E^'

Bu`i Thanh Lie^m

"Co' ba(`ng Masters thi` may ra co`n ca^`m tay ddu+o+.c con ga'i to^i\. Co`n ca^.u na`o chi? co' ba(`ng B.S. kho^ng tho^i thi` ddu+`ng ho`ng ho' he' va`o nha` na`y\."

DDo' la` ca^u no'i ba^'t hu~ ma` bo.n DDi.nh va^~n truye^`n nhau nghe mo^~i khi nha('c dde^'n nhu+~ng ba` cu. co' con ga'i ddang so^'ng tre^n dda^'t My~ na`y\. La^`n dda^`u tie^n nghe va^.y, DDi.nh ho?i va(.n la.i tha(`ng ba.n:

"The^' co`n co' ba(`ng Ph.D, thi` sao\?"

"Cha('c may ra ddu+o+.c ho^n mo^i\". Tha(`ng ba.n tra? lo+`i chua cha't.

DDi.nh la('c dda^`u ngao nga'n, ti'nh nha^?m, mo^.t ddo+`i dde^? ho.c: 4 na(m B.S., 2 na(m Masters, 4 na(m Ph.D., to^?ng co^.ng ddu'ng mo^.t tha^.p nie^n. La^'y ddu+o+.c ma?nh ba(`ng tie^'n si~ thi` tre^n dda^`u dda~ hai thu+' to'c (ne^'u ma` co`n to'c), thu+? ho?i la`m sao kie^'m ddu+o+.c mo^.t ngu+o+`i vo+. tre? dde.p. Sau tru+o+`ng ho.c thi` dde^'n tru+o+`ng ddo+`i\. DDi.nh thu+`a hie^?u nhu+~ng kie^'n thu+'c trong dda.i ho.c kho^ng giu'p gi` ddu+o+.c cho mi`nh trong ca'i xa~ ho^.i phu+'c ta.p na`y\. DDi.nh dda~ tu+`ng chu+'ng kie^'n nhie^`u tha(`ng mo+'i ra tru+o+`ng, ddi ta'n ga'i no'i chuye^.n y nhu+ tha(`ng ngo^'\. Co' tha(`ng ba.n ra nha si~, la^`n dda^`u tie^n ddi cho+i vo+'i ngu+o+`i dde.p, cu+' ba('t ngu+o+`i ta ha' mie^.ng ra dde^? ha('n kha'm xem nu+o+'u ra(ng co`n to^'t kho^ng va` co' chie^'c ra(ng na`o bi. sa^u kho^ng. Co`n co' tha(`ng ho.c ra ky~ su+ co+ khi', no'i chuye^.n vo+'i dda`o toa`n du`ng ngo^n tu+` ky~ thua^.t: "Anh tha^'y em gio^'ng nhu+ ta^m cu?a qua? ddi.a ca^`u, tro.ng lu+.c cu?a em ma.nh qua' la`m anh kho^ng the^? ta'ch xa ddu+o+.c ma` chi? co' the^? quay quanh theo mo^.t quy~ dda.o co^' ddi.nh, ma` ne^'u quay nhanh qua' anh la.i bi. lu+.c ly ta^m cu?a em cuo^'n hu't..."

Chu+a bao gio+` ma` DDi.nh tha^'y tha^'m thi'a ca'i ca^u "Ho.c ma` kho^ng cho+i ha.i ddo+`i tuo^?i tre?" nhu+ ba^y gio+`.

Na(m 1983, khi ne^`n kinh te^' Hoa Ky` ba('t dda^`u tre^n dda` xuo^'ng do^'c thi` ddu'ng lu'c ddo' DDi.nh vu+`a la^'y ddu+o+.c ca'i ba(`ng cu+? nha^n. Ho.c cho co^', ra tru+o+`ng bi. tha^'t nghie^.p ne^n DDi.nh ho+i na~n. Ban nga`y ddi sa(n vie^.c, dde^m ve^` DDi.nh que^n ddo+`i qua ho+i men. Mo^.t ho^m trong lu'c tra` du+ tu+?u ha^.u o+? nha` tha(`ng ba.n, DDi.nh than tho+? ra(`ng dda~ ga^`n ba mu+o+i ca'i xua^n xanh ro^`i ma` va^~n chu+a ti`m tha^'y ddu+o+.c bo'ng ma't cu?a cuo^.c ddo+`i, trong khi ddo' co' ma^'y ddu+'a ba.n cu?a DDi.nh tuy kho^ng ddu+o+.c ho.c cao, chi? ddi la`m tho+. tie^.n tho+. ha`n kho^ng tho^i ma` la.i ta^.u ddu+o+.c nha`, vo+. con sung tu'c, tha^.t la` an pha^.n. Co' mo^.t o^ng gia` ngo^`i nha^.u chung nghe va^.y, quay qua go'p y':

- O+? My~ na`y pha?i so^'ng thu+.c te^' chu' em a.\. Con ga'i tho+`i nay no' ddo`i ho?i o+? ngu+o+`i cho^`ng ra^'t nhie^`u\. Chu' em muo^'n thi` to^i la`m mai cho ma^'y dda'm. Nga(.t mo^.t ddie^`u ho. ddo`i ho?i i't nha^'t cu~ng pha?i ky~ su+\.

Tha(`ng ba.n cu?a DDi.nh nghe va^.y lie^`n xen va`o:

- Da. thu+a ba'c Su+?u, tha(`ng DDi.nh na`y cu~ng vu+`a ho.c xong ky~ su+ dda^y\.

- To^i bie^'t. Nhu+ng ca'i ba(`ng ky~ su+ kho^ng kho^ng ddu?\. Y' to^i muo^'n no'i la` ky~ su+ co' co^ng a(n vie^.c la`m ha(?n hoi\.

Ca^u no'i cu?a la~o Su+?u nhu+ ga'o nu+o+'c la.nh ta.t va`o ma(.t DDi.nh. DDang ti`m que^n trong men ru+o+.u nay co' ngu+o+`i nha('c la.i ca'i thu+.c te^' "tha^'t nghie^.p" phu~ pha`ng la`m dde^m ddo' DDi.nh uo^'ng ru+o+.u kho^ng tha^'y ngon. Nhu+ng cu~ng nho+` ca^u no'i ddo' ma` DDi.nh gia'c ngo^.\. Tu+` dde^m ho^m ddo' tro+? ddi DDi.nh cai ru+o+.u, o+? nha` o^n ba`i vo+?, do ddo' khi ddi pho?ng va^'n DDi.nh ca?m tha^'y tu+. tin ho+n nhie^`u\. DDu'ng mo^.t tua^`n sau DDi.nh ddu+o+.c 3 co^ng ty nha^.n mo^.t lu'c: Boeing o+? Seattle, Aerojet o+? Sacramento, va` FMC o+? du+o+'i San Jose\. DDi.nh suy ddi nghi~ la.i, ve^` Seattle lu+o+ng cao tha^.t nhu+ng o+? ca'i vu`ng Ta^y Ba('c ddo' quanh na(m mu+a phu`n, chi? co' nu+o+'c buo^`n ta`n thu\. Co`n Aerojet co^ng vie^.c ly' thu' tha^.t, va` Sacramento tuy ngu+o+`i Vie^.t kha' ddo^ng nhu+ng con ga'i ddo^.c tha^n la.i ra^'t hie^'m. DDi.nh na(m nay tuo^?i cu~ng kha' cao, cu+' o+? ddo' ma~i bie^'t bao gio+` mo+'i co' vo+.\. Ro^'t cuo^.c DDi.nh cho.n ve^` San Jose, no+i co' ti? le^. ngu+o+`i Vie^.t ddo^ng thu+' nhi` tre^n nu+o+'c My~ sau vu`ng Tie^?u Sa`i Go`n o+? phi'a Nam. Va` tua^`n le^~ sau ddo' la~o Su+?u, ngu+o+`i ba.n gia` tre^n ba`n ru+o+.u ho^m na`o, gio+'i thie^.u cho DDi.nh mo^.t co^ ga'i tre? dde.p, te^n la` Huye^`n.

Huye^`n na(m nay 18 tuo^?i, da'ng ngu+o+`i ma?nh mai de^~ nhi`n. Huye^`n hie^.n ddang theo dda.i ho.c na(m thu+' hai, nga`nh Pre-Med. Huye^`n va` gia ddi`nh qua My~ na(m 75, khi na`ng mo+'i co' 10 tuo^?i\. Tuy o+? Vie^.t Nam chu+a ho.c xong tie^?u ho.c, nhu+ng ba^y gio+` Huye^`n no'i tie^'ng Vie^.t kha' so~i, cha('c nho+` su+. gia'o du.c ky~ lu+o+~ng cu?a gia ddi`nh. Huye^`n ddu+o+.c mo^.t ca'i la` ra^'t nghe lo+`i bo^' me., nha^'t la` bo^' - ma` bo^' cu?a na`ng chi'nh la` o^ng Su+?u, ngu+o+`i gio+'i thie^.u na`ng cho DDi.nh. Sau na`y DDi.nh co`n bie^'t the^m bo^' cu?a Huye^`n hie^.n la` ba'c si~ toa`n khoa, co' pho`ng ma.ch va` ddang ha`nh nghe^` o+? San Jose\.

Do`ng ddo+`i tu+o+?ng dda~ e^m tro^i\. Nga`y nga`y DDi.nh ddi la`m, to^'i ve^` go.i ddie^.n thoa.i cho dda`o, cuo^'i tua^`n hai ddu+'a he.n nhau ddi cho+i\. Tha^'m thoa't dda~ ho+n 2 tha'ng tro+`i\. Mo^.t ho^m nha^n di.p le^~ dda^`y tha'ng cu?a con tha(`ng ba.n, DDi.nh ga(.p la.i ngu+o+`i ba.n ho.c na(m xu+a, no' ho?i DDi.nh:

- Nghe dda^u o^ng da.o na`y le^n hu+o+ng la('m ha?\?

- ??

- To^i nghe ngu+o+`i ta no'i la.i o^ng ddang theo con o^ng ba'c si~ Su+?u pha?i kho^ng?

DDi.nh ga^.t dda^`u ha?nh die^.n. Ngu+o+`i ba.n no'i tie^'p:

- Ca'i nha` con Huye^`n ddo' no^?i tie^'ng kho' o+? San Jose\. O^ng ta`i phe'p gi` ma` lo.t va`o ddo' ddu+o+.c, hay va^.y\?

DDi.nh tra? lo+`i ba(`ng ca'i nhu'n vai\. Co' ma^'y ngu+o+`i chung quanh ghen tu+'c, pha't bie^?u nha't gu+`ng:

- Ta`i phe'p gi`\. Chuo^.t sa hu? ne^'p ddo' ma`\.

DDi.nh gia? ddie^'c la`m ngo+\. Kho^ng hie^?u sao tu+` lu'c ca(.p bo^` vo+'i Huye^`n, DDi.nh co' nhie^`u thu` ho+n la` ba.n. Lu'c ddo' ba`n be^n ca.nh co' tie^'ng cu+o+`i a^`m vang. DDi.nh quay qua nghe ngo'ng, dde^? y' tha^'y co' 2 nho'm Ba('c ky` va` Nam ky` ddang dda? ki'ch nhau du+~ do^.i\. Anh Nam ky` ga^n co^~ le^n ca~i:

- Ai da'm tu+. xu+ng gio.ng Ba('c la` gio.ng chua^?n? Chi? ca'i chu+~ "l" va` "n" co`n kho^ng pha^n bie^.t ddu+o+.c. Muo^'n to? ti`nh vo+'i ghe^. My~ ma` cu+' "Ai na('p du" thi` la`m sao no' hie^?u cho ddu+o+.c. Tu.i ba^y che^ ngu+o+`i Nam no'i chu+~ "r" kho^ng ddu+o+.c ha?\? DDo' la` vi` tu.i tao va(n minh, pha't a^m gio^'ng tie^'ng Ta^y\.

Anh Ba('c Ky` cu~ng kho^ng vu+`a gi`:

- DDu'ng ro^`i\. Va(n minh nhu+: "Ba('t con ca' go^, bo? do^ go^?, nghe no' ke^u go^.t go^.t".

Ca? bo.n o^m bu.ng cu+o+`i la(n. Anh Nam ky` ddo? ma(.t, ra'ng la^'y gio.ng bi`nh ti~nh:

- Tie^.n dda^y dde^? tui ke^? cho ma^'y o^ng nghe ca^u chuye^.n dzui na`y\. Ho^`i tru+o+'c lu'c tui co`n ddo^.c tha^n...

No'i dde^'n ddo' ga~ quay nhi`n mo^.t vo`ng, tha^'y cha('c a(n kho^ng co' ba` xa~ ga^`n ddo', ga~ ke^? tie^'p:

- Lu'c ddo' tui hay le^n Go` Va^'p "cho.i ga`". Mo^.t ho^m tui lo.t va`i ca'i ddo^.ng co' mu. tu' ba` Ba('c ky`\. Ga(.p tui ba? mu+`ng he^'t lo+'n. Ba? no'i: "O^'i gio+`i o+i! Quy' ho'a qua'\. Ho^m nay mo+'i tha^'y gio^`ng dde^'n nha` to^m. Mo+`i ba'c ngo^`i cho+i\. Hay la` ba'c muo^'n le^n ga'c ngay\. Thu+a ba'c! em no' cu~ng vu+`a mo+'i ta('m xong, mo+`i ba'c le^n xo+i ngay cho no'ng".

Ca? bo.n Nam ky` la^~n Ba('c ky` ga^.p ngu+o+`i cu+o+`i ru~ ru+o+.i\. DDi.nh cu~ng ba^.t cu+o+`i theo\. Ba^'t cho+.t ngu+o+`i ba.n ban na~y khe^`u DDi.nh, ro^`i ha. gio.ng ho?i nho?:

- Ho?i tha^.t, o^ng co' so+ muo^'i gi` vo+'i con be' Huye^`n chu+a\?

- No'i tha^.t o^ng, tu.i to^i ye^u nhau theo nghi~a tha'nh thie^.n.

- Tho^i, sa.o hoa`i cha no^.i\.

Bie^'t kho^ng the^? qua ma('t ddu+o+.c tha(`ng ba.n tro+`i dda'nh, DDi.nh vu+`a cu+o+`i he^` he^` vu+`a no'i:

- Tha^.t ra to^i cu~ng co' thu+? ma^'y la^`n nhu+ng em kho^ng cho\.

- Ca'i gi`\? Quen nhau ma^'y tha'ng ro^`i ma` kho^ng la`m a(n gi` ddu+o+.c sao\. Mo+? ma('t le^n cha no^.i, du` sao con nho? ddo' cu~ng tru+o+?ng tha`nh be^n na`y\. Ma^'y chuye^.n le? te? ddo' ddo^'i vo+'i no' dda^u tha`nh va^'n dde^`\.

- No'i the^' o^ng la^`m. Ngu+o+`i ta con nha` gio gia'o\.

- Ho?i ba^.y xin lo^~i o^ng tru+o+'c, nhu+ the^' o^ng co' ho^n ddu+o+.c mo^i em chu+a\?

DDi.nh la('c dda^`u\. Ngu+o+`i ba.n tro+.n ma('t:

- To^i thua o^ng luo^n. Mo^`i da^ng dde^'n mie^.ng sao kho^ng ddo+'p, co`n ddo+.i gi`\. Coi chu+`ng nha't qua' con ga'i no' che^ ddo' cha no^.i\.

- Nhu+ng ma` to^i na('m ddu+o+.c tay ngu+o+`i ta ro^`i\. O^ng co`n nho+' chu'ng mi`nh thu+o+`ng no'i ca'c cu. da(.n ra(`ng co' Masters mo+'i ddu+o+.c ca^`m tay con ga'i ho.\. Nhu+ va^.y to^i dda~ tie^'n bo^. vu+o+.t bu+.c ro^`i\.

- Tho^i ddi cha no^.i, ca'i ddo' ngu+o+`i ta vui mie^.ng no'i ddu`a cho+i\. Chu+' cha(?ng le~, ky~ su+ ra tru+o+`ng tha(`ng na`o cu~ng e^' vo+. he^'t sao\?

DDe^m ddo' DDi.nh ta^m su+. vo+'i ngu+o+`i ba.n na`y kha' la^u\. Tru+o+'c khi tu+` gia~ no' truye^`n la.i cho DDi.nh kha' nhie^`u kinh nghie^.m ba?n tha^n cu?a tha(`ng mo^.t vo+. bo^'n con. Lo+`i khuye^n thu+.c te^' nha^'t cu?a no' la` DDi.nh pha?i ta^'n co^ng cho le. vi` nhu+~ng co^ ga'i nhu+ Huye^`n o+? dda^'t My~ na`y ra^'t hie^'m va` so+'m muo^.n gi` cu~ng co' ngu+o+`i ta`i gio?i ho+n DDi.nh la(m le tie^'n va`o\.

Nghe lo+`i ba.n, ho^m sau DDi.nh da^~n Huye^`n dde^'m mo^.t nha` ha`ng va('ng ve?\. DDo+.i ddu'ng lu'c thie^n tho+`i ddi.a lo+.i, DDi.nh quy` xuo^'ng cho ddu'ng thu? tu.c cu?a mo^.t ga~ dda`n o^ng My~ khi ca^`u ho^n vo+'i ngu+o+`i ye^u\. DDi.nh ca^'t gio.ng My~, tie^'ng My~ cu?a 4 na(m ti. na.n va^~n co`n nhie^`u ngo.ng nghi.u:

- Huye^`n, would you please marry me\?

Huye^`n ddo+~ DDi.nh da^.y, ne't ma(.t e the.n ddo? bu+`ng cu?a na`ng la^'p la'nh qua a'nh dde`n mo+` cu?a nha` ha`ng, la`m na`ng ca`ng dde.p the^m. Gio.ng na`ng a^'p u'ng:

- Bie^'t the^' na`o cu~ng co' nga`y anh se~ ho?i ca^u na`y ne^n bo^' em da(.n ra(`ng...

DDi.nh ca?m tha^'y ho+i bu+.c, ca'i ddie^.p ngu+~ "bo^' em co' da(.n ra(`ng" dda~ la`m cha`ng muo^'n ddie^n tie^'t le^n ma^'y tha'ng tro+`i ga^`n dda^y\. La`m nhu+ Huye^`n co`n be' da.i la('m, ta^'t ca? dde^`u do o^ng bo^' quye^'t ddi.nh. Gio.ng Huye^`n va^~n va(ng va(?ng be^n tai:

- Bo^' em da(.n ra(`ng em co`n nho?, pha?i ra'ng ho.c cho ra tru+o+`ng tru+o+'c khi nghi~ dde^'n chuye^.n ho^n nha^n.

DDe^m ddo' DDi.nh cu.t hu+'ng, buo^?i ddi cho+i cuo^'i tua^`n tu+. nhie^n ma^'t vui\. Nhu+ng DDi.nh va^~n kho^ng na?n chi' anh hu`ng. Ma^'y la^`n ga(.p sau DDi.nh dde^~u ddu+a chuye^.n cu+o+'i ho?i ra nha('c. Cha`ng cam ddoan ra(`ng Huye^`n va^~n co' the^? theo dduo^?i gia^'c mo^.ng y khoa dde^'n cu`ng, tha^.m chi' khi tha`nh vo+. tha`nh cho^`ng ro^`i DDi.nh se~ no^? lu+.c ho+n dde^? giu'p na`ng tre^n con ddu+o+`ng ho.c va^'n. DDi.nh pha^n ti'ch dda so^' nhu+~ng sinh vie^n y khoa de^~ bi. chi pho^'i chuye^.n ti`nh ca?m, nhu+~ng ngu+o+`i dda~ la^.p gia ddi`nh to^'i nga`y chi? lo ho.c. DDi.nh ddu+a ra ba(`ng chu+'ng ma^'y tha(`ng ba.n co' vo+. ho^`i o+? trong tru+o+`ng ho.c ra^'t cu+`\. Tha^'y DDi.nh cu+' no'i ma~i, Huye^`n pha?i dda`nh khai tha^.t:

- No'i tha^.t vo+'i anh. Em la`m sao da'm theo dduo^?i gia^'c mo^.ng y khoa, ho.c cho co' va^.y tho^i chu+' dda^u co' hy vo.ng xong ca'i ma?nh ba(`ng 4 na(m, no'i chi dde^'n chuye^.n ba'c si~\.

DDo+.i cho DDi.nh bi`nh ti~nh, Huye^`n mo+'i no'i tie^'p:

- Be^n na`y ma?nh ba(`ng cu+? nha^n 4 na(m qua' ta^`m thu+o+`ng, bo^' em da(.n ra(`ng ne^'u la^'y cho^`ng thi` kie^'m ngu+o+`i na`o i't nha^'t cu~ng xong cao ho.c. Em tha^'y bo^' no'i cu~ng ddu'ng vi` em lu'c na`o cu~ng muo^'n ddu+o+.c ha?nh die^.n co' mo^.t ngu+o+`i cho^`ng gio?i ho+n thie^n ha.\.

DDi.nh nha(n ma(.t tho+? da`i:

- Anh mo+'i thoa't ddu+o+.c ca'i dda.i ho.c, ddang mu+`ng ga^`n che^'t, gio+` mo+'i chi? nghi~ dde^'n chuye^.n tro+? la.i ddo' kho^ng tho^i cu~ng ddu? tha^'y nga'n. Va` co`n nu+~a, ddang co^ng a(n vie^.c la`m vu+~ng cha('c nhu+ va^`y kho^ng le? bo?\. Chi phi' dda^u dde^? trang tra?i the^m hai na(m cao ho.c. Ho+n nu+~a anh cu~ng gia` ro^`i!!...

Huye^`n ca('t ngang:

- Kho^ng, em ti'nh ky~ ro^`i\. Na`y nhe', anh na(m nay 30, the^m 2 na(m nu+~a anh 32, lu'c ddo' em vu+`a tro`n 20 tuo^?i\. Lu'c ddo', mi`nh la^'y nhau cu~ng chu+a co' muo^.n. Co`n ve^` va^'n dde^` chi phi', ho^`i tru+o+'c anh lo ddu+o+.c he^'t 4 na(m thi` ba^y gio+` anh cu~ng se~ lo ddu+o+.c the^m 2 na(m. Ho+n nu+~a ba^y gio+` co' the^m em tro+. lu+.c, cha('c kho^ng dde^'n no^~i\.

Va` ro^`i mu`a thu na(m a^'y, DDi.nh xin tho^i vie^.c dde^? tro+? la.i ma`i ghe^' nha` tru+o+`ng the^m 2 na(m nu+~a nhu+ lo+`i ngu+o+`i ye^u dde^` nghi.\. Tu+` nga`y ra tru+o+`ng ddi la`m co' ddo^`ng va`o ddo^`ng ra ddu?ng ddi?nh, nay tro+? la.i tru+o+`ng pha?i chi tie^u de` se?n theo tie^u chua^?n sinh vie^n la`m DDi.nh tha^.t kho' chi.u, tie^`n chu+a ki.p tra? nay pha?i vay the^m la`m DDi.nh cu~ng ho+i o+'n, kho^ng bie^'t bao gio+` mo+'i thoa't no+.\.

Chi? co`n mo^.t ddo^.ng lu+.c duy nha^'t dde^? DDi.nh tie^'p tu.c tre^n con ddu+o+`ng ho.c va^'n la` Huye^`n. Tuy nhie^n co' nhu+~ng dde^m khuya ho.c thi trong ca(n pho`ng ddo^.c tha^n tro^'ng va('ng, tro+`i be^n ngoa`i mu+a ro+i la'c dda'c, nghe buo^`n na~o ruo^.t. Nhu+~ng lu'c ddo' DDi.nh suy nghi~ lung tung, nghi~ ve^` cuo^.c ddo+`i, ve^` tha^n pha^.n mi`nh. Ba mu+o+i tuo^?i ddo+`i, va^`n co`n long ddong. Nghi~ dde^'n dda'm ba.n be` gio+` kho^ng co`n ai bon chen nu+~a, chu'ng no' chi? co`n bie^'t lo cho tu+o+ng lai cu?a ma^'y ddu+'a con. DDi.nh tu+. ho?i mi`nh ddang la`m ca'i qua'i gi` o+? dda^y\. Co' lu'c DDi.nh dda~ muo^'n qua(ng sa'ch, cha.y ve^` San Jose no'i tha(?ng vo+'i ngu+o+`i ye^u: "Em o+i! Anh kho^ng the^? tie^'p tu.c nu+~a\. Mi`nh ye^u nhau, xa' chi ma?nh ba(`ng". Nhu+ng nghi~ dde^'n o^ng ba'c si~ Su+?u, DDi.nh tha^'y la`m nhu+ va^.y kho^ng kha'c na`o tu+. khai tu+? vo+'i gia ddi`nh Huye^`n, ma` Huye^`n lu'c na`o cu~ng coi gia ddi`nh tre^n he^'t.

Hai na(m tha^'m thoa't tro^i qua\. DDa^u cu~ng va`o dda^'y\. Cuo^'i cu`ng DDi.nh cu~ng chua^?n bi. nga`y ra tru+o+`ng, mo^.t la^`n nu+~a\. Khi DDi.nh vu+`a hoa`n ta^'t chu+o+ng cuo^'i cu?a ca'i lua^.n a'n cao ho.c thi` nha^.n ddu+o+.c mo^.t tin se't dda'nh tu+` du+o+'i San Jose ra(`ng co' mo^.t anh ba'c si~ tre? sa('p ra tru+o+`ng ddang theo ta'n ti?nh Huye^`n. Cuo^'i tua^`n ddo' DDi.nh tu+'c to^'c bay ve^` San Jose\.

DDi.nh ddu+'ng be^n ngoa`i nga('m ky~ ma'i nha` xu+a, nho+' la.i no+i dda^y DDi.nh va` ngu+o+`i ye^u dda~ tu+`ng na('m tay nhau, the^` non he.n bie^?n. DDi.nh co`n ddang ddu+'ng xo+' ro+' tru+o+'c co^?ng thi` tha^'y ba'c si~ Su+?u tu+` trong bu+o+'c ra, gio.ng o^ng sang sa?ng:

- Cha'u DDi.nh, la^u qua' kho^ng ga(.p, mo+`i va`o nha` cho+i\.

DDi.nh mu+`ng tha^`m trong bu.ng vi` o^ng Su+?u va^~n giu+~ lo^'i xu+ng ho^ tha^n ma^.t nhu+ tru+o+'c dda^y\. O^ng Su+?u nie^`m no+~ ho?i:

- Cha'u dde^'n kie^'m Huye^`n pha?i kho^ng?

DDi.nh ga^.t dda^`u\. O^ng Su+?u go.i vo.ng xuo^'ng be^'p ke^u ba` vo+. mang nu+o+'c le^n, ro^`i quay qua DDi.nh:

- Con be' Huye^`n no' ddi dda^u tu+` sa'ng to+'i gio+`\. Con nho? na`y te^., lu'c na`y cuo^'i tua^`n na`o cu~ng kho^ng tha^'y bo'ng no'\.

Ba` vo+. ddi tu+` du+o+'i be^'p le^n, tay bu+ng khay nu+o+'c, nghe va^.y lie^`n xi'a va`o:

- O^ng no'i va^.y cu~ng no'i ddu+o+.c sao\. No' ddi cho+i vo+'i ca^.u Huy chu+' ai nu+~a\. Gio+'i thie^.u ngu+o+`i ta cho con be', gio+` co`n da'm ma('ng no' la` te^.\.

O^ng Su+?u the.n ddo? ma(.t, so+. vo+. ne^n o^ng kho^ng da'm lo+'n tie^'ng. O^ng quay qua ddi'nh chi'nh vo+'i DDi.nh:

- DDe^? ba'c no'i cha'u nghe\. Tha(`ng ddo' quen con ga'i nha` na`y cha(?ng qua la` vi` vie^.c ho.c. Da^`u gi` tha(`ng Huy cu~ng ddang theo ho.c na(m thu+' 3 tru+o+`ng thuo^'c, co' gi` no' chi? la.i cho con Huye^`n cu~ng ddo+~\.

DDi.nh bie^'t o^ng Su+?u no'i phe't, vi` Huye^`n dda~ bo? ho.c tu+` la^u, hie^.n ddang theo nghe^` ca('t mo'ng tay\. Co' la^`n na`ng ke^? cho DDi.nh nghe ra(`ng na`ng ra^'t ghe't ca'i nga`nh cu?a o^ng bo^', chi? co' ngu+?i mu`i co^`n mu`i thuo^'c kho^ng tho^i ma` na`ng dda~ tha^'y muo^'n mu+?a\. DDi.nh ddoa'n ra(`ng na`ng ddi cho+i vo+'i Huy la` vi` nghe lo+`i o^ng bo^'\. O^ng Su+?u no'i tra^'n an:

- Cha'u ddu+`ng lo nghi~ lung tung ha.i su+'c kho?e, tru+o+'c sau nhu+ mo^.t cha'u va^~n la` re^? tu+o+ng lai cu?a nha` na`y\.

Thay vi` vu+~ng ta^m, DDi.nh tha^'y nghi hoa(.c. O+? My~ dda~ la^u, DDi.nh ho.c ddu+o+.c ca'i ca^u "kho^ng ne^n tin ai". Nha^'t la` nhu+~ng ngu+o+`i co' ho.c la.i ca`ng nguy hie^?m. O^ng Su+?u xoay ddo^?i dde^` ta`i:

- Ca'i lua^.n a'n cu?a cha'u dde^'n dda^u ro^`i\?

- Da. cha'u cu~ng vu+`a mo+'i vie^'t xong chu+o+ng cho't, chua^?n bi. ddu+a cho ma^'y o^ng tha^`y ky' te^n.

- Chu'c mu+`ng cha'u\. Nhu+ va^.y cha'u ra tru+o+`ng ki.p kho'a mu`a xua^n na`y kho^ng?

- Da., co'\. Tie^.n dda^y cho cha'u mo+`i hai ba'c va` Huye^`n cuo^'i tua^`n na`y le^n tru+o+`ng du+. le^~ to^'t nghie^.p cu?a cha'u\.

Ca? hai o^ng ba` cu`ng ddo^`ng thanh:

- Nha^'t ddi.nh ro^`i!

Va`o buo^?i le^~ to^'t nghie^.p ho^m ddo', giu+~ ddu'ng lo+`i hu+'a, vo+. cho^`ng o^ng ba'c si~ Su+?u va` Huye^`n dda~ co' ma(.t. DDi.nh tha^'y ye^n ta^m vi` ho. va^~n giu+~ tha'i ddo^. tha^n ma^.t nhu+ xu+a\. Sau buo^?i le^~, o^ng Su+?u mo+`i ta^'t ca? dde^'n nha` ha`ng Ta`u ga^`n ddo' dde^? a(n khao\. DDi.nh ngo^`i be^n ca.nh Huye^`n, ca^`m tay na`ng na('n bo'p, cha`ng quay qua bo^' me. vo+. tu+o+ng lai, vui ve? no'i: - Ho^`i cha'u co`n o+? trong tru+o+`ng, co' ma^'y ddu+'a ba.n ke^? ra(`ng be^n My~ na`y con ga'i Vie^.t Nam co' gia' la('m, dda`n o^ng Vie^.t Nam co' ba(`ng cu+? nha^n chi? ddu+o+.c nga('m tho^i, co`n co' ba(`ng cao ho.c mo+'i ddu+o+.c ca^`m tay\. Ho^m nay cha'u chi'nh thu+'c ddu+o+.c ca^`n tay Huye^`n ro^`i\. O^ng Su+?u tu+o+?ng DDi.nh muo^'n nha('c khe'o dde^'n chuye^.n cu+o+'i ho?i\. O^ng quay qua con ga'i: - Con ddi ra ngoa`i dde^? bo^' me. no'i chuye^.n vo+'i anh DDi.nh mo^.t cho^'c. Huye^`n ngoan ngoa~n bu+o+'c ra ngoa`i xe ngo^`i ddo+.i\. O^ng Su+?u uo^'ng no^'t ho+'p bia, ro^`i nga^.p ngu+`ng: - Tie^.n dda^y dde^? ba'c no'i cho cha'u nghe ca'i na`y\... Nghi~ sao o^ng quay qua ba` vo+.: - Hay la` ba` no'i giu`m to^i\. Ba` vo+. gio.ng the the': - Chuye^.n co' va^.y tho^i ma` cu~ng pha?i u'p mo+?\. Thi` nhu+ cha'u bie^'t ddo'\. Hie^.n nay Huye^`n ddang quen ca^.u Huy sa('p ra ba'c si~ ne^n ba^y gio+` ta^`m suy nghi~ cu?a no' ho+i kha'c.

- DDa^u co', cha'u tha^'y em Huye^`n va^~n va^.y\.

- Ca^.u na`y kho^ng bie^'t, con ga'i ngu+o+`i ta te^' nhi. kho^ng ra ma(.t, no' chi? ta^m su+. vo+'i chu'ng to^i tho^i\.

Ba` Su+?u ha. gio.ng no'i tie^'p:

- Cha'u co' lo+.i ddie^?m la` quen ddu+o+.c con ga'i nha` na`y tru+o+'c ca^.u Huy ne^n da^`u gi` thi` ti`nh ca?m cu~ng sa^u dda^.m ho+n. Tro+? nga.i duy nha^'t la` ba(`ng ca^'p cu?a ca^.u a^'y co' cao ho+n cha'u\. Nhu+ va^.y ne^'u cha'u co' the^? ho.c the^m le^n va`i na(m nu+~a cho xong ca'i ba(`ng tie^'n si~ thi` hay bie^'t ma^'y\.

DDi.nh nghe dde^'n ddo' ca?m tha^'y ru.ng ro+`i ta^m can. Tha^'y ba` vo+. vo^ dde^` le. qua' o^ng Su+?u gia^.t mi`nh, xen va`o:

- No'i thi` va^.y, nhu+ng cu~ng dde^? cha'u cu+' thong tha? suy nghi~ ca'i dda~\.

To^'i ho^m ddo' DDi.nh ga(.p rie^ng Huye^`n, ho?i thi` na`ng tra? lo+`i: "DDo' la` y' cu?a bo^' me.\. Bo^' me. muo^'n va^.y cha('c em pha?i nghe theo".

Sau 3 tha'ng he`, dde^'n kho'a ho.c mu`a thu\. Mo^.t la^`n nu+~a, DDi.nh la.i pha?i quay ve^` vo+'i the^' gio+'i gia^'y tra('ng mu+.c dden chi? vi` muo^'n la`m re^? nha` ngu+o+`i ta\. Con ddu+o+`ng ho.c va^'n la^`n na`y tha^.t la` gian nan, co`n kho' ga^'p ma^'y la^`n chu+o+ng tri`nh Masters nhie^`u\. No^.i chuye^.n thi cu+? kho^ng cu~ng ddu? la`m DDi.nh muo^'n ddie^n dda^`u\. Na`o la` preliminary exam, qualified exam, oral exam, va` DDi.nh chi? ddu+o+.c la^.p la.i mo^.t la^`n trong mo^~i kho'a thi na`y, ro+'t hai la^`n thi` ddu+o+.c mo+`i ra kho?i tru+o+`ng. DDo' la` chu+a ke^? 10 lo+'p ho.c ca(n ba?n ma` sinh vie^n Ph.D. na`o cu~ng ba('t buo^.c pha?i hoa`n ta^'t. Sau ddo' pha?i vie^'t dissertation, ro^`i pha?i ra ho^.i ddo^`ng gia'o su+ dde^? tri`nh ba`y lua^.n a'n, va` lua^.n a'n pha?i bao go^`m nhu+~ng y' kie^'n mo+'i me?, nguye^n thu?y va` hu+~u du.ng. Nghi~ cu~ng pha?i, ne^'u chu+' ho.c Ph.D. de^~ da`ng thi` o+? My~ na`y ai cu~ng la` tie^'n si~ he^'t ca? ro^`i\.

Nhu+~ng na(m sau ddo' DDi.nh cu+' la(n lo'c ma~i o+? ngu+o+~ng cu+?a dda.i ho.c. DDi.nh kho^ng da'm la^'y nhie^`u lo+'p vi` co`n pha?i da`nh tho+`i gio+` o^n ba`i cho ma^'y ky` thi\. Thoa'ng ddo' ma` dda~ ga^`n 6 na(m tu+` nga`y DDi.nh gia^.t ddu+o+.c ma?nh ba(`ng cao ho.c va` ba('t dda^`u ho.c le^n tie^'n si~\. Sa'u na(m da`i tro^i qua, ma` ma?nh ba(`ng tie^'n si~ va^~n co`n xa ta^`m tay vo+'i\. Ga^`n 40 tuo^?i ddo+`i ma` va^~n co`n ddo^.c tha^n, chu+a la^'y ddu+o+.c vo+. ma` dda~ lo sa('p bi. ma^'t vo+.\.

Ca'i ddie^`u ma` DDi.nh lo la('ng cuo^'i cu`ng dda~ xa?y ra, o^ng ba'c si~ Su+?u cho+` ma~i kho^ng tha^'y DDi.nh ra tru+o+`ng, ma` con ga'i o^ng na(m nay dda~ 26 tuo^?i ro^`i, kho^ng the^? o+? va^.y ma~i\. Kho^ng co' Dr.DDi.nh thi` o^ng ga~ Huye^`n cho Dr.Huy\. DDi.nh nha^.n tin na`y mo^.t ca'ch ra^'t bi`nh tha?n vi` cha`ng dda~ chua^?n bi. tinh tha^`n tu+` tru+o+'c. Nhie^`u lu'c ngo^`i buo^`n nghi~ qua^?n, nho+' la.i ca^u no'i ba^'t hu? cu?a nhu+~ng ngu+o+`i ba.n na(m xu+a, DDi.nh tu+. ho?i kho^ng bie^'t dde^'n bao gio+` mi`nh mo+'i ddu+o+.c ho^n mo^i mo^.t co^ ga'i Vie^.t Nam o+? tre^n ca'i dda^'t trai thu+`a ga'i thie^'u na`y\.