Ông 30

Bùi Thanh Liêm

 ______________________________________________________________
|                                                              |
|                             ("`-''-/").___..--''"`-._        |
|                              `6_ 6  )   `-.  (     ).`-.__.`)|
|                              (_Y_.)'  ._   )  `._ `. ``-..-' |
|                            _..`--'_..-_/  /--'_.' ,'         |
|                            (il),-''  (li),'  ((!.-'          |
|                                                              |
| (The above logo is credited to thienma@arbornet.org)         |
|______________________________________________________________|

D¥n bß¾c ði lang thang giæa ð߶ng ph¯ Sàigòn nhß mµt tÑ c¯ vô thân. Thành ph¯ mang tên Bác, vào mµt ðêm mùa hè, nóng nhß thiêu ð¯t. M° hôi t× trên trán và hai bên thái dß½ng vã xu¯ng nhß t¡m, ß¾t ðçm chiªc áo s½-mi tr¡ng. D¥n ti®n tay tháo tung chiªc cà-vÕt ðang ðeo, nhét vào trong túi qu¥n tâÜ Chiªc qu¥n tây ðen và áo s½-mi tr¡ng ðßþc gi£t sÕch và üi thÆng nªp. Bµ ð°ng phøc này D¥n chï ðem ra v§n trong nhæng lúc ði phöng v¤n xin vi®c.

Cho ðªn hôm nay, tính t× ngày t¯t nghi®p ðÕi h÷c Bách Khoa, ðã g¥n nØa nåm tr¶i. NØa nåm dài trôi qua, mà công ån vi®c làm cüa anh vçn chßa ðßþc ±n ð¸nh. — ð¶i ðâu ai h÷c ðßþc chæ "ng¶". Tr߶ng ðÕi h÷c Bách Khoa, trß¾c ðây còn ðßþc biªt t¾i v¾i cái tên ðÕi h÷c Phú Th÷, là mµt tr߶ng ðÕi h÷c kÛ thu§t tên tu±i. D¥n t¯t nghi®p Bách Khoa v¾i s¯ ði¬m thü khoa. Anh vçn ngÞ r¢ng ngày anh ra tr߶ng s¨ có hàng loÕt công ty nß¾c ngoài ðang th¥u khoán · Vi®t Nam s¨ tìm ðªn anh ð¬ dành mß¾n anh làm vi®c cho h÷. Chï mµt th¶i gian ng¡n sau ðó, D¥n nh§n thÑc ðßþc cái thñc tª phû phàng. B¥u tr¶i hy v÷ng cüa mµt sinh viên trë m¾i ra tr߶ng b²ng dßng søp t¯i.

Mµt trong nhæng yªu t¯ ðßa ðªn nÕn th¤t nghi®p tr¥m tr÷ng hi®n nay trong nß¾c là do con s¯ kÛ sß Vi®t ki«u th¤t nghi®p t× bên MÛ tràn v« Vi®t Nam xin vi®c. Nhæng ng߶i này chßa ch¡c giöi h½n các kÛ sß m¾i ra tr߶ng cüa Vi®t Nam, nhßng có hai lý do khiªn các công ty ngoÕi qu¯c thích mß¾n các kÛ sß Vi®t ki«u là vì nhóm ng߶i này có chút ít kinh nghi®m và khä nång sinh ngæ so v¾i các kÛ sß trong nß¾c không khác nào mµt tr¶i mµt vñc. Thª là gi¤c m½ ði làm sÞ MÛ tiêu tan theo mây khói, và D¥n ðành phäi tr· v« v¾i dân tµc. Thôi thì "Ta v« ta t¡m ao ta, dù trong dù ðøc ao nhà vçn h½n." H½n ch² nào không biªt, chÑ ð°ng lß½ng thì D¥n biªt rõ là thua xa. Nhßng bây gi¶ th§m chí các hãng xß·ng cüa Vi®t Nam cûng còn n£ng ð¥u óc hß¾ng ngoÕi. H÷ thà bö nhi«u ti«n mß¾n mµt kÛ sß t× nß¾c ngoài v« còn h½n là mß¾n mµt kÛ sß trong nß¾c v¾i ð°ng lß½ng rë mÕt.

Hôm nay D¥n bèn ði ra ngoài œy Ban Nhân Dân Thành Ph¯ ð¬ khiªu nÕi. S· dî anh b¡t ð¥u t× ch² này là vì anh còn nh¾ rõ hôm anh ra tr߶ng có ðÕi di®n thành üy ðªn dñ và b¡t tay anh hai, ba l¥n. D¥n b°i h°i nh¾ lÕi bu±i ð¯i thoÕi cüa anh và gã bí thß thành üy h°i sáng nay. - Nh¶ ð°ng chí cÑu xét dùm cho. Tôi ra tr߶ng cä nØa nåm nay, ði xin vi®c · ðâu h÷ cûng t× ch¯i hªt, nhß thª là thª nào?

Gã bí thß thành üy xua tay ðu±i D¥n nhß ðu±i ru°i:

- Th¢ng này láo toét, ði ch² khác ch½i, làm m¤t th¶i gi¶ làm vi®c cüa tao...

Câu nói không có ði ðôi v¾i hành ðµng, vì gã bí thß này còn ðang gác chân lên bàn, ngæa ng߶i kéo thu¯c lào. Gã nói tiªp:

- ... Ai bäo lúc trß¾c lo ch½i không h÷c t§p chu ðáo, gi¶ ráng ch¸u.

- аng chí nh¥m r°i! Tôi t¯t nghi®p thü khoa t× ðÕi h÷c Bách Khoa. Hôm ra tr߶ng ð°ng chí có ðªn dñ và b¡t tay. аng chí không nh¾ à?

Gã bí thß vò ð¥u bÑt tóc, ráng nh¾ xem có g£p qua cái th¢ng sinh viên ðang ng°i trß¾c m£t này bao gi¶, nhßng bµ não tåm t¯i cüa gã không giúp gì ðßþc. Gã nói b×a cho xong chuy®n:

- À! Nh¾ ra r°i. Thôi anh v« ði, ð¬ t× t× tôi xét lÕi cho nhé?

D¥n lí nhí nói cám ½n, ð¸nh bß¾c ra v« thì gã g÷i gi§t lÕi:

- Này, anh kia... À! Anh tên là gì nhï?

- DÕ thßa là D¥n.

- À, anh D¥n này. Anh có th¬ làm vi®c trong s· thú cüa thành ph¯ không?

Ðang th¤t nghi®p, bây gi¶ D¥n không phäi so ðo, mi­n kiªm ðßþc ð°ng ti«n s¯ng qua ngày. Anh m×ng quá ðáp ngay:

- Thßa ð°ng chí, ð¯i v¾i tôi bây gi¶ thì vi®c gì, · ch² nào cûng ðßþc. Vì ð°ng chí cûng biªt là "ðâu c¥n thanh niên có, ðâu khó có thanh niên" mà!

- Ðßþc r°i, có con c÷p cüa s· thú m¾i chªt. Chúng tôi c¥n ng߶i hóa trang thành con c÷p, cho ðªn khi chúng tôi tìm ðßþc con c÷p th§t ð¬ thay thª. Chu°ng c÷p là n½i ðông ng߶i ðªn tham quan mà không có nhi«u c÷p thì quä th§t là m¤t m£t nhà nß¾c Cµng Hòa Xã Hµi Chü Nghîa quá!

Nghe ðªn ðó D¥n bu°n 5 phút, anh nói ð¬ suy nghî lÕi và s¨ trä l¶i ngày mai. Trß¾c khi ra v« anh còn nghe gã bí thß cån d£n thêm:

- Anh quyªt ð¸nh kh¦n trß½ng lên, có kh¯i ng߶i mu¯n làm mà tôi không nh§n, nhß v§y là tôi ßu tiên anh l¡m ð¤y. T× gi¶ cho ðªn lúc kiªm ðßþc c÷p th§t có l¨ còn lâu l¡m, nhß v§y là anh có ðßþc mµt vi®c làm khá væng ch¡c r°i còn gì!

Gi¶ ðây lang thang trên ð߶ng v« nhà, nghi«n ngçm lÕi câu nói cüa lão bí thß üy ban nhân dân thành ph¯, D¥n cäm th¤y sao mà mïa mai! Có chiªc xe cyclo ðÕp th¤p thoáng t× xa. Ð߶ng v« nhà cûng còn khá xa. D¥n thò tay vô túi qu¥n ki¬m lÕi, còn ðâu vài nghìn. Anh nhü th¥m trong bøng r¢ng nªu biªt m£c cä khéo léo thì có l¨ cûng ði ðßþc mµt cu¯c cyclo. Anh gi½ tay vçy, chiªc cyclo xà t¾i, th¡ng lÕi cái "két". D¥n lên tiªng trß¾c:

- T× ðây v« Khánh Hµi bao nhiêu?

- M߶i ð°ng !

- GiÞn hoài huynh! Thôi ch£t ð©p th¢ng em 5 ngàn ði.

Không c¥n giäi thích nhßng cä hai biªt rõ mµt bên mu¯n ám chï ti«n ðô và mµt bên ti«n Cø. Gã cyclo khom ng߶i xu¯ng ð¬ nhìn D¥n cho kÛ, r°i gã höi:

- œa, không phäi Vi®t ki«u hä cha?

- Không! Tôi sinh viên nghèo m¾i ra tr߶ng. Thôi giúp ðÞ ngu¶i ð°ng hß½ng ði mà!

D¥n ð¸nh leo lên xe thì gã cyclo lÕng ð¥u xe ra ngoài, và vång tøc:

- Không phäi Vi®t ki«u sao không nói trß¾c cha nµi. ÐM, nghèo mà ham!

ChØi xong gã phóng ði m¤t hút. Chßa bao gi¶ nhß bây gi¶ D¥n cäm th¤y th¤m thía cái mänh lñc cüa ð°ng ti«n. Và ngay trong giây phút ðó anh quyªt ð¸nh ngày mai s¨ lên thành üy nh§n l¶i làm "c÷p".

Thª r°i cuµc ð¶i cüa anh sinh viên ð² thü khoa ðÕi h÷c Bách Khoa êm trôi theo ngày tháng, bên trong bÑc ch¤n song. Anh ðành mãn nguy®n v¾i ð¸nh m®nh ðã an bài, không mµt l¶i th· than. H½n næa lâu ngày th¤t nghi®p, nay tìm ðuþc vi®c làm, nên anh cûng h½i vui, nh¤t là ðang ðóng vai "chúa t¬ s½n lâm". ðßþc thiên hÕ bên ngoài nhìn anh b¢ng nhæng ðôi m¡t l¤m lét, sþ s®t.

Tuy nhiên cûng có nhæng giây phút tüi thân khi anh nghî r¢ng thª gi¾i cüa anh bây gi¶ thâu h©p lÕi còn vài thß¾c vuông, không khác nào mµt nhà tù, và anh chính là mµt tù nhân không có bän án rõ r®t.

Cho ðªn mµt hôm, D¥n r¶i chu°ng ði lang thang, lÕc vào mµt chu°ng khác. Anh ðang ð¸nh ði quay ngßþc tr· ra thì th¤y có có mµt con c÷p to g¤p ðôi anh, ðang ðÑng ch¡n · phía cØa ra vào. H°n vía lên mây, D¥n l¦m b¦m:

- Làm sao bây gi¶. Làm gì bây gi¶. Hä tr¶i?

B²ng con c÷p kia t× t× tiªn ðªn g¥n anh, c£p m¡t nhìn thÆng vào anh, nhßng r¤t hi«n t×. R°i mµt gi÷ng nói vang lên:

- Thª c§u t¯t nghi®p ngành gì v§y?

oOo

Bùi Thanh Liêm (vubt@saigon.com) phöng truy®n