Con V¸t Què

Bùi Thanh Liêm

Tôi còn nh¾ rõ mùa hè nåm ¤y tôi theo gia ðình ði làm, ngö h¥u kiªm thêm chút ti«n còm ð¬ tiêu v£t trong ba tháng hè. — MÛ này con nít nhß tôi ði làm là chuy®n th߶ng, có l¨ vì ngØa tay xin "allowance" cüa b¯ m© mäi cûng chán! Mùa hè nåm ¤y tôi theo b¯ m© ði xu¯ng t§n nông trÕi Gilroy, n¢m · phía Nam cüa thành ph¯ San Jose. Hàng ngày, chúng tôi ði theo ðám dân cß trú b¤t hþp pháp M­ Tây C½, vào các nông tr߶ng súc v§t ð¬ nh± lông v¸t. Công vi®c tuy có v¤t vä, nhßng dÕo ¤y kinh tª MÛ ðang ðà tuµt d¯c, vi®c làm r¤t khó kiªm. Vä lÕi, nhß bao gia ðình khác m¾i sang t¸ nÕn, chúng tôi phäi kiªm nhæng vi®c làm trä ti«n m£t, ð¬ khöi b¸ änh hß·ng ðªn khoän ti«n trþ c¤p ðang ðßþc hß·ng.

Lao ðµng chân tay, ðúng nhß tên g÷i cüa nó là chï dùng chân tay, làm vi®c dây chuy«n, không c¥n suy nghî. Tuy nhiên có ði«u gì b¤t th߶ng · cái xß·ng làm th¸t v¸t này. Hàng ngày có t×ng xe täi ch· ðªn hàng tråm con v¸t. Công nhân ðßþc giao cho nhi®m vø lña ra nhæng con v¸t còn s¯ng, r°i v£t lông chúng, nhßng không ð¬ cho chúng chªt. Sau ðó nhæng con v¸t tr¥n trøi còn s¯ng ðßþc lùa qua mµt cái chu°ng có h½i ¤m. Nhi®m vø cüa chúng tôi d×ng · ch² v£t lông v¸t r°i lùa chúng sang hß¾ng cái chu°ng. Chúng tôi không c¥n biªt vi®c gì xäy ra sau ðó.

Cho ðªn mµt hôm, mµt sñ ki®n lÕ lùng xäy ra. Hôm ¤y nhß m÷i hôm, chúng tôi c¡m ð¥u t§p trung vào công vi®c. еt nhiên tôi nghe th¤y rõ có tiªng kêu bi ai, thäm thiªt, khác hÆn v¾i tiªp "cÕp cÕp" bình th߶ng. Tôi kh«u tay höi m©:

- M© có nghe gì không?

M© g§t ð¥u, và r°i hai m© con nhìn v« hß¾ng phát ra âm thanh quái lÕ. B²ng chúng tôi th¤y ðßþc mµt con v¸t què ðang t§p t­nh t×ng bß¾c ði cà nh¡c. Có mµt cái gì là lÕ · con v¸t này làm m© con chúng tôi lßu ý mäi. T× cái tß¾ng ði kh§p khi­ng cüa nó cho ðªn ðôi cánh, mµt bên trøi lông, mµt bên ð¥y. Ông bÕn ng߶i ð°ng hß½ng ði ðªn bäo m© tôi:

- Con v¸t ðó do tôi nh± lông. LÕ l¡m ch¸ Õ! Khác v¾i m¤y con khác, con này tôi nh± trøi lông mà nh¤t ð¸nh mµt gi÷t máu nó cûng không nhö. Уc bi®t là bên cánh phäi cüa nó, bµ lông không tài nào rÑt ðßþc.

Nói xong ông bö ði. Tôi và m© quay sang nom kÛ con v¸t què này mµt l¥n næa. B²ng dßng m¡t m© sáng lên. M© bäo tôi:

- Hùng, con có th¤y gì không?

Tôi ng½ ngác höi lÕi:

- Th¤y gì ðâu m©?

- Quân hàm ðó.

- Quân hàm nào h· m©?

- Rõ ràng trên vai nó l¤p lánh quân hàm. Ь m© nom kÛ lÕi. Ðúng r°i! c¤p b§c ðÕi úy, không ch×ng cûng cùng ti¬u ðoàn v¾i b¯ mày.

L¥n này tôi quay lÕi nhìn kÛ. Tôi nhß b¸ thôi miên. Quä ðúng nhß l¶i m© nói, trên vai phäi cüa con v¸t què l¤p lánh quân hàm, trên ngñc nó lüng lÆng huân chß½ng. Bên cÕnh m© vçn l¦m b¦m:

- Không ch×ng cùng ti¬u ðoàn v¾i b¯ mày.

Tôi buµt mi®ng höi b×a:

- Ti¬u ðoàn 6 phäi không m©?

Và b¸ m© m¡ng cho:

- Biªt cái gì mà nói. Ði kiªm b¯ mày lÕi ðây mau.

Tôi lång xång chÕy ði kiªm b¯ lÕi cho m©. Khoäng chßa ðªn mµt phút sau, chúng tôi tr· lÕi hi®n tr߶ng. Bên cÕnh m© tôi bây gi¶ là mµt ông lão ðen ðûi, má hóp, môi thâm. Thân hình lão cu¯n tròn trong t¤m khån lông. M© khöi c¥n phäi gi¾i thi®u, lúc nãy v×a kiªm ðßþc b¯ tôi ðã k¬ lÕi câu chuy®n con v¸t què. B¯ tôi höi ông lão:

- Nghe nói anh cûng · trong quân ðµi?

B¢ng mµt gi÷ng tr¥m và ¤m, ông lão trä l¶i b¯ tôi:

- Ðúng. Ti¬u ðµi trinh sát thám báo, ti¬u ðoàn xx.

B¯ tôi reo lên:

- V§y là cùng ti¬u ðoàn v¾i tôi!

Ông lão nhìn xu¯ng chân phäi, phàn nàn:

- Cái chân nhÑc quá. Mi¬ng ðÕn vçn còn gåm sâu, chßa l¤y ra ðßþc!

B¯ tôi höi:

- ChÆng hay anh b¸ thß½ng trong tr§n nào?

Ông lão, cûng cái l¯i trä l¶i ng¡n g÷n:

- Quäng Tr¸. Mµt nghìn chín tråm bäy mß½i hai.

Ðôi m¡t b¯ tôi chþt xa xåm. Tôi nghî th¥m ch¡c hÆn ông ðang thä h°n v« quá khÑ, bên dòng sông Quäng Tr¸, giæa tiªng reo hò xung phong, bom r½i, ðÕn n±, máu ð±, th¸t r½i. B¤t chþt b¯ tôi lên tiªng:

- Hôm nay còn g£p lÕi ð°ng ðµi là mµt ði«u th§t quý. M¶i anh cùng tôi sang quán cà-phê bên kia ng°i hàn huyên.

Ông lão höi b¯:

- Còn công vi®c cüa chú ðang bö d· thì sao?

B¯ trä l¶i ch¡c n¸ch:

- Nghï mµt ngày ån thua gì. Còn cä mµt ð¶i ð¬ làm vi®c c½ mà. B¤y lâu nay ð¥u t¡t m£t t¯i quên hªt bÕn bè trong quân ngû r°i.

R°i ông lão nh߶ng b¯ tôi ði trß¾c. Lúc bß¾c lên c¥u thang, b¯ l¦m b¦m trong mi®ng:

- Th§t là chúng tôi ð¯i xØ v¾i anh quá t®. Cái th¢ng nào dám v£t lông, quÆng anh sang mµt bên th§t ðáng tµi. Ch¡c ch¡n tôi không ð¬ nó yên.

B¤t chþt ông lão vùng lên phía trß¾c, xiªt c± b¯ tôi, vä mµt cái th§t mÕnh vào m£t b¯, và nói:

- Chú không ðßþc nói thª!

B¯ quay lÕi nhìn m© con tôi. Khuôn m£t ðö và ngßþng, nhßng nø c߶i vçn g¡n trên môi. B¯ nói:

- Hai m© con · lÕi làm vi®c chåm chï. B¯ ði nhé!

Hai ng߶i v×a ði khu¤t thì m© b¤t chþt lên tiªng:

- Lâu l¡m m¾i có d¸p trä ½n này, chä nh¨ cÑ c¡m ð¥u lao ðµng mäi. Ði con, ði theo m©. Hôm nay chúng ta nghï ng½i mµt bæa, ð¬ v« nhà m© n¤u món gì thªt ðãi ti«n nhân.

Và r°i m© con chúng tôi quång hªt ð° ngh«, ði nhanh v« hß¾ng hai ng߶i ðàn ông v×a khu¤t bóng.