|
||
|
Cổ nhạc, cải lương đă h́nh thành và phát triển mạnh mẽ tại miền Nam, xưa nay vẫn được coi là bộ môn của sự “ kết hợp và cải cách “ để dễ dàng đi nhanh và lan rộng vào đám đông. Bởi lẽ, từ thể điệu, cũng như lời ca bàng bạc “ tính đại chúng ”, nói theo kiểu cố danh ca Út Trà Ôn là “ Có sao nói vậy người ơi ...”, mà hễ nói tới đại chúng, th́ sẽ có một số thành phần “ tiểu chúng ” không hưởng ứng bởi v́ không thích hợp với sự thưởng ngoạn của tầng lớp này. Có lẽ, cũng từ suy nghĩ trên, cộng thêm quan niệm “ Nghệ thuật phải có sáng tạo”.Do đó, nhà thơ Hà Nguyên Du, một người làm thơ rất quen thuộc trong giới thưởng ngoạn “có chữ nghĩa ” và cách tân, đă thực hiện cái điều ông mong ước từ lâu là : ( làm nhịp cầu ) cho khối “đại chúng” và “tiểu chúng” cùng đứng trên đó chung nh́n và vui hưởng “ Gió mát, trăng thanh của nghệ thuật ”. Đạt được điều này hay không, phải chờ sự ra đời, cũng như sự hưởng ứng tŕnh diễn của nghệ sĩ và đón nhận của mọi người. Theo chủ quan của người viết th́ niềm mơ ước “ cách tân ” lời ca cho phù hợp với mọi tầng lớp đại chúng qua “ 42 bài ca tân cổ giao duyên ” của Trường Khanh (Hà Nguyên Du ) có rất nhiều hy vọng thành tựu. Sở dĩ tôi viết như vậy, v́ cách đây 40 năm, hai soạn giả Hà Triều – Hoa Phượng đă thành công ở cái kiểu đưa lời mang “ tính chữ nghĩa ” vào các tuồng cải lương của hai ông và đă được nồng nhiệt đón nhận. Đón nhận một cách say mê và thích thú tột cùng. Điển h́nh như : một câu vọng cổ trong “ Sông dài ” soạn giả đă viết: “ ... Nếu mùa xuân trời đă vay huyết mạch của sông dài biển cả, th́ từ hạ sang thu trời cũng đă trả mưa dầm ...” Mẹ tôi, lúc đó nghe xong bà vỗ tay quá chừng, quay sang bà, tôi hỏi mẹ hiểu không mà khoái quá vậy ? Bà cười mắc cở, nói mạnh dạn : “ Hiểu chớ mậy, có vay có trả mà ” Nhưng mẹï thắc mắc : “ huyết mạch sao cho vay được, c̣n trả nợ sao lại lấy mưa dầm mà trả ? Tuy nhiên, cuối cùng bà cự nự tôi “ Tao nghe tao cảm hay là được rồi, tú tài, cử nhơn như tụi bây chỉ giỏi hù người ta ba cái chữ nghĩa, chứ trái tim đâu có hiểu bằng tụi tao !! Đọc lời tựa, cũng như xem qua xuyên suốt “42 bài ca tân cổ giao duyên” của soạn giả Trường Khanh ( Hà Nguyên Du ) chắc quư vị cũng biết được từ thôi thúc nào, thi sĩ Hà Nguyên Du thực hiện tập nhạc này, và với bao nhiêu tài nguyên chữ nghĩa của các văn thi nhạc sĩ nổi tiếng đă được họ Hà dùng làm nền cho ước mơ “cách tân” của ông. Riêng người viết th́ rất cảm phục tấm ḷng rộng mở, trong đó có nhiều tận tụy hy sinh của một người làm nghệ thuật không bao giờ chịu dừng bước trước một dấu vinh quang nào. Và mẹ tôi nếu bây giờ c̣n sống chắc bà sẽ vỗ vai Hà Nguyên Du mà khen : Mầy tú tài, cử nhân mà sao mang được chữ nghĩa đến gần gũi với bà già sơ học, lại c̣n cho cả đám cháu bác sĩ, kỹ sư của tao thích thú nữa, thật là tài t́nh ... Mẹ ngồi nghe vọng cổ
Con ngồi nghe tân nhạc
LÂM TƯỜNG DŨ TRƯỜNG KHANH
|
|
|