Bùi Thanh Liêm
Sài Gòn. Vào mµt ngày ð©p tr¶i. Hi®n trß¶ng: phi trß¶ng Tân S½n Nh¤t. Phi trß¶ng ðáng ðßþc xªp hÕng °n ào, huyên náo nh¤t thª gi¾i vì sñ h²n ðµn, vô tr§t tñ, ngày cûng nhß ðêm.
Có th¬ nói phi trß¶ng TSN ðã thñc sñ tr· mình s¯ng d§y t× giæa th§p niên 80, khi có nhæng làn sóng ngß¶i ào Õt ra ði theo chß½ng trình O.D.P., H.O., và con lai. Và t× ðó ðªn nay, TSN lúc nào cûng tràn ng§p ngß¶i. Bao gi¶ cûng v§y, cûng có nhi«u nhóm nam thanh, næ tú, ông bà già, trë con, ð¥y ðü cä. H÷ tø n½i ðây ð¬ chøp hình, quay phim, cß¶i nói xôn xao, vui nhß ngày hµi. Chï nhìn s½ qua thôi thì khó mà phân bi®t ðßþc ai là kë ðßa tin, ai là ngß¶i ra ði, vì ngß¶i nào cûng gi¯ng ngß¶i nào, cûng qu¥n áo lßþt là. ðü màu ðü s¡c, phän ánh nhæng mode th¶i trang ðang th¸nh hành cüa Sài Gòn. Chï có khác là nét m£t cüa kë ra ði có vë tß½i h½n mµt chút mà thôi. Ðó là nh§n xét t× bên ngoài phi trß¶ng. Vào bên trong thì rõ ràng h½n, vì kë ra ði và ngß¶i · lÕi b¸ ngån cách b·i mµt t¤m kiªng l¾n.
T× bên trong phòng ðþi này ðã din ra nhi«u màn chia ly t× bi®t th§t lâm ly, bi ðát. Có nhæng c£p tình nhân áp bàn tay lên bÑc tß¶ng thüy tinh, b¯n m¡t nhìn nhau, không nói nên l¶i. Nhßng th§t ra cä hai ð«u hi¬u ng¥m ðây chï là mµt màn k¸ch cu¯i cùng mà h÷ phäi din n¯t cho xong, vì có th¬ nói ða s¯ nhæng ngß¶i l÷t vào trong phòng ðþi này ð«u ðang chu¦n b¸ tinh th¥n cho cuµc s¯ng m¾i; có nghîa là hß¾ng v« tß½ng lai, là nhìn lên chÑ không nhìn xu¯ng, phía trß¾c chÑ không phäi sau lßng. Nhæng l¶i hÑa h©n chï là trên chót lßÞi ð¥u môi. Th§t là m½ h°!
Có nhæng c£p ðã ðính hôn hÆn hòi, vì lý do ðoàn tø, sþ trøc tr£c gi¤y t¶ phäi hoãn ðám cß¾i. R°i chàng sang MÛ, hÑa s¨ lo gi¤y t¶ bäo lãnh vþ qua. Nàng · lÕi quê nhà möi m¡t trông ðþi, r°i mµt hôm nh§n ðßþc thß chàng t× MÛ gØi v«, tß·ng là gi¤y t¶ ðoàn tø, hóa ra là thi®p ðám cß¾i. Cûng có trß¶ng hþp chàng t× MÛ v« ð¬ làm hôn thú nhß ðã hÑa v¾i ngß¶i yêu ngày ra ði, v« ðªn quê nhà thì hay tin nàng ðã sang ngang. Còn biªt bao nhiêu câu chuy®n d· khóc, d· cß¶i khác, b¡t ngu°n t× cänh chia tay. Ngay n½i ðây. Trong phòng ðþi này. Cüa phi trß¶ng Tân S½n Nh¤t.
LÕi M®nh có m£t trong cái ðám ðông lúc nhúc · phi trß¶ng hôm nay. Gã, mµt tay n¡m ch£t va-ly hành lý, l¥m lüi bß¾c nhanh. Khác v¾i m÷i ngß¶i, M®nh không dám làm ¥m î lên trong ngày xu¤t cänh vì sþ b¸ b¬ mánh. M®nh ðã phäi c¡n rång bö lÕi sau lßng ngß¶i vþ hi«n ð¥u ¤p tay g¯i và 8 ðÑa con · lÕi Ðà NÇng, ð¬ có m£t · phi trß¶ng TSN hôm nay, ðón chuyªn bay ði MÛ. Bên cÕnh gã là bà vþ và hai ðÑa con gái. Trên gi¤y t¶, h÷ là vþ, con gã. Trên thñc tª, gã chßa h« g£p qua nhæng ngß¶i này bao gi¶.
Trß¶ng hþp ra ði cüa M®nh khá ð£c bi®t, gã không c¥n h÷c t§p cäi tÕo trên 5 nåm ð¬ ði H.O., không c¥n có thân nhân · häi ngoÕi bäo lãnh O.D.P., không c¥n nuôi con lai. Gã ra ði theo di®n "ghép hµ". Câu chuy®n b¡t ngu°n t× cái chªt chªt cüa c¯ ðÕi úy Tr¥n Vån иnh. Viên sÛ quan chª ðµ cû này ðµt ngµt ra ði mµt th¶i gian ng¡n trß¾c khi nh§n ðßþc t¤m gi¤y báo xu¤t ngoÕi, ð¬ lÕi vþ và 2 con. Cä bà cñu ðÕi úy và hai ðÑa con gái không ai có ý ð¸nh xu¤t ngoÕi vì xßa nay h÷ vçn nghe nhæng l¶i than th· t× ngß¶i bÕn cüa b¯ bên MÛ v« sñ bµi bÕc cüa ngß¶i anh em ð°ng minh Hoa kÏ, và r°i nghe l¶i thiên hÕ xúi, bà vþ mang miªng gi¤y xu¤t cänh ði bán v¾i giá vài chøc tri®u ti«n Vi®t Nam. Mµt bàn tay bí m§t nào ðó ðã gán ghép tài tình LÕi M®nh v¾i mµt bà s°n s°n và hai ðÑa con gái. Hai ðÑa nhö không phäi là con cüa M®nh, và cûng không phäi là con cüa bà kia, h½n næa tøi nó không có mµt tí máu mü gì v¾i nhau.
H°i nåm ngoái, M®nh tình c¶ làm quen v¾i mµt tên ðßa m¯i. Ði«u ki®n quá d dàng, gã không phäi cung Ñng gì trß¾c, chï c¥n qua MÛ, ráng siêng cày, gØi v« ðúng 5 ngàn ðô-la ð¬ trä nþ. Chü nþ s¨ dùng vþ, con gã, nhæng ngß¶i còn · lÕi Vi®t Nam, ð¬ làm con tin. Яi v¾i M®nh ðây là c½ hµi b¢ng vàng, vì gã không có mµt hy v÷ng nào khác ð¬ xu¤t ngoÕi. Gã ðã chán ng¤y cái cänh nghèo ðói, vþ con nheo nhóc, chï còn nß¾c qua MÛ, ði làm gØi ti«n v« nuôi má con nó, sau ðó t× t× bäo lãnh cä nhà sang MÛ. Khi M®nh ðßa câu chuy®n này ra bàn v¾i vþ, nàng li«n ð¯c thúc gã nh§n ngay cái áp-phe này, nàng nói:
- Anh còn ch¥n ch¶ gì næa? Rë quá, chï có 5 nghìn thôi sao? Em nghe bên MÛ hái ra ti«n mà!
Trong khi thiên hÕ tung tång, h¾n h· chu¦n b¸ bß¾c sang thiên ðàng hÕ gi¾i, thì cái ti¬u gia ðình ngøy tÕo cüa M®nh ai n¤y nét m£t l¤m la, l¤m lét nhß ðang ði ån trµm. M®nh có cäm tß·ng nhß có ngß¶i ðang theo dõi t×ng bß¾c chân cüa gã. Gã liªc nhìn ra ngoài phi ðÕo, l° lµ mµt con chim s¡t kh±ng l°. Tñ nhiên tr¯ng ngñc cüa gã tång nh¸p ð§p. Cái cäm giác háo hÑc xen lçn h°i hµp ðµt nhiên d¤y lên. Gã räo bß¾c nhanh h½n. Khi gã s¡p bß¾c vào phòng ðþi thì có mµt bàn tay r¡n ch¡c n¡m l¤y vai gã. M®nh gi§t thót mình, quay qua. Mµt gã ðàn ông lÕ, ðeo kiªng ðen gi¯ng ði®p viên, lên tiªng:
- Anh có phäi là LÕi M®nh?
Suýt tí næa thì M®nh g§t ð¥u, nhßng gã chþt nh¾ ra bây gi¶ gã không phäi là gã næa. Gã nhanh mi®ng trä l¶i:
- Không! ch¡c anh nhìn l¥m ngß¶i r°i. Tôi tên là иnh. Tr¥n Vån иnh.
Gã ðàn ông nhªch mép cß¶i:
-Tôi hi¬u rõ hoàn cänh cüa anh. Tôi chï höi v§y thôi chÑ tôi biªt ch¡c anh là ai r°i. Anh còn nh¾ cái tên PhÕm th¸ Nhài chÑ.
M®nh chØi th¥m trong bøng, höi nhß thª cûng nhß không. Tên h÷ ðàn bà thì làm sao mà gã nh¾ cho ðßþc, vì ðã có biªt bao nhiêu ngß¶i ðàn bà ði qua ð¶i gã. Không ðþi M®nh trä l¶i, gã ðàn ông nói tiªp:
- Nhài là ch¸ ruµt cüa tôi. Nªu anh không nh¾, ð¬ tôi nh¡c. Anh ðã t×ng s¯ng chung v¾i Nhài nhß vþ ch°ng nhæng nåm 69-70 · Hµi An.
Nói xong gã thò tay vô túi, nhß mu¯n rút ra mµt v§t gì. M®nh hoäng quá, n¡m tay gã ðàn ông lÕ và la l¾n:
- Khoan, chuy®n ðâu còn có ðó!
Gã ðàn ông gÞ chiªc kính râm ra, nét m£t ð¥y ngÕc nhiên:
- Anh làm gì v§y, tôi chï mu¯n trao anh t¶ phong bì này cüa ch¸ tôi thôi mà.
M®nh hoàn h°n, cß¶i gßþng:
- V§y sao không nói trß¾c cha nµi. Làm tôi tß·ng cha ð¸nh móc dao hay móc súng ch¾!
Gã ðàn ông g¡n chiªc kính râm tr· lÕi, nói tiªp:
- Anh ð÷c thß s¨ rõ, s¨ biªt thêm v« ðÑa cháu cüa tôi, cûng là th¢ng con ruµt cüa anh. Nªu anh còn mµt tí tình phø tØ thì hy v÷ng anh sang t¾i b¬n, liên lÕc v¾i nó.
DÑt l¶i gã biªn nhanh vào trong ðám ðông trong nháy m¡t. M®nh cûng l§t ð§t ði nhanh vào phòng ðþi, n½i có vþ, con... h¶ cüa gã ðang ch¶ ðþi. Phäi ðªn h½n hai tiªng ð°ng h° sau, sau khi hoàn t¤t m÷i thü tøc rß¶m rà, ðoàn ngß¶i m¾i ðßþc cho phép lên máy bay.
T× sau ngày Hoa KÏ bö l®nh "bª quan töa cäng" v¾i Vi®t Nam, nhæng chuyªn bay ðoàn tø chï ghé nghï · ð® nh¸ qu¯c gia vài gi¶ ð¬ ð± xång và làm công tác v® sinh. Hành khách không phäi ð±i phi c½, làm lÕi gi¤y t¶, và khám sÑc khöe nhß dÕo còn b¸ c¤m v§n. M®nh nghe m¤y ngß¶i ði trß¾c k¬ lÕi dÕo ðó h÷ phäi n¢m · Thái Lan cä tu¥n l, b¸ nh¯t kín trong nhæng dãy nhà lþp mái tôn, nóng nhß thiêu ð¯t. R°i ðªn ngày ra phi trß¶ng Bangkok. Dân Vi®t Nam chiªm ða s¯, ðü m÷i thành ph¥n. Ðám lên ðß¶ng ð¸nh cß và ðám Vi®t ki«u áo g¤m v« làng nét m£t tß½i rói, trong khi ðám b¸ cßÞng bÑc h°i hß½ng ü rü nhß s¡p lên ðoÕn ð¥u ðài. N½i ðây th§t sñ là ngã ba ðß¶ng, là ranh gi¾i phân chia thiên ðß¶ng và hÕ gi¾i!
Máy bay ðang ðâm s¥m vào trong ðám mây tr¡ng b°ng b«nh. M®nh thä h°n bên ngoài cánh cØa phi c½ bé xíu, tr¥m ngâm suy tß. Bên cÕnh gã là bà cñu phu nhân ðÕi úy giä mÕo; hai ðÑa con gái cüa h÷ thì ng°i ð¢ng trß¾c. B¤t chþt M®nh nh¾ ra ði«u c½ bän c¥n phäi biªt, là vþ cüa gã tên là gì! Gã quay sang ð¸nh höi chuy®n, nhßng th¤y nét m£t cüa nàng nghiêm quá, làm gã phäi do dñ m¤t ðªn m¤y giây. иnh t¢ng h¡ng:
- Tôi tên là Tr¥n Vån иnh, lÞ có ai höi thì cô còn biªt ðß¶ng mà ð¯i ðáp.
- Hà Th¸ Ðông!
Nàng ðáp lÕi ng¡n g÷n, xong l¤y t¶ báo che m£t lÕi nhß không mu¯n nói chuy®n. Hai ðÑa bé gái ng°i ð¢ng trß¾c, nghe "b¯ m©" chúng nói chuy®n, li«n quay xu¯ng góp l¶i:
- Còn cháu, ý quên, con tên là Tr¥n MÛ Dung.
- Còn con, Tr¥n H°ng HÕnh.
M®nh l¦m b¦m m¤y cái tên này trong mi®ng, ráng h÷c thuµc lòng. Cûng lÕi m¤y cái tên næ phái, ðã có biªt bao tên tu±i ðàn bà ði qua ð¶i gã. Gã chþt nh¾ cái tên PhÕm Th¸ Nhài. Gã móc t¶ phong bì ra xem.
B¤t chþt, cuµn phim quá khÑ quay nhanh trong ð¥u M®nh. Nhæng kÖ ni®m nhæng ngày xa xßa thân ái ¤y, · tïnh lÜ Hµi An, ðã tr· v«. Gã bßng l¤y ly nß¾c ng÷t tu mµt h½i dài. "B²ng th¤y em hi®n v« trong ðáy c¯c". Gã t× t× nh¾ ra nhân v§t tên Nhài này, mµt næ sinh ngây th½, cûng nhß bao nhiêu cô gái m½ mµng dÕo ðó, ðã l¥m lÞ trao duyên cho tß¾ng cß¾p, chï vì M®nh có cái mã bên ngoài r¤t ð©p trai và h½n næa gã làm th½ tình không thua gì Nguyn Bính.
M®nh th§t xÑng danh "bán tr¶i không m¶i thiên lôi". V¾i cái tên LÕi M®nh viªt t¡t là LM, M®nh còn ðßþc bÕn bè ð£t cho cái h²n danh "Li«u MÕng". Hi®n nay trên gi¤y t¶ chính thÑc gã chï có mµt vþ và 8 con. Trong 8 ðÑa con ðó, 5 ðÑa ð¥u là con gái. Ngß¶i ta g÷i là "Ngû Long Công Chúa", nhßng ð¯i v¾i M®nh, chúng nó là "Ngû QuÖ". Th§t ra vþ ch°ng gã ðâu có mu¯n ðông con, vì nhà nghèo làm sao mà nuôi cho xu¬, nhßng vþ gã cÑ ráng r£n mãi cho gã mµt th¢ng quý tØ ð¬ n¯i dõi tông ðß¶ng. Ъn ðÑa con gái thÑ 5, vþ gã ð¥u hàng, coi nhß s¯ ông già ch°ng cüa ä không có cháu ðích tôn. BÇng ði mµt th¶i gian dài, cho ðªn sau ngày giäi phóng. Có l¨ có ðßþc h½i hß¾m cüa Bác H° sao ðó, vþ gã lÕi c¤n thai, sanh li«n li«n, mµt nåm mµt ðÑa, và cho gã ba th¢ng con trai.
Ðó là mái ¤m gia ðình, mµt vþ và 8 con chính thÑc trên gi¤y t¶. Nhßng trên thñc tª gã ðã ån n¢m v¾i nhi«u ðàn bà khác, nhæng ngß¶i ðàn bà háo s¡c và mê th½ cüa gã, và sÇn sàng dâng hiªn t¤t cä. M®nh vçn trách ông tr¶i sao gán cho gã cái s¯ ðào hoa. Cái dÕo còn trong quân ngû, m²i n½i ch¯n M®nh hành quân qua, gã phäi ð¬ lÕi vài m¯i tình làm kÖ ni®m bö túi. Trong s¯ nhæng ngß¶i ðàn bà ði qua ð¶i, gã biªt ðích xác có ðúng nåm nàng hi®n có con v¾i gã. Và b²ng dßng hôm nay, ðµt nhiên xu¤t hi®n mµt nàng thÑ sáu.
L¶i l¨ trong thß không có vë gì là trách móc gã, chï nh¡c gã nªu sang MÛ hãy liên lÕc v¾i th¢ng con trai r½i cüa gã. Th¢ng này vßþt biên ð¥u nåm 1980, nåm nay ðã 20 tu±i ð¶i, ðang theo h÷c ðÕi h÷c và làm vi®c bán th¶i gian · mµt thành ph¯ phía B¡c cüa ti¬u bang California. Th¢ng bé xßa nay vçn th¡c m¡c v« ngß¶i cha chßa bao gi¶ g£p. Nhài ðã cho nó biªt là M®nh s¡p sang MÛ, và nó ðang möi mong tin tÑc cüa M®nh ngày ðêm.
Chuyªn bay dài thâu ðêm su¯t sáng, cu¯i cùng d×ng lÕi · phi trß¶ng Los Angeles. Cô chiêu ðãi viên hàng không d£n dò, và có l¶i thông d¸ch lÕi rõ ràng r¢ng t¤t cä phäi ng°i yên tÕi ch² cho ðªn khi máy bay d×ng hÆn · cu¯i ðß¶ng phi ðÕo, cho ðªn khi ðßþc l®nh cüa phi công trß·ng thì m¾i ðßþc r¶i khöi phi c½ mµt cách tr§t tñ. V§y mà khi máy bay v×a ð£t chân xu¯ng ð¤t li«n, ðám hành khách Vi®t Nam, không ai bäo ai, ào d§y chen l¤n, hß¾ng v« phía cánh cØa. Mµt vài nhân viên trong phi hành ðoàn ð¸nh ði ra cüng c¯ tr§t tñ thì b¸ làn sóng ngß¶i l¤n áp, h¤t vång vô trong bu°ng lái. Th§t trái ngßþc v¾i cái tên cüa chß½ng trình, "ra ði có tr§t tñ". M£c dù t¤t cä ð«u biªt ðây không phäi là chuyªn vßþt bi¬n, không phäi dành nhau ð¬ xu¯ng tàu, lên bªn, nhßng h÷ vçn phäi chen l¤n h²n loÕn. ChÆng qua ðó chï là cái thói quen chøp gi§t khó bö cüa dân A-na-mít. Phi hành ðoàn Hoa KÏ nhìn ðám dân Á Ðông này b¢ng nhæng ðôi m¡t kinh ngÕc, khó hi¬u.
Thêm hai tiªng ð°ng h° ð¬ làm gi¤y t¶ nh§p cänh, sau ð¤y ðß¶ng ai n¤y ði. M®nh bß¾c ði theo hß¾ng chï dçn cüa viên quan thuª Hoa KÏ. "LÕ rÑa!" M®nh nghî th¥m, "Sao lÕi kín mít? Th¢ng này có chï lµn ðß¶ng không v§y cà!" Gã quay lÕi nhìn anh quan thuª. H¡n trö tay ra hi®u cho gã ði thÆng t¾i phía trß¾c. M®nh nhún vai, bß¾c thêm vài bß¾c v« phía bÑc tß¶ng.
"Xo©t!" M®nh gi§t b¡n ngß¶i, nhäy lùi v« phía sau mµt bß¾c. Có tiªng loan báo, gi÷ng Vi®t Nam: "Gia ðình ông Tr¥n Vån иnh". M®nh vÞ l¨: "À, thì ra là cánh cØa tñ ðµng". Gã cß¶i gßþng, r°i rón rén bß¾c qua cánh cØa, liªc m¡t nhìn nhanh. Chung quanh toàn là ð¥u ðen, cüa nhæng ngß¶i ði ðón thân nhân ðoàn tø. B¤t chþt có mµt cánh tay v² mÕnh trên vai gã.
- œa! TÕi sao lÕi là mày, Li«u MÕng?
M®nh nh§n ra th¢ng bÕn thu· nhö · chu°ng t¡m ao chung. Gã m×ng quá, qua l¾n:
- Tr¶i ½i! Hæu Lô. Ðúng là quä ð¤t tròn. Mày làm cái gì · ðây?
- Tao ði ðón ông th¥y cû cüa tao, ông ðÕi úy nhäy dù Tr¥n Vån иnh. Mày chßa trä l¶i câu höi cüa tao, sao lÕi là mày chÑ không phäi là ông иnh?
M®nh bö nhö vào tai th¢ng bÕn:
- Ông th¥y cüa mày v« ch¥u ông bà t× lâu r°i. Tao mua lÕi hµ kh¦u, ði l§u!
Th¢ng bÕn trþn m¡t, höi M®nh:
- V§y có ai ra ðón mày hôm nay không?
- Ðâu có ai.
Th¢ng bÕn l¡c ð¥u:
- Tao thua mày luôn, ðúng là th¢ng Li«u MÕng.
R°i nó khoác vai M®nh, nói tiªp:
- V§y mày có th¬ v« nhà tao · tÕm vài hôm. Mình ði v« hß¾ng này, chÑ ra ngoài cØa s¨ b¬ mánh, vì · ðó có hµi cñu quân nhân tù cäi tÕo ðang ch¶ ðþi ông ðÕi úy Tr¥n Vån иnh.
Ði ðßþc vài bß¾c, nó b²ng nh¾ ra ði«u gì, ðÑng lÕi mò túi sau móc ra t¶ gi¤y, xem xong quay qua M®nh, höi:
- Theo danh sách gia ðình ông Tr¥n Vån иnh có hai vþ ch°ng và hai ðÑa con. V§y vþ con mày ðâu?
M®nh cß¶i xòa:
- Vþ con tao còn · bên Vi®t Nam. M¤y ngß¶i trong t¶ danh sách ðó cûng ði l§u tr¾t luôn.
Hæu Lô ði t× ngÕc nhiên này ðªn ngÕc nhiên khác, gã höi tiªp:
- Nhßng h÷ ðâu r°i?
- Tao làm sao biªt ðßþc, ðªn ðây ðß¶ng ai n¤y ði chÑ bµ. Nhßng mà hình nhß h°i nãy tao th¤y có ngß¶i ðón rß¾c h÷.
Trên ðß¶ng v«, Hæu Lô ch· M®nh tÕt ngang Little Saigon, ghé vào khu Phß¾c Lµc Th÷ ng°i u¯ng cà-phê tâm sñ. M£c dù su¯t quãng ðß¶ng t× phi trß¶ng ðªn ðây M®nh ðã k¬ rõ hªt sñ tình, Hæu vçn chßa hi¬u. Gã co mµt chân, gác lên ghª, rít xong h½i thu¯c, r°i höi:
- Tao cûng chßa hi¬u ðßþc. Ðang vþ con yên ¤m nhß v§y tñ nhiên lÕi bö ði nhß thª là thª nào?
- Thì t× t× tao cûng s¨ bäo lãnh bä v¾i m¤y ðÑa qua sau. V¾i lÕi, xßa nay tao vçn tñ th« r¢ng ðß¶ng ði lên tr¶i, nªu có ngß¶i ði, tao cûng s¨ ði!
Hæu Lô nói, pha chút mïa mai:
- V§y mày làm ðúng l¶i th« cüa mày r°i ðó, vì · b¬n ai cûng tß·ng bên này là thiên ðàng.
M®nh höi lÕi:
- ChÑ không phäi v§y sao?
Hæu phì cß¶i:
- Mµt th¶i gian ng¡n r°i mày s¨ biªt. Bên này kiªm ra ð°ng ti«n không phäi d, cûng phäi lao ðµng ð¥u t¡t, m£t t¯i, kh± g¤p m¤y l¥n bên Vi®t Nam. аng ti«n bên này chï có giá · nhæng nß¾c ch§m tiªn nhß Vi®t Nam, chÑ so v¾i mÑc sinh hoÕt bên này chä th¤m vào ðâu. Thêm mµt yªu t¯ næa là cái ðám Vi®t ki«u mang ti«n v« ðó ð¯t làm cho m¤y ngß¶i · b¬n cÑ tß·ng bên này ai cûng giàu sø.
M®nh có vë không hài lòng, m¾i chân ß¾t chân ráo qua MÛ chßa ðßþc mµt ngày ðã b¸ th¢ng bÕn c¯ tri giäng cho mµt bài h÷c mô-ran. M®nh ngØa ngß¶i, quan sát. Gã vçn chßa tin mình ðã ð£t chân lên trên mänh ð¤t Hoa KÏ, vì chung quanh ðây toàn là Vi®t Nam. Cái khung cänh này làm gã nh¾ t¾i chþ Tân Bình, Sài Gòn.
Hæu trä ti«n xong, quång mµt ðô-la lên bàn ð¬ típ. M®nh th¤y h½i sót, "buµc-boa gì mà ðªn 10 ngàn ð°ng, phí quá!", gã nghî th¥m. Gã vçn còn nhìn ð°ng ðô-la theo cái nhìn cüa ngß¶i ðang s¯ng trong nß¾c.
Trên ðß¶ng ði v« nhà Hæu, M®nh chþt nh¾ ra cái câu höi mà h°i nãy ng°i trong quán cà-phê gã ð¸nh höi nhßng quên:
- À, Hæu Lô, vþ con gì chßa mày?
- R°i. Mµt vþ, hai con. Hai th¢ng con trai phá h½n gi£c!
R°i gã quay qua M®nh:
- Không b¢ng mµt góc cüa mày. Nªu tao nh¾ không l¥m mày có ðªn 5, 6 bà vþ, m¤y chøc ðÑa con. Tøi nó h°i xßa còn g÷i LM là th¢ng "Lßu Manh".
- ChÑ không phäi "Lãng MÕn" hä?
M®nh vu¯t vu¯t mµt bên ria mép, nói tiªp:
- TÕi cái s¯ tao nó ða thê!
Vßþt qua mµt ðoÕn ð°i núi ch§p chùng, cu¯i cùng chiªc xe d×ng lÕi · mµt th¸ tr¤n nhö, chung quanh là ð°i tr÷c, cây c¯i thßa th¾t. Khung cänh mang nhi«u nét sa-mÕc. Hæu bß¾c xu¯ng xe giäi thích:
- Thành ph¯ này mang tên San Bernadino, n¢m giáp ranh gi¾i v¾i ti¬u bang sa-mÕc Arizona. DÕo g¥n ðây chính phü ti¬u bang Cali khuyªn khích dân chúng di chuy¬n v« nhæng vùng ngoÕi ô, n¢m xa các thành ph¯ l¾n, nên nhà cØa · ðây tß½ng ð¯i rë. Vä lÕi vþ ch°ng tao cûng thích s¯ng xa cái cµng ð°ng Vi®t Nam h²n loÕn.
M®nh bß¾c vào nhà, mi®ng nói oang oang:
- Ái cha! Nhà cao cØa rµng nhß v§y mà h°i nãy mày cÑ than là cu-li lao ðµng, ð¥u t¡t m£t t¯i.
Hæu ra d¤u:
- SuÜt! Mày nói nhö mµt tí dùm tao. Con vþ tao nó ðang ngü.
M®nh ngÕc nhiên:
- Cái gì? Mß¶i mµt gi¶ trßa r°i, ngü gì gi¶ này?
- TÕi vì t¯i hôm qua nó coi phim bµ H°ng Kông. Thôi mày ng°i ch½i · phòng khách, ð¬ tao d÷n d©p nhà cØa cho sÕch s¨ mµt chút.
Nói xong Hæu xån tay áo, bß¾c xu¯ng nhà bªp, chu¦n b¸ thanh toán ð¯ng chén bát tràn ng§p b°n rØa. M®nh ng°i xu¯ng mép ghª sa-lông, gã chßa hi¬u ¤t giáp ra làm sao cä. Gã nghî th¥m: "Sao lÕi có chuy®n ngÕo ngßþc thª kia? Sáng bänh m¡t r°i mà bà vþ còn n¢m ngü nß¾ng, ð¬ ông ch°ng hì høc dß¾i nhà bªp". M®nh ð¸nh ði xu¯ng bªp, kêu Hæu xách ð¥u con vþ cüa gã d§y, b¡t rØa chén. M®nh không th¬ ch¤p nh§n có mµt th¢ng bÕn nhu nhßþc, sþ vþ ðªn mÑc ðó. B²ng dßng, có ngß¶i bß¾c ra t× trong phòng ngü. Gi÷ng ðàn bà:
- Làm gì mà °n ào quá v§y? Sáng s¾m không ð¬ cho ngß¶i ta ngü!
Hæu bß¾c ra t× nhà bªp, chùi hai cái tay ð¥y xà-phòng lên g¯i qu¥n, gi¾i thi®u: "Em à! Ðây là anh M®nh, ý quên anh иnh, bÕn thân cüa anh m¾i sang MÛ theo di®n H.O." R°i quay M®nh, "Còn ðây là Hß¶ng, bà xã tao".
M®nh ðÑng lên:
- DÕ, chào ch¸.
Hß¶ng døi ðôi m¡t lèm kèm, lí nhí m¤y câu chào höi cho có l® r°i bö vào phòng. Trß¾c khi ði ä không quên nh¡n nhü ông ch°ng vài câu:
- Nh© tay mµt tí dùm, °n ào quá làm sao ngü ðßþc. Ti®n th¬ anh b¡t dùm em n°i c½m. Lát næa nh¾ qua nhà bác Ba ðón hai ðÑa nhö v« dùm em luôn, ok?
Hæu ngoan ngoãn nói "ok", xong hãm nút vòi nß¾c lÕi, nh© nhàng thanh toán n¯t ð¯ng n°i niêu xoong chão d½. M®nh chÑng kiªn cái cänh này không sót mµt chi tiªt. Gã th· dài ngao ngán, nghî th¥m trong bøng ch¡c không th¬ nán lÕi ðây lâu ðßþc. Nhßng biªt ði ðâu bây gi¶. Gã loáng thoáng nghî ðªn th¢ng con chßa bao gi¶ g£p m£t, ðang s¯ng · phía B¡c cùng ti¬u bang.
Tu¥n l sau ðó. M®nh quen d¥n v¾i ð¶i s¯ng m¾i · vùng ð¤t tÕm dung. Gã ðã có công ån vi®c làm hÆn hòi. Gã làm ngh« lái dîa bay, mµt danh t× vån hoa thay vì g÷i là rØa chén, · mµt nhà hàng Vi®t Nam trong vùng. T×ng ngày qua ði, M®nh càng cäm th¤y chán nän tµt ðµ. Không phäi vì cái ngh« rØa chén, công vi®c này tuy cñc nh÷c th§t, nhßng có ån thua gì, vì · Vi®t Nam gã ðã t×ng làm nhi«u vi®c cñc h½n nhi«u. Mµt ph¥n vì nh¾ vþ con day dÑt, mµt ph¥n vì gã b¸ vÞ mµng, thiên ðß¶ng nß¾c MÛ ðã không nhß gã h¢ng m½ tß·ng. Biªt v§y gã · Vi®t Nam còn sß¾ng h½n.
Nghe gã cÑ than vãn mãi, Hæu Lô có l¥n xúi dÕi:
- Hay là mày cÑ chÕy ra phi trß¶ng, khai hªt sñ th§t r°i b¡t s· di trú c¤p cho chuyªn bay v« Vi®t Nam g¤p.
M®nh ngây th½ höi lÕi:
- Nhßng lÞ h÷ không ch¸u thì sao?
- Không ch¸u sao ðßþc. Mày cÑ n¢m ra ðó ån vÕ, nói h÷ không trä v« Vi®t Nam thì mày s¨ tñ tØ, b¡t buµc h÷ phäi giäi quyªt!
L¶i nói ðùa cüa Hæu không ng¶ lÕi ghi vào tâm khäm cüa M®nh; cái th¢ng Li«u MÕng, dám nghî là s¨ dám làm. M®nh nuôi cái ý tß·ng này trong ð¥u. Gã chßa mu¯n thñc hi®n ngay, vì phäi cày thêm mµt th¶i gian næa ð¬ gØi ti«n v« cho má con nó. Còn s¯ ti«n 5 ngàn ðã hÑa trä cho ngß¶i ta, gã cho qua phà. Ь gã v« Vi®t Nam, coi th¢ng nào dám làm khó làm d vþ, con gã. Gã nghî kÛ r°i, bây gi¶ tr· v« cûng chßa có muµn, vì trên hµ kh¦u cái tên LÕi Vån M®nh vçn còn. Nghî ðªn ðây gã nh¾ lÕi cái hôm ði nh§u · nhà Tß Méo, th¢ng bÕn cüa Hæu Lô mà gã m¾i quen. Nghe chuy®n cüa gã, Tß Méo li«n bày trò:
- Hi®n nay có nhi«u Vi®t ki«u t× MÛ v« Vi®t Nam và mu¯n · lÕi luôn nhßng không có hµ kh¦u. Sao ông không bày cho bä bán cái hµ kh¦u tên ông? Vì trên gi¤y t¶ ông vçn còn · Vi®t Nam mà.
Gã nghe v§y, ð¸nh viªt thß v« nh¡n vþ gã bán cái hµ kh¦u ð¬ kiªm chút ti«n, nhßng gã cÑ ch¥n ch× mãi chßa k¸p viªt. Hôm nay nghî lÕi, gã thoáng rùng mình, xém tí næa là b¸ xóa tên trong "s± bøi ð¶i".
Tên Tß Méo này v×a ly d¸ vþ nåm ngoái. Bây gi¶ hàng tháng phäi ng¡t ra mµt nØa s¯ ti«n lß½ng ð¬ nµp cho con vþ mµt th¶i cüa gã cái khoän ti«n c¤p dßÞng m¤y ðÑa con. Con vþ già này không ch¸u tái giá, mà cÑ · v§y c£p b° nhí ð¬ níu kéo tu±i xuân, và tàn tàn hàng tháng lãnh ti«n cüa Tß Méo. Tß Méo th¤y trß¶ng hþp cüa M®nh, gã bèn cänh giác:
- Tôi cam ðoan thª nào cái bà vþ "giä" cüa ông cûng s¨ liên lÕc v¾i ông, b¡t ký gi¤y ly d¸ ð¬ bä l¤y ch°ng thi®t. Lúc ðó ông coi ch×ng h§u quä v« sau, coi ch×ng tòa b¡t ðóng ti«n nuôi bä.
M®nh nghe ðªn ðó phát cáu. Gã phäi ki«m chª l¡m ð¬ khöi phäi vång tøc:
- Ngß¶i ð¶i vçn nói: Mu¯n n¡m ð¥u, thì cûng phäi nh¢m th¢ng có tóc mà n¡m, ai lÕi ði n¡m th¢ng tr÷c ð¥u. Tui, trên rång dß¾i cø H°, mu¯n l¤y tui sÇn sàng cho.
Ngày tháng trôi nhanh. M®nh ðã b¡t ðßþc liên lÕc v¾i th¢ng con trai ðang s¯ng · San Jose. Th¢ng này có hiªu th§t. V×a ði h÷c v×a ði làm, lÕi ðang tu±i thanh niên m¾i l¾n, còn ham ch½i, ti«n bÕc ðâu có dß giä, v§y mà nó dè xën gØi xu¯ng biªu ông già cüa nó mµt x¤p. Nó cûng thß¶ng thß t× và ði®n thoÕi, ð¯c thúc M®nh lên trên San Jose s¯ng v¾i nó cho có con có cha. M®nh nói ð¬ gã t× t× thu xªp. Nhßng th§t sñ trong ð¥u gã ðang tính chuy®n khác. Gã gom góp ti«n cüa th¢ng con "ghë" gØi cho, cµng v¾i ti«n lß½ng chiu ch¡t ði làm su¯t m¤y tháng tr¶i. Ðßþc g¥n hai ngàn, gã mang gØi v« cho vþ con · Vi®t Nam. Gã coi nhß ðã làm xong ph§n sñ, và chu¦n b¸ v« Vi®t Nam, theo chiªn thu§t "ån vÕ" mà Hæu Lô ðã chï bäo tu¥n l ð¥u tiên gã m¾i chân ß¾t chân ráo qua MÛ.
Gã chu¦n b¸ hành lý h°i hß½ng. Nói hành lý cho sang v§y thôi, chÑ th§t sñ chï là cái xách ba-lô chÑa ðñng vài bµ qu¥n áo cû. Gã ðªn MÛ nhß thª nào, bây gi¶ ra ði nhß thª ðó, tay tr¡ng vçn hoàn tr¡ng tay. Gã cûng không quên nhét vào sau lßng qu¥n kh¦u súng hµp qu©t m¾i mua · chþ tr¶i. Gã chï s¨ dùng kh¦u súng giä này ð¬ hù nhân viên quan thuª, trß¶ng hþp b¤t khä kháng mà thôi, nhß l¶i Hæu Lô ðã bày v¨. Gã ngoáy vµi vài dòng t× giã: "Hæu Lô thân. Xin l²i phäi ra ði không l¶i t× giã, s¨ liên lÕc v¾i mày sau. Cám ½n vþ ch°ng mày có lòng t¯t cho tao tá túc · ðây su¯t th¶i gian qua. Th¢ng bÕn thân, LM". M®nh tß·ng tßþng ra gß½ng m£t hä hê cüa Hß¶ng khi hay tin gã ra ði. Su¯t th¶i gian tÕm trú · ðây, su¯t ngày phäi nhìn cái bän m£t cau có, khó ch¸u cüa con vþ th¢ng bÕn, gã m¤y l¥n mu¯n dµng cho ä mµt ð¤m. Cho ðªn bây gi¶ gã cûng không hi¬u tÕi sao Hæu Lô lÕi ð¬ cho con vþ leo lên ð¥u lên c± nhß thª ðßþc. Th¢ng này ch¡c cung s¯ "nô bµc". Mµt thân cày 2 "gióp", lÕi ðäm ðang vi®c nhà, c½m nß¾c, gi£t giû, trông con. Trong khi con vþ cüa gã ån "oeo-phe", t¯i ngày c¤m cung trong phòng xem phim bµ.
M®nh lØng thØng ði bµ ra ð¥u ðß¶ng, n½i gã có h©n v¾i Tß Méo. Cûng hên cho gã, Tß Méo ch¸u nh§n làm thông d¸ch viên, chÑ không thì làm sao mà gã có th¬ bày tö ý mu¯n h°i hß½ng v¾i nhân viên quan thuª · phi trß¶ng. Sau m¤y tháng s¯ng · ð¤t MÛ, tiªng Anh tiªng U gã chä biªt gì, ngoÕi tr× mµt ðµng t× duy nh¤t, là ðµng t× "to qu½".
Khoäng mµt gi¶ ð°ng h° sau. Tß Méo và M®nh có m£t · phòng häi quan cüa phi trß¶ng. Tß Méo ðã v§n døng hªt khä nång sinh ngæ, b¢ng mi®ng và tÑ chi, nhßng h÷ cûng không hi¬u gã mu¯n nói gì. Khi biªt hai gã ngß¶i Vi®t Nam, bà nhân viên da tr¡ng ra d¤u cho hai ngß¶i ðþi mµt chút, ð¬ bà ta ði kiªm thông d¸ch viên. Mµt lát sau, bà ta tr· lÕi v¾i mµt cô gái trë. Cô gái lên tiªng trß¾c:
- DÕ thßa hai chú c¥n chi Õ!
M®nh m×ng quá, li«n xen vào:
- Tr¶i ½i! May quá g£p cô Vi®t Nam. Cô nói v¾i h÷ dùm tôi là tôi mu¯n v« Vi®t Nam.
Cô gái ngÕc nhiên:
- Ông mu¯n v« Vi®t Nam thì mua vé mà v«, ðâu ai cän. Bây gi¶ Vi®t Nam không còn là kë thù cüa MÛ næa!
- Ai lÕi không biªt v§y. Nhßng trß¶ng hþp cüa tôi khác. Tôi b¸ ngß¶i ta "ghép hµ", ði theo di®n H.O. mang tên Tr¥n Vån иnh. Tên thi®t cüa tôi là LÕi Vån M®nh. Nói có sách, mách có chÑng. Gi¤y t¶ cüa tôi ðây nè!
M®nh d¯c ba-lô, chìa ra m¤y t¤m thë cån cß¾c và gi¤y chiªu khán. Cô gái làm nhi®m vø thông d¸ch, ch¡c r¶i Vi®t Nam lâu r°i, có nhi«u chæ cô không hi¬u. M®nh ðã phäi giäi thích nhi«u l¥n cái chæ "ghép hµ". Sau cùng cô ta cûng n¡m ðßþc v¤n ð«. Tuy nhiên cô phäi nhìn M®nh b¢ng ðôi m¡t ái ngÕi mµt h°i, trß¾c khi quay qua giäi thích b¢ng tiªng Anh cho nhân viên quan thuª. H÷ x¥m xì mµt h°i, sau cùng cô ta quay qua nói v¾i M®nh:
- H÷ nói trß¶ng hþp cüa ông h÷ không th¬ giäi quyªt ðßþc. H÷ khuyên ông ðªn s· di trú mà ki®n.
Ъn nß¾c này thì M®nh phäi ðánh ván bài li«u. Gã lùi lÕi ð¢ng sau m¤y bß¾c, móc kh¦u súng m°i lØa t× sau lßng ra, chîa vào màng tang, hét l¾n:
- M¤y ngß¶i không trä tôi v« Vi®t Nam, tôi s¨ tñ tØ ngay n½i ðây. M¤y ngß¶i s¨ hoàn toàn ch¸u trách nhi®m v« cái chªt này.
Kh¦u súng trong tay M®nh ánh lên mµt màu kim loÕi sáng láng, t× xa nhìn t¾i không khác nào kh¦u súng th§t. Không c¥n cô gái Vi®t Nam thông d¸ch lÕi ngß¶i ta cûng hi¬u M®nh ðang mu¯n gì. T¤t cä hoäng h°n chÕy tr· lui, tìm n½i tránh ðÕn. Bà nhân viên ngß¶i MÛ nhanh tay b¤m nút báo cänh sát. T× ð¢ng sau lßng M®nh, hai nhân viên an ninh ngß¶i MÛ to cao, nhæng ngß¶i có nhi®m vø bäo v® tr§t tñ phi trß¶ng, ðang rón rén tiªn ðªn. Trong khi ðó, Tß Méo chÕy ngßþc v« hß¾ng có t¤m bi¬n "Exit", chu°n êm.
Khi cänh sát t¾i n½i thì nhân viên an ninh phi trß¶ng ðã v§t ngã ðßþc M®nh. Trong t¶ biên bän án-kªt, cänh sát kªt lu§n r¢ng gã Á-Ðông này b¸ b®nh tâm th¥n. H÷ không có lý do gì b¡t giæ gã vì gã có uy hiªp tính mÕng ai bao gi¶. Gã chï chîa súng vô ð¥u ðòi tñ tØ. Mà ð£t trß¶ng hþp nªu M®nh chîa súng v« hß¾ng ngß¶i khác, có l¨ gã ðã b¸ nhân viên an ninh phi trß¶ng hÕ sát r°i. Cu¯i cùng, thay vì giäi M®nh v« bót, h÷ ch· gã vô thÆng nhà thß½ng ðiên.
Trong su¯t khoäng th¶i gian b¸ giam c¥m trong b®nh vi®n tâm th¥n, ðã không có ai ðªn thåm M®nh. Ъn nhß th¢ng bÕn thân Hæu Lô cûng bi®t vô âm tín. M®nh nghî mình phäi thoát khöi n½i này càng s¾m càng t¯t, chÑ · ðây lâu nhìn m¤y th¢ng khùng trong này miªt không ch×ng gã cûng s¨ b¸ lây b®nh... ðiên theo. R°i cho ðªn mµt hôm, có mµt gã thanh niên lÕ m£t, tñ xßng là bÕn thân h°i · bên ðäo cüa th¢ng con trai gã, ðªn lãnh M®nh ra. Gã thanh niên trë tu±i t¯t bøng này dçn M®nh v« nhà · tÕm, và cho biªt tu¥n t¾i th¢ng con trai cüa gã s¨ lái xe xu¯ng ðón lên San Jose an cß lÕc nghi®p.
Mµt tu¥n trôi qua sao mà ch§m. Có th¶i gi¶ ränh r²i, M®nh suy nghî chín ch¡n h½n. Gã nghî không th¬ v« s¯ng v¾i th¢ng con trai này ðßþc vì mµt khi vþ cüa gã · Vi®t Nam mà hay tin này ch¡c nàng s¨ bu°n l¡m. Còn næa, phäi giäi thích nhß thª nào v¾i th¢ng nhö, không th¬ d¤u nó mãi ðßþc.
V§n may ðªn v¾i M®nh. Vài hôm trß¾c khi th¢ng con trai lái xe t× mi«n B¡c xu¯ng ðón, gã tình c¶ tìm ðßþc ð¸a chï cüa ông chú bà con xa hi®n ðang cß ngø tÕi mµt thành ph¯ nhö, thuµc ti¬u bang Mississippi. Chú cháu lâu ngày không g£p nhau, không có d¸p tâm sñ. M×ng m×ng tüi tüi, M®nh trút hªt n²i t½ lòng cüa mình, qua 4 tiªng ð°ng h° trên ðß¶ng dây vin liên. Ông chú h÷ th¤y hoàn cänh cüa th¢ng cháu làm ông müi lòng. Ông nói:
- V« Vi®t Nam làm gì, qua ðây · v¾i chú thím, có c½m ån c½m có cháo ån cháo.
M®nh nghe v§y cäm th¤y ph¤n kh·i:
- — bên ðó công ån vi®c làm d kiªm không chú?
- Mày biªt "lái dîa bay" không?
- DÕ, cûng có vài tháng kinh nghi®m.
- V§y thì t¯t r°i. Cùng l¡m thì ði ð§p sò v¾i tao. Ch¸u khó, tr¶i thß½ng, chÆng m¤y lúc s¨ giàu.
R°i ông chú nói thêm:
- Mà mày còn trai tráng khöe mÕnh thì qua bên ðây ði bi¬n. Chï c¥n ra kh½i mµt chuyªn dß ti«n s¯ng m¤y tháng, con Õ.
M®nh quyªt ð¸nh ngay không phân vân. Gã bàn kÛ v¾i ông chú v« chuyªn hành trình vin Ðông, tìm ðß¶ng l§p nghi®p. Gã dñ ð¸nh ði xe buýt vì gã chï còn vài chøc bÕc, không ðü ti«n mua vé máy bay. Trß¾c khi cúp ði®n thoÕi ông chú hß¾ng dçn kÛ càng cho M®nh cách thÑc mua vé xe buýt liên bang cüa hãng "Con Chó Sån". Cái này ông rành vì xßa nay ông vçn ngao du Cali b¢ng phß½ng ti®n này.
Cái ngày th¢ng con trai cüa gã lái xe 7 tiªng ð°ng h°, t× B¡c chí Nam, xu¯ng kiªn di®n ông già nó cûng là ngày M®nh âm th¥m cu¯n hành trang, ði ra trÕm xe buýt n¢m trên ðß¶ng Bolsa, ðón chuyªn ði Mississippi.
Gi¶ này ng°i trên xe buýt, mµt tí tình phø tØ còn sót lÕi trong ngß¶i làm gã cäm th¤y h½i h¯i h§n. Nhßng gã nghî kÛ lÕi. Thà nhß v§y còn h½n. Thà ð×ng g£p m£t nhau, "ð¬ ð×ng mang h§n v« sau". Nghî ðªn nhæng ngày häi h° s¡p t¾i, gã cäm th¤y ph¤n ch¤n h½n ðôi chút. Nhßng bài h÷c kinh nghi®m v×a qua cänh cáo gã coi ch×ng b¸ vÞ mµng. Gã chþt nghî ðªn thân ph§n b÷t bèo cüa mình, r°i ðây cuµc ð¶i s¨ trôi v« ðâu, gã chßa biªt ðßþc. Nhßng có mµt ði«u mà gã biªt ch¡c là cuµc ð¶i cüa gã, nªu không trôi n±i thì cûng s¨ l½ lØng mãi, chÑ không bao gi¶ chìm.
(c) Copyright Bùi Thanh Liêm, 02/95