Le^n Nga`n

Bu`i Thanh Lie^m

"Kha'ng chie^'n nha^'t quye^'t tha`nh co^ng. Mai na`y kha'ng chie^'n tha`nh co^ng, anh ve^` em tho?a u+o+'c mong."

A^m thanh re` re` pha't ra tu+` chie^'c loa pho'ng thanh treo o+? dda^`u ngo~, mang mo^.t giai ddie^.u nga('t qua~ng, tie^'ng ddu+o+.c tie^'ng ma^'t, nghe nhu+ ngu+o+`i che^'t ddang ho^?n he^?n nhu+~ng lo+`i tra(n tro^'i sau cu`ng. Ca'i la`ng Co^? Le^?, ti?nh Nam DDi.nh na`y chi? be' ti' teo ma` la.i co' dde^'n nhu+~ng na(m ca'i loa pho'ng thanh co^ng co^.ng, suo^'t nga`y reo re'o nhu+~ng ba`i ca ca'ch ma.ng, nhu+ muo^'n tra ta^'n ca'i ma`ng nhi~ cu?a ngu+o+`i da^n trong la`ng.

Mo^~i la^`n nghe ba`i ha't tre^n, Lu+.u la.i ca?m tha^'y nghe`n nghe.n trong tim. Kha'ng chie^'n dda~ tha`nh co^ng, mie^`n Nam dda~ hoa`n toa`n ddu+o+.c gia?i pho'ng ro^`i, ma` na`ng va^~n chu+a tho?a u+o+'c mong, vi` cho^`ng na`ng va^~n bie^.t vo^ a^m ti'n. Na`ng co`n nho+' ro~ ca'i da.o sau nga`y ba mu+o+i tha'ng tu+ na(m ba?y nha(m, co' bie^'t bao nhie^u chuye^.n do+? kho'c, do+? cu+o+`i xa?y ra o+? ca'i la`ng Co^? Le^? na`y\. Co' nhie^`u ba` vo+. chie^'n si~ xa cho^`ng ca? chu.c na(m gio+`i dda~ kho^ng chi.u kho^ng no^~i ca?nh pho`ng the ddo+n chie^'c ne^n o+? nha` xa^y to^? uye^n u+o+ng mo+'i\. Ro^`i, tha(`ng cho^`ng cu?a ca'c ba`, tu+o+?ng dda~ "sinh Ba('c tu+? Nam", nay ddo^.t nhie^n va'c xa'c tro+? ve^`\. Ngu+o+.c la.i, cu~ng co' mo^.t so^' kha'c may ma('n ho+n, sau nga`y gia?i pho'ng la` nha^.n ddu+o+.c gia^'y ba'o tu+? tu+` tie^`n tuye^'n. The^' la` ca'c ba` na`y vo^.i gie^'t ga`, mo^? heo a(n mu+`ng; coi nhu+ la` nha^'t cu+? lu+o+~ng tie^.n, vu+`a a(n mu+`ng nga`y dda^'t nu+o+'c tho^'ng nha^'t, vu+`a a(n mu+`ng chi'nh ba?n tha^n ca'c ba` ddu+o+.c gia?i pho'ng, thoa't kho?i ca?nh ho^n nha^n tu` ngu.c.

Rie^ng ba?n tha^n Lu+.u, na`ng kho^ng co' ddu+o+.c ca'i ca?m gia'c ho^`i ho^.p nhu+ ca'c ba` vo+. ngoa.i ti`nh na`y\. Ly' do la` suo^'t mu+o+`i ma^'y na(m qua na`ng so^'ng chung vo+'i me. cho^`ng, mo^.t ba` gia` phong kie^'n, ddo^.c ddoa'n. Cu. Ca^?n, me. cho^`ng na`ng, na(m nay dda~ ngoa`i ba?y mu+o+i nhu+ng va^~n co`n ra^'t tinh anh. Co^? nha^n co' ca^u "nha^n sinh tha^'t tha^.p co^? lai hy". Nhu+ va^.y cu. Ca^?n nha` ta dda'ng ddu+o+.c xe^'p ha.ng thu+o+.ng tho. ro^`i\. Ma(.c du` tuo^?i kha' cao nhu+ng su+'c kho?e cu?a cu. va^~n co`n to^'t cha'n, dda(.c bie^.t hai gia'c quan thi. va` thi'nh cu?a cu., co' the^? no'i la` hoa`n ha?o\. Ma('t cu?a cu. co`n to^'t la('m, nhu+~ng lu'c ngo^`i va' a'o, cu. xo? kim xoa`nh xoa.ch kho^ng ca^`n ddeo ki'nh la~o\. Co`n tai cu?a cu. thi` kho?i no'i, nhie^`u khi trong lu'c loa pho'ng thanh dda^`u ngo~ reo ho` nha(.ng ca? le^n, nhu+ng he^? co' tie^'ng bu+o+'c cha^n va`o ga^`n co^?ng nha` cu. la` cu. nha^.n ra ngay tie^'ng de'p. Cu. tha^'y hai gia'c quan na`y ra^'t ca^`n thie^'t trong cuo^.c so^'ng thu+o+`ng nha^.t cu?a cu., nha^'t la` trong va^'n dde^` giu+~ gi`n co^ con da^u, tu+` nhu+~ng ca(.p ma('t hau ha'u cu?a nhu+~ng tha(`ng thanh nie^n trong la`ng. Cu. ca?m tha^'y vie^.c giu+~ vo+. cho con trai la` nhie^.m vu. gio+`i giao, va` nga`y na`o cu. co`n so^'ng thi` nha^'t ddi.nh nga`y ddo' Lu+.u pha?i o+? va^.y ma` thu? tie^'t cho+` cho^`ng, va` tha(`ng na`o muo^'n be'n ma~ng ve va~n con da^u cu. thi` pha?i bu+o+'c qua xa'c che^'t cu?a cu.\.

Cu. Ca^?n ta^'t ta? bu+o+'c va`o nha`, lo^.t bo? chie^'c kha(n mo~ qua., xe^'p tu+? te^' ro^`i ca^'t le^n tre^n ke^.\. Co' tie^'ng cu?a Lu+.u vo.ng le^n tu+` nha` be^'p:

- DDe? dda~ ve^` dde^'n no+i ro^`i dda^'y a`\?

Cu. im la(.ng, chu+a buo^`n gia? nho+`i\. Bi`nh thu+o+`ng cu. vo+'i co^ con da^u nhu+ hi`nh vo+'i bo'ng, nu+?a bu+o+'c cu. cu~ng kho^ng muo^'n ro+`i, nhu+ng ho^m nay cha(?ng dda(.ng ddu+`ng cu. pha?i ddi sang nha` ha`ng xo'm du+. dda'm cu+o+'i ngu+o+`i quen. Cu. dda`nh pha?i dde^? ca'i Lu+.u o+? nha`, vi` cu. nghi~ mo^i tru+o+`ng ddo' kho^ng to^'t cho no'. DDa^u pha?i rie^ng cu., co' nhie^`u o^ng cho^`ng tre? co`n kho^ng da'm mang vo+. dde^'n ddo', vi` ho. nghe ddo^`n co' nhie^`u ba` vo+. tre? va^~n bi. dda'm thanh nie^n vo^ co^ng ro^~i nghe^` hay dde^'n ddo' ve va~n vo+. thie^n ha., va` dda~ co' la('m ba` bo? cho^`ng theo giai, chi? sau mo^.t la^`n ddi du+. dda'm cu+o+'i\. Cu. Ca^?n hi't mu~i ngu+?i, hi`nh nhu+ co' mu`i gi` kha'c thu+o+`ng, ddang quye^.n quanh ca(n nha` to^n va'ch va'n na`y\. Cu. bu+o+'c xuo^'ng be^'p, tha^'y Lu+.u ddang cho^~ng mo^ng, quy` mo.p du+o+'i dda^'t, phu`ng mie^.ng ra ma` tho^?i co+m. DDa'm cu?i ba('t dda^`u be'n lu+?a, phu+.t cha'y ro^`i pha? kho'i mu` mi.t. Lu+.u ddu+'ng da^.y tho+?, nhi`n tha^'y me. cho^`ng ddang ddu+'ng o+? cha'i cu+?a nga(n gian nha` be^'p. Na`ng du.i ma('t, than:

- Cu?i chu+a kho^ ha(?n dde? a`! Cu+' kho'i mu` mi.t nhu+ va^`y thi` la`m sao ma` na^'u vo+'i nu+o+'ng, cha('c nga`y mai con ga'nh xuo^'ng cho+. dde^? ddo^?i la^'y than...

Ba` cu. nga('t lo+`i co^ con da^u:

- Vu+`a ro^`i co' ai dde^'n nha` mi`nh va^.y\?

- DDa^u co' ai\? Sao dde? la.i ho?i va^.y\?

- To^i ngu+?i tha^'y mu`i thuo^'c la' o+? nha` tre^n.

Lu+.u, trong tha^m ta^m tha^`m phu.c ba` me. cho^`ng qua' tinh y', vo^~ tra'n nho+' ra:

- A`, anh DDoa`i ghe' tha(m. Cha('c dde? co`n nho+' anh DDoa`i cu`ng tie^?u ddoa`n vo+'i nha` con?

Ba` cu. cau ma`y:

- The^' ma` ba?o la` dda^u co' ai!

Lu+.u a^'p u'ng kho^ng bie^'t no'i gi` ho+n, nhu+ng ro^`i ne't ma(.t cu?a ba` cu. ba^'t cho+.t thay ddo^?i va` tro+? la.i bi`nh thu+o+`ng. Ba` ho?i:

- The^' no' co' tin tu+'c gi` cu?a tha(`ng Bi'nh kho^ng?

Lu+.u la('c dda^`u:

- Da. kho^ng, thu+a dde?\.

Ba` cu. ne'n tie^'ng tho+? da`i, no'i vo+'i con da^u tru+o+'c khi bu+o+'c ra kho?i nha` be^'p:

- Tho^i to^i ddi nga~ lu+ng mo^.t ti' dda^y\. Chi. co' ddo'i thi` a(n tru+o+'c ddi nhe', to^i mo+'i ddi a(n dda'm cu+o+'i ve^`, co`n no la('m co+\.

Lu+.u ngoan ngoa~n:

- Va^ng, thu+a dde? ddi nghi?\.

Ba` cu. tro+? le^n nha` tre^n, tha? mi`nh xuo^'ng sa.p gu.. Cu., mo^.t tay cho^'ng dda^`u, mo^.t tay ro+` ra^~m do` dda`i\. Ca'i dda`i na`y la` cu?a tha(`ng cha'u ruo^.t cu?a cu., cu~ng ddi bo^. ddo^.i, mang bie^'u ca'i da.o mie^`n Nam mo+'i ddu+o+.c gia?i pho'ng. Cu. nho+' ma~i tho+`i gian a^'y, chu+'ng kie^'n ca'i ca?nh bo^. ddo^.i phu.c vie^n tu+` trong Nam tro+? ra, ai cu~ng khua^n theo tu+`ng thu`ng ddo^` ngoa.i, nom pha't ham. Lu'c ddo' kho^ng chi? rie^ng mi`nh cu., ma` ca? la`ng Co^? Le^? na`y ba('t dda^`u ba'n ti'n ba'n nghi ve^` nhu+~ng ddie^`u ho. nghe tru+o+'c dda^y, ra(`ng nha^n da^n mie^`n Nam du+o+'i a'ch ddo^ ho^. cu?a dde^' quo^'c My~ co+m kho^ng co' ma` a(n, a'o kho^ng co' ma` ma(.c. Ro^`i cu. tu+o+?ng tu+o+.ng ra ca'i ca?nh tha(`ng Bi'nh ve^` la`ng, ddo^` la^'y ddu+o+.c trong Nam nhie^`u la('m, pha?i dde^'n ca? xe ta?i chu+' cha? i't. Cu. ba`n ti'nh vo+'i con da^u, lu'c ddo' ho. se~ cho pha' ca(n nha` to^n va'ch va'n na`y, dde^? xa^y mo^.t ca(n nha` ga.ch ha(?n ho`i, dde^? no+? ma(.t no+? ma`y vo+'i ha`ng xo'm la'ng gie^`ng. Song ho. cu+' ddo+.i ma~i, nhu+ng cha? co' tin tu+'c gi` cu?a Bi'nh, cha(?ng bie^'t no' so^'ng che^'t ra sao\.

DDa~ ga^`n mo^.t na(m gio+`i tu+` nga`y dda^'t nu+o+'c tho^'ng nha^'t. DDe^? ky? nie^.m dde^. nha^'t chu nie^n nga`y Nam Ba('c xum va^`y, na(m nay nha` nu+o+'c ra le^.nh ca? nu+o+'c, tu+` tho^n que^ dde^'n tha`nh thi., to^? chu+'c a(n mu+`ng.

"Kha'ng chie^'n nha^'t quye^'t tha`nh co^ng. Mai na`y kha'ng chie^'n tha`nh co^ng, anh ve^` em tho?a u+o+'c mong." Kha'ng chie^'n dda~ tha`nh co^ng ro^`i dda^'y, nhu+ng tha(`ng quy' tu+? cu?a cu. Ca^?n va^~n bie^.t vo^ a^m ti'n. Su+'c kie^n nha^~n cu?a cu. dda~ dde^'n mu+'c gio+'i ha.n. Na(m nay cu. sai ca'i Lu+.u da^~n cu. le^n ta^.n Ha` No^.i ti`m chi? huy tie^?u ddoa`n cu?a tha(`ng con trai cu. dde^? ho?i cho ra to^ng ti'ch cu?a tha(`ng Bi'nh.

Chi? huy tie^?u ddoa`n pha^n tra^`n:

- DDa'ng ly' ra dda^y la` chuye^.n bi' ma^.t qua^n su+., to^i kho^ng ne^n ke^?, nhu+ng ba^y gio+` ho`a bi`nh ro^`i giu+~ bi' ma^.t dde^? la`m gi`, pha?i kho^ng cu. va` co^\?

Ba` cu. so^'t ruo^.t vo+'i ca'i lo^'i nha^.p dde^` lu+ng kho+?i cu?a ga~ chi? huy\. Cu. sa(~ng le^n:

- Bi' ma^.t vo+'i bi' me.o ca'i gia?i gi`\. Chu'ng to^i ca^`n bie^'t vie^.c gi` dda~ xa?y ra cho cho^`ng, con cu?a chu'ng to^i\.

Ro^`i cu. ra ve? nha^n dda.o:

- DDe^? ma` con ga'i to^i no' co`n lie^.u ddu+o+`ng ma` lo tha^n, chu+' cha? nhe? co`n tre? nhu+ va^`y ma` pha?i o+? va^.y thu? tie^'t cho+` cho^`ng?

Ga~ chi? huy la`m nhu+ kho^ng nghe cu. no'i gi`\. Ga~ cu'i xuo^'ng ba^.p ba^.p va`i ho+i thuo^'c la`o, xong ngu+~a ngu+o+`i phun kho'i\. Theo luo^`ng kho'i tra('ng, ga~ tha? ta^m tu+ tro^i ngu+o+.c ve^` qua' khu+', va` ba('t dda^`u ke^?:

- To^i co`n nho+' ro~ ca'i bie^'n co^' a^'y, trong ru+`ng Tru+o+`ng So+n, va`o giu+~a mu`a kho^\. Suo^'t ma^'y ho^m lie^`n tie^?u ddoa`n chu'ng to^i bi. bo.n My~ do^.i bom theo kie^?u tra~i tha?m. DDe^'n khi cha.m tra'n vo+'i bo.n trinh sa't du` cu?a Ngu.y thi` anh em trong tie^?u ddoa`n dda~ kie^.t su+'c, cha? ai co`n tinh tha^`n chie^'n dda^'u, dde^'n no^~i co`n la.i ca? ho+n mo^.t nu+?a tie^?u ddoa`n ma` kho^ng cu+. la.i mo^.t tie^?u ddo^.i trinh sa't cu?a Ngu.y\. Pha?i co^ng nha^.n bo.n li'nh du` cu?a Ngu.y ra^'t thie^.n chie^'n, ca? nu+?a tie^?u ddoa`n bi. chu'ng da^`n cho to+i bo+`i\. Ro^'t cuo^.c bo.n to^i pha?i ra~ qua^n, lo+'p dda^`u ha`ng, lo+'p bo? cha.y, la^`n theo ddu+o+`ng mo`n Ho^` Chi' Minh tro^'n sang Cao Mie^n. Trong ca'i ca?nh ho^~n quan, ho^~n qua^n a^'y ma.nh ai na^'y cha.y, la`m sao ma` kie^?m soa't ddu+o+.c ai ma^'t ai co`n.

Lu+.u ca('t ngang:

- The^' ma` ca'i nha` anh DDoa`i cu`ng ddo+n vi. vo+'i anh Bi'nh cha? ke^? gi` cho mi`nh bie^'t ca?\.

- La`m sao ma` da'm ke^?\. To^i thu+? ho?i cu. va` co^ o+? dda^y, ca? nu+?a tie^?u ddoa`n, vo~ khi' co`n dda^`y ddu? ma` bi. chu'ng no' lu`a nhu+ lu`a vi.t. Ho+n nu+~a, chi'nh sa'ch cu?a DDa?ng va` nha` nu+o+'c ta la` chi? dde^` cao chie^'n tha('ng tho^i\. Cu. va` co^ kho^ng nghe ra(`ng DDa?ng Co^.ng sa?n Vie^.t Nam ba'ch chie^'n ba'ch tha('ng a`\?

Gio.ng no'i cu?a o^ng cu+.u chi? huy qua^n ddo^.i nha^n da^n, hie^.n ta.i la` mo^.t o^ng tu+o+'ng ve^` hu+u, ha`m chu+'a dda^`y mi?a mai, cha^m bie^'m. Co' mo^.t thie^'u nu+~ tre? tu+` trong buo^`ng bu+o+'c ra:

- Gio+`i o+i, kho^? tha^n chu+?a, bo^' la.i no'i nha?m lung tung nu+~a ro^`i dda^'y a`\?

Ro^`i co^ quay sang cu. Ca^?n va` Lu+.u vo+'i a'nh ma('t kho^ng co' ve? tha^n thie^.n ti' na`o, la`m nhu+ muo^'n dduo^?i kha'ch ddi va^.y\. Ba` cu. va` Lu+.u vo^.i ddu+'ng da^.y, mie^.ng no'i li' nhi' ca'm o+n, ro^`i kie^'u tu+` ra ve^`\. Vu+`a bu+o+'c ra kho?i cu+?a, ba` cu. no'i ngay:

- Ma.ng tha(`ng Bi'nh nho+'n la('m. To^i va^~n tin la` no' co`n so^'ng, bie^'t dda^u va`i ho^m nu+~a no' lu` lu` ve^` la`ng kho^ng chu+`ng.

Ro^`i ba` chuye^?n sang mo^.t gio.ng e^m di.u ho+n, ba?o con da^u:

- Ta pha?i cho+` tho^i con a.!

Lu+.u ddi be^n ca.nh, va^~n ye^n la(.ng kho^ng no'i gi`\. Hai ngu+o+`i ddi ra pho^' Kha^m Thie^n dde^? ddo'n o^-to^ ve^` la.i Nam DDi.nh\. Mo^.t ho^`i sau, ngo^`i tre^n o^-to^ Lu+.u mo+'i co' di.p suy nghi~ mo^ng lung. Na`ng tu+. ho?i gio+` na`y Bi'nh ddang o+? dda^u\? Ne^'u co`n so^'ng, kho^ng chu+`ng ga~ dda~ ho^`i cha'nh trong ca'i di.p tie^?u ddoa`n bi. bo.n Ngu.y ta`n sa't, ba^y gio+` cha? co`n ma(.t mu~i na`o ma` ve^` la`ng, cu~ng kho^ng chu+`ng ga~ dda~ theo cha^n bo.n dde^' quo^'c My~, cha.y loa.n trong ca'i nga`y 30 tha'ng 4. Bie^'t dda^u chu+`ng ga~ dda~ tro+? tha`nh mo^.t te^n ca'n bo^. o+? mie^`n Nam, va` sau ddo+.t dda'nh tu+ sa?n thu+' nha^'t ga~ quo+ ddu+o+.c mo^.t mo+' cu?a va` dda~ quye^'t ddi.nh cu+o+'i mo^.t con vo+. tre? o+? mie^`n Nam, co' the^? la` mo^.t ba` vo+. cu?a mo^.t te^n Ngu.y ddang ddi ho.c ta^.p, tu+` ddo' ga~ co^' ga('ng ca('t ddu+'t lie^n la.c vo+'i ba` me. va` con vo+. nha` que^; tru+o+`ng ho+.p na`y ra^'t pho^? tho^ng. Va` sau cu`ng, cu~ng co' the^? ga~ ba^y gio+` chi? co`n la` mo^.t na('m xu+o+ng tra('ng trong ru+`ng Tru+o+`ng So+n. O+? ba^'t cu+' tru+o+`ng ho+.p na`o, ca^u tra? lo+`i Lu+.u se~ kho^ng bao gio+` bie^'t ddu+o+.c. Na`ng chi? co`n nu+o+'c, nhu+ lo+`i ba` me. cho^`ng ddo^.c ddoa'n tuye^n bo^', la` ve^` la.i ca'i xo' nha` que^ o+? Nam DDi.nh ma` mo?i mo`n cho+` ddo+.i, trong khi tuo^?i thanh xua^n ddo+`i con ga'i cu?a na`ng cu+' ma~i ta`n phai theo tha'ng na(m.

Lu+.u ne'n tie^'ng tho+? da`i, ddu+a ma('t lie^'c nhi`n ma`n dde^m be^n ngoa`i khung ki'nh o^-to^\. Ba^`u tro+`i Ha` No^.i pha'o hoa gia(ng dda^`y, nhu+ng kho^ng the^? na`o la`m lo`ng na`ng ro^.n ra~ le^n ddu+o+.c.

oOo