh ti nn ti phi lo.
nh c ch Tuyn vi ch Dim hu chuyn anh cng c
m.
c thit. c lm. V ch Ngc Dim lm sang, giao
khon cho ti chic xe ca ch mun li i u th li. V
ch Trng Tuyn th vui lng lm h߾ng dn vin. Ch
c y mt thi gian nn ch rnh ߶ng hn ti. Tuy
nhin ti vn c giao cho nhim v lm ti x. Ь
chc n ti em bn ra xem li. Chng my g kh khn.
Ch chy ln chy xung i l Bolsa v vng v nh th
khng cch chi i lc c.
Tr߾c ht, bn ti gh v c s Ng߶i Vit. Gm ta
son nht bo Ng߶i Vit, ta son nguyt san Th K 21
v i truyn hnh Vit Nam. Ti vn phng tip vin, ti
ch Trng Tuyn vo , i khi mun gp nhng
ai, nhng nhn vt quan trng no. Ngay sau , bn ti
c a vo phng khch pha bn trong ngi ch tip.
Mt hi c anh Nguyn Xun Hong n. Ri tip theo mt
l, Phm Quc Bo, Lu nh Vong (иnh Nguyn), Trn nh
Qun... v sau cng, c c ng ch nhim в Ngc Yn. V
quen bit tr߾c nn ai cng cho hi ch Trng Tuyn vi mt
cung cch rt l nng nhit, nim n. My thu c ng߶i
t bn Ty sang chi. V v tnh, mi ng߶i m ra hi hi
ht vi "ng߶i ti x" ca ch. Ъn lc pht gic ra "ng
Trm," anh в Ngc Yn sng li, ngm ngha ti mt pht
t u n chn. Ngi qu. Ri anh b߾c n, thn
mt v vai ti:
- Ti c c cun
Mt Thu Lm "Trm"
ca anh gi
cho. Tuy l hi k, nhng anh vit c nhiu nt sng tc,
c thch lm.
Mi nghe qua, thit tnh, ti mng qu tri. H hn h
va. C tߗng l anh chng h c sch ti gi tng.
Gi th r rng ri, anh c c. Nhng tic thay, ch c
mi mnh anh c thi. Bi hi no n gi cha hc bi
hc "tng sch," nn ti c ngh, ch cn tng sch cho
ng߶i ch nhim t bo l xong. Xp xng m. Ai d, b
ci lm ng b i. V kinh nghim cho ti bit, nu khng
tng cho ch bt, ch bin th sch ca mnh s khng bao gi
c nhc ti. Cho d ngay c trong mc gii thiu "sch
bo nhn c thng ny," ch ng ni c ng߶i vit
cho mnh i dng s lc v ni dung. Th ra ti b anh em
ch bt ch bin Ng߶i Vit, Th K 21 v tnh cho mt
c gi li m no c hay. Nhng gi y, qua nhn xt u
tin ca ti, ti vn thy anh Nguyn Xun Hong xu xa,
anh Phm Quc Bo hin kh, anh Lu nh Vong vui tnh, anh
Trn nh Qun nh nh... Anh em vn ngh c mt im
l cha gp th cha bit, ch gp nhau ri th xem nh anh
em mt nh. B x ti, c em b x ti i theo chi cho c
bn, cng vui ly. Mi lin h mt thit ca mt i gia
nh cng khng h chi t mt ai. K cng vui.
Sau mt hi u lo v nghe s s tnh hnh vn ngh Cali,
bn ti c anh Phm Quc Bo h߾ng dn i thm c s.
Bn trong i bn doanh ny cng ngn np lm. C bn vit
cho tng ng߶i. Gp thm nhng ng߶i cn gp na nh
anh Nguyn аng (thiu ch Nguyn th Hp ang lm trong phng
ti), anh L vn Khoa (coi i truyn hnh), b Ruth Talovich
chuyn vin ph trch trnh by v lo phn Anh ng. V nhiu
ng߶i na. y loi my computer ln, nh nm
ngn ngang trn bn, trn k. Phng no, khu no cng c.
Dn nh giu c khc.
Ri c s Ng߶i Vit vi mt m sch tng, do Ng߶i
Vit xut bn, bn ti bng qua khu Ph߾c Lc Th n sng.
Bnh cun ch la, ch sm bu lng. Chn mt bn k
gia hnh lang c mt ln nhn thin h dp
du qua li. Nh trong th߽ng x Tax. Hnh nh ng߶i i coi
th nhiu ch ng߶i i mua th t. Уc bit hn ht l
my tim bn bng nhc, bng hnh nh video ln bng m
thanh audio. Lc no cng vy, coi b ng khch, n o
no nhit. Sau khi a ch Trng Tuyn tr v vi chng
con, bn ti vng tr li i shopping nhng khu khc na.
Mua th, lp mua cho mnh ri mua cho b con gi mua gim.
Lm nh dn lc tnh mi ln Si Gn khng bng. Cho n
x chiu, ti ti mi chu quay v.
Bui chiu cn li dnh cho chuyn ving thm ng Phm Duy.
Do anh ch Trng Tuyn ngh. V l ch quen bit
tr߾c, con ci hai bn gia nh cng qua li vi nhau,
cho nn vic n thm bt thnh lnh cng khng c g tr
ngi cho lm. V li hai nh cch nhau khng xa, cng trong
mt "th trn gia ng," Midway City. Ti gp li c Phm
Duy tc bc ph, nhng cn v mnh khe trng kin lm. Ti
nhc:
- Cch y 14 nm hn, ti chu c d bui trnh din
vn ngh ca gia nh bc Sioux Falls, South Dakota, vo
u nm 76. C mua mt da nhc loi ln, 33 tua,
lm k nim na.
- Vy sao? Gia nh ti t hi no sang y n gi
ch sng bng nghip cm ca. Cng may l khng phi i
lm thu lm m߾n cho ai. By gi li quay ra vit sch
na. Cun hi k "thi th u, vo i" va ri l
mt best seller y...
Best seller hay khng best seller g th bn ti cng c nh
mua mi ng߶i mt b, ct yu l c ch k ca tc
gi lu nim. Mua lun c bng nhc na c, cun
"Nhc Tnh Phm Duy" v cun "Ng߶i Tnh Gi Trn Хu Non"
vi m߶i bi rong ca... Cu chuyn ln hi dn n
ti v Vit Nam. ng cho bit l bn Cng Sn c
th tip xc, mi ng v x. Nhng ng khng khi cho
bit thm:
- Ri s c ngy v, nhng ti khng th v c
ngay by gi. V th hi, ti m v th cn ai s khng
v y? Bi vy sau "by chim b x" th li phi quay
ra sng tc "by chim hi x." Phi ngh tr߾c, i
tr߾c nh vy ch...
Vit minh, Vit cng, Vit
kiu. Trong ba Vit y ng yu Vit no?
i ch,
ng yu qu Vit kiu ta ri ch cn g na! ng
mong mi chng mnh hi h߽ng!
Lc tri bn ngoi ch cn vt vߗng vi tia nng.
Bn ti phi ngng ngang, thnh ng ra tr߾c hng hin
chp vi tm hnh k nim. Tr߾c khi tri sp ti. Nu
m cn nhiu th gi th chc bn ti c nghe ng k
cho nghe nhiu cu chuyn l th lm. Trong i ti, trn
c߽ng v mt khn thnh gi, chc ti nhiu ln din
kin ng Phm Duy. Nhng y l ln u tin ti din
kin ng trong tnh thn vn ngh. C khc. m p hn,
thng cm hn. Mt k nim d th߶ng s nh i.
Sng ngy sau bn ti i thm "s ph," ng Mai Tho. Phi
chi c thm " t" Nguyn th Thanh Bnh cng i th vui
bit my! gi phone "ly hn" t ngy tr߾c. Cho
chc n. V ng tic tng lung tung vi bn b c ngy
khng d g tm gp khi khi c. Vin c gp
ng nhiu ln, c hai ch Trng Tuyn v Ngc Dim khng
chu h tng, bn ti t ng xng pha mt mnh.
Bi vy hu qu l ti tm nh khng ra. Theo ci s
qu n s, mc mc ca ch Ngc Dim v. Lc tut ra
pha sau khu ch ba, th t. C tߗng nu i thm mt
i na chc l gp rung ng. nh qunh tr li
c s Ng߶i Vit hi thm ߶ng cho chc n. Thi may
gp ch Loan, v anh в Ngc Yn, ch th߽ng tnh dn
i b mt khong ߶ng v ch cho bn ti ci nc nh c
x pha bn kia b t߶ng. Cm n ri rt v chy li xe
r ga vt. Th ra ng Mai Tho ngay khu ch ba, th t
nh ng߶i ta ch no phi trong hc b t.
Ъn ni c hi tr cho nn bn ti thy ng Mai Tho
ng i tr߾c nh. Cng vi mt ng߶i n ng khc.
Ti nhn ra ng Mai Tho ngay v hng thng vn th߶ng thy
"miu n" trn bo
Vn
. V qua li gii thiu ca
ng, ti quen thm anh в Qu Ton. Ti cng lm mt mn
gii thiu ngn gn cho ba ng߶i chng ti. Ri tt c
nm ng߶i i xung qun Song Long, ch cch chung c c my
b߾c, n sng... mun. Vn cn ng nght khch.
V l qun Bc nn bn ti c ku mn n theo ng Mai Tho.
Sung. Mt loi bn n߾c lo. Nu vi tm qut nhuyn,
v thnh si di nh lp xng, ri cht khc ngn bng
ngn tay. Tht tm dai hn v n߾c lo trong hn, c
phi? Khng bit ti lm sao m ngoi Bc c nhiu loi
bn n߾c lo? No l bn riu, bn mc, bng thang, bn
bung, bn c, bn gi cy, bn vt so mng... K cng
l. Trong khi min Trung hnh nh ch c mi bn b Hu
l thng dng. V trong Nam th c bn c ri, bnh canh gi
heo (bn b khng k v l bn kh). Km theo sung l c
ph, n߾c ngt cho hu ht mi ng߶i, ch ring ng Mai
Tho l km theo ly ru cht . C l v bn ti n
tr nn anh в Qu Ton phi n vi v i ngay ra phi
tr߶ng cho kp chuyn bay v Montreal, Canada.
Ni chuyn vi ng Mai Tho vui lm. Ti vn gi ng
bng bc, trong khi ng gi ti lc th bng tn khi th
bng bn. ng bo c ch bn m xi l tin li
nht. V, vi ai cng thch hp ht. ng dn vy th
hay vy, ch ring ti, ti thy ch bn xi cho nhng
ng߶i ngang tui hoc trm trm x xt tui mnh cht
nh thi. Ti m m ming bn ny bn n vi ng Mai
Tho th coi lm sao c! Nhng phi ni ch "bn" nghe
gn gi hn ting "anh" nhiu. Chng hn ng Mai Tho a
vi ti:
- Ti ni cho bn nghe, ti l ng߶i chi vi nhiu tay
khng qun v hi qun bay b߾m ca cc bn lm y. Nhng
cc bn, mt ng th ti ngy c "lc l con tu i," cn
mt ng th c "phi o chy di anh ct cnh khng ln"
th lm n th ch no c! H h...
Xen k trong nhng li pha tr, ng Mai Tho cho bit qua nhn
xt ring ca ng v nhng cy bt mi. Ng߶i c
ch ny, ng߶i khng c ch kia. Ri c vi li cho
ring ti v thm mt li khuyn:
- Bn hy vit sang lnh vc tiu thuyt i, truyn ngn
vit nhiu ri. Vit tiu thuyt cng c nhiu ci vui.
Tr߾c kh khn sau quen dn m ra d dng hn vit truyn
ngn. Lm giu thm c tߗng tng ca mnh. Mc d
c nhiu on, nhiu ch߽ng khi c li c phi a hai
tay che mt quay vo vch th ny. Vi li bn phi c
tht nhiu, nhiu hn na...
- c nhiu cng c ci bt li l "vn ch߽ng" ca
mnh ri s b nh hߗng bi ng߶i khc ch bc!
- Th ai li khng b nh hߗng bi ng߶i khc? Chnh
ti y, ti cng b nh hߗng bi bit bao nhiu ng߶i
i tr߾c vy. Nhng ch trong t tߗng thi ch vn phong
ca mnh th ߽ng nhin, ai cng phi c nhng ߶ng nt
ring mi tm c ch ng ch!
Thy ng Mai Tho ch lo ni m khng g n t sung,
v ti xen vo:
- Sao bc khng n i bc, ngui ht, bc.
ng li ch vo ly ru cht th nh, c߶i c߶i tr
li:
- Ci khng phi l thc n, n l n ci ny ny.
Thit ng l mt tu trung tn... Ngay lc c
Phm Cng Thin, L Giang Trn, L Mc Sinh i tr ti.
ng Mai Tho gii thiu v bn ti c dp lm quen. Ch
c anh L Mc Sinh l m yu, ra v bch din th sinh,
ch cn hai anh Phm Cng Thin v L Giang Trn th u c
v mnh bo, trn tra. Nht l anh L Giang Trn, c ng
thm b ria mp m nt na. V cht chi khng cn ch
ngi k, nn c ba lui tr ra i tm mt bn khc. ng Mai
Tho cho kin:
- Ti s my ng bn ny lm.
Ti hi ngay:
- H c g m bc phi s, bc?
- i gii, dnh v h l mt ht c ngy.
Th ra vy. Sut cuc i ng chc ch c ru ch,
say sa vi bn b bng hu? Ch vy thi sao? Cn chuyn
n b, chuyn lp gia nh con ci na chi? V ti c
hi qua quan nim ca ng, th ng cng khng du dim g:
- n b... gy qu nhiu phin phc. Ngc li, mnh
cng gy nhiu phin phc cho n b. Th thi, ߶ng ai
ny i.
Ti cn mun ngi ni chuyn nhiu vi ng Mai Tho na
nhng v ti nhy mt ng xin kiu t. Rt lui c trt
t. V ti xin php ng Mai Tho tr tin (qua bn ny n
b hay dnh gi tin), ng tnh thit gii by:
- Ngy xa m nh vy l khng c u nh.
Cu ni nh khi li cho ng mt thu vng son? Qu ng
nh vy! V tr߾c ng c ni cho bn ti bit c mt
thi ng l ci hu bao cho bn b trong nhm Sng To... Well,
bn ti ri phi tr ng v vi th gii ca ng, th
gii ca bn b. V sau khi chng ti chia tay, hn ngy ti
ng th ng li gh v bn Phm Cng Thin tip tc th
tc vi anh em.
Tra ngy , ti ng vi v chng ch Trng Tuyn l
mun i thm thy T Mn, V Thng Tit, cu gim c
nh xut bn L Bi Vit Nam. Mt li dn ߶ng
i ln Los Angeles ving ng b V Phin. Sn mt cng hai
chuyn, ch c cun sch nh nh thy xut bn, anh
ch Trng Tuyn bng lng ngay. C em b x ti than mt,
mun nm li nh, nn bn ti "t qu" thn chinh n thm
thy. V thm... c na ch. Hn cho ti l t hi mi
quen thy T Mn n gi ti cha khi no gi thy
bng... thy. Ti gi ng bng anh, anh Tit. Thnh th
khi phi sa li cch xng h khi thy c... c.
Ni no ngay, lc gp anh ch Nm th ti cng bo thm trong
bng, rng: h cng xng i va la ch. Tuy tc
anh bc nhng t߾ng ng߶i trng rt l hng ho, mnh
khe, ph߽ng phi. Cn ch th chc phi ang hi xun
nn mi trng t߽i thm, mn m, sc so nh vy.
Nh anh ch Thanh-Tit c hai ch c bit l ci garage pha
tr߾c v mnh v߶n con pha sau. Garage th khng dng
cha xe, m l cha sch. Hng trm ta sch nm trong
. Thng giy ri thng giy, chng cht ln nhau,
mi loi mi c ln nh. Mnh v߶n sau th khng c mt
cng c lm thuc. Nu ni no khng c ph bng mt
mu xanh ca l th l lp t tht mu cam. No rau thm
loi c c hng nhi, tha l (tc tiu hi) ni theo
ging Bc. No l bc h, kh qua, rau mung. No l
bu b. Nht l b r b lan ra khp c mt vng, im
nhng bng b vng t߽i. Ti mun ni l
Th߽ng anh em
phi v v߶n, n bng b luc da h߶ng nu canh
...
Anh Tit lm ti rt i ngc nhin bng mt ci check.
M߶i phn trm tin tc quyn cho quyn
Mt Thu Lm
"Trm"
. Cng bc ngn nh ng߶i ta ch t i g sao. Anh
bo ti cm ci check ln, ngang tr߾c ngc, ri chp
cho mt "p" hnh lm k nim. Ging nh my anh chng
nh tennis thng trn chung kt vy. thit. Cho ci
championship
u tin ca ti. Gi cm thy an ton hn
cho ci hu bao. Ti ang lo v thy v ti mc
cash
,
tr tin mt hoi cng ngi. S cn bt t. M ti
cng chng bit b cm theo bao nhiu na, mi kh.
Ti bo:
- By lu nay tߗng u anh tng cho my chc cun sch
l xong ri.
Anh c߶i c߶i:
- u c nh vy c n. Tr߾c sau g cng c cht
nh cho tc gi ch. Mnh lm n lu di ch u phi
mt hai ngy ri thi. Nhng i lc kt, phi chm chm,
tr ny nh vy. N, m ng tha ti sao tin
thu nm ny tng ln nghen...
Ni ba iu bn chuyn mt hi trn telephone, anh Tit
quay ra cho bn ti bit lin lc c vi ng b V
Phin v gi gic thm ving cng sp xp xong xui.
Gi ch cn c i. Nhng nhng ai i v nhng ai khng
i? Khng ring g bn ti, cn mt vi ng߶i na ang
nh anh Gic cng c mt d nh t߽ng t. Ri
khi phi li thi v vic ߶ng x, chng phi xa xi m
l cch tr, v nu ai li d s i lc d nh... vt
xung mt qun c. Cho nn, tt c ng gp nhau
mt im. Mt tim n v n gi cm chiu. V
v sn c nh ca anh Chu vn Th, bn thn ca anh Tit,
mun tht i anh ch em mt chu. Sau , ch cn s
dng mt chic Van ca ch Thu H߽ng l ch cho tt c
mi ng߶i mun i. Trߗng phi on kim h߾ng dn
vin coi nh do anh Tit m nhn. Ti x th c anh Hong
Khi Phong chu lnh phn. Khch ph߽ng xa th c ch Thu
H߽ng, anh ch Tr߽ng Hng Sn, v v chng ti ti.
Vin l gp ng b V Phin nhiu ln ri anh
ch Trng Tuyn quay lui v t x, khng thp tng theo
on l hnh.
Ni cho ngon vy ch th cng th a ri cng i lc.
Vng ti vng lui my bn mi tm c nh. ng b gia
ch chc l ang ch b hi tai v lc cng u khong
8 gi hn, tr hn mt gi. Tt c a vo phng khch.
Thiu gh ngi phi nhc thm t phng n k bn. а
c trong nh c by bin mt cch n s, vn kho.
Уc bit l trn t߶ng lc c y c treo nhng bc
tranh ca cc ha s tn tui nh V nh, inh C߶ng,
Nguyn Khai... Nghe li ging ni nng nng ca min Trung
ni chung, Bnh иnh ni ring. C h nh
c
thnh
c
,
ngoi
thnh
ngi
. So vi ng Mai Tho,
m v cao, ng b V Phin trng thp hn nhng c da c tht
hn. C phi nh vy m ng b trng c phn tr hn tui
chng? V c phi bi ti vy m ng sm b gii phu
thay van tim? R, con ng߶i ta c ci ny mt ci kia,
nhn v thp ton.
Яi vi anh Tit, khng ring g anh Gic v nhiu ng߶i
na, ti vn thy ng b V Phin vn mt mc gi nh
bng "thy." Th ra khi thnh thi quen th cng kh m
sa i lm. V vy, trong khi nhng ng߶i kia gi ng
b V Phin bng anh ch th ti v b x ti li gi ng b
bng bc. Bi con ci ng b c ng߶i trm trm tui ti,
nn gi ch bc l iu rt ng, nhng bng dng gi khc
hn mi ng߶i trong bn hi nghe cng hi ch߾ng tai. nh
chu.
Trong bui s giao ti phng khch, chng ti c ng b
V Phin i n tri cy: nho, du ty x i v nhiu
loi da mc sn tng mung trn hoc ct hnh con c.
Ln hi sau , bn hi ngh di ra khonh v߶n pha
sau nh tin th va ung tr va ngm trng. Cy
ci um tm khng khc g bn nh. Ri rc y nhng
khm qunh hoa, nhng cm d l h߽ng thm phc. Уc
bit c my cy hng gin, cy b... c l hp kh hu
thi tit hay sao khng bit, rt l t߽i tt xum xu. nh
trng vng dng dc ri trn cnh l rung rinh gi thi nh
nh, to thnh nhng bng m lung linh ong a trn mt c.
C ai m tߗng rng y khng phi l qu h߽ng Vit Nam?
Nh cng ca ch Thu H߽ng tm kim, lc li m bn ti c
c mt chai ru cht lai rai vi my mn nhm
thi danh. Trong c mn cho tm. Tc tm bm nhuyn
bc ln thanh ma ch nh bng ngn tay ri em n߾ng. Nhng
bn ny ma cng hi kh kim nn c thay th bng my
ngn mng ty, asparagus. Tuy khng ngt lm v thm phng phc
nh ma li, nhng h߽ng v "cho tm mng ty" k ra cng c
ci c bit ca n. Ri... tip theo bui tic tn,
theo l th߶ng, c phi l gi pht chia tay?
Lc tr v nh tr, nh ch Ngc Dim, bn ti mi hay l
c ng b ch nhim ch bt
Lng Vn
cng ang... cng
(hay t?) du Hoa K. Hin ang ng nh ch Trnh Gia M
v c nh mun gp ti ti. Nhng rt tic, tr
qu ri. V hai ng߶i ang chun b ra phi tr߶ng cho kp
chuyn bay m v Toronto, Canada, 11 gi khuya ct cnh...
tr nh ch Ngc Dim, bn ti c ci tr ngi ln, m
cng l mt k nim vui c mt khng hai, l khng c ci
in thoi. Ti v gia ch sp sa tr v Ty, nn
ra lnh cho Ma Bell cp t thng tr߾c. Bi vy, bn b
mun lin lc vi bn ti phi gi ng nh ng b gi.
Ri t cho mt nhc t chy bng mt block ߶ng cho
ti hay. Ti li phi m u chy hc x du ngc
li. Nhng m, kh ni, du chy nhanh cch my i na
cng kh lng thu ngn li ni i ch kin tr nhn ni
ca ng߶i u dy bn kia. Thnh th nhiu ln ti
li phi tr v vi ci... l tai khng.
Ngy hm sau l ngy cui cng ca bn ti Cali. Ti bn
r "s ph" ti i n sng ln na. Ln ny khng gh qun
Song Long, ng ch ߶ng cho ti chy mt qua tim Vin
ng. Li mn n Bc. Li rt nhiu mn bn n߾c lo.
Ti ku bn vt so mng cho chc bng, v ti c n qua
nhiu ln. B x ti i mn, khng n bn, n bnh cun
Thanh Tr. Mn i, ha ra l bnh cun... chay. Bnh cun
n vi tu h chin. Vy thi. Vin ng, ni hp mt
ca cc vn nhn thi s gc Bc? V ti y, bn ti
c dp gp thm Thi T Hp, anh Trn D T v chu ng
(ch Nh Ca cn kt bn tri u)...
Sau , ti ti quay v tim v bng qung co Butterfly Sign
thm ng b gi. Tuy ln tui m ng b cng hng lm
vic d. m tr ti ti cha chc bng. B coi
tim. ng coi kho, xߗng. Thy my bc tranh ln treo
trn t߶ng v nhng a hoa qunh, nhng con b߽m b߾m,
nhng hng da n߾c... trng mt mt, b x ti hi:
- My bc tranh ny ai v vy bc?
- D, tui v c. My lc ngi bun khng c vic
g lm em ra v chi vy m. Ch c ua i g vi ai.
Vi li v cho nh nh, c.
- B gi c hoa tay d ta...
- D...
- Hi tr߾c Vit Nam bc c v nh vy khng?
- D, u c c. vi cng sn cc kh gn cht,
u c ai c th gi ri rnh m lo vic v vi nh vy.
- Ti chu cng hn bc, chy vut c hi 75...
- D...
- Bng khng, chc cng phi nm mi gian kh nh mi
ng߶i.
- D...
- Nht l ng x chu chc l i t mt gng.
- D... Nh no cng vy ht c i. Ai m khng c con
c chu lm quan vi i lnh Ngy...
Ti thy b x ti ni chuyn vi b gi thit khng ng
iu cht no ht. B khng bit gi "qui tc, gia ph
min Nam" g ht trn. B khng bit "d, d..." a hi
cho ng߶i ni chuyn vi mnh nh b bc. Lm ti nh b
gi ti qu tri. Nh my ln b ni chuyn i vi
my b hng xm, nghe my b "d qua, d li..." rt mc
thm tnh. Nh nhc nhi. Qua bn ny, c my khi nghe
c ci ip khc trin min ny? l mi nghe c mt
chiu m ti cng phn no h d tm cang. Cu chuyn
ln hi coi mi bt d. Hai bc chu ni thi... huyn
thuyn, mt ngh. Ch Ngc Dim hay ra tim ph b gi,
th߶ng ngy thy t ni, gi nh c ai cy ming nn cng
tn ln, tu lu gp chuyn. Trong my ch em, tuy ch l
ng߶i c n߾c da khng c sng sa cho lm, nhng khun
mt li trng c duyn ngm.
Ch Ngc Nhung c gi in thoi t s cho ti hay l chiu
v ch s t chc mt bui tic, mt bui hp mt nh
cho ti ti ti nh ch. D hn, ti c tߗng ch
qun mt khch ph߽ng xa ri. Li i n߾c ti trn
mi nhy? Ai m chun b i d tic cho kp y? Nhng
mt ting sau, ch gi li thng bo:
- Lc ti gi mi anh Gic mi hay l chiu nay nh nh
cng s c bui tic hp mt thn hu do anh em trong nhm
Vn Hc
t chc. nh ngh l nn nhp li thnh
mt v c nh mi nhm mnh n tham gia lun th.
Anh thy sao?
Ti tr li:
- Gom li mt ch cng hay c. Cng ng cng vui m.
Vi li ti ti c dp gp nhiu ng߶i cng mt lc.
- Ti cng ngh nh anh. Nh vy mnh s lm mt mn g
em ti chung vui...
i hi qun hng! Ch ti cho my b my c phi sa
son chng din thi! Bn n ng con trai u cn phi
khn o chnh t, o di khn ng, mi i d "hp mt
vn ngh s" c! m , i thi, c s hin din
ca rt nhiu khun mt c tm vc. C theo abc m k th
l: Cao Xun Huy, Khnh Tr߶ng, H Trung, Hong Khi Phong,
Nguyn Khai, Nguyn Kim Khi, Nguyn Mng Gic, Nguyn Tn
Hng, Nguyn th Ngc Dim, Nguyn th Ngc Nhung, Nht
Tin, Phm Quc Bo, Phan th Trng Tuyn, Thu H߽ng, Trn
Diu Hng (n hi mun), Trnh Y Th, Tr߽ng V (tc
Tr߽ng Hng Sn mi cm bt y), V Huy Quang... Phn
ln i i. Nhng c mt s c thn ti ch. V
v b cng c m v con cn kt li bn nh cng c.
Mn n c ch gi, m xo, gi u tm tht. Ru c
la-ve M, M. Chuyn c chuyn t n߾c qu h߽ng,
chuyn vn hc ngh thut, chuyn ng chuyn b, chuyn
anh chuyn em, chuyn ngn chuyn di. c. N nh
bp rang. Lc ti ang nhp by vi "nhm tr" mi
hin ty. Chng bit hnh th thng ng߶i ti ra sao m
c k dm ang tm nhn nh:
- , sao ti thy ng ny t߾ng t ging ging Sa Giang
Trn Tun Kit...
- H, u c c vy, Trn Tun Kit trng "bn
c nng" hn ng ny nhiu ng i.
- Trng hn "bn c nng" vy nhng hn chi vi bn
iu ngh lm nghen. Hn m lnh tin nhun bt th
phi dn hn i mua mt bao go cho v hn ngay, khng thi
ch dm ba pht sau l hn n nhu sch bch.
Ti no c c ci hn hnh gp mt Trn Tun Kit bao
gi, nhng nghe anh em em mnh so snh vi mt ng߶i lng
danh trn vn n thi ca ln vn gii giang h th cng ly
lm khoi cm lm. u c nh anh Khnh Tr߶ng ang
b thin h dn vo ng b:
- Ci thng coi vy m k th Nam Trung Bc ht ch ni
ng i.
Tnh thit, ti ngc nhin hi:
- K th ch no?
- N khng k th trong vn ch߽ng m k th trong chuyn
v vi c.
- Thit vy ? V sao m anh cho l k th?
- Ch ng khng thy hn v bn m߽i bc tranh kha thn
mi y sao? Nhn k i, ng߶i mu ca hn l ng߶i
Bnh иnh !
Nhng trng c߶i h h tip theo. Ti lc u. Chm
chc bn b kiu ny th k ra... bt mng thit. Nhng
sn , va thy gia ch b߾c ra, ti lin ng dy
"k" lun:
- Фy, c anh Gic ti na y. Ai mun ni g thm
th ni i, ti khng c trch nhim g ht nghen.
Li nhng trng c߶i h h. Anh Gic quay li hi ti:
- C chuyn g vui vy?
Ti chng dm tr li tr vn chi ht, chun mt n߾c
vo trong. Ti phng khch, li nghe V Huy Quang ang hng say
mang nng Kiu ra, oang oang dn chng chuyn g vi cc
nh vn n... i, m thi, chuyn vn ch߽ng... bn l
khng lm sao m k cho ht. Hy ti i vo on kt
cho ri.
Ngh li, chuyn i no m chng c nhng pht giy vui
bun ring. Ngay c Ty Du K ca T Thin i thnh v
߶ng tng Tam Tng cng u phi l mt cuc hnh trnh
sun s. o hnh v hnh hip nh tm nguyn. Bi ti
c nh gh tt qua phng mch thm anh Hunh Hu Cu, m
no c lm c u. V ti hay nh cu... n߾c chy
lc bnh tri, c nhm mt a chn theo dng i. Ti
u th ti. Tr߶ng hp c Cao Bnh Minh cng vy, nh
hn nhau tm gp mt ln cng vin Baldwin m cng khng
xong. nh ch khi khc. Ch c anh Nguyn Ngc Thun l
ti c gi in thoi theo li dn ca ng Mai Tho. Trn
߶ng v, khi gh qua vng sa mc Arizona, thnh ph
Phoenix... Tu chung, i vi ring ti, y l chuyn i
lch s, nhiu k nim. Tuy hi ng ngng giy pht ban
u, nhng ti mi mi khng qun tm lng qu mn v
s i i t t ca cc ch Trng Tuyn, Ngc Dim,
Ngc Nhung v gia nh thn tnh dnh cho chng ti. Mt
ln i l bit bao ln nhung nh...
back to top
10. NI CHUYN VI "N ANH"
NGUYN TN HNG
Nh hi no bi
Ni Chuyn Vi "n Em"
ln bo,
bo
Щp
Houston, c nhiu ng߶i vit th khen tng
ti l chu kh b cng ra "cc nhc" bn b. Vi bng
hu "n em" vit th cm n v thy tn tui mnh c
nhc nh ti trong . Tm li, giy trng mc en th
chng c ai ch ht. Nhng c ting x xo ngoi tai.
Rng, c nhng bc tin bi nh ng V Phin, Mai
Tho... cng cha dm ni n chuyn n anh n em!
cha, chng l h qun mt ci tiu "n anh n em
ch l da trn tui tc" m ti a ra hay sao? hay,
nu vy th ti c ci c vit tip
Ni Chuyn
Vi "n Anh"
na ri! Mnh gieo c ci "nghip"
oan khin th khng chng th chy cng c ngy hߗng
c ci "qu" oan gii ch! Ni chuyn vi "n em"
b qu, mc d ch cht cht, th hi vng ln ny ni
chuyn vi "n anh" chc chng b ai tr!
Ni no ngay, nh bi k s vn hc c l pht ph m
ti c dp lm quen thm nhiu ng߶i cm bt gc min Nam
na. Hu ht u vit hoc ang vit mnh cho nhng
t bo mnh danh "c nhiu c gi nht,"
Vn Ngh Tin
Phong, Ph N Din n, Tiu Thuyt Nguyt San
..., vy
m ti cha h c c hi cng tc mi kh. C "nhun
bt" ng hong, hu h na l khc. Ch u phi "vit
cha" nh nm nay bn cnh mnh danh l "vn hc ngh thut
thun ty":
Vn, Lng Vn, Vn Hc
, v mi y
Th K 21
... M ni vy ch ng ch "vit
cha." V c nhiu ng߶i mun "vit cha" lm m cha
chc "vit cho ng phong ," nhm dm chn co gi
phng v cho lt. Phn ti th t bit thn phn mnh, xa
nay hay nh tri cho nn cng c cht h danh, thnh th "vit
bo no th phi ro bo ny." Chuyn vit lan ra nhiu bo,
bo no cng c bi lia chia nh cc anh Xun V, H Tr߶ng
An... chng hn, th cn phi xt li coi mnh c di hi
khng, hoc c kh nng khng ci . Ri cha chc
g cc v ch bt ch bo kia chu cho mnh u qun,
nhy vo nhp cuc.
S s cng c nhng tay vit go ci nh Xun T߾c, L
Bo Trn, Anh Vn...
Tr߾c tin, anh Xun T߾c nhn nh vi ti rng: " l
vn ngh s th khng cn c tui na." Thit, qu l hp
tnh hp l qu nh anh ni. u c cu vn no gi m cng
u c cu vn no tr, phi khng? ng vy! Nhng nhn
xa hn mt cht, khng phi ai h cm bt ln l tr nn
"bt t," khng c tui ht u. Ngh cho cng, c bao
nhiu tc phm hi ngoi ny ri s vt thi gian? Ь
tc gi c th sng i vi x s, vi qu h߽ng, dn
tc ch? Thi th cng tm thi nn hiu theo ci ngha
"knh lo c th" cho n qua ngy, theo ti!
Ai ch anh Xun T߾c th khi cn ti gii thiu, qung
co. Qu trnh sng tc ca anh di qu, k sao cho xit.
i c߽ng l anh bt u vit t hi ti cha ,
u vo nm 1940 ln. Thot tin, anh vit cho cc bo
Ngh Thut Vit Nam, Bt Mi, ng D߽ng Tun Bo...
xut bn Si Gn (1940-1945). V sau, anh vit cho
Tiu Thuyt Th By
, cng xut bn Si Gn
(1960-1961). T nm 1968 n 1975 anh vit cho bn nguyt
san
Thi Nay
. Theo th t thi gian, tc phm ca anh
c th c lit k nh sau:
1944,
Nng Sm
, truyn, do аng Nai xut bn.
1950,
Con ߶ng Cu N߾c
, truyn thn ng,
do Tn Nam Vit n hnh.
1959-1975, anh hp tc vi nh xut bn Sng Mi bin
son cc loi sch gio khoa Trung v Tiu hc gm nhng cun:
-
Thi ca Trn T X߽ng
.
-
Kho lun v Nguyn Khuyn
.
-
Lun Lun l
.
-
Lun Vn ch߽ng
(ton b 10 quyn v cc tc gi
thuc ch߽ng trnh Trung hc).
-
Ging vn
(hp tc vi Thm Th H v Bng Giang).
-
T in Danh Ngn Th Gii
(hp tc vi Bng Giang).
-
Vit Lun
(ton b 8 quyn cho bc Trung v Tiu hc).
-
Trong V߶n H߽ng
(tiu thuyt).
-
1001 Truyn ngn hay nht th gii
(ton b 3 quyn
truyn dch).
-
Nhng Dy V Hnh
(truyn dch).
-
Sch Hng Sng Mi
, vi cc truyn ng ngn nh
Cuc du lch ca anh em thng иnh, Nhng ri mai li n,
Mt tri bng ln t߽i sng, Ba chng hip s
...
Anh n Hoa K t nm 75. V tip tc vit cho cc tp ch
Hn Vit, Trng en, Ph N Din n, Tri Tim c
M, Ngy Nay, Vn Ngh Tin Phong, Tiu Thuyt Nguyt
San
... Anh c hai tc phm xut bn pht khng cho
hc tr:
1981
Em Hc Vit Ng
, еc Lp Ty c ti bn
nm 1984.
1983
Tp c Vit Ng
.
Cng nn bit qua l hin nay a s cc sch k tn Xun
T߾c (hay Minh Vn-Xun T߾c) u c lu tr ti th vin
tr߶ng i hc Cornell, Cornell University Library, Southeast Asia
Division, Ithaca, New York.
Tuy tui anh nay ngoi 70 nhng sc vit ca anh vn cn
ngn ngt, trn y. m tr ang hi sung sc nh bn
ti cng cha c my ai theo kp. Ting ni ca anh trong
in thoi vn cn sang sng, rn chc, yu i chng
t sc khe anh vn cn di do, do dai lm. Anh th߶ng
gi cho ti xem nhng sng tc mi trnh lng ca anh cng
nh bn tin ca hi Trao i Vn ha Vit-M Colorado m
anh lm ch tch trong nhiu nm qua.
L Bo Trn l tc gi tr߶ng thin tiu thuyt
Chiu
chiu li nh chiu chiu
ng hoi trn tp ch
Vn
Ngh Tin Phong
nm by nm tri m khng ht. H,
h chiu ci kiu ny l coi b "nht ngh tinh nht
thn vinh" y. Nhng anh u phi l ng߶i mi vo ngh.
Qua nhiu ln th t v in thoi, ti mi bit hi
tr߾c 75 anh vit u c thua g... nh vn An Kh u.
Cng nm by tc phm in thnh sch ch b t i g
sao. Tuy nhin, c l ti v ci bt hiu Vn Kh ca anh
n b tn tui ca An Kh bp, ha gii ht cho nn
trong hng c gi khng my ng߶i bit ting anh. Qua bn
ny anh bn lm li t u. Vi mt bt hiu mi. V
d nhin ln ny thnh cng rc r, c phi?
Anh Vn (tn tht l Quch Ngc Vn, bt hiu khc l Quch
T V߽ng...) cng l tay vit k cu ca
Vn Ngh Tin
Phong v Tiu Thuyt Nguyt San
. Qu qun Bc Liu nh
anh Kit Tn. Anh khi vit t cui nm 1979. Bi u
tin,
Ci tu ca ng߶i dn min Nam
ng trn s
Xun ca t
Vn Ngh Tin Phong
cng nm . K, anh
gi mc "Ni trng ni cui" thay th k gi Ngy Trc, tc
k gi B T sau ny. Mc ny ln hi i thnh "Bun vui
i t nn," v "Tn gu chuyn i" (trn
Tiu Thuyt
Nguyt San
). Ngoi ra, anh cn gi nhiu mc lm cm khc
na trn tp san
Ngy Nay
Witchita, Kansas, vi nhiu
bt hiu khc nhau. Anh c vit cho
Vn, Lng Vn, Chng
Nhn, Sng, Sng
... Hin nay, anh l mt trong nhng
ng߶i thnh lp v lo lng cho nh xut bn
Ng߶i Vit
Lu Vong
. V cng l mt hi vin nng ct ca hi Vn
Ngh S T Do.
Tr߾c khi b gi lnh th anh cng lm thy gio nh anh V
K in. Mt im ging ging anh V K in na l
anh cng l mt trong nhng tay chng cng c iu
ngh y. Ch cn c hai tc phm
Tri Сng
v
L߾i Tnh
th s r. Tuy nhin, mc du chng cng
ro rit v trit (theo kiu nu khng vit ra
c th anh m c chu khng ni, nh anh ni), nhng v
tnh cm trong tim anh lc no cng trn y nn i lc ti
cm nhn "tri ng" thnh "tri ngt" v "l߾i tnh" thnh
"l߾i yu" mi kh. Nhn chung, anh c khuynh h߾ng thch
vit truyn tnh. C iu, truyn tnh ca anh khng phi
l nhng truyn tnh vin m, m lng vo mt sc
thi u tranh, qua mt hnh nh ca qu h߽ng ang lm
than, ca mt dn tc ang b a y bi Cng sn.
Nhng ti khoi anh ch anh ni:
- Cun
Mt Thu Lm "Trm"
ca anh lm ti chc phi
ngng vit bo, quay v vit truyn ngn tr li. Vn
phong anh rt gin d v ti tm thy nhiu iu hay trong
ci gin d .
Thit vy sao? Ti ngh anh khen tht tnh nn... cng c
n l mi hi ln ln mt cht. Th ra sng tc ca ti
i lc cng c kh nng "gi " cho anh em bng hu
ch. Tr߾c y, Nguyn L Hng Hng cng vy, ni:
Nu khng c
Hm Trߗng V Ngc
ca anh th chc cng
khng c
Cu Chuyn Lng Bn Dng Sng
ca em...
Anh Hi Bng, qu Rch Gi, rt gn gi thn tnh vi
nh th Kin Giang H Huy H, cng l mt cy vit chng
cng sc lm na y. Nhng, trn mt chiu h߾ng
khc. Cc mch v dn d hn nhiu. Anh vit li rt di
hi, trng giang i hi nhng tm tnh c st tnh cht
ca ng߶i dn qu min Nam, dnh ring cho ph߶ng xm lng
ph߽ng Bc. Anh nh ni nghip anh Xun V l ci chc.
Qua hai tc phm
Gia nh Bc Tm
v
Ging Sng N߾c
Mt
, Hi Bng chng minh iu . V l cu bin
tp vin (phng vin chin tr߶ng cho n gi pht cht) ca
t Tin Tuyn (bo qun i, do nh th H Thng Nhn lm
ch nhim, v k gi L Rng tc nh vn Phan Lc Phc lm
ch bt) nn anh c nhiu kinh nghim vit lch v hot ng
trong ngnh bo ch. V li anh c rt nhiu bn b, ng
nghip ngy tr߾c ang khp ni trn th gii, cho nn
vic pht hnh sch n tn tay ng߶i c ca anh c
nghe ni l rt mnh m.
Vi ti, anh thn tnh nh vy:
- Nu hi xa anh m quen bit ti Vit Nam th mi
ln gp ti l anh phi cho nghen. Nhng m anh cho sau
cn ti cho tr߾c. H h... ti thuc hng binh anh i.
Anh lm ti nh n my ng thng s thm nin c
trong qun tr߶ng qu tri. My ng "b gi." Khng bit
cc qun binh chng khc th sao, ch trong Hi qun c
nhiu v h s quan lm lc c nhiu quyn uy cn hn
c... s quan na. Ton l my "ngi" cng thi, ng
bn vi Яc, Ы Яc khng m. Khng ngn sao
c. M ni ch cp bc trong qun ng th u c nh
hߗng g ti vic vit lch, ch ngha vn ch߽ng.
C mt iu ng nu l, k bn ng cai Bc, L vn
Phc, by gi ta cn c thm mt ng cai Nam, tc Hi Bng
vy.
Ri n n anh lng ging, ln hn ti mt tui thi,
ting th Ng vn Th. Tc gi tp th
Git Bun Trn
Qu H߽ng
v tp truyn
Vt Chn Ca Phong Trn Thnh
Ph Si Gn
. Tr߾c y c Nguyn L Hng Hng, gi
c thm anh, coi b rt gn gi vi ti ci gc gc
cn nguyn. Ti u c ng anh v ti li st nch vi
nhau. V x Bnh Ninh v x Bnh Phan cng nm trong qun
Ch Go v gip ranh nhau. Bnh Ninh (sao ti c hay ngh
l mt ci p khng bit, li trt di di!), tc l
vng Xm Bn nh ti th߶ng gi, t b l me ng ch Hong
i v. Mit ny ng l mit v߶n y, c rt nhiu
v߶n mn da ng߶i, chy tut v trong sng Ci (ting gi
a ph߽ng cho dng Tin Giang). Ti phi tng anh my
cu nh ln no ti vit cho ting th Lm Ho Dng vy.
Th y:
Ng S u mnh cng mt thn
Vn th t vn xui vn
Th gio v mn thi mi ln
Vi Nguyn Tn Hng lng ging gn
C l anh v ti c ln hc cng mt cp tr߶ng tiu
hc Ch Go cng nn. V nhc li chuyn thy By gi,
thy Hong... hay ngay c thng Trinh hay chi u nh ln th
c hai u bit.
Ha Honh l tc gi ca quyn
Nam K Lc Tnh
do nh
Vn Ha d߾i Houston, Texas va xut bn trong nm qua.
C phi anh ng l mt trong nhng tay giang h, tng
bn ba ln li khp cc hang cng ng hm ca min Lc
Tnh? Theo ti, khng nhng vy m cn hn na c. V
anh cng rnh lm nhng danh lam thng cnh, cng nh dn
tnh phong tc min ngoi: Hu, H ni..., v xa hn mt
cht, c bn Min v Lo. Anh sp sa trnh lng quyn
sch ni v min Trung.
Qu anh Vnh Long, cng qu vi Phm Thng, H Tr߶ng
An, Trn Long H... Anh c ni vi ti:
- G ch ch anh Thng ti bit tng ci nh ch
ng ni ci xm!
Th ra anh cng l mt tay nh dai y. Nh t߶ng tn
tng si lng, cng tc ca my ngi Ty con quyn th,
my tn ch tnh bc lt, my ng Hi аng a ch,
my cu cng t giu sang phung ph, coi tin nh hn chic
lng hng... ca mt thi thc dn phong kin xa xa.
Nh, nh ht. Tng chi tit nh nht. Cng hay...
Qua hai anh Xun V v Ha Honh, c bit c mt n anh
khng cm bt m ch khoi cm my hnh, ng߶i nh L Quang
Xun, cng bt c nhp cu tri m vi ti. Cng
li l dn x Da, ln hn ti u khong na con gip.
By lu nay ti ch thy nh ngh thut ca anh c trnh
lng khp cc mt bo, lun c ba v ph bn sch cho bn
b, nhng cha h c gp anh... ph nhm ng ng
sau ng knh. Gi, nghe c ting ni, cm thy nh
t Montreal v x thuc l gn nhau trong gang tc. Hn
c ngy "ph" cho "ng Trm" vi "p"... lm cnh. Cn nu
mun tm li hnh nh qu h߽ng min Nam, qua mu m hay
trng en g ty , th s sn sng thy qua mt m tha
h ngm nhn mc sc s dng.
C l mt ng gp vn ngh khng nh ca anh hin nay l
ph gip bn b trong vng chm sc t
Nng Mi
.
K t do ni chuyn vi "n em" n nay, ngoi tr
mt vi ng߶i mun ngh x hi hay vit chm li, phn
ng cc n anh ca ti vn tip tc vit u tay.
Vi ng߶i li t ra sung sc hn, vit nh my.
Sau
߶ng i Khng Ъn, X߽ng Trng Tr߶ng Sn
(߶ng i Khng Ъn II), Mng Ng߶i L Rng (߶ng i
Khng Ъn III), Con Ng߶i Vn Qu Nht, K Sng St,
Thin ng Treo, T V Th K
, v
V Vng
, anh
Xun V (tc L M H߽ng v nhiu bt hiu khc na khng
tin nu ra y) d tr a in mt l na nh
Khc Rut
Ng߶i Nam, Na Th K Phm Duy, ng Lo Thi Bong Bng,
Khi Tn T Tr Thnh Cai Ngc, Cch Mng Thng 8 Cha Cng
S 8, Trng Kia Cha X, Nhng е G Ni, Thin ng Treo
t Dy, Vn Ngh S Min Bc Nh Ti Bit
...
Anh Phm Thng lin tip cho ra l ba quyn
Tin T Vit
Nam, Xui Dng Cu Long
v
C Su Tn Qui
. Sp in
Vui Bun Ngh Nghip, Hnh nh Qu H߽ng Trn Tem Th
VNCH, Vit Nam Mn Yu
...
Sau
Lp Sng Ph Hng, Phn B߾m, Hp Lu, Na
Ch Na Qu, m Chong n, Giai Thoi Hng, La Tiu
Rung Bin, Thng ip Hng
, v
Cn Tun Mch
жi
, anh H Tr߶ng An cng s cho in
Li B߾m
߶ng H߽ng, Tnh Sen Hu, Ngt H߽ng Hoa Bߗi Bng
Tr, Danh K
...
Phi ni thm l giao tnh gia "b gi tru" H Tr߶ng An
vi ti rt l thn tnh, thm thit. C l anh qu mn
ti cn hn anh em b con trong gia nh ca nh na. V hin
nhin ti p li anh cng vi mt tm chn tnh t߽ng
t nh vy. Tr߾c khi gp anh qun Si Gn Deli ca Ng
V߽ng Toi v thc c m ni dc khng ht chuyn nh
ch Nguyn th Thanh Bnh, nh cng n cn ch ߶ng
cho Hng... o v߽ng tin ti. Ri sau li tip tc
lm "mai mi," ng thi ch "mnh mung..." giao du vi cc
nh vn, nh th n. Nhng, quan trng hn ht l iu
thnh thong nh c gi cho ti sng tc. i khi, rng,
"Trm" c khiu v ci ny, ti sao khng lm nh vy nh
vy... M chc khng ring g ti u, bo m "b gi
tru" cn lm phen v vi cho nhiu ng߶i cm bt, nam
ln n, khc na.
Sau
N C߶i Tre Trc
v
Th߽ng Nng By Nhiu
anh
Kit Tn cng trnh lng quyn 1 ca tr߶ng thin
Lp
Lp Ph Sa
v tp truyn
Nghe Ma
.
Tip ni theo
K a ߶ng
anh V K in va
vit xong
Pulau Bidong, Min Фt L
. ang ng tng
k trn c san Y S Hi Ngoi.
Anh Hunh Hu Cu th cha c g rc rch sau
Sng M Sng
Vit
ht. Chc anh ang tham thin thai nghn mt tc
phm ln, mang nng sc thi tn gio y.
Anh Nguyn vn Sm cng vy, cha thy trnh lng cun no
mi sau
Ngy Thng Bnh Bng
. Chc l ang bn lm
bo. V d nhin, khng ngng sng tc... thm. C l anh
ang du anh em, bn b mt iu g thi. Nh hi
i a ch mi, anh c bin th v ghi cho ti s in
thoi. Rt ngc nhin, ti hi:
- a, sao s in thoi ca anh li ging y chang s in
thoi ca b Nguyn th Long An, ng߶i ph trch v vic
qung co cho t bo ca anh vy.
Anh tit l b mt:
- B hng bit g sao? B x ti .
Li thm mt ngc nhin na. V ti tnh thit:
- Vy ! Do ny coi b ch y sng tc mnh d!
Anh ngn ng:
- c c my bi thi. Sp ht ri...
Nhng s tht th no c ht u. Ch cn vit di di
v nhy sang lnh vc bnh th na kia. Well, nhiu giai
thoi v "n ch" Nguyn th Long An v anh qu nn ti cng
khng bit ߶ng u m m! Cy kim trong bc vi th ln
ln t n cng s li ra, c phi? Cng hi vng y l
mt cy kim t vng. Th thit.
V qu l th thit! V tip theo khng lu, qua in
thoi, anh Sm tr li cu hi ti sao hai v chng vit
cng mt ging vn nh sau:
- Ti c gi khng k nn khng nhn ra thi.
Ti vit cu vn di, b vit ngn. Ti vit c trit
l, b ch k chuyn. Ti vit v n ng, b vit
v n b. Ti vit truyn xa, b vit truyn nay...
Sn y, ni lun thm mt "n ch" na: "ting th c
knh" Thy Khanh. Qu qun Cn Th, mt thi tng lm
chiu i vin hng khng ca hng Air Con Rng. Ch vi tp
u tay
Bun Xa By Gi
, 23 bi vn vn, m ch ang
ln v v nh diu gp ging gp bo ch ng ni gp
gi. Ni ting khp nm chu. Ni ting nh l ting
th s mt hi ngoi. Ni ting, ng ra khng nh
bi dn nhp ca Trn Thanh Hip, bi nhn xt ca on
c Nhn, hay nhng Bt ln Bt nh ca H Tr߶ng An,
Kit Tn, Ng Nguyn Dng, m l nh bi gii thiu ca
Phm Trng Nhn (tc L߽ng Giang...) ng trn
Sng
v
nhiu bo khc. Phi cng nhn Phm Trng Nhn c v cm
th ch vi tt c tm lng. V tm lng lm mi
ng߶i sng s, git mnh, cht ing. Trnh Cng Sn
ngy xa ni ting l nh ting ht Khnh Ly. Tr߶ng hp
Thy Khanh - Phm Trng Nhn by gi cng c th c coi
nh l mt Trnh Cng Sn - Khnh Ly thi i trong thi ca
vy!
Cng nn ni qua vi "n em" mt cht. Уc bit ln ny
dnh cho Trn Long H. Nh ngy no bn ti n Hoa Thnh
Яn, ang nh ch Nguyn th Thanh Bnh, ti ch in
thoi cu u nhn anh ti chi bt thn thi (khng hi vng
l anh s ti), m anh phi b cng n vic lm chy
n ngay. K ra cng l c ch ht sc ch tnh. V
vi mt thi kha biu rt b bn ca anh, nh sau ny
ti bit, th vic sp xp mt cuc gp g khng nh
tr߾c nh vy khng phi l d. V li ti cng u phi
l ng Ngh ng Cng g u! Ri, hin nhin, sau lng
mt ng߶i n ng bao gi cng c mt ng߶i n b,
ng߶i n b ca Trn Long H l Thy Minh cng thp tng
theo chng n "din kin" bn ti. Thy Minh thy m, p
, tr trung, vui tnh. Dng ng߶i mnh khnh, nt mt
oan trang hin thc. Rt bit cch n mc cng nh rt
bit cch ni chuyn. ng l ng߶i "cm cn ny mc"
cho Long H y. Cng nh ti vy, c sang hay khng th
cng ch l... nh v.
Trn Long H c gi cho ti c bi
Ni no ti dung
thn
ng trn tp ch Vn Hc hi cui nm 72 Vit
Nam. Vi ci tiu "Th no ti cng git mt ng߶i"
vit ri thnh mt hng ring, lp i lp li nhiu
ln trong bi. Nhm gy n tng trong u c
gi? Nhm khai tr߽ng mt k thut vit mi? Hay lp
d? Ty, ai mun hiu sao hiu! Mt hai bi mi xut
hin gn y trn
Vn
cng theo li . y vy m
cng c ng߶i bt ch߾c lm theo ngay? Hay ch l mt
s trng hp ngu nhin, ch ln gp nhau? Vi bi
Mt chuyn rong chi
ca Bi Thanh Lim, vi tiu
"Cng khng c g ng ngc nhin" trn
Vn
s 97! C
l anh thch bi u tay ny lm v anh c nh dng
lm ta cho tp truyn u tay ca anh.
Hnh nh, trong th hi m, ti c cho kin: Bi vit
hi cn c v hi thi thng qu h! Chng bit
anh c gin g ti hay khng! Nhng ti d dng nhn dng
ci tnh cht thi thng v hi xa ti cng c
khuynh h߾ng thch vit nh vy. Vit lung tung, vit
tri i t hi n ni lm lc chnh mnh mnh cng
khng bit mnh mun vit ci g. Vit lm sao cho c
gi, khi c, t ha tam tinh tߗng mnh l... siu nhn.
Vit lm sao cho c gi, khi c, nu khng tr nn in
khng th cng phi ngt ng, mt l c ng߶i nh ng߶i
n b b hip dm, b hi ng bi c mt tiu on
vy. Ri ty c gi mun hiu sao th hiu. C ng߶i
thnh cng nhng cng c ng߶i tht bi. Mt trong nhng
ng߶i tht bi do y l ti. Well, khng lm trit gia
rm c th thi. Ngh li, nh hߗng ca lp ng߶i
i tr߾c nh..., kh ni qu, cng khng phi l nh.
Sau nhiu ln gp nhau, ti mi bit thm Trn Long H
thuc loi m vit d. M vit ngay t hi mi cn l
nhc con, m߶i lm m߶i su tui. Nhng b gia nh cm
on ry la. Trn Long H l con trai t ca cy bt tn
tui Minh Vn (tc Tho L...). Gi th chc anh c
toi nguyn ri v khng cn ai ry la cm on na. Bi
vy nn mi vit hng n l nh th. Nhng tp truyn
cng nh nhng truyn di nm by trm trang hon tt ca
anh chc ri s xut hin nhan nhn nay mai.
Thi, ln ny ni chuyn vi "n anh" cng nh gii ta
vi "n em" cht cht v hai ch "n em", nh l ci c,
by nhiu cng ri. Ь dnh cho ln sau na ch,
nu cn c th c.
Nhng, k nh ti thiu n vi nhng bn vn gc Bc
gc Trung ca ti thi. Nhng Tu Nga, Vi Khu, Tr߽ng Anh
Thy, ip M Linh, Nguyn th Hong Bc, Trn Mng T,
Trn Diu Hng, Hn Song T߶ng, Hong Du Thy, Nguyn
th Thanh Bnh, Trn Sa, Nh Chi, Уng th Qu Phng, Trn
th Nht Hng, D߽ng Nh Nguyn... Trong s, nhiu ng߶i
ti ch quen s s, gp nhau hoc th t qua li mt i
ln, nhng cng c nhng ng߶i rt gn rt thn, ni
chuyn in thoi hng i ba gi khng bit chn. Ri
nhng nam vn nhn thi s ti quen na chi, nhiu qu khng sao
k ht. V ngay c nhng ng߶i ti cha c dp nhng ri
s quen bit na... Ti thiu n, ch ti v mi ni
qua vi cc bng hu gc Nam, nhng ng߶i ti cho l t߽ng
i d thng cm, d tha th nu ti c iu g s
st, vy m vn cn c ting bc ting ch th k cng
hi... ngn ngm.
Tr߾c khi chm dt, nh ln ri ti c i cu, th
y:
i li ni chuyn vi "n anh"
Vn th x߾ng ha n khc quanh
Nhn bo n em iu g ch
Lm ng ngonh mt n sao nh
back to top
11. PHNG VN NGUYN TN HNG
O HUY N
(Thc hin cho bo
Lng Vn
,
s thng 3 1989)
H: Xin anh cho bit qua mt cht tiu s.
NTH: Ti tn l Nguyn Tn
Hng, sinh ngy 8 thng 5 nm 1945 ti lng Bnh
Phc Nht, qun Ch Go, tnh M Tho; l
con ca ng Nguyn vn Si v b V
th Trang; hin c ng ti... M. Trn
trng n ny knh xin ng Chnh
Lc S ta S Thm M Tho... Anh thy
cha? Hay phi thm... trong khi ch i
s chp thun ca anh mong anh nhn ni
y lng thnh knh v bit n ca ti...
Nu ni r hn th ti xut thn t
tr߶ng Nguyn nh Chiu, M Tho. Xong t
ti 2, ln Si Gn ghi danh lp Ton-L-Ha (MPC,
Math-Phy-Chem) phn khoa Khoa Hc. V thi ngnh
rt lch bch. Hai nm i hc khng lm
nn tr trng g, ti bn i lnh. Kha
17 S Quan Hi Qun Nha Trang. Ra tr߶ng i tu
mt thi gian ri tr v tr߶ng
Cy Mai hc tnh bo. Lm s quan tnh bo
trong Hi qun cho n ngy mt n߾c.
Chy sang M ti i hc tr li. Bt u
t lp cn s in t tr߶ng
Western Iowa Tech ti Sioux City, tiu bang Iowa. Xong,
chuyn tr߶ng hc ln ban k s University
of Nebraska ti Omaha, tiu bang Nebraska. Ra tr߶ng
va i lm cho Western Electric (by gi i
thnh AT&T), va tip tc hc ln ban cao hc
North Carolina A&T State University ti Greensboro, tiu
bang North Carolina. Xong bng Master, by gi lm
le, ... ch mi lm le thi, nh git lun
ci Ph. D. North Carolina State University thuc
tiu bang nh, bng cui cng ca ng߶i hc
tr cho trn kip
Mt жi Ь Hc
.
, thn th ti ch c vy.
H:
Mt жi Ь Hc
xut
bn v
Mt Chuyn Ra Khi
sp xut
bn c phi l nhng quyn tiu thuyt
t truyn (romans autobiographiques) ca anh khng?
V sao anh xy dng n? Anh mun gi gm
tm s g trong 2 tc phm ?
NTH: Nh ti va mi ni s s th anh
bit phn ln truyn ti vit l
t truyn. M cng l, nhng t truyn
ca ti li "n khch" hn l nhng truyn
ti dng ln t u u. Chnh v
vy phi ni v tnh ti tm ra chn
l. Ci chn l c th ch ng vi
ring ti m thi, cha chc ng
vi bt c mt ng߶i no khc. Th
l ti khoan thai tip tc b߾c ln con
߶ng c cht nh thnh cng: con
߶ng vit thc vi lng mnh. Khng
cn phi mt cng tiu thuyt ha
cuc i ny lm chi cho n thm r߶m
r m chng li lc, b ch vo
u. Anh hi ti v sao ti xy dng
Mt жi Ь Hc
v
Mt
Chuyn Ra Khi
? Tht ra ti no c xy
dng mt ci g. Chuyn c sn,
ti ch k li m thi. Cuc i
ca mi ng߶i chng ta h chng phi
l mi b tr߶ng thin tiu
thuyt? Ti ch c ci may mn
l c khiu vit thnh vn mi
ng߶i cng chia x nhng bun vui, nhng
gian trun phn u v߽n ln
ca mt i ng߶i. Th cng ging
ging nh hu ht nhng i ng߶i
khc thi, hnh nh ai ai ri cng phi
tri qua nhng giai on bn ba, ln
li. khng phi l nhng tm
s ti ht lng gi gm vo
truyn ca ti sao?
H: Anh ngh sao v qu h߽ng ca anh? V
tnh M Tho, ni m anh tm cht liu v
cm hng cho vn ch߽ng?
NTH: Nhc ti M Tho th i thi i
vi ti cn nhiu chuyn m
k, nhiu truyn m vit
lm. Ti ang dnh, lu lu
em ra ngm mt ci, s mt ci cho
tha lng. Dung nhan, ting ni v tm tnh
ca qu h߽ng M Tho, t thnh th n
thn qu, nh n su vo tm hn
ti tn x߽ng ty. Cht khng t
bt khng ri. Nht l thnh ph M
Tho. Ch v ti c mt thi gian di xa
nh tr hc, nn khp hang cng ng hm
hu nh ti u t chn
ti. Trong ci th i hoang. m bn c gia
nh ti tnh lm g c c ci
dim phc ny. Nhng ni anh nghe, ti
khng dm m m ht v phn
mnh u, phi chia cht cho anh em na
ch. M cng l mt iu l phn
ln nhng ng߶i cm bt gc min
Nam hi ngoi u c mt thi
sng vi M Tho. Anh Hunh Hu Cu
l cu hc sinh trung hc
Le Myre de Vilers
,
tc Nguyn nh Chiu vo thi
Php. Cc anh H Tr߶ng An, Kit Tn
cng l cu hc sinh tr߶ng ng а,
vit nhiu truyn v tui nh, v
nhng mi tnh hc tr hay khng ch
ch. Cn anh Nguyn vn Sm th c
bit hn nhiu. Anh khng thch lm mt
mn sinh thun ty d߾i mi tr߶ng thn
yu c knh ny u, anh i... c
lm thy. Ri cc anh Phm Thng v
Nguyn vn Ba u c bn thn
M Tho, ti chi h rm. Cng dm tm
sng ch chic tu chm v cng dm bng
qua cn Rng i hi mn. Ngay c ng V
Phin
thng hu
cng bit nhiu v
M Tho, v c ng߶i cu lm S Ha Xa,
lc M Tho cn ߶ng ry xe la... Nhng
ti ht sc au bun l nghe ni M
Tho by gi tiu iu d lm, khng
cn l mt thnh ph m m m
ti tm cht liu v cm hng
cho vn ch߽ng nh anh ni na u!
H: Xin anh cho bit np sng ni anh
nh c. V nu c th c, xin
anh cho bit "Mt ngy ca Nguyn Tn
Hng," c gi hiu r anh hn.
NTH: Thnh ph ti ang rt t ng߶i
Vit, ch khong hai m߽i gia nh. Phn
i sng bn ny t n to nn
s cch bit v phn khng my ai cng
ch h߾ng vi ti cho nn hot ng
cng ng ni chung, sinh hot vn ngh ni
ring coi nh khng c. Mt ngy ca Nguyn
Tn Hng li bun hn. Nu khng vit
lch cht nh th khng bit ti phi
lm ci g sau tm gi lm vic
s. Coi b n khc mt tri mt
vc nu em so snh vi i sng
bn Cali anh n h?
H: Anh ngh g v nhng t tp san
vn ngh ng n hi ngoi
nh Vn, Vn Hc, Lng Vn? Xin ni nhng
c im ca ba t ny.
NTH: Ti dan du vi
Vn
t hi
Vit Nam, cho nn qua bn ny ti lm li
cuc i cng t
Vn
. Bit
c
Vn
tc bn hi ngoi l
mt s ht sc tnh c. Trong mt
chuyn du lch th Hoa Thnh Яn, chnh
lc ch v ti la hng ti pht hin
ra mt sp bo. V ti bi hi thy
cun
Vn
. Tri i, cng mt vc dng
nh ngy no. Nhng, tng th k ta son
by gi l ng Mai Tho (kim ch nhim,
ch bt) ch khng phi Trn Phong Giao... Th
l mt ni tip li bt u. Sau
chng bao lu ti bit
Lng Vn
l nh trang qung co mt cun sch ca
anh Nguyn Ngc Ngn trn
Vn
. Cn
Vn
Hc
th do mt ng߶i bn San Jose
gii thiu. Bi v trn
Vn
, theo ti
ngh, th cng chng km phong khi
xa bao nhiu.
Lng Vn
hi nghing v
nhng sng tc u tranh chnh tr v
tnh t qu h߽ng, t thy nhng bi
negative
. Cn
Vn Hc
th hi nghing
v bin kho, vi nhiu bi nghin cu
tuy kh khan nhng rt cng phu v rt c
gi tr. Ni vy ch nhng nhn xt
ny cng ch c tnh cch nht thi m
thi. iu ng nu ln l khng ai c
th ph nhn s ng gp ht sc
ln lao ca ba t bo ny vo nn vn
hc hi ngoi. Bi th, ngy no ti
thy bi ca mnh c ng trn nhng
t bo ny l ngy y ti vui.
H: Theo anh, mt tc phm vn ch߽ng
ng ngha ra sao?
NTH: anh mun nu ln s khc bit
gia mt tc phm vn ch߽ng thun
ty vi mt quyn tiu thuyt ba xu
hay mt cun dm th? iu ny th
hin nhin ty thuc vo quan nim
c ca c gi nhiu hn. D߾i
mt ng߶i ny c th l nhng gi
tr vn ch߽ng, nhng d߾i mt ng߶i
kia c th ch l nhng hnh thc cu
c gi. Tc m thanh v thanh m tc,
kh lng gii thch lm.
H: Nu ti khng lm, Nguyn Tn
Hng l mt nh vn vit di do m
thn trng. Anh ngh sao v nhn xt
ny? Anh thuc tr߶ng phi no?
NTH: Di do th chng bit c di do
thit hay khng, ߶ng di mi bit
nga hay. Ti mi si vi ba v th sm
qu khng nh iu ny. Ti ch
s mnh
peak
, ri t t tut dc
hi no khng hay. Cn thn trng th chng
qua ch l ci thi quen hay sa bi ca ti
thi. By gi c l khng ring g ng
Mai Tho m cc anh Nguyn Mng Gic,
Nguyn Hu Ngha... cng u bit
ci thi quen lu ngy thnh tt ny ca
ti. Ni anh nghe anh ng c߶i l
giai on u, ci tt ny pht hin
ch v s nghi ng ti nng ca mnh. S
l bi ti gi v
Vn
cho ng Mai Tho
m b ng "ngm tm" th ti on chc
l trong c ci g khng n, trc
trc. Bn c li, sa li, v c
khi vit li. Mi ln lm vy th
mi ln ng Mai Tho li ng. Thnh
th ti hay c li bi ti vit. Kinh
nghim bn thn cho bit v ng nh li
ng Mai Tho ni, mi ln sa l
mi ln bi hay thm. Cc bn vn nu
ai khng tin c khi khi lm th mt
ln th r. Nhiu ln ti bt cht
t hi: ti sao ch ny, ngay lc
mnh vit t nh vy. Nhng khng phi
sa hoi hay hoi, mt hai ln l tr
nn... chn ngt. Sau ny ti v ti bit
lm
typesetting
nn thiu st mt chi
tit hay sai mt ch, th thit, khng
sa ti chu khng ni. Ha ra chuyn
"xut bt thnh vn" th ch dnh cho nhng
ai c thin ti v vn ch߽ng thi, cn
nh ti thit tnh c tn cng gt da
. Ni nh vy th theo anh, anh xp
ti vo tr߶ng phi no y?
H: Trong cc tc phm anh c bao nhiu phn
trm s tht? V nu ti khng lm, anh
gi nguyn tn cc nhn vt m anh cho vo
truyn ca anh nh b L th Bt Tri
chng hn.
NTH: T s s tht trong tc phm ca ti
c l hi cao. Ring cun
Mt жi
Ь Hc
th trn 90 phn trm l ci
chc. Tt c nhn vt ph, Vit cng
nh M, u l tn thit, ng߶i
thit. Ngoi tr nhn vt chnh. Anh lm
ti hi git mnh khi t iu hi v
b L th Bt Tri. My ch Bt Tri, Bt
Minh... ni danh mt thi con nh ngho
hc gii, vy m ngay c M Tho cng t
ng߶i nhc ti. Ng߶i ta hay
cp n tn Hi ߶ng bi ci n
mng v tnh rng rn khu Hng Xng. Ti
thy khng cng bng nn ti li my
ch y v.
H: Trong cc nh vn V.N. anh thch nhng
ai? L do? V trong cc nh vn quc t,
anh thch nhng ai? Ly do?
NTH: Hi cn i hc trung hc ti thch c
cc nh vn trong nhm T Lc vn on v
c v thy hay khuyn khch lm tp c
sch. Tp c sch l tp vit li s
lc ct truyn ca nhng sch m mnh
c. Cch trnh by, v rng v rn
trong cng c chm im na. Sau
ny ln ln ti thch c nhng cy bt
gc min Nam nh Bnh Nguyn Lc, Sn Nam... v
nhng nh vn vit trn tp san
Vn
. Tuy
nhin, h gp nhng g qu su xa, trit
l th ti rt sn sng lm l. V cc
nh vn ngoi quc th ti ch c nhng
cun tiu biu m hnh nh ai cng c
ht m thi. i khi nh V Gia nh
ca Hector Malot, Nhng K Khn Cng ca Victor
Hugo, Lo Ng ng V Bin C ca Ernest
Hemingway, Tnh Ngha V Chng ca Leon
Tolstoi... vv. Ngoi cc b truyn Tu nh
Tam Quc Ch, Thy H..., ti cn c
truyn kim hip ca Kim Dung, truyn liu
trai ma qui ca B Tng Linh, truyn ngn
ca Ba Kim. L d nhin ton l sch dch ch
ti cha kh nng c nguyn tc.
H: Anh sinh trߗng min Nam, c n
tng su m v qu h߽ng tui
nh, v dn tri k c ca mnh
trong tc phm mt cch sng thc, xin anh cho
bit c mt ph߽ng php no, hoc p
dng k thut no, hay ch vit mt cch
t nhin theo xc ng tnh cm ca
mnh?
NTH: chng qua l s thnh cng chung ca
nhng cy vit gc min Nam. V cng
l chn l m ti tm ra sau nhiu
ln tht bi khi bt mnh qu tiu thuyt
ha truyn ca mnh.
H: Theo di cc trang truyn trong Mt жi
Ь Hc mi xut bn, ti nhn thy
mt cch th v rng thnh ph anh ang
sng, so vi nhiu ni khc Hoa k, cng
ging nh mt thnh ph nh so vi Si Gn
ngy tr߾c. Xin anh cho bit thm mt t v
phong th, con ng߶i v ci lng ring anh
i vi ngoi cnh y, v cm xc ca
anh khi bt cht bt gp mt vi hnh nh
qu h߽ng trn vng t tm dung ca
anh.
NTH: M ny i u ti cng thy
nhng hnh nh qu h߽ng, nhng cy i
tu ca ng V Phin, l ti v ti bt
mnh chu kh nhn x M vi cp mt
mu nu. Ti mun mnh nh mt sinh vin
du hc. Du hc c ngy v. Ь bt
ch߾c ng Don Quc S vit thm nhng
Su My khc. Trong ni nh nhung h߾ng v
t M. Ti khng mun mnh b lai M,
ti cha mun mnh b ng ha. V
may mn thay, ti tm c nhng g
ti mun nhn. Nhng thnh ph nho nh
ging nh nhng qun l, tnh l thn
tnh ca qu h߽ng Vit Nam. Nht l
South Dakota t rng ng߶i tha, din
tch khng thua g cc tiu bang ln m
dn s khng hn by trm ngn. Vn cn
nng nn bn tnh hin lnh cht phc ca
ng߶i nng dn lam l. жi sng c
v hi... lc hu, nhng thanh bnh. Ph
hp vi bn cht gc min Nam ca ti,
khng thch ua i bon chen. Chnh v vy
m ti mun a vo truyn nhng hnh
nh n s m nt qu nh, nhng
tm tnh mc mc hn nhin . Ch
tic rng vng ny khng c
job
cho ti.
H: Anh va vit vn v lm th. Vy xin
anh cho bit th anh vo tr߶ng phi no?
NTH: Tr߶ng phi "Th thn." Khng bit do
ai sng lp, nhng anh cng bit tr߶ng
phi ny ln lm, qui t hu ht cc
nh vn... thnh thong quay ra lm th. Th
ca ti c coi nh l nhng sng tc
t cnh tay tri ca ngh tay tri m
thi. Khng
th, t th
m ng
Nguyn Hng Quc th߶ng ni u.
H: Anh ngh sao v ngn ng ca thi ca
qua cc thi i?
NTH: Anh phi i ti chng no ti chuyn
th qua tay phi th ti mi ni cho anh nghe thng
sut c. By gi th ngn ng thi ca
qua cc thi i i vi ti chnh l
nhng cu ca dao, nhng cu ph߽ng ngn
tc ng vy.
H: Xin anh cho bit khi no anh vit vn? Khi
no anh lm th? Hoc l ty hng thch
g lm ny?
NTH: Lm th th thng th߶ng phi c hng
ti mi lm c. Nhng i khi ti
cng thn... th ra mt hai bi, lc ang b
b ti vit vn. y cht, ni nh
vy nhng nh th chnh thng nghe c
th thm phin. Thi anh cho ti ngng th
y i.
H: Xin anh cho bit trong cc nh th V.N., anh
thch nhng ai? L do? C cc nh th quc
t na, anh thch nhng ai? L do?
NTH: Li th, anh n ny kh tnh qu. ,
m cu ny tr li d nh... n ch. Anh
hy nghe y, nhng nh th Vit Nam m
ti thch th nhiu lm. Ь coi lc mnh
hc trung hc th bt u t nh th
no h. Nguyn Tri, Tn , Nguyn
Khuyn, Nguyn Cng Tr, Cao B Qut, H
Xun H߽ng, on th im, Nguyn nh
Chiu..., Nguyn Du. Th tin chin ca
Huy Cn, Xun iu, Lu Trng L, Nguyn
Bnh... th ai li khng thch. Th cn
i v hin i th nhiu tc gi
lm khng sao k ht nn xin min
k. Cn nhng nh th ngoi quc th
vn ling ca ti c l ch l nhng
g ti hc v Vn hc s Php bc
trung hc. a, ti thch Pierre de Ronsard...
H: Tr li vn vit vn, anh
c nh vit mt quyn tr߶ng
giang tiu thuyt m nhn vt chnh khng
phi l anh khng?
NTH: Nh anh bit ngoi i ti
bao phen tht bi mi c cht cht thnh
cng. Trong vn ch߽ng cng vy, ti cng
b ba chm by ni mi c l m
l dng nh by gi. V ti c mt
ln tht bi truyn di, sut cht
na gia ߶ng gy gnh, nn ti hi
n. Ti bn ra ci li truyn di
theo kiu ca ti nh anh thy tc phm
Mt жi Ь Hc
. Ban u ti
nh l "tp-truyn-di" nhng
s chng ai hiu n l ci qui g ht,
nn nh truyn di khng thi. Mc
ch ca hai ch truyn di ch l
h߾ng dn c gi nn c nhng
truyn ngn theo th t t u
n cui. ng c tt ngang theo
kiu tp truyn ngn th tc phm
s mt i phn no ngha. Vit truyn
di theo kiu ny va d va c li
anh bit khng? D v truyn ngn d
vit hn truyn di, c th y l
tr߶ng hp ca ring ti. Cn c li
l ton tc phm c th c ph
bin rng ri trn nhiu bo. Th
hi anh a mt cun truyn di cho
mi mt tp ch, nu h chu trch
ng gii thiu th ng c
my on? Mt on thi th ung
cng mnh qu x. D nhin nu ng
ht tc phm th khng thnh vn ,
khng ni lm chi. M khng thnh vn
l i vi nhng ng߶i vit
nhiu nh cc anh Nguyn Ngc Ngn, H
Tr߶ng An... ch nhng ai chn ߾t
chn ro nh ti, mi c mt hai cun
u i nng niu nh nng trng th
r rng vic ph bin cng rng ri
cng mng. Ri by gi nu ti gom nm
ba cun t truyn ca ti li th khng
phi l mt b tr߶ng thin tiu thuyt
t truyn hay sao? Ch kt mt im
nhn vt chnh cng vn l ti h? Kh
thit. Ni vy ch ti u phi lc no
cng vit t truyn. T truyn no
vit hoi li khng ht. Phi vit sang
gia nh truyn, bn b truyn, lng xm
truyn, x hi truyn na ch. Nhng
m thi, ti thy "vn ch߽ng" ca ti
vn cn nm trong giai on phi thai, cn
sm qu bn n vn ny.
H: Anh c nhn xt g v vn ch߽ng
hi ngoi?
NTH: Ti nh c ln anh V K in cho
rng vn ch߽ng hi ngoi c ba khuynh h߾ng
d thy l: u tranh vi cng sn,
nh ti i sng c qu nh, v
hi nhp cuc sng mi x
ng߶i. y l mt nhn xt rt
trung thc, cn bn. Sau ny c ng߶i cng
a ra mt nhn xt t߽ng t nh vy,
gi l nhng khuynh h߾ng: u tranh, hoi
c, v x hi. аng thi ghi nhn
thm hai khuynh h߾ng mi: giao lu vn ha
v phng s x hi. Nhng vn cn
thiu. Theo ti, cn mt khuynh h߾ng
na rt l quan trng: bin kho v nghin
cu. Bin kho v nghin cu v vn
ch߽ng, vn ha dn tc, khng phi
l mt khuynh h߾ng vn ch߽ng sao? Ngoi
tr khuynh h߾ng ti va mi nu ln,
hu ht trong cc khuynh h߾ng kia li
vn "hi k" hnh nh c s dng
hi nhiu. Ni cho ngay, gi l truyn,
truyn ngn cng nh truyn di, khng
t th nhiu u c tnh cht
k li. M mun k li th phi
nh li, ghi li. Tc l hi k? R,
chy tri khng khi nng... Nhn chung,
ti thy nn vn ch߽ng hi ngoi rt
di do, phong ph. V cng ngy cng i
ln, ti c ci nhn lc quan nh vy.
C mt s kin xy ra ht sc l
ngon mc, m anh H Tr߶ng An khng
ng vi nhng ai hay gi l mt
hin tng, l s xut hin ca
nhiu cy vit gc min Nam. Khng
ngon mc sao c khi lnh vc vn
ch߽ng thi ph xa nay nh dnh ring cho
nhng ai sinh trߗng mit Thng Long
thnh hay chn Thi Ha in! Vi ti
cn c thm mt s kin xy ra khng km
phn ngon mc na. l x lng
ging ca ti, cch nhau ch mi dng
Cu Long v ci bc Rch Miu, bng
nhin ra nhiu nh vn n: Phan
th Trng Tuyn, Nguyn th Ngc Nhung,
Cao Bnh Minh, v gn y Nguyn th Ngc
Dim. Mi ng߶i mi v m߶i phn
vn... m߶i mt, nn ti phi...
. Chu mt i, r rng ci x Bn Tre
l x m thnh d߽ng suy (trong vn
ch߽ng). B cc ng gi Ba Tri i, nhm
dy m coi! Ti thy hnh nh ch c
mt na hnh hi ca anh Ng Nguyn Dng
l chu kh... ng ln p li
sng ni.
H: Nu cho anh i li t u, anh
s lm g?
NTH: Khng bit anh c tin s mng hay
khng, ch ring ti, ti nhiu ln
trong tr߶ng hp mnh khng th quyt
nh cuc i ca mnh. Vi ti, ngay
c vic vit vn, chy qua M, lm tnh
bo, i lnh, xa nh tr hc... ti ang i
st li y, cng l chuyn do duyn may
dun ri hay nh mnh a y m
thi. Mc d cuc i ti c gian
trun kh s , c ln voi xung ch
, nhng hnh nh lc no ti cng yu
i, cng lun lun bng lng vi hon
cnh, s kip ca mnh. Cho nn, nu cho
i tr li t u th ni thit anh
th߽ng, ti ch mong c lm y chang nhng
g ti lm. Quyt khng thm lm tng
thng, th t߾ng mc x g ro tri.
H: Xin anh cho bit d nh (v vn
ngh) ca anh.
NTH: Ti ang trng
Lng Vn
xut bn tp
truyn u tay
Mt Chuyn Ra Khi
ca
ti xem mt mi ra sao ci , ri mi tnh
ti c. C th ngh x hi mt
thi gian nhn li qu trnh mnh
i qua tm u khuyt im, rt kinh nghim
cho nhng ln ti. Nu nhng ln ti
thc s c trong t߽ng lai. M th hi
c ai bit c chuyn t߽ng lai?
H: Anh cho bit lun tnh trng bo ch
hi ngoi.
NTH: Ti xa cc trung tm bo ch nn ti
khng rnh my. Ch nghe ni s nh bo
ting Vit hi ngoi vt qu
con s 250 v cng ngy cng tng. Nh vy
th lng bo ch ta phn thnh qu mc
ri phi khng anh?
H: Xin anh cho bit cc th gii tr ca anh.
NTH: Ngoi tri th ti m tennis, chy b,
v cu c. Trong nh thi thch chi guitar, trng,
v nghe nhc. Cn trn gi߶ng th... c
sch cng l mt trong nhng th gii tr
thn tin ca ti vy.
H: Anh mun ni g vi c gi Lng
Vn y?
NTH: Xin thnh tht cm n c gi
Lng
Vn
, c gi khp nm chu th gii,
b cht th gi qu bu nghe
ti ni v ti. Xin tm bit v hn ngy
ti ng nu anh n dm xm mnh phng
vn ti ln na.
back to top
Tc Phm Tr߾c
Trang Chnh
Tc Phm K Tip