Phong D-ie^`n
Qua^.n ly. Phong
D-ie^`n co' te^n la` Pho` Tra.ch. Co`n d-u+o+.c go.i la` Tra.ch
Thu+o+.ng, d-e^? pha^n bie^.t vo+'i Tra.ch Ha., tu+'c la`ng Pho`
Tra.ch no+i to^i d-a~ ho.c tie^?u ho.c. D-a^y la` d-ie^?m giu+~a
cu?a d-oa.n d-u+o+`ng Hue^' va` thi. xa~ Qua?ng Tri.\. D-oa.n
d-u+o+`ng na`y, va`i na(m sau d-u+o+.c mo^.t pho'ng vie^n chie^'n
tru+o+`ng ngu+o+`i Pha'p d-a(.t te^n da~y pho^' buo^`n thiu,
trong tho+`i ky` Vie^.t co.ng to^?ng ta^'n co^ng va`o mu`a he`
1972. Khi to^i d-e^'n tro. ho.c, thi. tra^'n na`y kha' ta^'p
na^.p. Ngoa`i va(n pho`ng ha`nh cha'nh cu?a qua^.n, d-a^y co`n
la` no+i d-a(.t ha^.u cu+' cu?a bo^. chi? huy trung d-oa`n 3 bo^.
binh. Ba^'y gio+` chie^'n tranh d-a~ tro+? ne^n qui mo^ ho+n.
Vie^.t co.ng d-a~ chuye^?n tu+` chie^'n tranh du ki'ch qua tra^.n
d-i.a chie^'n. Ha(`ng d-e^m, thi. tra^'n thu+o+`ng bi. pha'o
ki'ch. Co' mo^.t so^' da^n o+? vu`ng que^ ma^'t an ninh ve^` ta.m
tru' o+? d-a^y\.
Tu+` hu+o+'ng ngoa`i
nhi`n va`o, se~ tha^'y thi. tra^'n co' phong ca?nh kha' ne^n
tho+\. Thi. tra^'n d-u+o+.c va^y bo.c bo+?i nhu+~ng d-o^`i
du+o+ng lie^~u cao vu't, la? lu+o+'t, vi vu theo gio'\. Tu+`
Hue^' d-i xe d-o` ra, tru+o+'c khi va`o thi. tra^'n thi` d-a~
ga(.p ngay va(n pho`ng ha`nh cha'nh qua^.n d-a^`u tie^n ve^`
phi'a tay pha?i, tie^'p lie^`n mo^.t ba~i d-a^'t tro^'ng, ke^'
d-o' la` tru+o+`ng cu?a to^i\. Phi'a be^n tay tra'i co' be^.nh
xa', na(`m ga^`n be^.nh xa' la` da~y nha` vo+'i ca'i sa^n ro^.ng,
d-o' la` va(n pho`ng ha`nh cha'nh xa~ Phong Nguye^n.
Tru+o+`ng ho.c cu?a
to^i chi? la` mo^.t ngo^i nha` khie^m to^'n, ne^'u kho^ng tha^'y
ho.c tro` ngo^`i be^n trong, cha('c cha('n cha(?ng ai nghi~ d-o'
la` tru+o+`ng ho.c. Tru+o+'c kia, ngo^i nha` na^`y d-u+o+.c du`ng
d-e^? chu+'a d-u+.ng va^.t lie^.u no^ng nghie^.p. Khi co' nghi.
d-i.nh cu?a bo^. quo^'c gia gia'o du.c, ly' do bo+?i qua^.n co`n
nghe`o, ne^n la^'y ta.m ngo^i nha` na`y la`m co+ so+? gia?ng da.y
tru+o+'c ro^`i ti'nh sau\. Tru+o+`ng co' 3 pho`ng lua^n lu+u cho
4 lo+'p tha^'t lu.c ngu~ tu+' chu'ng to^i\. Pho`ng chi'nh giu+~a
co`n d-u+o+.c nga(n do.c ra 2 pha^`n, ba(`ng mo^.t ta^'m ma`n
va?i da`y\. Pha^`n nho? chie^'m khoa?ng 1/3 die^.n ti'ch du`ng
d-e^? la`m va(n pho`ng hie^.u tru+o+?ng, vo+'i cho^~ ho^.i ho.p
cu?a tha^`y co^ gia'o\. Pha^`n ro^.ng co`n la.i la` lo+'p ho.c.
Chu'ng to^i ho.c cha.y, thay d-o^?i pho`ng theo mo^~i gio+` ho.c.
Ta^'t ca? tha^`y co^ gia'o d-e^`u o+? Hue^'\. Cu+' buo^?i sa'ng
tha^`y co^ d-i xe d-o` ra, chie^`u da.y xong thi` d-a'p xe d-o`
vo^ Hue^' la.i\.
Tu+` tru+o+`ng d-i
to+'i hu+o+'ng nghi.ch vo+'i va(n pho`ng ha`nh cha'nh la` hai
da~y ha`ng qua'n ho+i ca'ch xa ma(.t d-u+o+`ng, co' nhie^`u ca^y
lo+'n che bo'ng. Hai be^n le^` d-u+o+`ng la` tra.m xe d-o`\. Xe
d-i Hue^', Qua?ng Tri. vo^ ra d-e^`u du+`ng d-a^y ru+o+'c kha'ch,
hoa(.c le^n xuo^'ng ha`ng ho'a\. Phi'a sau lu+ng da~y ha`ng qua'n
o+? be^n kia d-u+o+`ng la` cho+.\. Cho+. d-o^ng va`o buo^?i sa'ng
d-e^'n chu+`ng 3 gio+` chie^`u thi` cho+. va~n. D-a^y co' mo^.t
nga~ ba, d-i ve^` khu ta^n la^.p Ta^n Nguye^n cu?a gia'o da^n
Co^ng gia'o\. Trong khu vu+.c na`y co' tru+o+`ng trung ho.c tu+
thu.c. Nha'nh re~ na`y la` hu+o+ng lo^. huye^'t ma.ch cho mie^`n
du+o+'i\. D-a^y la` d-u+o+`ng ve^` Phong Lo^.c, ve^` pha' Tam
Giang, to^i cu~ng co' the^? d-i ve^` nha` cu?a mi`nh ba(`ng con
d-u+o+`ng na`y, nhu+ng ho+i xa\.
Vu+`a ra kho?i khu
vu+.c cho+., ca(.p hai be^n quo^'c lo^., phi'a be^n pha?i la` doi
d-a^'t cao\. No+i d-o' co' mo^.t d-a'm ru+`ng du+o+ng lie^~u nho?
tra?i ro^.ng ra ta^.n con d-u+o+`ng xe lu+?a, cu~ng cha.y ca(.p
song song vo+'i quo^'c lo^.\. Pha^`n co`n la.i la` ba~i d-a^'t
tro^'ng du`ng la`m ba~i d-a'p cho ma'y bay tru+.c tha(ng cha.y
da`i ta^.n d-e^'n ga xe lu+?a\. Phi'a tra'i, khu vu+.c ga^`n
cho+. la` lu~ng d-a^'t kha' tha^'p so vo+'i ma(.t d-u+o+`ng, co'
nhie^`u ca(n nha` na(`m sa't nhau\. Lu~ng d-a^'t na`y khi cha.y
to+'i nha` ba'c Phu.ng, no+i to^i tro. ho.c thi` tro^`i cao ga^`n
ngang vo+'i ma(.t d-u+o+`ng tro+? la.i\. Phi'a sau lu+ng nha`
to^i tro. cu~ng va^~n la` nhu+~ng d-o^`i du+o+ng lie^~u bao bo.c,
nhu+ mo^.t d-ie^?m tu+.a cho thi. tra^'n. Va^~n theo hu+o+'ng
ba('c, con d-u+o+`ng cha.y tha(?ng ga(.p ca^y ca^`u sa('t ba('c
qua so^ng O^ la^u hu+~u tra.ch, d-u+o+.c du`ng chung cho xe lu+?a
va` xe ho+i\. Ga^`n mu'i ca^`u sa('t na`y, hai be^n d-a^`y
nhu+~ng lo^ co^'t pha'o d-a`i\. D-o' la` ha^.u cu+' cu?a bo^.
chi? huy trung d-oa`n 3 bo^. binh.
Tha^'t vo.ng lo+'n cho
to^i, khi to^i hie^?u ro~ ve^` nhu+~ng d-o^`i du+o+ng lie^~u
na`y\. No' cu~ng nhu+ ca'i ca^`u tre'o, hoa(.c d-a'm ruo^.ng
ga^`n xo'm cu?a que^ to^i\. Nhi`n xa thi` ra^'t quye^'n ru?,
nhu+ng d-e^'n ga^`n thi` qua' na(.ng mu`i\. No+i d-a^y, da^n
chu'ng cu~ng cha(?ng nha` na`o chi.u la`m ca^`u tie^u rie^ng.
Ne^n chi, lu'c nhu ca^`u co+ the^? d-o`i ho?i, tho^i thi` cha.y
d-i ti`m go^'c du+o+ng lie^~u ma` ni'n tho+? ta^m su+.\. Nhu+ng
du` sao tie^'ng du+o+ng lie^~u reo trong gio' va^~n me^ hoa(.c
ta^m ho^`n to^i\.
To^i o+? tro. nha`
cu?a vo+. cho^`ng ba'c Phu.ng, ba'c co' ngu+o+`i con trai la` anh
Ha`ng, ba.n cu?a anh Chi'nh. Nha` cu?a ba'c chuye^n na^'u co+m
tha'ng cho bo.n ho.c tro` xa nha` nhu+ to^i\. Nha` co' ma'i va`
phe^n che d-e^`u ba(`ng tranh, na(`m sa't quo^'c lo^., d-u+o+.c
ba'c nga(n la`m hai\. Mo^.t la` nha` cho chu'ng to^i ngu? va`
ho.c. Mo^.t nha` nho? ho+n, na(`m ngang o+? be^n ho^ng, du`ng
la`m nha` be^'p va` a(n uo^'ng. Chu'ng to^i o+? d-a^y chu+`ng 10
d-u+'a\. Chi? ma^'y d-u+'a ho.c lo+'p lo+'n ho+n la` co' ve? linh
lo+.i\. Co`n bo.n lo+'p d-e^. tha^'t thi` kho+` kha.o, nhe^'ch
nha'c gio^'ng nhau\. Chu'ng to^i cu`ng a(n, ngu?, ho.c chung vui
ve?\. Sau lu+ng nha` la` mo^.t ca(n ha^`m tru' a^?n ro^.ng ra~i,
kie^n co^', na(`m sa^u du+o+'i lo`ng d-a^'t, be^n tre^n cha^'t
d-a^`y bao ca't. Ha^`m d-u? chu+'a cho 20 chu.c ngu+o+`i ngo^`i
sa't nhau\.
Tu+` cuo^.c so^'ng
quen d-u+o+.c bao bo.c che cho+? cu?a gia d-i`nh. Tu+` mie^'ng
a(n ta^'m a'o, nha^'t nha^'t d-e^`u d-u+o+.c cha me. cu`ng ma^'y
anh lo la('ng. Khi to+'i d-a^y tro. ho.c, to^i tha^'y cuo^.c
so^'ng kho^ng nha^n a'i bi`nh la(.ng nhu+ o+? nha` mi`nh. To^i
nghi~ ai cu~ng nhu+ mi`nh, nghi~a la` tha^.t tha` kho^ng co' la'u
ca' tranh gia`nh. Thu+.c te^' tra'i ngu+o+.c. Khoa?ng tho+`i gian
d-a^`u to^i thu+o+`ng bi. d-o'i, bo+?i vi` khi a(n to^i hay
nha^?n nha nhu+ co' cha me. anh em be^n ca.nh. A(n chu+a he^'t
che'n co+m d-a^`u, ngo' la.i tre^n ba`n, mo'n a(n na`o ha^`u nhu+
cu~ng sa.ch. Nhu+ mo^.t ca^u me. thu+o+`ng pha't bie^?u mo^~i khi
ngu+o+`i be^nh vu+.c chu'ng to^i\. D-e^? ro^`i ma^'y d-u+'a con
ra kho?i nha` mo+'i ho.c kho^n d-u+o+.c. D-u'ng qua', ba?n na(ng
con ngu+o+`i to^i cho^~i da^.y\. Tho+`i gian sau to^i a(n nhanh
ho+n. To^i kho^ng tham, a(n d-u? no pha^`n mi`nh ro^`i vo.t.
Nhu+~ng d-u+'a ba.n
ho.c cu?a to^i d-e^`u thi'ch ba hoa, ngay ca? ma^'y d-u+'a ho.c
lo+'p cao ho+n. D-u+'a na`o cu~ng co' ve? ta d-a^y\. O+? chung
nha`, cu`ng lo+'p vo+'i to^i, co' ba d-u+'a o+? la`ng Co^? Bi,
thuo^.c xa~ Phong So+n. D-a(.c d-ie^?m cu?a 3 d-u+'a na`y la`
chi? co' te^n ho., chu+' kho^ng co' chu+~ lo't o+? giu+~a\. D-o'
la` Tra^`n Phu+o+'c, Bu`i Lo+.i, Le^ Tha('ng. Vi` chu'ng o+?
vu`ng ca^.n so+n, ne^n to^i ho?i han ve^` phong ca?nh nu'i
ru+`ng. To^i co`n ho?i chu'ng no' co' o+? ga^`n Thanh Ta^n
kho^ng. Vi` Thanh Ta^n la` cha'nh qua'n cu?a Ha`n Ma(.c Tu+?\.
Chu'ng thu+o+`ng hu` to^i ve^` ca?nh hoang da.i cu?a ru+`ng
nu'i\. Chu'ng gia?ng gia?i cho to^i the^' na`o la` mang la.c na't
la`ng. To^i to` mo`, ne^n va^~n la('ng nghe\. To^i co' khuye^'t
d-ie^?m ra^'t de^~ tin. Ngoa`i ra co`n co' ma^'y d-u+'a o+? xa~
kha'c ve^`\. Nhu+ Le^ va(n My~, bie^'t na^'u a(n. Nhu+ Tru+o+ng
Tu, to con kho+` kha.o\. Nhu+ Le^ Hoa`nh Cuo^.c, vo+? ho.c lu'c
na`o cu~ng trang tri' d-e.p d-e~\. Nhu+ Tra^`n va(n U+u, ma(.t
mu~i tra^`m tu+\. Nhu+ Nguye^~n D-u+'c Hoa`nh, cu+o+`i ma' lu'm
d-o^`ng tie^`n. Ma^'y d-u+'a lo+'p lo+'n ho+n, tro^ng co' ve~
gia` da(.n. Co' Le^ Thu+`a D-o^?ng vie^'t chu+~ d-e.p. Co'
Nguye^~n Va(n Ca'ch phong tha'i vui te^'u\. Co' Tru+o+ng Minh
Lo^.c ho.c gio?i hay ba hoa\. Co' Bu`i Quang Ca^n, d-o^i ma('t
nheo nheo\.
Ngu? cu~ng la` mo^.t
va^'n d-e^`, chu'ng to^i d-u+'a na`o cu~ng so+. ma, kho^ng da'm
na(`m phi'a trong hay phi'a ngoa`i bi`a giu+o+`ng. Ba'c Phu.ng
gia?i quye^'t du`m ba(`ng ca'ch d-e^` nghi. cho chu'ng to^i bo^'c
xa(m. To^i cu~ng d-o^i la^`n ga(.p xui, kho^ng d-u+o+.c na(`m
giu+~a\. Nhu+ng xui nha^'t la` Hoa`nh, hay bi. pha?i na(`m
ngoa`i\. Khi bi. nhu+ the^', Hoa`nh thu+o+`ng tru`m me^`n ki'n
mi't. Nhu+~ng d-u+'a ra('n ma(.t nhu+ My~ thu+o+`ng do.a the^m
la` ma d-ang phe't phe^n tho` tay vo^\. La lo^'i the^' na`o thi`
cho^'c la't sau ca? bo.n cu~ng d-e^`u ngu? kho`\. Trong gia^'c
ngu? co' d-u+'a kho'c, co' d-u+'a nghie^'n ra(ng, co' d-u+'a kho`
khe` nhu+ bi. suye^?n. To^i thu+o+`ng thu+'c gia^'c vi` nhu+~ng
tie^'ng d-o^.ng nhu+ the^'\. Co' d-u+'a d-a'i da^`m, nu+?a d-e^m
ca? bo.n pha?i thu+'c, khie^ng thu? pha.m ra ba('t d-i ta('m.
Bo.n chu'ng to^i lo+'n nho? kho^ng d-o^`ng d-e^`u, nhu+ng co'
d-ie^`u chung la` d-u+'a cu~ng vu+`a ro+`i kho?i su+. sa(n so'c
cu?a gia d-i`nh. Tro^ng bo+ ngo+ ba'o nga'o nhu+ nhau\. Thi?nh
thoa?ng thi. tra^'n bi. Vie^.t co.ng pha'o ki'ch. The^' la` ca?
bo.n pha?i cha.y xuo^'ng ha^`m tru' a^?n sau lu+ng nha`\. Ho^m
sau d-e^'n tru+o+`ng d-u+'a na`o ma('t cu~ng d-o? ke`, ma(.t mu~i
me^.t mo?i\.
Anh Ha`ng cu~ng thi'ch
d-o.c nha^.t ba'o\. Ba'o anh mua tu+` Hue^', d-u+o+.c gu+?i ra
cho anh theo xe d-o` mo^~i nga`y\. Ba'o d-o.c xong anh sa('p
xe^'p d-e^? mo^.t cho^`ng, chie^'m mo^.t go'c ba`n ho.c. To^i tha
ho^` d-o.c ke'\. Ba'c Phu.ng co' mo^.t co^ con ga'i te^n Thu Mai,
d-ang ho.c lo+'p d-e^. tu+', bo.n chu'ng go.i ba(`ng chi.\. Mai
khuo^n ma(.t la^~n da'ng da^'p trung bi`nh, chi? co' d-o^i ma('t
u+o+'t a't la~ng ma.n. Mai thi'ch su+u ta^.p nhu+~ng ca^u danh
ngo^n, che'p ki'n mo^.t cuo^'n so^? tay, no'i ve^` ti`nh ye^u tan
ta'c d-o^? vo+~\. Ngoa`i ca^u ye^u la` che^'t trong lo`ng mo^.t
i't, ca^u tho+ pho?ng theo tho+ Pha'p cu?a Xua^n Die^.u\. Ma` co'
d-u+'a ca? gan nga^m u+ u+? ye^u la` i. trong qua^`n mo^.t i't.
Mai che'p co' nhie^`u ca^u la` la. d-o^'i vo+'i to^i\. Cha(?ng
ha.n ti`nh ye^u nhi`n tu+` xa la` ha.t kim cu+o+ng, nhu+ng khi
la.i ga^`n d-o' la` gio.t nu+o+'c ma('t. Hoa(.c ye^u la`
xa^y mo^.t na^'m mo^. trong lo`ng, qua^'n mo^.t vo`ng kha(n tang
trong tim. Tuy no^.i dung sa'o mo`n, nhu+ng nhu+~ng ca^u d-o'
cu~ng no'i du`m ta^m tra.ng cho nhie^`u ngu+o+`i\.
Be^n ho^ng pha?i nha`
tro. co' khoa?ng d-a^'t ca't u`n le^n va`i ngo^i mo^.\. Khoa?ng
d-a^'t na`y la`i tha^'p xuo^'ng me' sau\. No+i d-o' co' hai ca'i
gie^'ng nu+o+'c, la` nguo^`n nu+o+'c chi'nh d-u+o+.c du`ng d-e^?
na^'u a(n gia(.t giu~\. Buo^?i sa'ng thu+o+`ng ca? ba^`y thu+'c
so+'m ru? nhau d-i tha(m ru+`ng du+o+ng lie^~u, sau d-o' la.i
qua^`n tu. quanh hai ca'i gie^'ng na`y d-e^? ru+?a ma(.t d-a'nh
ra(ng. Cu~ng o+? hu+o+'ng be^n ho^ng na`y, nhu+ng sa't vo+'i
quo^'c lo^. la` qua'n ho+'t to'c cu?a ba'c Phu.ng. Kha'ch ha`ng
cu?a ba'c la` bo.n chu'ng to^i va` li'nh tra'ng. Kha'c vo+'i ba'c
ga'i tra^`m nga^m, ba'c Phu.ng trai na(ng d-o^.ng vui ti'nh. Ba'c
la.i thi'ch nha^m nhi, mo^~i nga`y ba'c la`m da(m ba ly\. Khi
nga^y nga^y, ba'c thu+o+`ng ke^? cho chu'ng to^i nghe nhie^`u
chuye^.n. Nhu+ chuye^.n ho^`i tru+o+'c ba'c d-i li'nh cho Ta^y,
vi` ba'c nho? con ne^n ba^.n qua^`n la` pha?i ke'o le^n ta^.n
na'ch. Tie^'ng no'i cu?a ba'c to lo+'n ha`o sa?ng thu hu't. Ba'c
thu+o+`ng da.y chu'ng to^i d-o.c tie^'ng Pha'p ba(`ng gio.ng
mu~i\. D-ie^?m d-o^.c d-a'o cu?a ba'c la` khi co' ru+o+.u va`o,
ba'c ca('t to'c ra^'t d-e.p. Khi ba'c thie^'u ru+o+.u thi` tay
nghe^` cu?a ba'c kho^ng gio^'ng ai\.
Nhu+~ng la^`n
cuo^'i tua^`n ma` kho^ng ve^` tha(m nha`, ma^'y d-u+'a chu'ng
to^i thu+o+`ng d-i theo ba'c le^n nhu+~ng ngo.n d-o^`i hoang
chung quanh thi. tra^'n kie^'m cu?i\. Mo^~i la^`n d-i la` mo^.t
kha'm pha' mo+'i\. Ma^'y ba'c cha'u thu+o+`ng d-i ra hu+o+'ng
so^ng O^ La^u, sau khi qua kho?i ca^`u, thi` men theo quo^'c lo^.
mo^.t cha(.ng. Sau d-o' ba('t theo nhu+~ng con d-u+o+`ng mo`n d-i
ta^'p va`o hu+o+'ng nu'i\. Trong lu'c ma^'y d-u+'a kha'c ca(.m
cu.i cu`ng ba'c cha(.t cu?i, d-o'ng bo' d-e^? ga'nh ve^`\. To^i
chi? bie^'t leo le^n nhu+~ng d-ie^?m cao nha^'t cu?a ngo.n
d-o^`i, ngo' mo^ng bo^'n phi'a\. Nhu+~ng cha^n tro+`i xa ta('p
kia nhu+ co' mo^.t ma~nh lu+.c vo^ hi`nh quye^'n du. bu+o+'c
cha^n to^i\. Sau nhu+~ng ngo.n d-o^`i hoang loang lo+? ma`u d-o?
qua.ch la` ra(.ng tru+o+`ng so+n hu`ng vi~ tra?i da`i ba^'t
ta^.n. Ma`u xanh cu?a nu'i loang xa d-e^'n cha^n tro+`i ti't mu`
ho`a la^~n vo+'i ma^y tra('ng ta.o tha`nh mo^.t ma`ng su+o+ng
d-u.c lo+` mo+`\. To^i xao xuye^'n, tha^'y ta^m tha^n cu?a mi`nh
run nhe` nhe.\. Lu'c na`o cu~ng va^.y, khi tro+? ve^` ba'c Phu.ng
thu+o+`ng tre^u d-u`a to^i mo+ mo^.ng d-a~ bu+a chu+a\.
La^`n kha'c, ba'c
da^~n chu'ng to^i d-i ca(.p theo bo+` so^ng ngu+o+.c le^n
hu+o+'ng thu+o+.ng nguo^`n. Chu'ng to^i d-i trong ru+`ng lo^`
o^\. Co' lu'c cha^n ca(?ng bi. gai d-a^m cha?y ma'u\. To^i so+.
nha^'t la` nhu+~ng con va('t, no' gio^'ng nhu+ con d-i?a, nhu+ng
na(`m thu mi`nh trong la' ca^y\. Cu+' nghe co' ho+i ngu+o+`i la`
va('t ba('n theo vun vu't. No' ba'm va`o cha^n tay du+'t ma~i
kho^ng ra\. No' cu~ng hu't ma'u ngu+o+`i nhu+ gio^'ng d-i?a\.
To^i ho.c ha`nh bi`nh thu+o+`ng, nhu+ng kho^ng co' su+. ke^`m ca(.p cu?a gia d-i`nh nhu+ tru+o+'c. Tru+.c gia'c be'n nha.y ma` ba^'y gio+` to^i la^`m tu+o+?ng vo+'i su+. tho^ng minh d-a~ la`m ha.i to^i\. Trong lu'c ma^'y d-u+'a ba.n kha'c ca^`n cu` ho.c ta^.p, thi` to^i ngu+o+.c la.i cu+' y? la.i va`o su+. tho^ng minh a?o tu+o+?ng cu?a mi`nh. Mo^n ho.c na`o to^i vu+`a che'p xong ba`i la` cho mi`nh d-a~ hie^?u tro.n. To^i kho^ng co`n da^~n d-a^`u lo+'p nhu+ tho+`i tie^?u ho.c ma` chi? thuo^.c loa.i tre^n trung bi`nh. Tha'ng na`o to^i cu~ng o+? khoa?ng tu+` thu+' 5 cho d-e^'n thu+' 10 trong lo+'p. Ma(.c du` mo+'i lo+'p d-e^. tha^'t, nhu+ng chu'ng to^i ho.c ra^'t nhie^`u mo^n. Nhu+ mo^n quo^'c va(n cha(?ng ha.n, mo^n na`y cu~ng chia ra ba thu+' kim va(n, co^? va(n, lua^.n va(n. Ve^` toa'n thi` co' hi`nh ho.c, d-a.i so^', so^' ho.c. Va` nhie^`u mo^n kha'c nhu+ d-i.a ly', su+? ky', co^ng da^n, va.n va^.t, ly' ho'a, anh va(n...
Trong ta^m ho^`n
d-a~ ba('t d-a^`u nhu+~ng da^'u hie^.u nho^.t nha.t. To^i ca?m
tha^'y mi`nh co' ca'i gi` d-o' d-ang muo^'n chu+.c tra`o ra\.
Mo^.t buo^?i tru+a, to^i a(n co+m xong tru+o+'c. Tie^'t tro+`i
no'ng na?y, to^i d-i ra qua'n ho+'t to'c cu?a ba'c Phu.ng ngo^`i
ngo+'t ma(.t ngo' mo^ng ra d-u+o+`ng. Tu+`ng chuye^'n xe d-o`
d-a^`y kha'ch cha.y ngang tru+o+'c ma('t to^i\. Tru+a na('ng hun
hu't to?a nhie^.t chu.p xuo^'ng khie^'n cho ma(.t d-u+o+`ng cha?y
nhu+.a\. To^i the`m thuo^`ng d-u+o+.c la`m ha`nh kha'ch d-ang
ngo^`i tre^n xe\. Xe cha.y ve^` d-a^u cu~ng d-u+o+.c. Ve^` d-a^u
cu~ng la` nhu+~ng cha^n tro+`i mo+'i, kho^ng tu` tu'ng nhu+ no+i
d-a^y\. Tu+. du+ng to^i nho+' nha`, kho^ng pha?i to^i nho+'
d-e^'n cha me. hay anh em, ma` to^i nho+' d-e^'n nhu+~ng ca'i gi`
tru+`u tu+o+.ng kho^ng sa('c kho^ng hi`nh. Nhu+ tie^'ng cu?a ta`u
la' chuo^'i lo^.p d-o^.p trong nhu+~ng d-e^m mu+a, nhu+ tie^'ng
ga` ga'y trong tru+a va('ng. Hoa(.c xa ho+n la` tie^'ng ho` heo
hu't trong d-e^m. To^i d-a~ ba^.t le^n, mo^.t trong nhu+~ng
gio`ng tho+ d-a^`u tie^n cu?a cuo^.c d-o+`i\. ga'c tro. buo^`n
va('ng la(.ng, cu?a nhu+~ng ke? tha hu+o+ng, mong nga`y ve^` co^'
qua^.n, ngo^`i trong ma'i nha` xu+a\. lo^. mo^.t buo^`n heo hu't,
ca^y than tho+? be^n d-u+o+`ng, thu+o+ng cho ngu+o+`i xa xu+',
kho^ng ga^`n ke? tha^n ye^u\. Nhu+~ng ca^u tho+ tuy ta^`m
thu+o+`ng, nhu+ng no' d-a~ la`m cho tha^`n tri' to^i nhe. bo+'t
d-i mo^.t d-o^i pha^`n.
To^i co' nhie^`u ba.n
mo+'i, ve^` sau tro+? tha`nh tha^n thie^'t. D-o' la` Le^ Tro.ng
Ke^', Nguye^~n Quo^'c Tho^ng o+? la`ng Phu+o+'c Ti'ch. Nguye^~n
D-u+'c Khoa'n o+? la`ng My~ Cha'nh. La` Hoa`ng Xua^n Sa'u,
ngu+o+`i o+? da~y pho^' Ho`a Vie^.n, ga^`n cho+. Ho^m. To^i co`n
co' the^m hai d-u+'a ba.n, ho.c tre^n to^i mo^.t lo+'p la` D-oa`n
Va(n Gio+'i va` Hoa`ng Phu+o+'c Sanh.
Tha^`y da.y quo^'c
va(n cu?a to^i la` co^ Xua^n Trang. Co^ kha' lo+'n tuo^?i, da'ng
co^ d-i ho+i kho`ng, la.i chu+a co' cho^`ng ne^n chi kho' ti'nh.
Co^ cho d-ie^?m ra^'t ga('t. Nhu+~ng ba`i lua^.n cu?a ho.c tro`,
co^ chu+a bao gio+` cho le^n qua' 12 d-ie^?m. Ba`i lua^.n cao
d-ie^?m nha^'t cu?a to^i khi to^i ho.c vo+'i co^ la` 11 d-ie^?m.
Sau va`i tha'ng, co^ d-o^?i d-i da.y lo+'p kha'c. Thay the^' co^
la` tha^`y Hie^?n, tha^`y co' ve? nghie^m qua ca(.p ma('t ho+i
lo^., hai mo^i tha^`y tu'm la.i nhu+ muo^'n tra^'n a'p nu.
cu+o+`i muo^'n chu+.c tra`o ra\. Tha^`y cho d-ie^?m ro^.ng ra~i\.
Mo^.t ky? nie^.m vo+'i tha^`y, to^i nho+' co' mo^.t ba`i lua^.n
va(n, tha^`y cho to^i 14 d-ie^?m. Sau khi pha't ba`i cho chu'ng
to^i xong, tha^`y go.i to^i le^n ba`n cu?a tha^`y\. Tha^`y khen
ba`i lua^.n to^i vie^'t ma.ch la.c ro~ ra`ng, kha' nha^'t lo+'p.
To^i chu+a co' pha?n u+'ng bo^~ng tha^`y no'i luo^n. Nhu+ng
tha^`y tha^'y la` co' va`i ca^u em che'p la.i tu+` trong sa'ch.
To^i ho?i tha^`y sa'ch na`o\. Tha^`y tra? lo+`i kho^ng bie^'t,
nhu+ng tha^`y no'i sau khi cha^'m ba`i cu?a to^i tha^`y d-a~ co'
ca?m gia'c nhu+ va^.y\. Tha^`y quye^'t d-i.nh tru+` bo+'t to^i 3
d-ie^?m. Nhu+ va^.y ba`i lua^.n cu?a to^i chi? co`n 11 d-ie^?m.
To^i da. da., ca'm o+n tha^`y cho xong chuye^.n ro^`i tro+? ve^`
cho^~ ngo^`i\. Buo^?i tru+a to^i ga(.p Ke^' no'i chuye^.n na`y\.
Ke^' la^'y ba`i lua^.n cu?a to^i d-o.c mo^.t ho+i\. Ke^' chi?
no'i, tha^`y vo^ ly', ne^'u tha^`y nghi~ la` mi che'p sa'ch
thi` pha?i cho mi 1 d-ie^?m hay ze^ro^, ra(ng tha^`y chi? tru+`
mi co' 3 d-ie^?m. Sau la^`n na`y, kho^ng bie^'t tha'i d-o^.
cu?a tha^`y d-o^'i vo+'i to^i thay d-o^?i ra sao, ma` tha^`y
thu+o+`ng la^'y nhu+~ng ba`i lua^.n cu?a to^i d-o.c cho ca? lo+'p
nghe\. Du` ra(`ng nhie^`u la^`n ba`i cu?a to^i thua d-ie^?m va`i
d-u+'a kha'c. To^i kho^ng nga.c nhie^n khi tha^`y cho ra(`ng to^i
che'p la.i sa'ch. Vi` to^i ham d-o.c, co' the^? co' nhu+~ng ca^u
va(n hay d-a~ nha^.p ta^m mi`nh tu+` ho^`i na`o ma` mi`nh kho^ng
hay bie^'t. D-ie^`u na`y chu+'ng minh ro~ ra`ng ho+n khi to^i
ba('t d-a^`u la`m tho+\. The^m mo^.t khi'a ca.nh nu+~a, co' the^?
tha^`y Hie^?n d-a~ d-a'nh gia' tha^'p bo.n ho.c tro` nha` que^
chu'ng to^i\.
Co' nhu+~ng buo^?i
chie^`u, sau khi co+m nu+o+'c xong, to^i thu+o+`ng ra ngo^`i o+?
ma^'y khu'c ca^y ca.nh qua'n ho+'t to'c. Buo^?i chie^`u, hai ca'i
gie^'ng nu+o+'c kha' ta^'p na^.p. Thie^n ha. d-i ga'nh nu+o+'c
ve^` d-e^? du`ng cho nga`y ho^m sau\. Trong d-a'm na`y, to^i chu'
y' d-e^'n mo^.t co^ ga'i vo'c da'ng ma?nh mai, ba^.n bo^. d-o^`
ba` ba d-en, co' khuo^n ma(.t tra('ng di.u thanh tu', vo+'i d-o^i
ma`y nguye^.t d-a^.m ma`u d-en tuye^`n cu`ng d-o^i mo^i ho^`ng
tu+. nhie^n. D-a(.c sa('c nha^'t la` ma'i to'c the^` mu+o+.t ma`
xo?a xuo^'ng ngang lu+ng. Du` d-o^i thu`ng nu+o+'c chi~u na(.ng
cu~ng kho^ng la`m ma^'t he^'t ne't me^`m ma.i trong bu+o+'c d-i\.
Con d-u+o+`ng xuo^'ng gie^'ng ha^`u nhu+ ca(.p sa't bi`a ho^ng
nha` to^i tro.\. Cu+' mo^~i la^`n le^n d-e^'n be^n qua'n ho+'t
to'c, co^ la.i ha. ga'nh xuo^'ng ngo^`i nghi? me^.t. To^i tha^'y
tre^n va^`ng tra'n pha(?ng cu?a co^ la^'m ta^'m mo^` ho^i\. Co^
d-a(.t ca'i d-o`n ga'nh va('t ngang tre^n hai thu`ng nu+o+'c,
xong ngo^`i le^n, quay ma(.t ve^` phi'a to^i\. Mo^.t tay co^
cho^'ng le^n d-o`n ga'nh, co`n mo^.t tay vo`ng ra phi'a sau d-e^?
lu`a ma'i to'c ve^` phi'a tru+o+'c ngu+.c. D-a^`u co^ nghie^ng
nghie^ng, khie^'n cho lo.n to'c cha?y xuo^'ng ta.o tha`nh vo`ng
cung che khua^'t nu+?a khuo^n ma(.t. Ma`u d-en ma'i to'c ho`a
la^?n cu`ng la`n da tra('ng cu?a khuo^n ma(.t tro^ng tha^.t
quye^'n ru?\. D-o^i ma('t co^ to d-en giu+~a ha`ng lo^ng mi mo^ng
lung. To^i cha(m chu' nhi`n. D-o^i lu'c co^ nhi`n la.i, to^i
tha^'y trong a'nh ma('t co' mo^.t ca'i gi` go+`n go+.n nao nao\.
Khi co^ d-u+'ng le^n, tie^'p tu.c ga'nh nu+o+'c ve^` nha`\. To^i
cu~ng tro+? vo^ nha` tro. d-e^? o^n ba`i vo+?, a'nh ma('t co^
nhu+ va^~n co`n d-i theo\. Sau na`y to^i do` ra mo+'i bie^'t co^
te^n Ga'i, con ga'i cu?a chu? nha^n ca'i qua'n a(n o+? nga~ ba
d-a(`ng phi'a cho+.\.
Tru+o+'c ma(.t cu?a
nha` ba'c Phu.ng, phi'a be^n kia d-u+o+`ng, qua kho?i d-u+o+`ng
xe lu+?a, nhu+ d-a~ no'i d-o' la` ba~i d-a^'t tro^'ng d-u+o+.c
du`ng la`m ba~i d-a'p cho ma'y bay tru+.c tha(ng, go^`m co'
d-a^'t ca't tro^.n la^~n lo^.n vo+'i mo^.t loa.i so?i ma`u d-o?
qua.ch. Cu+' mo^~i la^`n co' tru+.c tha(ng le^n xuo^'ng la` ba~i
d-a^'t da^.y d-a^`y bu.i d-o? mu` mi.t. D-i xuye^n qua ba~i
d-a^'t tro^'ng, se~ tha^'y mo^.t ngo^i chu`a co`n mo+'i\. Chu`a
co' phong ca?nh bao qua't be^n ngoa`i d-e.p ma('t. Tu+` d-a^y
tro^ng qua, se~ tha^'y ba~i d-a^'t na`y va` no+i chu`a to.a la.c
nhu+ hai ngo.n d-o^`i d-u+o+.c pha^n chia ba(`ng mo^.t ca'i thung
lu~ng nho? o+? giu+~a\. O+? giu+~a ca'i thung lu~ng nho? na`y co'
mo^.t so^' mo^` ma?, vo+'i mo^.t ca'i ho^` nu+o+'c d-a^`y loa.i
be`o con. D-i va`o chu`a la` hai con d-u+o+`ng nho? vo`ng hai
be^n theo hi`nh ca'nh cung vo+'i hai ha`ng ca^y ba.c ha` d-e^`u
d-a(.n cao nga^'t. To^i thu+o+`ng mang vo+? sa'ch vo+? qua d-a^y
d-e^? ho.c. No'i la` ho.c, nhu+ng va^?n vo+ la` chi'nh. Be^n
trong chu`a trang tri' so+ sa`i\. Giu+~a chi'nh d-ie^.n co' mo^.t
tu+o+.ng pha^.t ba(`ng d-o^`ng kha' lo+'n. D-i tha(?ng phi'a sau
la` ca'i ha^.u lie^u nho?\. Chu`a cha(?ng co' su+ tru. tri`,
cu~ng kho^ng co' ai tro^ng nom. No+i d-a^y na(m sau, la` no+i
to^i he.n ho` la^`n d-a^`u tie^n vo+'i mo^.t ngu+o+`i nu+~ trong
d-o+`i cu?a mi`nh.
Thi. tra^'n kho^ng
co`n mo^.t gia^y phu't ye^n ti~nh na`o\. D-e^m cu~ng nhu+ nga`y\.
Kho^ng co' tie^'ng tru+.c tha(ng tu+` ba~i d-a^'t phi'a tru+o+'c,
thi` la.i co' tie^'ng lo^`ng lo^.n cu?a xi'ch sa('t nghie^'n na't
ma(.t d-u+o+`ng nhu+~ng d-oa`n thie^'t va^.n xa M.113. D-e^m
d-e^m, li'nh tra'ng say su+a co+` ba.c cha.y ru+o+.t lo^.p co^.p
vang ma(.t d-u+o+`ng. Nhie^`u buo^?i ho.c bi. gia'n d-oa.n vi`
d-u+o+`ng bi. d-a('p mo^, co' nhu+~ng chuye^'n xe d-o` bi. mi`n
no^? tung. Cho ne^n khi tha^`y co^ ra to+'i tru+o+`ng thi` d-a~
he^'t gio+` ho.c, la.i pha?i loay hoay d-o'n xe d-o` vo^ Hue^'
tro+? la.i\. Chu'ng to^i pha?i chi.u nhu+~ng d-ie^`u ba^'t
thu+o+`ng nhu+ the^'\.
Be^n ho^ng ca'nh tra'i
cu?a tru+o+`ng co' mo^.t khoa?nh d-a^'t nho?\. Cho^~ d-o'
thu+o+`ng du`ng d-e^? be^u nhu+~ng tu+? thi Vie^.t co.ng. Mo^~i
la^`n binh li'nh ke'o xa'c Vie^.t co.ng ve^`, mo^.t so^' da^n
chu'ng bu la.i coi\. Trong d-o' co' ma^'y d-u+'a ba.n ho.c ba.o
gan cu?a to^i\. To^i chi? d-u+'ng xa xa cho+' kho^ng co' la^`n
na`o d-e^'n ga^`n. Co' the^? vi` nha't gan, nhu+ng ly' do chi'nh
to^i tha^'y nhu+ va^.y la` ba^'t nha^~n. Che^'t la` he^'t. To^i
nho+' lo+`i cha\. nghi~a tu+?, nghi~a ta^.n. To^i tu+. ho?i ta.i
sao chi'nh quye^`n kho^ng d-em nhu+~ng tu+? thi d-o' cho^n qua'ch
d-i\. Di~ nhie^n chie^'n tranh co' nhu+~ng d-ie^`u phi ly' vo^
nghi~a nhu+ the^'\. Co' nhu+~ng la^`n to^i cha.m ma(.t vo+'i
nhu+~ng tu` binh Vie^.t co.ng bi. ba('t ve^` trong nhu+~ng cuo^.c
ha`nh qua^n. Ho. d-e^`u bi. tro'i qua(.t tay ra phi'a sau lu+ng.
Ai na^'y qua^`n a'o ra'ch bu+o+m, ma(.t mu~i tha^m ti'm, d-o^i
ma('t la.c tha^`n. To^i tha^`m nghi~ u+o+'c chi mi`nh co' d-u?
quye^`n lu+.c d-e^? buo^ng tha ho.\.
nguye^~n d-u+'c ba.tnga`n / tha^`m la(.ng tro+`i, tha^`m la(.ng d-a^'t